O, 250 minə yaxın azərbaycanlının düşmənidir

O, 250 minə yaxın azərbaycanlının düşmənidir
18:22 16 Noyabr 2016
77 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

"KİV insanlığın düşmənidir" (24 Fevral 2017 21:05)
Rusiya prezidenti: “Suriyada 4 minə yaxın rusiyalı döyüşür” (23 Fevral 2017 19:17)

İnkişaf etməkdə olan bütün ölkələrdə, o cümlədən Azərbaycanda şəkərli diabet xəstələrinin sayı artmaqdadır. Azərbaycanın baş endokrinoloqu Rafiq Məmmədhəsənov belə deyib.

"2000-ci ildə dünyada belə xəstələrin sayı 171 milyon olub. Proqnozlara əsasən, 2020-ci ilədək bu rəqəmin 360 milyon nəfərə çatacağı gözlənilsə, dünyada hazırda 400 milyondan çox insan bu xəstəlikdən əziyyət çəkir", - baş endokrinoloq bildirib. Onun sözlərinə görə, 2005-ci ildə şəkərli diabetlə bağlı dövlət proqramı hazırlananda Azərbaycanda 56 min nəfər belə xəstə var idi: "Proqram qəbul olunduqdan sonra xəstələrin sayı durmadan artıb. Hazırda qeydiyyatda olan şəkərli diabet xəstələrinin sayı 220 mindən çoxdur. Bu da onunla bağlıdır ki, əvvəllər insanlar xəstəliklərini gizlədirdilər. Bu gün də xəstəliyini gizlədən insanlar var".

R. Məmmədhəsənov vurğulayıb ki, insanların gün boyu qəbul etdiyi qidaların əksəriyyəti karbohidratdır: "Şəkərli diabetdən əziyyət çəkənlərin 10 faizi I tip, yerdə qalanları isə II tip xəstədir. II tip şəkərli diabetin əsas səbəbi hipodinamiya (hərəkətsizlik), piylənmə-düzgün olmayan qidalanma və stressdir: "Qlükozanı yandırmaq üçün hərəkət etmək mütləqdir. O cümlədən stress, genetik amillər də rol oynayır. Misal olaraq, atada şəkərli diabet xəstəliyi varsa, bunun övlada ötürülmə faizi 35-dir. Anadan bu xəstəliyin ötürülmə faizi isə iki dəfə azdır". Baş endokrinoloq əlavə edib ki, amputasiya olunan xəstələrin, təxminən 25 faizi şəkərli diabetdən əziyyət çəkənlərin payına düşür.

Görmə qabiliyyətinin itirilməsinin 25-30 faizinin də məhz bu xəstəliklə əlaqəli olduğunu deyən həkim vurğulayıb ki, hemodializ alan xəstələrin təxminən 50 faizi şəkərli diabet xəstəsidir. "Şəkərli diabetin fəsadları çoxdur. Dövlətin qayğısı nəticəsində bu gün şəkərli xəstələrin orta yaşama ömrü çox uzanıb. Komada olan xəstələrin çox az hissəsi tələf olur. Azərbaycanda pəhrizə fikir verən, demək olar ki, yoxdur. Xəmir yeməklərini də çox sevdiyimizdən, bu xəstəliyin sayında artım müşahidə olunur.

Məsələn, qara çörəyin 100 qramının 42 qramı, ağ çörəyin isə 50 qrama yaxını şəkərdir", - ekspert vurğulayıb.

Milli.Az sputnik.az-a istinadən bildirir ki, həkim, tibbi ekspert Rasif Bağırov, şəkərli diabet xəstəliyində genetik meylliliyin də xüsusi rol oynadığını qeyd edib: "Yəni, bir adamın ailəsində şəkərli diabet varsa, bunun qarşısını almaq üçün lazım olan bütün tədbirləri görmüş olsa, şəkərli diabetə tutulmaz. Amma insanlar həmişə sərbəst həyat tərzinə daha çox meyl göstərdiyinə görə, çox vaxt elə şeyləri nəzərə almırlar. Genetik olaraq əgər bunların valideynlərində, ailə üzvlərində varsa, hansı uşaqda, övladda o genetik kod özünü göstərirsə, müəyyən əlverişli şərait yaranan kimi onları bu xəstəlik tutur".

İki ağır xəstəliyin öhdəsindən təkbaşına gələn adam "Bu xəstəliyin artması əhalinin sayının artması ilə proporsional şəkildə gedir. Məsəl üçün, bir kişinin şəkərli diabeti varsa, bunun 4 uşağı varsa, ya 2-də, ya 3-də bu proses genetik yaranırsa, 1 artıq 3 olur. Yəni, bu, sistem ilə qalxır. Digər tərəfdən, şəkərli diabetin yaranmasında müxtəlif şəraitlərin də rolu var. Əgər bu gün Azərbaycan insanı həddindən artıq əsəbi gərgin şəraitdə yaşayırsa, işləyirsə, şəkərli diabetin yaranması ehtimalı da artır. Çünki, əsəbi gərgin olan insanlarda adi insanlara nisbətən normadan artıq insulin ifrazı çoxalır. Bu da kifayət qədər olandan sonra müəyyən dövrdə insulin ifraz edən hüceyrələr tədricən öz gücünü itirir və bir qədər meyllilik olanda da artıq insan tamamilə bu xəstəliyə tutulur", - həkim söyləyib.

O, deyib ki, şəkərli diabetin qarşısının alınması üçün bütün parametrlər üzrə işlər görülməli, insanlarla lazımi izahedici söhbətlər aparılmalıdır: "Profilaktik tədbirlər görüləndə bu xəstəliyin qarşısını almaq olur. Qida məsələlərinin burada çox böyük rolu var. Bizdə mütləq çörək, kartof qidasından istifadə edirlər. Bunlar da şəkərli diabeti tənzimləyən hüceyrələrin fəaliyyətini ağırlaşdıran, gərginləşdirən maddələrdir". "Gün ərzində çoxlu miqdarda çörək və yaxud da kartof məhsulu yeyiləndə, bundan əlavə, şirin çay içiləndə, yəni, gün ərzində müxtəlif şirin şeylər çox qəbul edəndə mədəaltı vəzi hüceyrələrinin (şəkəri orqanizmdə tənzimləyən) fəaliyyəti getdikcə zəifləməyə başlayır, yəni, artıq gücü çatmır. Gücü çatmayanda və digər əlavə faktorlarda da pozulmalar olanda artıq şəkərli diabet inkişaf etməyə başlayır", - R. Bağırov əlavə edib.

Ekspert onu da diqqətə çatdırıb ki, xəstə heç vaxt şəkərli diabeti gizlətmir: "Sadəcə xəstənin şəkərli diabetdən əvvəlcə xəbəri olmur, buna adi baxır. O vaxt müraciət edirlər ki, bunlarda yeməyə, içməyə baxmayaraq, güclü şəkildə arıqlama gedir. Bu, onları şübhəyə salır və həkimə müraciət edirlər. Cəmiyyətdə şəkərli diabet vərəm xəstəliyi kimi qorxu yaratmır".

Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Gözlər Moskvaya: Qarabağın taleyi HƏLL OLUNUR

28 Aprel 2017 08:38

İslamiada: VI yarış günündə 12 idman növü üzrə yarışlar keçiriləcək

28 Aprel 2017 08:32

Dərsə gedən 3 məktəbli uşaq qəza düşdü - ZABRATDA

28 Aprel 2017 08:28

Almaniyada çadraya qarşı yeni QANUN LAYİHƏSİ

28 Aprel 2017 08:18

Bakıda gənc oğlan söyüş üstündə bıçaqlandı - FOTO

28 Aprel 2017 08:08

CANLI YAYIM zamanı aparıcını ildırım vurdu - VİDEO

28 Aprel 2017 08:08

Tramp: "Ümid edirəm ki, Kim Çen In ağıllıdır"

28 Aprel 2017 08:04

Valeri Leontyev Ukraynanın "qara siyahısı"na düşüb

28 Aprel 2017 07:57

Şəhriyar Məmmədyarov: "19-cu gedişdən sonra Kramnikin əhvalı korlandı"

28 Aprel 2017 07:47

Qadınları özündən çıxaran 8 KİŞİ XARAKTERİ

28 Aprel 2017 07:38

Peskov: “Türkiyə “S-400” ala bilər”

28 Aprel 2017 07:34

Ronaldo təcavüzü gizlətmək üçün rüşvət verdi

28 Aprel 2017 07:19

Bu gün Rusiyada Dağlıq Qarabağ münaqişəsi üzrə danışıqlar aparılacaq

28 Aprel 2017 07:17

"Sevilya"nın baş məşqçisi Argentina millisinə rəhbərlik edəcək

28 Aprel 2017 07:07

Google uçan maşın ixtira etdi - VİDEO

28 Aprel 2017 07:03

Tramp separatçı rejimin rəhbəri ilə danışmaqdan imtina etdi

28 Aprel 2017 06:39

Tillerson: "İran ABŞ üçün ciddi təhlükədir"

28 Aprel 2017 06:28

Məşhur model Türkiyə vətəndaşı oldu

28 Aprel 2017 06:14

Bundestaq çadraya qismən qadağanı dəstəklədi

28 Aprel 2017 06:04

Tramp Şimali Koreya ilə böyük müharibənin baş verə biləcəyini bildirib

28 Aprel 2017 06:02

Bakıda dərsə gedən 3 məktəbli qəzaya düşərək xəsarət alıb

28 Aprel 2017 05:47

Yeni buz planet kəşf olundu

28 Aprel 2017 05:33

Şimali Koreya Ağ evin şərti olaraq məhv edilməsi ilə bağlı video yayıb

28 Aprel 2017 05:07

Londonda antiterror əməliyatı: 4 nəfər tutuldu

28 Aprel 2017 05:04

Bakıda gənc oğlan söyüş üstündə bıçaqlanıb

28 Aprel 2017 04:52

Polis Günayın keçmiş ərini saxladı

28 Aprel 2017 04:49

ABŞ üçün əsas təhlükəli ölkә açıqlandı

28 Aprel 2017 04:39

Rusiya bu ölkəyə 200 helikopter satacaq

28 Aprel 2017 04:14

"Türkiyə ABŞ hərbçilərinin həyatı üçün ciddi təhlükə yaradıb" -

28 Aprel 2017 03:41

Yaponiya siyasətçiləri Kurilə səfər edəcəklər

28 Aprel 2017 03:34

Mançester derbisində qol səsi çıxmadı

28 Aprel 2017 03:23

Səhv şəkil paylaşdı, cəzalanacaq

28 Aprel 2017 03:19

Şimali Karolinada vertolyot evin üzərinə düşüb, yaralananlar var

28 Aprel 2017 03:12

Reks Tillerson İranı ABŞ üçün ciddi təhlükə adlandırıb

28 Aprel 2017 03:02

Lavrov-Tillerson görüşü baş tuta bilər

28 Aprel 2017 02:49

Suriya ordusu Palmira yaxınlığındakı iri qaz yatağını azad edib

28 Aprel 2017 02:42

ŞOK QƏRAR: Antalyada alkoqollu içkilər qadağan edilir

28 Aprel 2017 02:39

Mançester derbisində qalib müəyyənləşmədi

28 Aprel 2017 02:31

Narkomafiya lideri tutuldu

28 Aprel 2017 02:19

"Mançester Siti" və "Mançester Yunayted" İngiltərə çempionatında heç-heçə edib

28 Aprel 2017 02:17

Ağacda köməksiz vəziyyətdə qalan şəxs xilas edildi

28 Aprel 2017 02:04

Uşaqda fərasətə bax:

28 Aprel 2017 01:55

Fransada 300-dən çox şagird zəhərləndi

28 Aprel 2017 01:49

Rusiyanın problemi var: rus dili müəllimləri çatışmır

28 Aprel 2017 01:43

Makedoniya parlamentinin deputatları binadan təxliyə olunur

28 Aprel 2017 01:27

Shamkir Chess 2017:

28 Aprel 2017 01:27

Makedoniya parlamentinə basqın: müxalifət lideri döyüldü

28 Aprel 2017 01:09

Meksika polisi "xaç atası"nı həbs etdi

28 Aprel 2017 01:08

Berlində həyəcanlı dəqiqələr:

28 Aprel 2017 00:58

Gözəlliklə incəsənətin inanılmaz vəhdəti - Dəyişkən ruhlu qadınlar - FOTOLAR

28 Aprel 2017 00:53