O, 250 minə yaxın azərbaycanlının düşmənidir

O, 250 minə yaxın azərbaycanlının düşmənidir
18:22 16 Noyabr 2016
77 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

"KİV insanlığın düşmənidir" (24 Fevral 2017 21:05)
Rusiya prezidenti: “Suriyada 4 minə yaxın rusiyalı döyüşür” (23 Fevral 2017 19:17)

İnkişaf etməkdə olan bütün ölkələrdə, o cümlədən Azərbaycanda şəkərli diabet xəstələrinin sayı artmaqdadır. Azərbaycanın baş endokrinoloqu Rafiq Məmmədhəsənov belə deyib.

"2000-ci ildə dünyada belə xəstələrin sayı 171 milyon olub. Proqnozlara əsasən, 2020-ci ilədək bu rəqəmin 360 milyon nəfərə çatacağı gözlənilsə, dünyada hazırda 400 milyondan çox insan bu xəstəlikdən əziyyət çəkir", - baş endokrinoloq bildirib. Onun sözlərinə görə, 2005-ci ildə şəkərli diabetlə bağlı dövlət proqramı hazırlananda Azərbaycanda 56 min nəfər belə xəstə var idi: "Proqram qəbul olunduqdan sonra xəstələrin sayı durmadan artıb. Hazırda qeydiyyatda olan şəkərli diabet xəstələrinin sayı 220 mindən çoxdur. Bu da onunla bağlıdır ki, əvvəllər insanlar xəstəliklərini gizlədirdilər. Bu gün də xəstəliyini gizlədən insanlar var".

R. Məmmədhəsənov vurğulayıb ki, insanların gün boyu qəbul etdiyi qidaların əksəriyyəti karbohidratdır: "Şəkərli diabetdən əziyyət çəkənlərin 10 faizi I tip, yerdə qalanları isə II tip xəstədir. II tip şəkərli diabetin əsas səbəbi hipodinamiya (hərəkətsizlik), piylənmə-düzgün olmayan qidalanma və stressdir: "Qlükozanı yandırmaq üçün hərəkət etmək mütləqdir. O cümlədən stress, genetik amillər də rol oynayır. Misal olaraq, atada şəkərli diabet xəstəliyi varsa, bunun övlada ötürülmə faizi 35-dir. Anadan bu xəstəliyin ötürülmə faizi isə iki dəfə azdır". Baş endokrinoloq əlavə edib ki, amputasiya olunan xəstələrin, təxminən 25 faizi şəkərli diabetdən əziyyət çəkənlərin payına düşür.

Görmə qabiliyyətinin itirilməsinin 25-30 faizinin də məhz bu xəstəliklə əlaqəli olduğunu deyən həkim vurğulayıb ki, hemodializ alan xəstələrin təxminən 50 faizi şəkərli diabet xəstəsidir. "Şəkərli diabetin fəsadları çoxdur. Dövlətin qayğısı nəticəsində bu gün şəkərli xəstələrin orta yaşama ömrü çox uzanıb. Komada olan xəstələrin çox az hissəsi tələf olur. Azərbaycanda pəhrizə fikir verən, demək olar ki, yoxdur. Xəmir yeməklərini də çox sevdiyimizdən, bu xəstəliyin sayında artım müşahidə olunur.

Məsələn, qara çörəyin 100 qramının 42 qramı, ağ çörəyin isə 50 qrama yaxını şəkərdir", - ekspert vurğulayıb.

Milli.Az sputnik.az-a istinadən bildirir ki, həkim, tibbi ekspert Rasif Bağırov, şəkərli diabet xəstəliyində genetik meylliliyin də xüsusi rol oynadığını qeyd edib: "Yəni, bir adamın ailəsində şəkərli diabet varsa, bunun qarşısını almaq üçün lazım olan bütün tədbirləri görmüş olsa, şəkərli diabetə tutulmaz. Amma insanlar həmişə sərbəst həyat tərzinə daha çox meyl göstərdiyinə görə, çox vaxt elə şeyləri nəzərə almırlar. Genetik olaraq əgər bunların valideynlərində, ailə üzvlərində varsa, hansı uşaqda, övladda o genetik kod özünü göstərirsə, müəyyən əlverişli şərait yaranan kimi onları bu xəstəlik tutur".

İki ağır xəstəliyin öhdəsindən təkbaşına gələn adam "Bu xəstəliyin artması əhalinin sayının artması ilə proporsional şəkildə gedir. Məsəl üçün, bir kişinin şəkərli diabeti varsa, bunun 4 uşağı varsa, ya 2-də, ya 3-də bu proses genetik yaranırsa, 1 artıq 3 olur. Yəni, bu, sistem ilə qalxır. Digər tərəfdən, şəkərli diabetin yaranmasında müxtəlif şəraitlərin də rolu var. Əgər bu gün Azərbaycan insanı həddindən artıq əsəbi gərgin şəraitdə yaşayırsa, işləyirsə, şəkərli diabetin yaranması ehtimalı da artır. Çünki, əsəbi gərgin olan insanlarda adi insanlara nisbətən normadan artıq insulin ifrazı çoxalır. Bu da kifayət qədər olandan sonra müəyyən dövrdə insulin ifraz edən hüceyrələr tədricən öz gücünü itirir və bir qədər meyllilik olanda da artıq insan tamamilə bu xəstəliyə tutulur", - həkim söyləyib.

O, deyib ki, şəkərli diabetin qarşısının alınması üçün bütün parametrlər üzrə işlər görülməli, insanlarla lazımi izahedici söhbətlər aparılmalıdır: "Profilaktik tədbirlər görüləndə bu xəstəliyin qarşısını almaq olur. Qida məsələlərinin burada çox böyük rolu var. Bizdə mütləq çörək, kartof qidasından istifadə edirlər. Bunlar da şəkərli diabeti tənzimləyən hüceyrələrin fəaliyyətini ağırlaşdıran, gərginləşdirən maddələrdir". "Gün ərzində çoxlu miqdarda çörək və yaxud da kartof məhsulu yeyiləndə, bundan əlavə, şirin çay içiləndə, yəni, gün ərzində müxtəlif şirin şeylər çox qəbul edəndə mədəaltı vəzi hüceyrələrinin (şəkəri orqanizmdə tənzimləyən) fəaliyyəti getdikcə zəifləməyə başlayır, yəni, artıq gücü çatmır. Gücü çatmayanda və digər əlavə faktorlarda da pozulmalar olanda artıq şəkərli diabet inkişaf etməyə başlayır", - R. Bağırov əlavə edib.

Ekspert onu da diqqətə çatdırıb ki, xəstə heç vaxt şəkərli diabeti gizlətmir: "Sadəcə xəstənin şəkərli diabetdən əvvəlcə xəbəri olmur, buna adi baxır. O vaxt müraciət edirlər ki, bunlarda yeməyə, içməyə baxmayaraq, güclü şəkildə arıqlama gedir. Bu, onları şübhəyə salır və həkimə müraciət edirlər. Cəmiyyətdə şəkərli diabet vərəm xəstəliyi kimi qorxu yaratmır".

Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Bakıda avtobus sürücüsü qaydaları eyninə almadı - VİDEO

27 İyun 2017 20:12

Nömrəni parça ilə bağlayaraq Bakda belə şütüyür - VİDEO

27 İyun 2017 20:12

Bakıda həkim xəstəni ömürlük şikəst elədi - VİDEO

27 İyun 2017 20:12

Süni mayalanmada hansı risklər ola bilər

27 İyun 2017 20:12

Küçə ticarəti bu yolları iflic edib - VİDEO

27 İyun 2017 20:12

AŞPA-da korrupsiya hallarını araşdırmaq üçün müstəqil araşdırma qrupu yaradılıb

27 İyun 2017 20:07

Sahildə erotik sessiyaya çəkildi - FOTO

27 İyun 2017 20:05

Satılan mənzillərin 30 faizinin sənədi yoxdur - VİDEO

27 İyun 2017 20:05

Tovuzda 12 yaşlı yeniyetməni ilan sancıb - VİDEO

27 İyun 2017 20:05

Senator: "ABŞ-ın körfəz dövlətlərinə silah satışına icazə verilməyəcək"

27 İyun 2017 20:03

Namazı bitirdikdən sonra zikr edərkən əlləri qaldırmaq olarmı?

27 İyun 2017 19:57

Beynəlxalq kiberhücum: Şirkətlər İFLİC OLDU

27 İyun 2017 19:53

Autizmli uşağın valideyni olsaydım

27 İyun 2017 19:52

Dostluq etməyi bacarırsınızmı?

27 İyun 2017 19:47

Varşavada Azərbaycan-Polşa biznes forumu keçirilib

27 İyun 2017 19:43

Falçılar necə olur ki, doğru xəbər verirlər?

27 İyun 2017 19:42

Türkiyədə 3 əsgər şəhid oldu

27 İyun 2017 19:42

DİN Lənkəranda baş vermiş silahlı basqınla bağlı məlumat yayıb

27 İyun 2017 19:39

Döyüşdə şalvarını batırdı

27 İyun 2017 19:37

Maaşı 6 milyon funt sterlinq artacaq

27 İyun 2017 19:37

Ən çox neft satan və alan ölkələr - REYTİNQ

27 İyun 2017 19:32

Qalmaqallı model vücudunu göstərdi - FOTO

27 İyun 2017 19:32

2 milyard manatlıq "körpə iqtisadiyyatı” xaricilərin nəzarətindədir

27 İyun 2017 19:32

İşlədiyi şirkətdən qovuldu, milyon dollarlıq biznes qurdu - FOTO

27 İyun 2017 19:27

11 yaşında milyonçu olan qız - FOTO

27 İyun 2017 19:22

Bu 3 sadə komponentdən hazırlanan eliksir möcüzələr törədir

27 İyun 2017 19:22

Görənləri heyrətə salan 21 yaşlı qarı - FOTOLAR

27 İyun 2017 19:18

Hadisə cangüdənlərə əsəbiləşdi - FOTO

27 İyun 2017 19:17

İlan sancan zaman ilk yardım

27 İyun 2017 19:17

Kriştiano Ronaldo ilə azərbaycanlı dostunun görüşü

27 İyun 2017 19:15

Mətanət İsgəndərli Həcc ziyarətindən qayıtdı - FOTO

27 İyun 2017 19:12

Türk milyarder dənizdə ölümlə üz-üzə qaldı - FOTO

27 İyun 2017 19:12

Yorğunluğunuzun 7 əsas səbəbi

27 İyun 2017 19:12

ABŞ Türkiyənin düşməni üçün qapını açıq saxladı

27 İyun 2017 19:08

Polkovnik niyə öldürüldü?

27 İyun 2017 19:05

Daha iki məşhur sevgili oldu

27 İyun 2017 18:57

Ardanı sevgilisiylə öpüşərkən çəkdilər - FOTO

27 İyun 2017 18:57

Milli Məclis üzvünün təklifi Avropa Şurasının həyatında əhəmiyyətli yeniliyi nəzərdə tutur

27 İyun 2017 18:47

Bundesliqadan "Qəbələ"yə gəlir - SON ANDA

27 İyun 2017 18:47

Mehriban Əliyeva məcburi köçkünlər üçün tikilən binanın açılışında

27 İyun 2017 18:44

Bakının mərkəzində "Odlar ölkəsi" adlı estrada ifaçılarının konserti

27 İyun 2017 18:37

Goranboy sakinini ilan sancıb

27 İyun 2017 18:36

Qadın həbsxanasında biabırçılıq - FOTOLAR

27 İyun 2017 18:33

"ABŞ misli görünməmiş hücuma hazırlaşır" - Rusiya

27 İyun 2017 18:32

Səfir Elxan Poluxov etimadnaməsini Braziliya prezidentinə təqdim edib

27 İyun 2017 18:32

72 yaşlı silikonlu Ajda Pekkan səhnədə - FOTO

27 İyun 2017 18:27

General: "2-3 günə İkinci Qarabağ savaşının başlaması gözlənilməz deyil" - VİDEO - FOTOLAR

27 İyun 2017 18:23

Rusiyada insan həyatına 1,2 mln. dollar qiymət qoyuldu

27 İyun 2017 18:22

Köçkün ailələrinə yeni mənzillər verilib

27 İyun 2017 18:19

Kıvanç və Tuba əslində bu seriala çəkilməli idilər

27 İyun 2017 18:12