Türkiyəni Mosul və Kərkükdən məhrum edən Bakı ermənisi

Türkiyəni Mosul və Kərkükdən məhrum edən Bakı ermənisi
17:53 15 Noyabr 2016
124 Maraqlı
Ölkə mətbuatı
A- A+

Bu gün neft uğrunda mübarizə gedən Kərkük-Mosul bölgəsi vaxtilə Osmanlının torpaqları idi. Lakin türk imperiyasının süqutundan sonra Türkiyə də bu bölgəyə yalnız kənardan baxaraq qalıb. Ən maraqlısı isə Türkiyəni Mosul-Kərkük neftindən məhrum edən şəxsin bir erməni olmasıdır.

Publika.az
xəbər verir ki, Osmanlı dövründə İraqdakı neft ehtiyatları ilə bağlı ilk araşdırmaları İstanbulda yaşayan erməni Kalouste Sarkis Gülbenkyan olub. Onun atasının Qapalıçarşı deyilən bazarda dükanı var idi. Onların qohumları Bakıda yaşayırdı, özləri də oradan gələnlər idi. Ata Gülbenkyan da Bakıdan qaz yağı gətirərək satırmış.

Sarkis Gülbenkyan Londonda geoloji mühəndislik təhsili alıb, əsasən də neft yataqları üzərində işləyib. Londondan İstanbula qayıdandan sonra, Osmanlı sultanı ƏIbdülhəmidin tələbi ilə araşdırmalara başlayır və Mesopatomiyada (indiki İraq ərazisi) neft tapdığı haqda sultana məlumat verir. Əbdülhəmid də 1904-cü ildən sonra həmin torpaqları şəxsi mülk olaraq satın alır.

Gülbenkyan daha sonra ilk türk Milli Bankını yaradır və 1912-ci ildə yaradılan Türk Neft Şirkətinin ("Turkish Petroleum Company") 50 faiz səhmlərinə ortaq olur.

Gülbenkyanın bankı Türk Neft Şirkəti ilə yanaşı, “Deutsche Bank”la da əməkdaşlıq edir və Mesopatomiyada fəaliyyətini davam etdirmək üçün müxtəlif şirkətlər qurur. Lakin I Dünya Müharibəsində almanlar məğlub olduğu üçün “Deutsche Bank”ın səhmləri Fransa şirkətinə keçir. I Dünya Müharibəsində Osmanlının parçalanmasından sonra ingilislərlə keçirilən görüşləri də Gülbenkyan aparır.

1926-cı ildə Mosul neftinin bölüşdürülməsi zamanı Gülbenkyanın Türk Neft Şirkəti İraq şirkəti oldu və ona yalnız 5 faiz pay verildi. Buna görə də ona “məşhur 5 faiz” ləqəbi qoyuldu. Yerdə qalan 95 faiz hissəsi isə İngiltərə, Fransa Hollandiya və Amerika arasında bölüşdürüldü, bu ölkələrin hər birinə 23,75 faiz pay düşdü. Beləliklə, Osmanlının varisi olan Türkiyə öz mirasından məhrum edildi. Halbuki, Gülbenkyanın şirkəti türk şirkəti idi və Kərkük və Mosuldakı paylar da Türkiyənin olmalı idi. Lakin bir erməni yenə də son anda xəyanət edərək, hissələri digər ölkələrə satdı.

Türkiyə heç nə edə bilmədi, yalnız Gülbenkyanın ölkəyə girişinə qadağa qoymağa gücü çatdı.

Asif


OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Millimizin daha bir üzvü "Bursaspor"da - RƏSMİ

29 Mart 2017 21:07

Toy gecəsi yaranan problemlər - "Qorxu bəzən o qədər çox olur ki..."

29 Mart 2017 21:05

Evdə partlayış oldu: qadın yaralandı

29 Mart 2017 21:04

"Bir qutu siqaret alın uşağımın beynini dağıtdığım yeri sizə göstərim" - 7 yaşlı uşağını öldürən ata

29 Mart 2017 20:57

Şəmkirdə yaşayış evində partlayış - Xəsarət alan var

29 Mart 2017 20:57

"Vucudum belədir, kimsəyə ehtiyacım yoxdur" - FOTO

29 Mart 2017 20:57

Əsəd rejimi Dəməşqi bombaladı

29 Mart 2017 20:54

Dünənki yanğın aparıcının evini yararsız hala saldı

29 Mart 2017 20:53

Tanınmışlar İnstagram-da bunları paylaşdılar - FOTO

29 Mart 2017 20:52

"Allahım, məni ədəbli görünüb, ədəbi olmayandan uzaq tut" - Fatimə

29 Mart 2017 20:47

Azərbaycan millisinin üzvü “Bursaspor”a keçdi

29 Mart 2017 20:44

84 yaşlı kişi həyətdə özünü asdı

29 Mart 2017 20:43

17 yaşlı qızı meşəyə aparıb zorladı - Cəzası AĞIR OLDU

29 Mart 2017 20:42

"Barselona" sabiq oyunçusunu geri qaytarır

29 Mart 2017 20:38

Ona "trans" deyən dostunu bıçaqladı - "Mən ona dalağımı, böyrəyimi, hər şeyimi verərəm"

29 Mart 2017 20:37

DİQQƏT: "Galaxy S8" gəlir

29 Mart 2017 20:32

Hakan Hadisə ilə deyil, bacısı ilə sevgili imiş

29 Mart 2017 20:27

Kiralıq ər axtarırlar - FOTO

29 Mart 2017 20:22

Şamaxıda torpaq sürüşməsi yenidən aktivləşib –

29 Mart 2017 20:20

Əli İnsanovun məhkəməsinin vaxtı açıqlandı

29 Mart 2017 20:19

Putinlə Tramp nə vaxt görüşəcək?

29 Mart 2017 20:18

Azərbaycanlı model adada belə dincəlir - FOTO

29 Mart 2017 20:17

Şamaxıda torpaq sürüşmə yenidən aktivləşdi

29 Mart 2017 20:14

Güneldən nişanlısına ismarıc: "Gücünü yalnız sizə sərf edən…"

29 Mart 2017 20:12

Elnur Nağızadənin fotosu "Axtarışda olanlar"ın siyahısında - FOTO

29 Mart 2017 20:05

"Dünya iqtisadiyyatı keyfiyyət artımına yönəlməlidir, Azərbaycan da artıq bu yolda addımlayır"

29 Mart 2017 20:05

Qarabağ üçün GİZLİ SAZİŞ, o ərazilər AZƏRBAYCANA... - GÜNÜN SİYASİ XÜLASƏSİ

29 Mart 2017 20:03

Tanınmış teleaparıcının evinə yanğından güclü ziyan dəydi: "Evim su içindədir..." - FOTO

29 Mart 2017 19:57

Sevil və Sevincin bahalı maşını - FOTO

29 Mart 2017 19:57

Xaricdə uğur qazanmış azərbaycanlı gənclər -

29 Mart 2017 19:56

Məşhur aparıcıların gəlirləri: Sponsordan faiz alan, həyat yoldaşı dəstəkləyən, gizlədən… - FOTO

29 Mart 2017 19:52

Dağıstanda Azərbaycandan yük daşıyan TIR-ları niyə saxlayırlar? - FOTO

29 Mart 2017 19:52

Günü-gündən arıqlayan Lalədən yeni FOTOlar

29 Mart 2017 19:47

Sərnişinin həyatını xilas edən sürücü MÜKAFATLANDIRILDI - FOTO/VİDEO

29 Mart 2017 19:43

Putinlə Trampın görüşəcəyi vaxtı Lavrov AÇIQLADI

29 Mart 2017 19:42

"Nəyə görə minlərlə insanın əmanətini 1 ildən çox həbs altında saxlamalıyıq?"

29 Mart 2017 19:42

Ferrarinin cəsədini oğurlayarkən yaxalandılar

29 Mart 2017 19:38

Türkiyəli atletlərin olimpiya medalları alındı - ŞOK QƏRAR

29 Mart 2017 19:34

Trenajor zalında FACİƏVİ OLAY - İdmançının ayağı qırıldı

29 Mart 2017 19:32

Bred Pit və Ancelina Coli gizli görüşür

29 Mart 2017 19:32

Könülə brilliant üzük bağışladılar - FOTO

29 Mart 2017 19:27

Selfi çəkmək istəyəndə həlak oldular

29 Mart 2017 19:27

Futbolçulara viaqra içirdib meydana buraxdılar

29 Mart 2017 19:22

Aleksis Sançez tarixə düşməyə yaxındır

29 Mart 2017 19:17

İtaliya mediası Bakıdan yazdı

29 Mart 2017 19:13

ABŞ-da Konqres binası yaxınlığında silahlı insident baş verib

29 Mart 2017 19:13

Məşhur tenniçsi qadın çimərlikdə - FOTO

29 Mart 2017 19:12

“Lokomotiv” Azərbaycan çempionu oldu

29 Mart 2017 19:07

Məşhur "rəqs edən milyonçu" Canluka Vakki Bakıya gəlir - FOTO

29 Mart 2017 19:05

ABŞ Konqresi yaxınlığında ATIŞMA

29 Mart 2017 19:05