Rayondan gələn tələbənin yaşadığı sirli ev

Rayondan gələn tələbənin yaşadığı sirli ev
21:57 15 Noyabr 2016
176 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

Milli.Az lent.az-a istinadən Cahangir Zeynallının 1989-cu ildə çəkdiyi "Əlaqə" filmi barədə Sevda Sultanovanın yazısını təqdim edir.

Süjet: Ali məktəbə yenicə qəbul olunan tələbə (İlqar Həsənov) paytaxtda kirayə mənzil axtarır. Küçədə rastlaşdığı elan lövhəsində iyirmi mərtəbəli binada, hər cür şəraiti olan, birotaqlı evin elanını görür. Ünvanı yazıb, ev sahibi ilə görüşə gedir. Evin sahibəsi qoca qadın (Aliyə Əliyeva) qədim binalardan birində yaşayır. O, tələbəyə kirayə verəcəyi evin qarşısında görüş təyin eləyir. Tələbə qadının dediyindən anlayır ki, ev onun vəfat eləmiş oğlunundur. Qadın tələbəyə mənzili iki şərtlə verir: mıxla bərkidilmiş qapını açmayacaq və gecələr mətbəxin işığını söndürməyəcək.
 
Tələbə ilk gündən evdə qəribə hadisələrlə rastlaşır. Divardan asılan şəkillərdəki adamlar dəyişir: orta yaşlı kişi gah bığlı, gah bığsız olur, gah gülümsəyir, gah ciddiləşir, qonşu otaqlardan qəribə səslər eşidilir, xətti kəsilmiş telefon zəng çalır, evdə olmayanda mənzildə kimsə işığı yandırır, divar saatı əksinə işləyir, əşyaları kimsə ağ örtüklə qapadır və s.
 
Tələbə müəmmanı çözmək üçün qadının qadağan elədiyi mıxlanmış qapını açır və burdan başqa mənzilə girir. Mənzildə fotoda gördüyü kişi (Rafiq Əliyev) ilə rastlaşır. O, qadının oğludur, psixiatrdır, elmi iş yazır. Kirayə verilən ev də onundur. Onun yaşadığı mənzil isə keçmiş arvadınındır. Evlənəndən sonra mənzillərini birləşdirdiyini deyir. Psixiatr tələbəyə izah edir ki, onun yaşadığı mənzil eksperimental tikintidir və burda müxtəlif fokuslar var. Özünün yaşadığı mənzil isə üçüncü mərtəbədə yerləşir, sadəcə, təpənin üstündə tikildiyi üçün iyirmi mərtəbəli bunayla eyni səviyyədədir. Daha sonra tələbənin eşitdiyi əcaib səslərin - xəstələrinin maqnitofona yazdırdığı səsi olduğunu deyir. Saatın əks istiqamətə işləməsini isə psixiatr, bir ay əvvəl ölən saatsaz qardaşının düzəltməsi ilə izah eləyir.
 
Tələbə şəkillərin dəyişməsi ilə bağlı sualına psixiatrdan cavab almaq istəyir. Psixiatr suala cavab vermir, tələbənin sayıqladığını düşünür və onun psixi problemlərinin olub-olmamasını yoxlamaq üçün müxtəlif suallar verir. Daha sonra psixiatr duş alıb geri qayıdacağını deyir. Amma vanna otağından yoxa çıxır. Tələbə mənzilinə qaydanda hamamda psixiatrla rastlaşır. Amma bu dəfə bığsız və başqa geyimdə. Ondan suallarına cavab tələb edəndə, adam təəccüblənir, astrofizik olduğunu, saatsaz qardaşının olmadığını və bu evin anasının ona kirayə verdiyini söyləyir. O, iştirak elədiyi beynəlxalq konfranslarda uzaq dünyalarla əlaqə yaratmaq problemlərinin araşdırıldığından danışır. Karıxmış tələbə isə nə düşünəcəyini bilmir...
 
"Əlaqə" filmi janrına görə fantastikadır. Hər halda Vikipediyada belə yazılıb. Hərçənd, filmi janrına görə qarışıq adlandırmaq daha düzgündür: dram, fantastikanın alt janrları olan horror, fantasmaqoriya. Yuxu ilə reallıq arasında sərhədlərin itməsi əsərə bir az da sürreal elementlər qatır. Filmdə həm insanlar arasında ünsiyyətin qırılması, laqeydlik, özgələşmək problemini qoyulur, həm də horrora, fantasmaqoriyaya uyğun olaraq qorxu, həyəcan atmosferi yaradılır, kabuslar, qəribə, zombiləşmiş məxluqlar dolaşır, hansısa fövqəladə qüvvələrə eyham vurulur.
 
Metoduna görə "Əlaqə" kamera filmidir. Əhvalatda bir neçə aktyor iştirak eləyir, hadisə məhdud məkanda baş verir.
 
Günümüzdən baxanda "Əlaqə" filmi janrının tələblərinə görə bəsit təsir bağışlayır.  Əndişəli atmosfer yaratmaq üçün istifadə edilən təsvirlər, səslər - adamsız küçələr, sakit, minimalist, amma gərginlik ifadə edən musiqi, alaqaranlıq blokda qəfil pişik miyoltusu, balkondan ani görünüb, sonra yoxa çıxan qoca qadın, səssizliyi nəsə baş verəcəkmiş kimi pozan kəfkirli saatın tıqqıltısı, güzgüdə görünən naməlum adamlar və s. bu janrlarda çəkilən filmlərdə çox müraciət olunmuş klişelərdir.
 

Təsvirlərin eyni zamanda qəhrəmanın daxili monoluqu ilə şərh olunması filmi monoton, yorucu edir, halbuki, çox şeyi elə görüntü deməliydi.   
 
Təsvir baxımından uğursuz, yoxsul olan film elmi fəlsəfi mahiyyətə iddia eləyir və iddianı doğrultmaq üçün vaxtaşırı planet, vulkan püskürmələri və s. göstərilir. Bu təsvirlər informativ verilir, əhvalatın dramaturgiyasına özünə yer eləmir, onunla bütövləşmək haqqını qazanmır, sadəcə, texniki anlam daşıyır.
 
Tələbə bağlı qapını açanda orda iri planda göz görünür və yada Bunuelin "Əndəlus köpəyi"ndəki ülgüclə kəsilən göz düşür.
 
Qadın kölgəsi, başı sarıqlı adam, itin kimisə dişləməsi, otağa doluşan ağ göyərçinlər - bir sözlə hər şey filmin adının "Əlaqə" olmasına rəğmən əlaqəsizdir.
 
Adla mahiyyətdəki ziddiyyət təsadüfi deyil. Filmin bütün məğzi odur ki, uzaq dünyalarla əlaqə qurmağa çalışırıq, amma yanımızdakı adamlarla ünsiyyət, əlaqə qura bilmirik, biganəyik. Müəllif bu kontekstdə Ermənistandan qaçqın düşən adamların portretləri ilə artıq o vaxt yenicə başlayan Qarabağ savaşına da işarə eləyir.
 
Amma ümumilikdə belə bir ideyanın ekran həlli alınmayıb.
 
Üstəlik, astrofizikin danışdıqları elmi mülahizə yox, onun son dərəcə bəsit imitasiyası, başqa dünyalarla bağlı deyilmiş fikrilərin sadəlövh ümumiləşməsidir: "Məşhur astrofiziklər neçə illərdi, güclü radioteleskoplar vasitəsilə yaxın qalaktikaları izləyirlər, amma nə olsun?! Nəticə yoxdur ki, yoxdur. Ulduzlar susur. İndi oturub başlarını sındırılar. Doğrudan da uzaq ulduzlarda şüurlu həyat varsa, niyə ordakılar hay vermirlər, nə mane olur onlara. Görünür, bizim şüurumuz əlaqənin tamamilə başqa növünü anlamağa, başqa növ əlaqə prinsiplərini dərk eləməyə qadir deyil. Bizə elə gəlir ki, kosmik əlaqə balıq tutmaq kimi bir şeydi - torunu atıb otur çay qırağında, gözlə haçan balıq gəlib düşəcək. Mənim fikrimin məğzi belədir, kosmik əlaqə başqa cür, tamam gözlənilməz, izaholunmaz şəkildə meydana çıxa bilər".  
 
"Əlaqə" Anarın eyni adlı povesti əsasında çəkilib.

Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

35 milyon insan hiddətlənib - Braziliyada pensiya qiyamı - FOTO

29 Aprel 2017 11:52

Ziyad Səmədzadə: "Azərbaycandakı bankların fəaliyyətində ciddi nöqsanlar var"

29 Aprel 2017 11:52

Həyat yoldaşının qətlini sifariş verən şəxsin şikayəti rədd edildi

29 Aprel 2017 11:52

Ermənistan əhalisi azalmaqda davam edir

29 Aprel 2017 11:52

"Sumqayıt" Vurğun Hüseynovla yeni müqavilə imzalayıb

29 Aprel 2017 11:47

Azərbaycanlı qadın pilotun ölümünün ÜRƏKDAĞLAYAN HEKAYƏSİ - VİDEO - FOTO

29 Aprel 2017 11:47

Trend olmuş "qırmızı biləkliy"in MÖCÜZƏLİ SİRRİ

29 Aprel 2017 11:43

BANM-in tələbələri ATA yardda - FOTO

29 Aprel 2017 11:42

Milli Qəhrəman Naiq Yusifovun büstünün açılışı olub

29 Aprel 2017 11:39

ABŞ və Şimali Koreyanın hərbi gücləri - ŞOK RƏQƏMLƏR - FOTOLAR

29 Aprel 2017 11:33

Avtobus dərəyə aşdı

29 Aprel 2017 11:33

Bakıda polis gəncləri intim münasibətdə olarkən yaxaladı - FOTO

29 Aprel 2017 11:32

Tünzalə Ağayeva: "40 yaşında qadının gözəlliyi..."

29 Aprel 2017 11:32

İslamiadaya hazırlaşan voleybol üzrə kişilərdən ibarət Azərbaycan yığması növbəti qələbəsini qazanıb

29 Aprel 2017 11:32

FED-in hədəfi uçot dərəcəsini 3%-ə çatdırmaqdır

29 Aprel 2017 11:27

İstanbul boğazı bağlandı

29 Aprel 2017 11:25

Maltanın baş naziri: "Tərəfdaşımız SOCAR-a təşəkkür edirəm"

29 Aprel 2017 11:22

"Kara Sevda"nın bitmə tarixi və səbəbi bəlli oldu - FOTO

29 Aprel 2017 11:17

Ali İhsan Genç: "Azərbaycanda "Eximbank"ın qurulmasına ehtiyac var"

29 Aprel 2017 11:17

Bu qadın itlə ailə qurur

29 Aprel 2017 11:17

Millimiz qələbə ilə başladı - FOTOLAR

29 Aprel 2017 11:14

Qoşulub qaçan sevgili qızların görüntüləri yayıldı - FOTOLAR

29 Aprel 2017 11:13

“WhatsApp”dan gözlənilməz YENİLİK

29 Aprel 2017 11:13

Sərnişin avtobusu "Mersedes"lə toqquşdu - VİDEO - FOTO

29 Aprel 2017 11:12

BANM-in tələbələri BP şirkətinin “ATA yard” sahəsində olublar

29 Aprel 2017 11:12

Türkiyəli zəvvarlar Məkkədə bir-birinə girdi: Yaralılar var - FOTO

29 Aprel 2017 11:09

Bu əşyanı mobil telefonun üzərinə qoyun

29 Aprel 2017 11:08

Bakıda Türkiyə-Azərbaycan iş adamları birliyinin toplantısı keçirilir

29 Aprel 2017 11:07

Ali məktəblərdə maliyyələşmənin YENİ QAYDALARI

29 Aprel 2017 11:05

Türkiyədə Vikipediyaya giriş bağlandı

29 Aprel 2017 11:05

Futbolçu hakimi bir yumruqla yerə sərdi - VİDEO - FOTO

29 Aprel 2017 11:05

Bacısının adından istifadə edərək görüşə çağırdığı tələbə qızı zorladı

29 Aprel 2017 11:05

UNEC xarici ticarətə kadr dəstəyi verəcək- FOTOLAR

29 Aprel 2017 11:04

Bu il 1000-dən çox miqrant Aralıq dənizində boğulub - HESABAT

29 Aprel 2017 11:03

İraq və Suriyada xeyli terrorçu məhv edildi

29 Aprel 2017 11:01

Bakıda dilənçiliklə məşğul olan şəxslər tutuldu

29 Aprel 2017 10:59

İlham Əliyev baş nazir və xarici işlər nazirini qəbul etdi

29 Aprel 2017 10:57

Şamaxıda ağır qəza - Ölən var

29 Aprel 2017 10:54

Dihajın Kiyev çəkilişləri də bitdi - FOTO

29 Aprel 2017 10:52

Bakıda "Oxu Günü" keçiriləcək - FOTO

29 Aprel 2017 10:47

Prezident İlham Əliyev Qətərin sabiq Baş naziri və xarici işlər nazirini qəbul edib

29 Aprel 2017 10:47

DİQQƏT: Xoruldayırsınızsa, şəkər xəstəsi ola bilərsiniz

29 Aprel 2017 10:44

Bakı Beynəlxalq Dəniz Limanı İqtisadiyyat Nazirliyinin tabeliyinə verildi

29 Aprel 2017 10:43

Azərbaycanda ali təhsil müəssisəsinin elmi tədqiqat fəaliyyəti təsisçinin vəsaitləri və qrantlar hesabına həyata keçiriləcək

29 Aprel 2017 10:42

Neft bahalaşdı

29 Aprel 2017 10:42

Maliyyə bazarlarında neftin qiymətinin artması ilə bağlı ehtimallar azalır

29 Aprel 2017 10:42

Kim Çen In ABŞ-ın xəbərdarlıqlarına rəğmən etdi və...

29 Aprel 2017 10:39

Şəhidlər xiyabanında 13 yaşlı qıza təcavüz etdi - Türkiyədə - FOTO

29 Aprel 2017 10:37

“Telegram” messencerində məhsul sifariş etmək mümkün olacaq

29 Aprel 2017 10:35

Qırğızıstanda torpaq sürüşməsi

29 Aprel 2017 10:35