Napoleonun əvəzinə ölən adam – Avropa hökmdarı dar ağacından necə qaçıb? – SİRLİ TARİX

Napoleonun əvəzinə ölən adam – Avropa hökmdarı dar ağacından necə qaçıb? – SİRLİ TARİX
19:08 13 Noyabr 2016
139 Maraqlı
Ölkə mətbuatı
A- A+

Avropanın hökmdarı – onu məhz belə adlandırırdılar –1821-ci ilin 5 may tarixində Müqəddəs Yelena adasında tənha öldü. Bu ölüm Fransa inqilabından sonra onun qılıncı altında dirçələn və özünün intibah dövrünü yaşayan Avropada Bonapart epoxasının sonu idi. Lakin doğrudanmı bu epoxa məhz XIX əsrin bir yaz günündə başa çatmışdı? “Napoleonun oxşarının sirri” manşetləri ilə rastlaşanda tarixin dərin qatlarında gizlənmiş gizlinlər boylanmağa başlayır.

Publika.az
Napoleon Bonapartın ölümdən necə qaçdığı haqda araşdırmanı təqdim edir.

Yakobinlərin hakimiyyəti, Jironda rejimi, Direktoriya, Konsulluq və nəhayət, Napoleon imperiyası. 1789-cu ildə dünya tarixinin gedişini dəyişdirən Fransa inqilabı Napoleon imperiyasında tamamilə başqa mahiyyət aldı. Artıq ölkəyə, eləcə də Avropaya Bonapartlar ailəsi rəhbərlik edirdi. Avropanı ayaqları altına alan bu bəstəboy korsikalı (Korsika: Napolenonun vətəni olan Fransa əyaləti) dünyaya ağalıq iddiasına düşdü. Soyuq Rusiyaya hücum, 1812-ci ildə qanlı Borodino döyüşü və əldən düşmüş imperiya ordusunun Avropaya qayıdışı ona dünya ağalığını nəsib etmədi. Lakin bəstəboy adam iddiasından əl çəkmirdi. Nəhayət, 1815-ci il Voterlo döyüşündə məğlub oldu və Müqəddəs Yelana adasına ölüm sürgününə göndərildi. Bəstəboy korsikalı burada da dinc dayanmadı. Qaçış yollarının araşdırılması, bonapartçıların təklif etdiyi planlar...

“Napoleonun oxşarının sirri” də buradan başlayır. Napoleon hələ taxtda olanda onun gizli “bonapartizm” təşkilatı tərəfindən imperatorun oxşarlarının axtarışına başlanılır. İmperatorun əmri ilə aparılan axtarışlarda dörd oxşar tapılır. Oxşarların taleyi müxtəlif cür oldu: biri atdan düşərək şikəst oldu; biri ağlını itirdi; biri isə uzun müddət imperatoru müşaiyət edirdi. Hətta 1814-cü il məğlubiyyətindən sonra Elba adasına sürgün olunan Napoleonun yanında idi və adada müəmmalı şəkildə öldürüldü.

İmperator Elba sürgünündən qaçaraq yenidən Fransanın başına keçməyi bacardı. Lakin cəmi 100 gün sonra Voterlo döyüşündə məğlub olaraq, Müqəddəs Yelena adasına sürgün edildi və 1821-ci ilin 5 may tarixində öldü. Burada dördüncü oxşar yada düşür. O, Napoleon ordusunun kapralı olan Ejen Robo idi. Hansı ki, 1821-ci il 5 may tarixində Napoleonun yerinə ölən adam...

Voterlo döyüşündə məğlub olan imperator Yelena adasına sürgün ediləndən sonra heç kimə lazım olmayan Ejen Robo Baleykur kəndində öz evinə qayıdır. Sakit kənd həyatı yeksənək olaraq axıb gedirdi. 1818-ci ildə isə Baleykurda nəsə qeyri-adi hadisə baş verdi: Robonın komasına təmtəraqlı kareta yaxınlaşır və karetadan düşən adam bir neçə saat komada qaldıqdan sonra kəndi tərk edir. Robo qonşularına danışırdı ki, gələn adam ondan dovşan almaq istəyib, sonra da onu ova çıxmaq üçün uzun müddət dilə tutub, lakin o razılaşmayıb.

Bir neçə gün keçir və Robo bacısı ilə kənddən yoxa çıxır. Uzun müddətdən sonra Napoleonu devirmiş hakimiyyət onun oxşarını – Robonu axtarmağa başlayır. Nəticədə, yalnız onun bacısını tapırlar. Bu kasıb kənd qızı Nant şəhərində cah-cəlal içində yaşayırdı. O bildirir ki, guya pulu ona qardaşı verib, özü isə uzaq səfərə yola düşüb, amma ünvanının hara olduğunu bilmir.

“Matrosların yanında işə girdi və uzaq səfər yola düşdü, haradasa dənizlərdə üzür...” – “dublikat” Bonapartın varlanmış bacısı deyir.


Axtarışlar heç bir nəticə vermədi, Robo sanki yerin dibinə batmışdı...

Beləliklə Napoleonun ölümü haqda əfsanələr yarandı. Təxminlər belədir ki, Napoleon oxşarı Ejen Robonu öz əvəzinə Müqəddəs Yelena adasında qoyaraq qaçmağı bacarıb. Şübhələri artıran maraqlı məqamlardan biri belədir: kardinal Jozef Fuşe (Fransa inqilabından sonra bütün hakimiyyətlərdə polis naziri olmuş, Napoleondan sonra qısa müddət ölkəni idarə etmiş ən təhlükəli adam – alman yazıçısı Stefan Sveyq “Jozef Fuşe – Siyasi xadimin portreti” əsərində bu kardinalı belə xarakterizə edir) və imperatorun anası Letisiya Napoleonun 1818-19-cu illərdə qaçmağı bacardığına əmin olduqları üçün, adaya birinci dərəcəli həkim göndərməkdən imtina etdilər. Əvəzində gənc həkim Françesko Antommarçini göndərdilər. Övladlarından heç nəyi əsirgəməyən Letisiya Bonapart böyük oğlunun oxşarının müalicəsinə pul xərcləmək istəmirdi.

Bu nəzəriyyənin tərəfdarlarından olan T.Uillera “Kim burada dincəlir. Napoleonun son illəri haqda yeni tədqiqat” (Nyu-York-1974) kitabında yazır ki, Napoleon Elbadan qaçışla təcrübə əldə etmişdi.

“Elbadan qaçışın sirləri açılmadığı üçün onu Müqəddəs Yelena adasında da təkrarladılar. Napoleon kimi insanın öz taleyi ilə barışdığına inanmaq olmaz. O, adanı tərk etməyə qərar verdi, lakin elə etdi ki, həbsxana gözətçiləri onun qaçışından şübhələnmədilər”, - deyə müəllif yazır.

Bonapartçılar Napoleona bir neçə dəfə qaçış təklifi etmişdi. Onlardan biri imperatorun keçmiş misirli məşuqəsi Polina Fures idi. O, Napoleondan ayrılandan sonra ər tapdı – əvvəlcə Santenderdə (İspaniya), daha sonra Qotenburqda konsul olan istefa çıxmış zabit Ranşu Anri. 1816-cı ildə Polina öz məşuqu ilə Rio-de-Janeyroya gəlir və orada Napoleonun xilası üçün nəzərdə tutduğu gəmini alır. Bu cəhdi uğursuz alınsa da, o, Braziliyada digər bonapartçılarla birlikdə hərəkət etməyə davam etdi. İmperatorun keçmiş məşuqu 1869-cu il martın 18-də öldü.

Napoleonun tərəfdarları müxtəlif təklif irəli sürürdülər. Misal üçün, Fulton sualtı gəmisi ilə qaçış planı variantlardan biri idi. Lakin taxtdan salınmış imperator bütün təklifləri rədd edirdi. Görünür, ehtiyatda başqa, daha etibarlı variant var idi.


Maraqlıdır ki, Müqəddəs Yelena adasına sürgün olunandan sonra Napoleonu tez-tez görməyə gələn həkimlər, rəssamlar, yaxud səyahətçilər var idi. Bu görüşlər 1918-ci ilə qədər davam etdi. Lakin həmin tarixdən 1821-ci ilə qədər Napoleon heç kimlə təmas qurmamışdı.

Ejen Robonun sirli itməsinə qayıdaq...

İtaliyanın Verona şəhərində Revar adlı fransız peyda olur. O, kiçik mağazada Petruççi adlı tacirlə ortaq olur.

Həmin vaxt Müqəddəs Yelena adasında məşhur əsirdə də qəfil qəribəliklər müşahidə olunmağa başlayır. O, unutqan olur, öz həyatı ilə bağlı faktları yaddan çıxarır və yazı xətti ciddi şəkildə dəyişir. Özü kökəlir. Rəsmi hakimiyyət bunu Allahın bəlası hesab edir.

Veronada peyda olan fransız Revar da qəribəlikləri ilə diqqəti cəlb edir: o, nadir hallarda öz mağazasında görünür, küçəyə ümumiyyətlə çıxmır. Qonşular qeyd edir ki, gəlmə fransız Napoleonun portretlərinə çox oxşayırdı. Buna görə ona “İmperator” ləqəbini verirlər.
Revar ona edilən müraciətlərə təmkin və təbəssümlə cavab verirdi. Ticarətə gəlincə, Petruççinin sözlərinə görə, ortağının bu işdə kiçik də olsa heç bir istedadı yox idi. O, dəyən zərərə görə məyus olmur, pula laqeydlik göstərir.

Bir neçə il belə davam edir. 1821-ci ilin 5 mayında Müqəddəs Yelena adasında Napoleon Bonapart rəsmən ölür. Və 1823-cü ilin 23 sentyabrında Napoleona iki damcı su kimi bənzəyən Revar mağazanı ataraq Veronanı tərk edir. Bu, qəribə şəraitdə baş verdi.


Günorta saatlarında mağazanın qapısı döyüldü. Həmin vaxt hər iki ortaq içəridə idi. Gələn xidmətçi ortaqlardan birinin Revar olduğuna əmin olandan sonra ona surğuc çapı ilə bərkidilmiş məktubu verdi. Revar məktubu oxuyub Petruççiyə həyəcanla bildirdi ki, o, təcili getməlidir və yığışmaq üçün evə yollandı.

Saat ikidən sonra o qayıtdı. Əşyaları kareta yüklənmişdi. Revar öz ortağı ilə vidalaşaraq, ona zərf qoydu: əgər üç ay ərzində o qayıtmayacaqsa, Petruççi məktubu təyinatı üzrə çatdırmalı idi. Karetin tıqqıltısı daş yolda eşidilməz olanda Petruççi zərfin üzərinə baxdı. Orada yazılmışdı: “Əlahəzrət Fransa kralına”.

Nə üç ay sonra, nə də heç vaxt Revar Veronaya qayıtmır. Petruççi Parisə yola düşür və məktubu Fransa kralına təqdim edir. Onu mükafatlandırırlar.Petruççi baş verənlər haqda 30 il susdu. Bu müddətdən sonra o, danışmağa başladı: onun beş il ortağı olmuş Revar Napoleon Bonapartın özü idi. Petruççi bu dediklərini vəzifəli şəxslər və şahidlər önündə imzaladı.

***

Bunu əfsanə adlandıranlar da var. Lakin Ejen Robun doğma kəndində kilsədəki kitabda yazılanlar əfsanə ehtimallarını zəiflədir.

“Fransua Ejen Robo 1771-ci ildə bu kənddə doğuldu. Müqəddəs Yelena adasında öldü”. Kitabdan ölüm tarixi silinmişdi.

Napoleon Müqəddəs Yelena adasında olarkən, onun adada yaşayan ən yaxın ətrafı 1817-1818-ci illərdə müxtəlif bəhanələrlə oranı tərk etməyə başlamışdı. 1819-cu ildə adada yalnız daha əvvəl yaşamış fransızlar qalmışdı. Bu da şübhəli məqamlardandır.

Napoleonun bəzi bioqrafları imperatoru arvadı ilə birlikdə sürgündə də müşaiyət edən general Bertrandın 1918-ci il 25 avqust tarixli məktubunu ortaya çıxarıblar.

Məktubun kimə yazıldığı məlum deyil. Lakin orada qəribə fraza var idi: “Qələbə, qələbə! Napoleon adanı tərk etdi”.


Bu qəribə məktubun yazıldığı tarixdə adaya Amerika istehsalı olan sürətli gəmi yaxınlaşır. Ehtimal olunur ki, Ejen Robo adaya həmin gəmi ilə gəlib. Napoleon da o gəmidə adanı tərk edib.

Napoleon Veronaya gedəndən sonra Robo ilə əlaqə saxlamağa davam edir. Ehtimal ki, imperator əsil vəsiyyətini adaya adyutantı ilə göndərib.

Adada ölən adamın Napoleon olmadığı ehtimalını artıran məsələlərdən biri də tabutun böyük olması idi. Belə ki, balacaboy olan Napoleonun tabutu 1,78 santimetr idi. Həmçinin, ölən Napoleonun geyimində, saçlarında və başının ölçüsündə uyğunsuzluq var idi.

Lakin bütün bu versiyalar rəsmi təsdiqini tapmır. Buna görə də tarix Müqəddəs Yelena adasında ölənin, yoxsa Parisdə Əlillər Evində dincələn şəxsin əsil Napoleon olduğunu heç vaxt dəqiq bilməyəcək.

Asif

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Əri ilə tutduğu qadının cinsiyyət orqanına acı bibər sürtdü

21 İyul 2017 04:28

Mərdəkanda sürücü piyadanı vurub qaçmaq istədi, amma...

21 İyul 2017 04:03

Bərdədə ruhi xəstə itkin düşüb

21 İyul 2017 03:52

"Qəbələ" AL-in 3-cü mərhələsinə belə adladı - VİDEO

21 İyul 2017 03:47

Acun Ilıcalı təsdiqlədi:

21 İyul 2017 03:45

Kamran Ağayev Çexiya klubuna transfer olunub

21 İyul 2017 03:37

“Qalatasaray” Avropa Liqasında mübarizəni dayandırdı

21 İyul 2017 03:33

Cavid Hüseynov: "Artıq hər bir komanda ilə oynamağa hazırıq"

21 İyul 2017 03:32

Əsl peyzaj ustası - FOTO

21 İyul 2017 03:32

Türkiyədə zəlzələ olub

21 İyul 2017 03:24

Ağcabədidə 24 yaşlı gənc əməliyyat masasında ölüb

21 İyul 2017 03:22

Kamran Ağayev rəsmən Avropa klubunda - SON ANDA

21 İyul 2017 03:17

Türkiyədə GÜCLÜ ZƏLZƏLƏ

21 İyul 2017 03:13

"İnter"in baş məşqçisi: "Cəfəng qollar buraxdıq"

21 İyul 2017 03:12

"Astra"nın kapitanı: "Bilirdik ki, bizi Bakıda çox çətin oyun gözləyir"

21 İyul 2017 03:12

Siqaret sərxoş Gəncə sakinini xəstəxanalıq etdi

21 İyul 2017 02:49

"Gündən-günə daha yaxşı olacağıq" -

21 İyul 2017 02:36

Təbiət qoynunda gözəl villa - FOTO

21 İyul 2017 02:32

Gəncə şəhər sakini özünü yandırıb

21 İyul 2017 02:27

Lukaşenko Ukraynadadır

21 İyul 2017 02:24

Avropa Liqasında II təsnifat mərhələsinə yekun vurulub

21 İyul 2017 02:22

Mərdəkanda sürücü piyadanı vurub qaçmaq istəyərkən saxlanılıb

21 İyul 2017 02:02

"Hər bir komanda ilə oynamağa hazırıq" -

21 İyul 2017 01:56

Məşhur müğənni intihar etdi

21 İyul 2017 01:44

22 yaşlı gəlin 3 yaşlı oğlu ilə birlikdə yoxa çıxıb -

21 İyul 2017 01:35

Amerikanın problemlərini yandırdı - FOTO

21 İyul 2017 01:32

Naxçıvanın Konstitusiyasında dəyişikliklər ediləcək

21 İyul 2017 01:29

Qriqorçuk: "Panatinaikos" Yunanıstan futbolunun nəhəngi, Avropada tanınan brenddir"

21 İyul 2017 01:27

"Koroğlu" metrostansiyası yaxınlığında piyadanı maşın vurub

21 İyul 2017 01:17

Emili gözəlliyi ilə yenə hamını valeh etdi -

21 İyul 2017 01:15

On otaqlı evdə yanğın

21 İyul 2017 01:09

"Panatinaikos" 2 il sonra Azərbaycana gəlir

21 İyul 2017 00:57

50 yaşlı cazibədar aktrisanın alt paltarsız FOTOSESSİYASI

21 İyul 2017 00:53

"İnter"in biabırçı məğlubiyyəti - VİDEO

21 İyul 2017 00:47

"Zirə" Avroliqa ilə belə vidalaşdı - VİDEO

21 İyul 2017 00:47

Bakıda yaşayış binasında yanğın baş verib -

21 İyul 2017 00:47

“Qəbələ” növbəti turda

21 İyul 2017 00:34

Avroliqada 55 metrdən FANTASTİK QOL - VİDEO

21 İyul 2017 00:28

"Qəbələ" Polşada mərhələ adladı

21 İyul 2017 00:28

İran Küveytə nota verdi

21 İyul 2017 00:19

Astroloji proqnoz - 21 iyul

21 İyul 2017 00:13

"Zirə"nin baş məşqçisi: "Məncə, Azərbaycanı yaxşı təmsil etdik"

21 İyul 2017 00:12

İki yaşlı uşaq yemişdən zəhərləndi

21 İyul 2017 00:09

Hamilə model çılpaq sessiyaya çəkildi - FOTO

21 İyul 2017 00:05

Ayxan Abbasov: "Bizim hakimlərə şükr etməliyik"

21 İyul 2017 00:05

Tovuzda 2 yaşlı oğlan zəhərlənib

21 İyul 2017 00:05

Günün qoroskopu: vədlərinizi gerçəkləşdirin

21 İyul 2017 00:05

Azərbaycan neftinin SON QİYMƏTİ - 50 dolları ötüb

21 İyul 2017 00:05

Məşhur müğənni intihar edib -

20 İyul 2017 23:55

Bronxoektatik formalı pnevmoniya

20 İyul 2017 23:52