Sosial şəbəkələrdə kimlər və nəyə görə cinayət məsuliyyətinə cəlb ediləcəklər?

Sosial şəbəkələrdə kimlər və nəyə görə cinayət məsuliyyətinə cəlb ediləcəklər?
11:42 16 Noyabr 2016
84 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

Azərbaycanda 9 qadın narkotik satışına görə həbs edilib (19 Aprel 2017 11:05)
9 qadın narkotik satışına görə həbs edilib - AZƏRBAYCANDA (19 Aprel 2017 10:14)
"Büdcəni mənimsəməyə görə kimlər məsuliyyətə cəlb olunub?" - Millət vəkili (14 Aprel 2017 13:12)

Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin müzakirəsinə Cinayət Məcəlləsinə internet informasiya ehtiyatında saxta istifadəçi adlar, profil və ya hesablardan istifadə edərək böhtan atma və ya təhqir etmə üçün məsuliyyət müəyyən edən yeni maddə təqdim edilib. Layihə ilkin olaraq Milli Məclisin Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu Komitəsinin iclasında müzakirə ediləcəkdir.

Milli.Az xəbər verir ki, layihə barədə artıq mətbuatda bəzi dəqiq olmayan şərhlər müşahidə edildiyindən Komitənin üzvü Vüsal Hüseynov bununla bağlı məlumat və qısa fikirlərini paylaşıb.

Onun sözlərinə görə, layihənin məzmunu adı ilə tam uyğundur, yəni bu Qanun layihəsi qəbul edildiyi təqdirdə saxta istifadəçi adlar, profil və ya hesablardan istifadə edərək böhtan atma və ya təhqir etmə cinayət məsuliyyəti yaradacaq və uyğun cəza növü ilə cəzalandırılacaqdır: "Burada saxta istifadəçi adlar, profil və ya hesablar dedikdə, internet informasiya ehtiyatlarında, o cümlədən, sosial şəbəkələrdə istifadəçinin şəxsiyyətini eyniləşdirməyə imkan verməyən, yəni ad, soyad və ya ata adına dair yalan məlumat yerləşdirmiş və ya belə məlumatlar gizlədilmiş, habelə digər şəxsə aid məlumatlardan onun razılığı olmadan istifadə edilməklə yaradılmış istifadəçi adları, profil və ya hesablar başa düşülür".

Millət vəkili qeyd edib ki, saxta ad, profil və hesabdan istifadə etməklə, hər hansı fikri paylaşma, tənqidi fikirlər bildirmə, kimisə tənqid etmə, yalan məlumat vermə, müzakirə etmə, ara qızışdıran çağırışlar və s. heç bir hallar bu maddənin təsiri altına düşmür:

"Burada yalnız böhtan və ya təhqir məqsədilə (hər ikisi mövcud Qanuna əsasən, cinayət hesab edilir) bu üsulun istifadəsi nəzərdə tutulur. Ümumən, layihəyə nəzər saldıqda, ilkin olaraq ictimai məlumat kimi əhəmiyyətli yenilik təəssüratı yaratsa da, hüquqi baxımdan hazırda mövcud məsuliyyət mexanizmlərinə əsasən, dəqiqləşdirmə və aydınlıq gətirməsini, qismən isə yenilik olmasını müşahidə edirik. Belə ki, mövcud Cinayət Məcəlləsinə əsasən, təhqir, yəni kütləvi çıxışlarda, kütləvi nümayiş etdirilən əsərdə, KİV-də və ya kütləvi nümayiş etdirildiyi halda internet informasiya ehtiyatında şəxsiyyətin şərəf və ləyaqətini nalayiq formada qəsdən alçaldılması cinayət kimi müəyyən edilir. Göründüyü kimi, kütləvi nümayiş etdirildiyi halda internet informasiya ehtiyatında təhqir üçün məsuliyyətə cəlb etmə imkanlarını Qanun müəyyən edib. İnternet həmçinin "Kütləvi informasya vasitələri haqqında" Qanuna əsasən də kütləvi informasiya vasitəsi hesab edilir. Yəni yeni layihə olmadan belə mövcud qanunvericilik əsasən imkan verir ki, bu hallarda məsuliyyətə cəlb edilmə təmin edlisin".

Lakin internetin, sosial şəbəkələrin inkişafı, geniş yayılması, texniki imkanları, təhqir etmə və böhtan atma hallarının yeni üsullarının yaranması və şəxslərə qarşı tətbiq edilməsini reallığa çevirib: "Qeyri-rəsmi statistik göstəricilərə əsasən, təkcə "Facebook"da saxta (fake) istifadəçilərin sayı istifadəçilərin ümumi sayının 5%-dən 10%-dək nisbətində dəyişir. 2016-cı ilin son rübü üçün "Facebook"da aylıq 1,79 milyard istifadəçinin olduğunu nəzərə alsaq, dünyada saxta "Facebook" hesablarının sayı 89-179 milyon arasında dəyişdiyini deyə bilərik. Azərbaycanda da sosial şəbəkələrdən istifadə edənlərin sayının, habelə bu şəbəkələrin insanların şəxsi məlumatlarına, şəxslərarası münasibətlərə, onların ləyaqətinə və işgüzar nüfuzuna təsir imkanlarının artması saxta istifadəçilərin bu şəbəkələrdən cinayət əməlləri üçün sui-istifadə etməsi hallarına qarşı tədbirləri şərtləndirir. Bu baxımdan təqdim edilən layihə həm də bu istiqamətdə atılan addım kimi qiymətləndirilməlidir".

V.Hüseynovun sözlərinə görə, bu gün şəxsin xəbəri olmadan onun adından saxta ad vasitəsilə kimsə təhqir edilə bilər. Bu imkanlar şəxsin kömpüterinə ondan xəbərsiz müdaxilə etməklə təhqir etməni (kimsə sizin açıq olan kompüter və hesabınızdan istifadə edir), kənar bir yerdə böyük rahatlıqla eyni adlı profili açma və təhqir etməni nəticə olaraq eyni səviyyəli əməl edir:

"Son dövlər belə halların sosial şəbəkələrdə artmasını və bunun bir sıra mənəvi, əxlaqi, fiziki olmaqla, mənfi təsirlər yaratmasını müşahidə edirik. Mətbuat və televiziyada dəfələrlə ölümlə nəticələnən halların ilkin olaraq sosial şəbəkədə təhqir və böhtan səbəbindən başlaması, daha sonra böyüyərək qanlı hadisə ilə nəticələnməsini müşahidə etmişik.

Bu Qanun layihəsi internetin, xüsusilə sosial şəbəkələrin imkanlarından istifadə etməklə, qəsdən və ya yalan olduğunu bilə-bilə saxta adlarla şəxslərin təhqir edilməsinin, böhtan atılmasının qarşısını alacaq, belə şəxsləri daha məsuliyyətli edəcək, sosial şəbəkələrin böhtan və təhqirlə bağlı hüquqi tənzimləmənin təsir dairəsinə salınmasını təmin edəcək və çəkindirici xüsusiyyəti olacaqdır. Bu üsuldan istifadə edən və ya nəzərdə tutan, bu yanaşmanı normal hesab edən, məqsədli şəkildə kimisə bu üsulla təhqir edən şəxslər bu Qanun layihəsinin qəbul edilməsindən narahat olmalı və artıq bilməlidirlər ki, bu hallar aşkar edilə bilər və müvafiq məsuliyyət tədbirləri tətbiq edilə bilər.

Son zamanlar dünyada media hüququ sahəsində tətbiq olunan yeni tənzimləmə mexanizmlərinin əksəriyyəti məhz sosial medianın əhatə dairəsinin, təsir və texniki imkanlarının genişlənməsinin nəticəsidir və bu yeniliklərə cavabdır. Təklif edilən layihə internet məkanında qanun pozuntularına qarşı daha səmərəli mübarizə aparılmasına xidmət edəcəkdir".
 

Pünhan Mirzə

Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Meksikada toqquşmalar başladı - Narkokartel liderinin ölümündən sonra

23 Aprel 2017 09:42

Bu filmi izləyənlər ölürlər, aktyorlar bir-bir həyatını itirdi

23 Aprel 2017 09:41

İtaliya çempionatının oyununda 9 qol - VİDEO

23 Aprel 2017 09:38

Gümrüdə rusiyalı hərbçini öldürən şəxs ordudan tərxis olunub

23 Aprel 2017 09:32

Narkomafiya başçısının qətli iğtişaşlara səbəb oldu

23 Aprel 2017 09:28

İŞİD "paytaxtı"nı Rəqqadan Deyr-ez-Zora köçürüb

23 Aprel 2017 09:27

Londonda güclü YANĞIN: hadisə yerinə yüz yanğınsöndürən getdi

23 Aprel 2017 09:22

Fransa konsulluğunda səsvermə dayandırıldı - Terror həyəcanı

23 Aprel 2017 09:17

Şimali Koreya daha bir ölkəni hədələdi

23 Aprel 2017 09:15

Səudiyyə Ərəbistanının kralı oğlunu ABŞ-a səfir təyin etdi

23 Aprel 2017 09:13

ABŞ-da 9 nəfəri güllələyən şəxs öldürüləcəyi yerə köçürüldü

23 Aprel 2017 09:12

“Mercedes” yandı

23 Aprel 2017 08:56

Fransada prezident seçkiləri başladı

23 Aprel 2017 08:43

"Əxlaqım sizə dərs keçməyə bəs edər" - Könül əsəbiləşdi

23 Aprel 2017 08:42

Mətanətin iki dəfə nişanı qayıdan qızı 3-cü dəfə görün kimə ərə gedir - FOTO

23 Aprel 2017 08:23

La Liqada yenilik

23 Aprel 2017 08:22

Bu şəkillərə baxandan sonra ustaya ağız açmayacaqsız - FOTO

23 Aprel 2017 08:03

Dünyanın ən gözəl kəndləri

23 Aprel 2017 08:02

"Mən hamilə deyiləm" - FOTO

23 Aprel 2017 07:57

Pxenyan Avstraliyanı da nüvə zərbəsi ilə hədələdi

23 Aprel 2017 07:49

Meksika-ABŞ sərhədində hava tikilərsə - FOTO

23 Aprel 2017 07:32

Narkomafiya başçısının qətli kütləvi iğtişaşlara səbəb oldu

23 Aprel 2017 07:09

Qızardılmış kartofu isitməyin DÜZGÜN QAYDASI

23 Aprel 2017 07:05

Paytaxtda yanğın olub

23 Aprel 2017 06:58

İŞİD “paytaxtı”nı köçürdü

23 Aprel 2017 06:49

İspaniyada mədəniyyət mərkəzi - FOTO

23 Aprel 2017 06:32

Pişikotu dərdlərin dərmanıdır

23 Aprel 2017 06:25

Psixi problemi olan rus əsgərin qatili orduya çağrılıbmış

23 Aprel 2017 06:09

Fransanın Nyu-Yorkdakı baş konsulluğu təxliyə olunub

23 Aprel 2017 06:03

Populyar rəssamın kövrək əsərləri - FOTO

23 Aprel 2017 05:32

Kral Salman oğlunu ABŞ-a səfir təyin etdi

23 Aprel 2017 05:19

London anbarlarından birində güclü yanğın

23 Aprel 2017 05:03

Amerikalı Rusiyada tacikin gözünə bıçaq sancdı

23 Aprel 2017 04:59

Məşhur “ikialanlar” haqqında maraqlı faktlar

23 Aprel 2017 04:48

Ortasında soba olan ev - FOTO

23 Aprel 2017 04:32

Kölndə etirazçılarla qarşıdurmada polis əməkdaşları xəsarət alıb

23 Aprel 2017 04:09

Rumıniyada qar uçqunu - 2 xizəkçi öldü

23 Aprel 2017 04:08

Məktəbin damından velosiped yolu keçdi - FOTO

23 Aprel 2017 03:32

Gürcüstanın konstitusiyasına dəyişikliklər layihəsi

23 Aprel 2017 03:14

“Əl Qaidə”nin bir neçə lideri tutuldu

23 Aprel 2017 03:13

Günayın keçmiş əri ata oldu

23 Aprel 2017 03:09

Stavropolda iki terrorçu məhv edildi

23 Aprel 2017 03:04

Serial ulduzun FOTOları

23 Aprel 2017 02:32

Müxtəlif ölkələrin valehedici gəlinlik dəbi - FOTOLAR

23 Aprel 2017 02:18

Türkiyədə qətliamı xatırladan qəza

23 Aprel 2017 02:01

Parisi etiraz dalğası bürüdü

23 Aprel 2017 01:59

Super Naomi - FOTO

23 Aprel 2017 01:32

İşçilərə ən yüksək maaş verən ölkələr

23 Aprel 2017 01:21

“Əl Qaidə” başçılarından bir neçəsi tutuldu

23 Aprel 2017 01:09

Məşhurlarımız "İnstaqram"da

23 Aprel 2017 01:01