Türkiyə yeni prezident idarəçiliyi sisteminə keçəcək

Türkiyə yeni prezident idarəçiliyi sisteminə keçəcək
06:13 17 Noyabr 2016
150 Dünya
Ölkə mətbuatı
A- A+

Prezident Estoniyanın dövlət idarəçiliyi naziri ilə görüşdü - FOTO (05 Aprel 2017 11:18)
Prezident İlham Əliyev Estoniyanın dövlət idarəçiliyi nazirinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib (05 Aprel 2017 10:52)

Türkiyə Konstitusiyasına dəyişikliklərin mahiyyəti məlum olub. Türkiyənin “Hürriyyet” qəzetində yer alan xəbərə görə, hökumətin iki gün əvvəl MHP-yə göndərdiyi konstitusiya dəyişikliyi layihəsi açıqlanıb.

AKP-nin MHP-yə təqdim etdiyi konstitusiya dəyişikliyi paketi 30 maddədən ibarətdir. Sənəddə yalnız hökumət sistemində ediləcək dəyişikliklər yer alıb.

Paket artıq araşdırılıb və məlum olub ki, yeni konstitusiyada Türkiyənin unitar dövlət sistemi qorunub saxlanır. Bundan başqa parlamentdə indiki quruluş qalacaq, yəni iki palatalı parlamentə keçilməyəcək. Daha əvvəl iddia olunduğu kimi Senat yaradılması nəzərdə tutulmur.

Dəyişikliklər paketinə əsasən, Türkiyə Prezident üsul-idarəsinə 2019-cu ildə rəsmən keçəcək. Türkiyə prezidentinin iki müavini – vitse-prezident olacaq. Yeni qanuna görə, Türkiyə prezidenti 5 il müddətinə iki dəfə seçilə biləcək.

Prezidentliyə namizədi isə parlament partiyaları irəli sürəcək. Ancaq eyni zamanda parlament seçkilərində 5 faizdən çox səs alan, ancaq parlamentə girə bilməyən (Türkiyədə proporsional seçki sisteminə əsasən yalnız 10 faiz səs alan partiyalar parlamentə daxil ola bilir – K.R) partiyaların və eləcə də vətəndaş qruplarının imza toplayaraq namizəd irəli sürməsi təklifi də var.

Yeni qanun layihəsində prezidentin səlahiyyətləri də müəyyən olunub. Türkiyənin yeni prezidenti Baş Qərargah Rəisi, MİT (Kəşfiyyat) rəhbəri, universitet rektorları da daxil olmaqla ali vəzifədəki dövlət məmurlarını təyin edəcək. Bundan başqa qanun layihəsində prezidentin Konstitusiya Məhkəməsi və HSYK (Hakimlər və Prokurorlar Ali Qurumu) üzvlərinin yarısını təyin etmək səlahiyyəti olacaq. Bundan başqa ölkə prezidenti icra hakimiyyəti fəaliyyət sahəsinə daxil olan mövzularla bağlı “prezident qərarnaməsi” verə biləcək. Ancaq prezidentin təməl hüquqlar və azadlıqlar mövzusunda sərəncam vermək hüququ olmayacaq.

Yeni qanunvericiliyə əsasən prezidentin impiçmenti, yaxud da təftiş olunması məsələsi də yer alıb. Belə ki, parlamentin 367 üzvünün (550 üzvlük parlamentdə 3/2 çoxluq) imzası ilə prezidentə qarşı istintaq başladıla bilər. Prezidentin işinin “Ali Divan”a çıxarılması üçünsə 413 deputatın imzası lazım olacaq.

Hələlik MHP-nin bu təkliflərə münasibəti bəlli deyil. Ancaq partiya sədri AKP-nin prezidentlik sisteminə keçidlə bağlı müzakirələrə “yaşıl işıq” yandırıb. Çox güman ki, hökumətin də bəyan etdiyi kimi dəyişikliklər layihəsi ilə tanış olduqdan sonra MHP öz düzəliş və dəyişiklik təkliflərini verəcək. Eyni zamanda parlament müzakirələrində hökumət çox güman ki, MHP ilə razılaşmaya gedəcək.

Qeyd edək ki, Türkiyənin mövcud qanunvericiliyinə əsasən konstitusiya dəyişikliyi üçün parlamentdə üstün çoxluq tələb olunur. Ancaq indi belə görünür ki, hökumət dəyişiklikləri referanduma çıxarmaqda maraqlıdır. Çünki Konstitusiya dəyişikliklərinin referendum yolu ilə qəbul olunması həm cəmiyyətdə narazılıqları sakitləşdirər, hökumətə qarşı ittihamları yatırdar, həm də siyasi cəbhədə mübahisələrə son qoyar. İki gün əvvəl baş nazir Binali Yıldırım AKP məclis üzvləri qarşısında çıxışında deyib ki, müxalifət bu mövzuda danışıqlara qatılması və layihə referenduma- xalqın müzakirəsinə çıxarılmalıdır: “Qoy seçimi xalq etsin” – deyə baş nazir qeyd edib. Hazırda Türkiyədə hakim partiyanın, xüsusən də prezident Ərdoğanın nüfuzunun yüksək olması onu deməyə əsas verir ki, referenduma çıxarılacağı təqdirdə müsbət nəticə çıxacaq. Bu səbəbdən də indi hökumət rahatdır, sadəcə əsas məsələ parlamentdəki ciddi mübahisələrdən adlayıb, layihəni referenduma çıxarmaq lazımdır. Bu yolda isə artıq MHP-nin dəstəyi var, görünən odur ki, növbəti mərhələ referendum olacaq.

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Qoşunların qarşıdurma xəttində monitorinq keçiriləcək

26 Aprel 2017 10:14

Kim Çen In ordu tarixinin ən böyük təlimini keçirdi - FOTO

26 Aprel 2017 10:13

Prezident İlham Əliyev Bibiheybət mədəninin ərazisində dünyada sənaye üsulu ilə qazılmış ilk quyunun bərpadan sonrakı vəziyyəti ilə tanış olub

26 Aprel 2017 10:12

Azərbaycan nefti BAHALAŞDI

26 Aprel 2017 10:12

Azərbaycan və Ermənistan dövlət sərhədində monitorinq keçiriləcək

26 Aprel 2017 10:07

Qızıl 2 dollar ucuzlaşdı

26 Aprel 2017 10:05

"Avropa əvəz çıxmağa çalışır"

26 Aprel 2017 10:05

Cəbhədə GƏRGİNLİK - Pulemyotlar dayanmayıb

26 Aprel 2017 10:05

Arvadı ilə məşuqunun fotolarını Facebook-da yaydı - FOTO

26 Aprel 2017 10:05

“AŞPA-nın qərarını tanımırıq” - Ərdoğan

26 Aprel 2017 10:04

Mövqelərimiz iriçaplı pulemyotlardan atəşə tutuldu

26 Aprel 2017 10:03

Ağ Ev Donald Trampın immiqrasiya ilə bağlı yeni qərarlarını ləğv edən məhkəmə qərarından hiddətlənib

26 Aprel 2017 10:02

Əflatun Amaşovun yubileyidir

26 Aprel 2017 10:02

Cəbhədən SON XƏBƏR

26 Aprel 2017 09:59

Türkiyə və Azərbaycana qarşı hücumun hədəfi – Avropanı qorxuya salan GƏLƏCƏK

26 Aprel 2017 09:58

Manatın MƏZƏNNƏSİ

26 Aprel 2017 09:57

“Bursaspor” klubu Robert Prosineçkinin AFFA ilə müqavilə müddətindən xəbərsizdir

26 Aprel 2017 09:57

Tanınmış sənətçi oğluna toy etdi - FOTO

26 Aprel 2017 09:57

Mir Cəlal Paşayevin anadan olmasından

26 Aprel 2017 09:57

67 yaşlı kişi evində yanaraq öldü

26 Aprel 2017 09:54

Düşmən atəşkəsi 128 dəfə pozub

26 Aprel 2017 09:54

Ermənilər atəşkəs rejimini 128 dəfə pozub

26 Aprel 2017 09:52

"AzeriLight" bahalaşdı

26 Aprel 2017 09:51

Bu günün VALYUTA MƏZƏNNƏLƏRİ

26 Aprel 2017 09:49

Mərkəzi Bankının valyuta məzənnələri

26 Aprel 2017 09:49

20 mindən çox əhali paytaxtdan çıxarılır – ŞOK SƏBƏB

26 Aprel 2017 09:48

İlkin Həsəninin TƏMTƏRAQLI toyunda nələr yaşandı? - VİDEO/FOTO

26 Aprel 2017 09:48

Bakıda sərnişin avtobusu qəzaya uğradı

26 Aprel 2017 09:47

Qızıl 2 dollar ucuzlaşdı

26 Aprel 2017 09:43

"Məktəb həm də xəstəlik mənbəyidir" - Ekspert həyəcan təbili çalır

26 Aprel 2017 09:42

Azərbaycan nefti bahalaşıb

26 Aprel 2017 09:42

Ağdaşda 65 yaşlı kişini avtomobil vuraraq öldürüb

26 Aprel 2017 09:37

Azərbaycan Mərkəzi Bankının valyuta məzənnələri (26.04.2017)

26 Aprel 2017 09:37

Neft ucuzlaşdı

26 Aprel 2017 09:37

MLS-də ən çox qazanan futbolçuların adları açıqlanıb -

26 Aprel 2017 09:37

"Çiçek Taksi"nin aktyoru həbs olundu - FOTO

26 Aprel 2017 09:37

Xərçənglərin yürüşü - FOTOLAR

26 Aprel 2017 09:33

ABŞ-da neft ehtiyatları artmağa davam edir

26 Aprel 2017 09:32

"Rusiya hücum etməsə, yox olacaq"

26 Aprel 2017 09:32

Tarixdə bu gün nələr baş verib?

26 Aprel 2017 09:32

Neft ucuzlaşdı

26 Aprel 2017 09:28

Deputat olmağın ÜSTÜNLÜKLƏRİ - SİYAHI

26 Aprel 2017 09:27

Yohan Kroyffun adı "Ayaks"ın stadionuna veriləcək

26 Aprel 2017 09:27

“Baltanı götürüb hücum etdim, bir də gördüm xəstəxanadayam...” – ƏFLATUN AMAŞOV

26 Aprel 2017 09:24

İşdən çıxarılmış polis rəisinə yüksək vəzifə verildi

26 Aprel 2017 09:23

Neft ucuzlaşdı

26 Aprel 2017 09:21

Hərbi təlim zamanı FACİƏ: 1 əsgər öldü, 3 yaralı var

26 Aprel 2017 09:17

El Klassiko: 185 ölkə, 650 milyon tamaşaçı

26 Aprel 2017 09:17

Fransa kubokunda ilk finalçı müəyyənləşdi

26 Aprel 2017 09:17

Beynəlxalq əmtəə, fond və valyuta bazarlarının əsas göstəriciləri (26.04.2017)

26 Aprel 2017 09:17