Böyrəklərimizi sağlam edək

Böyrəklərimizi sağlam edək
08:42 15 Noyabr 2016
168 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

Düzgün qidalanma. Böyrəklər ət və digər zülal mənşəli qidaları, xüsusən də onların daha tez-tez hallarda və çox miqdarda qəbul edilməsini "sevmirlər".

Bütün artıq zülallar və onların parçalanma məhsulları, təbii ki, böyrəklər vasitəsi ilə xaric olunmalıdır ki, bu da onların xeyli dərəcədə yüklənməsinə səbəb olur.

Milli.Az saglamolun.az-a istinadən bildirir ki, məhz buna görə hazırda dəbdə olan, lakin heç bir ölçü daxilində balanslaşdırılmamış şəkildə tətbiq edilən zülali pəhrizlər böyrəklər üçün zərərli hesab olunur. Belə pəhrizlər son nəticədə zülal mübadiləsinin pozulmasına da səbəb ola bilər. Xarici tərəfdən hər böyrək xüsusi piyli kapsula ilə əhatə olunmuşdur ki, bu da onun daha isti, daha yumşaq və daha təhlükəsiz şəkildə qorunmasını təmin edir. Bu piy qatı böyrəkləri zərbələrdən, soyuqdan qoruyur, onun təbii vəziyyətinin saxlanmasına kömək edir. Ona görə də kəskin şəkildə arıqlamaq da böyrəklər üçün zərərli hesab olunur. Pəhriz nəticəsində piylər orqanizmdən xaric edilir və bu zaman böyrəklər praktiki olaraq "lüt" və müdafiəsiz qalır.

Böyrəklər alkoqollu içkilərdən sui-istifadə edilməsini "sevmirlər". Bu zaman orqanizm onları nəinki parçalamalı, həmçinin onların qalıqlarını da bədəndən böyrəklər vasitəsi ilə xaric etməli olur. Bundan başqa, alkoqol orqanizmin susuzlaşmasına da səbəb olur. Əvvəlcə böyrəklərdən üçqat həcmdə maye keçir - bu zaman orqanizm alkoqolu tez bir zamanda bədəndən xaric etmək üçün özündə olan mayenin xeyli hissəsini sərf etməli olur. Bundan sonra isə bədəndə su qıtlığı yaranır, qan qatılaşır və nəticədə onun böyrəklər tərəfindən filtrasiya edilməsi (süzülməsi) xeyli dərəcədə çətinləşir.
Xeyli miqdarda duzlu qidaların qəbul edilməsi orqanizmdə su-duz tarazlığının pozulmasına səbəb olur. Bu zaman onu da yadda saxlamaq lazımdır ki, duzdan tam şəkildə imtina edilməsi də (ondan artıq miqdarda istifadə edilməsində olduğu kimi) böyrək çatışmazlığı ilə nəticələnə bilər. İnsan duzdan norma həddində istifadə etməlidir. Adətən, bu norma miqdarı bizim gündəlik qəbul etdiyimiz miqdardan üç dəfə az olur. Biz yaddan çıxarırıq ki, duz bütün qidaların (hətta şirniyyatların) tərkibində olur. Yeməklərə duzu az vurun (!) - siz buna tez bir zamanda öyrəşəcək və onların dadını daha yaxşı hiss edəcəksiniz.

Böyrəklər yüngül sidikqovucu və sidik yollarına dezinfeksiyaedici təsirə malik olan məhsulları və bitkiləri çox "sevirlər". Bunlara xiyar, balqabaq, cəfəri, şüyüd, kərəviz, itburnu, tozağacı şirəsi, çiyələk, ciyələk yarpağı və digər bu kimi məhsulları aid etmək olar.

Qarpız yeyilməsi böyrəklərin çox yaxşı təmizlənməsinə səbəb olur. Qarpız şirəsi ilk növbədə bədəni su ilə doydurur, onu maye ilə tam təmin edir, qanı durulaşdırır, sonra isə zərərli maddələrlə zənginləşmiş məhlulları böyrəklərdəki süzgəclərdən keçirməklə onları qanın tərkibindən tez bir zamanda asanlıqla təmizləyir və bədəndən xaric edir.
- Böyrək xəstəliklərinin, o cümlədən də böyrək daşı xəstəliyinin qarşısını almaq üçün, gün ərzində qəbul edilən maye həcmi 2 litrdən (buraya suplar da daxildir) az olmamalıdır. Ancaq gün ərzində bu həcmdə maye qəbul edilməsi yalnız bədəndə gizli və ya açıq şişkinliklər, böyrək və ya ürək çatışmazlığı olmadığı hallarda yerinə yetirilə bilər.

Heç bir halda bədənin susuzlaşmasına imkan verməyin, isti havalarda bu xüsusən vacib hesab edilir. Bədənin susuzlaşması zamanı bədəndə su-duz mübadiləsindəki tarazlıq pozulur, qan qatılaşır və böyrəklərin onu zərərli maddələrdən təmizləməsi prosesi də xeyli çətinləşir. Əgər siz yanğı hiss etməyə başlayırsınızsa, demək, orqanizmdə susuzlaşma prosesi artıq gedir və böyrəklər də əziyyət çəkməkdədirlər. Ona görə də gün ərzində maye qəbulunu az-az olmaqla daha tez-tez qəbul etməyə çalışın. Həkimlə məsləhətləşmədən heç bir mineral suyu, xüsusən də güclü şəkildə minerallaşmış suları (əgər onlar böyrək xəstəliklərinin müalicəsi üçün nəzərdə tutulsa da) gün ərzində 0,5 litrdən artıq miqdarda qəbul etmək olmaz. Çünki onların tərkibində olan bu və ya digər duzların miqdarı normadan xeyli artıq olur ki, bu da daş əmələ gəlməsinə kömək edə bilər.

- Xroniki infeksiya ocaqları (karioz dişlər, badamcıqların xroniki iltihabı - xroniki tonzillit, adenoidlər, haymorit və s.) böyrəklərə mənfi təsir göstərir. Bu infeksiyalar zəif dərəcədə olsa da, daimi olaraq intoksikasiyaya (zəhərlənmə) səbəb olurlar. Böyrəklər isə öz funksıyalarına uyğun olaraq bu toksik maddələri daim təmizləməlidirlər. Bundan başqa, bu ocaqlarda olan mikroblar qan dövranı ilə böyrəklərə çatdırılaraq onlarda iltihabi prosesin başlanmasına da səbəb ola bilərlər. Tez-tez baş verən anginalar böyrəklər üçün daha qorxulu hesab olunur. Çünki onlar əksər hallarda böyrəklərdə iltihabi prosesin başlamasına səbəb olurlar. Məhz buna görə də keçirilən hər bir kəskin angina xəstəliyindən sonra mütləq sidiyin müayinəsini etmək lazımdır.

- Mədə-bağırsaq və cinsiyyət sisteminin iltihabi xəstəliklərinin vaxtında müalicə edilməsi. Bu, qadınlar üçün daha vacib hesab edilir, çünki onların anatomik və fizioloji xüsusiyyətlərindən asılı olaraq infeksiya bağırsaqlardan və cinsi üzvlərdən çox asanlıqla sidik ifrazedici sisteminə keçə bilər. Qadınlarda böyrək xəstəliklərinin kişilərə nisbətən daha çox təsadüf edilməsinin səbəbi də məhz bununla izah olunur.

- Sidik kisəsinin tam dolması və qəbizlik insan orqanizminə mənfi təsir göstərir. Əgər insan normal həcmdə maye qəbul edirsə, o, gün ərzində 4-6 dəfə olmaqla sidik kisəsini boşaltmalıdır. Əgər siz bunu daha az sayda edirsinizsə, kifayət qədər su qəbul etmədiyiniz barədə düşünməlisiniz. Yadda saxlamaq lazımdır ki, sidik kisəsinin boşaldılması üçün son ana qədər dözmək də lazım deyil. Belə ki, sidik kisəsi həddindən artıq dolduqda, sidiyin bir hissəsi sidik axarları vasitəsi ilə yenidən böyrəklərə tərəf qaytarıla bilər ki, bu da onlar üçün zərərli hesab edilir.
Qəbizliklərə gəldikdə isə məlumdur ki, bu zaman bağırsaqda zərərli maddələr yığılır və orqanizmin zəhərlənməsi baş verir. Tənəffüsün çətinləşməsi, yorğunluq və dərinin xoşagəlməz vəziyyəti də bunu sübut edir. Bədəndən xaric olmaq əvəzinə bağırsaqda olan zərərli maddələr qana sorularaq təkrar-təkrar böyrəklərdən keçirlər. Böyrəklər lazım olduqda bir-birini əvəz edə bilsələr də, bağırsaqlarda yığılıb qalan zəhərli maddələrin filtrasiya edilməsinin (süzülməsinin) öhdəsindən gələ bilmirlər.
- Böyrəklər istini "sevir", soyuğu isə "xoşlamırlar". Bədəndə tez-tez baş verən soyumalar, soyuq və nəm otaqda yaşamaq hiss edilmədən böyrəklərin xroniki iltihabına səbəb ola bilər. Soyuq suda, yaş paltarda (məsələn, dənizdə dincəldiyi zaman) uzun müddət qalmaq olmaz. Soyuq qış günlərində mümkün qədər isti geyinmək, uzun gödəkçələrə üstünlük vermək lazımdır.

- İmmun sisteminin zəifləməsi böyrəklər üçün də zərərlidir. Həddindən artıq yorğunluq, güclü fiziki və mənəvi gərginliklər orqanizmin müqavimətini xeyli dərəcədə zəiflətmiş olur. Bunun nəticəsində orqanizmin immun sistemi, xaricdən bədənə daxil olan və ya bədən daxilində daimi olaraq məskunlaşmış olan mikrobların zərərsizləşdirilməsinin öhdəsindən gələ bilmir, bu isə orqanizmdə müxtəlif orqanların və böyrək xəstəliklərinin inkişaf etməsinə səbəb ola bilər.

- Böyrəklər hərəkəti - bədən tərbiyəsini, rəqs edilməsini də "sevir". Belə ki, hərəkət bədəndə qan dövranının artmasına - sürətlənməsinə, həmçinin böyrəklərin də qanla təchizatının yaxşılaşmasına səbəb olur. Ancaq onu da yaddan çıxarmaq lazım deyil ki, ağır fiziki işlərlə və ya həddindən artıq idmanla məşğul olarkən orqanizm özünü bərpa etməyə çatdırmır və bu, orqanizm üçün xeyirli faktor hesab edilə bilməz.

- Böyrəklər quru isti havanı çox "sevirlər". İstidə böyrək damarları da genişlənir, böyrəklərin qan dövranı yaxşılaşır. Quru isti hava böyrəklər üçün xüsusilə xeyirli hesab olunur. Çünki belə şəraitdə insan intensiv şəkildə tərləməyə başlayır. Bu zaman adi halda böyrəklər tərəfindən xaric edilməli olan zərərli maddələrin bir hissəsi tər vasitəsi ilə xaric olur və böyrəklərin işi bir qədər yüngülləşir. Böyrək xəstələri üçün nəzərdə tutulan kurortlarda iqlim məhz isti və quru olur ki, bu da xəstələrin daha çox tərləməsinə səbəb olur. Böyrəkləri sağlam olanlar üçün sauna çox xeyirli hesab olunur.

Milli.Az

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Uşaqlara bunu öyrətmək onları daha ağıllı edir - MARAQLI SƏBƏB

24 Avqust 2017 14:48

"RenCap": Türkiyə iqtisadiyyatını Yunanıstandakı problemlər gözləyir

24 Avqust 2017 14:47

Zığ-Suraxanı yolunun daha 2,7 km-lik hissəsi yenidən qurulur

24 Avqust 2017 14:47

"Fitch" ABŞ-ın suveren reytinqini azalda bilər

24 Avqust 2017 14:47

ABŞ səfirliyi “Qarabağ”ı təbrik edib

24 Avqust 2017 14:44

Kista və miomanı məhv edən MƏCUN

24 Avqust 2017 14:43

Qarışıq turşunun hazırlanması

24 Avqust 2017 14:41

Onlar ağladı, biz də ağladıq...

24 Avqust 2017 14:37

Süni intellekt ilk dəfə albom üçün musiqi yazıb

24 Avqust 2017 14:35

Daxili orqanında heroin və psixotrop maddə tapıldı

24 Avqust 2017 14:33

Avstraliya yenidən "Eurovision" mahnı müsabiqəsində iştirak edəcək

24 Avqust 2017 14:32

Polis vətəndaşın maşınını və pulunu əlindən aldı - ŞİKAYƏT

24 Avqust 2017 14:28

"Rusiya kartı: Trampı kim cəzalandırır?

24 Avqust 2017 14:28

"Qarabağ"ın düşərgəsində sevinc anları - VİDEO

24 Avqust 2017 14:27

Türkiyə, İraq və İranın məcburi ortaqlığı - terrorçu PKK və İŞİD-ə qarşı mübarizə

24 Avqust 2017 14:22

"Qarabağ" "Milan"ı arxada qoydu - SİYAHI

24 Avqust 2017 14:19

Turan İbrahimov metroda göründü və...

24 Avqust 2017 14:19

Tufandağda buzlar sürətlə əriyir

24 Avqust 2017 14:18

Danimarkada "Qarabağ"a qol vuran futbolçu 3 aylıq sıradan çıxıb

24 Avqust 2017 14:17

İmre Kertesin məşhur romanı Azərbaycan dilində nəşr olunub

24 Avqust 2017 14:17

Röya və Miri Yusif pulsuz konsert verəcək

24 Avqust 2017 14:13

ETSN: Tufandağ buzlağında ərimə prosesi sürətlənib, buzlaq üzərində olan çatların sayı artıb

24 Avqust 2017 14:12

Bakıda avtoxuliqan saxlanıldı

24 Avqust 2017 14:10

Ukraynada azərbaycanlı minaya düşüb öldü

24 Avqust 2017 14:04

Test imtahanları ləğv edilir? - "Bunu əvəzləyəcək alternativ sistem yoxdur" - ŞƏRH

24 Avqust 2017 14:03

Manatın dollara nisbətdə məzənnəsi

24 Avqust 2017 13:58

Maliyyə Nazirliyi tender keçirir

24 Avqust 2017 13:57

İstanbulda məhkəmə zalında atəş açılıb, 2 nəfər yaralanıb

24 Avqust 2017 13:52

Aİ Azərbaycana yeni səfir təyin edib

24 Avqust 2017 13:52

Yay mövsümündən sonra sağlam menyuya necə keçməli?

24 Avqust 2017 13:48

ABŞ-da neft ehtiyatları yenidən azalma ilə üzləşib

24 Avqust 2017 13:47

Lionel Messinin atası "Mançester Siti" ilə danışıqlara başlayıb

24 Avqust 2017 13:47

İmicini dəyişən Samirə yeni görkəmdə - FOTOLAR

24 Avqust 2017 13:44

Suni göldə batan şəxsin meyiti çıxarılıb

24 Avqust 2017 13:43

Azərbaycan Özbəkistanda beynəlxalq musiqi festivalında iştirak edəcək

24 Avqust 2017 13:42

Cərimələri ödəməyən sürücülərə DYP-dən NÖVBƏTİ XƏBƏRDARLIQ

24 Avqust 2017 13:38

“Kopenhagen”nin futbolçusu: "Heç nəyə lazım olmayan qələbə qazandıq"

24 Avqust 2017 13:27

Millimizin oyununun vaxtı dəyişdirildi

24 Avqust 2017 13:27

FOTO: Azərbaycanlı yazıçıdan çirkin paylaşım...

24 Avqust 2017 13:27

Sürücülərin nəzərinə: o avtomillər müəyyənləşdirilir - XƏBƏRDARLIQ

24 Avqust 2017 13:24

"Qarabağ"ın qələbəsinin pərdəarxası: Bir oyunla ÜÇ HƏDƏF

24 Avqust 2017 13:23

Ermənistanda vəkillər etiraz tətili keçirəcəklər

24 Avqust 2017 13:22

Azərbaycan yanğınsöndürənləri Gürcüstanda böyük sahədə yanğını söndürüblər

24 Avqust 2017 13:19

Buraz Özçivitlə Fahriye Evcen ikinci bal ayına yollandı - FOTO

24 Avqust 2017 13:18

DYP qanunla qadağan olunan yerlərdə avtomobil saxlayanlara xəbərdarlıq edib

24 Avqust 2017 13:17

"Qarabağ"a görə "ərə gedəcəm" deyən aparıcı vədinə xilaf çıxdı

24 Avqust 2017 13:17

Bizim kimi "Qarabağ"...

24 Avqust 2017 13:17

Məşhur meyxanaçılar: Onlar faciəvi şəkildə öldülər...

24 Avqust 2017 13:17

Bədəninizin suya ehtiyacını qarşılayırsınız?

24 Avqust 2017 13:10

Azərbaycan və Kanada XİN başçıları arasında məktub mübadiləsi həyata keçirilib

24 Avqust 2017 13:07