Türkiyə yeni prezident idarəçiliyi sisteminə keçəcək

Türkiyə yeni prezident idarəçiliyi sisteminə keçəcək
06:13 17 Noyabr 2016
150 Dünya
Ölkə mətbuatı
A- A+

Prezident Estoniyanın dövlət idarəçiliyi naziri ilə görüşdü - FOTO (05 Aprel 2017 11:18)
Prezident İlham Əliyev Estoniyanın dövlət idarəçiliyi nazirinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib (05 Aprel 2017 10:52)

Türkiyə Konstitusiyasına dəyişikliklərin mahiyyəti məlum olub. Türkiyənin “Hürriyyet” qəzetində yer alan xəbərə görə, hökumətin iki gün əvvəl MHP-yə göndərdiyi konstitusiya dəyişikliyi layihəsi açıqlanıb.

AKP-nin MHP-yə təqdim etdiyi konstitusiya dəyişikliyi paketi 30 maddədən ibarətdir. Sənəddə yalnız hökumət sistemində ediləcək dəyişikliklər yer alıb.

Paket artıq araşdırılıb və məlum olub ki, yeni konstitusiyada Türkiyənin unitar dövlət sistemi qorunub saxlanır. Bundan başqa parlamentdə indiki quruluş qalacaq, yəni iki palatalı parlamentə keçilməyəcək. Daha əvvəl iddia olunduğu kimi Senat yaradılması nəzərdə tutulmur.

Dəyişikliklər paketinə əsasən, Türkiyə Prezident üsul-idarəsinə 2019-cu ildə rəsmən keçəcək. Türkiyə prezidentinin iki müavini – vitse-prezident olacaq. Yeni qanuna görə, Türkiyə prezidenti 5 il müddətinə iki dəfə seçilə biləcək.

Prezidentliyə namizədi isə parlament partiyaları irəli sürəcək. Ancaq eyni zamanda parlament seçkilərində 5 faizdən çox səs alan, ancaq parlamentə girə bilməyən (Türkiyədə proporsional seçki sisteminə əsasən yalnız 10 faiz səs alan partiyalar parlamentə daxil ola bilir – K.R) partiyaların və eləcə də vətəndaş qruplarının imza toplayaraq namizəd irəli sürməsi təklifi də var.

Yeni qanun layihəsində prezidentin səlahiyyətləri də müəyyən olunub. Türkiyənin yeni prezidenti Baş Qərargah Rəisi, MİT (Kəşfiyyat) rəhbəri, universitet rektorları da daxil olmaqla ali vəzifədəki dövlət məmurlarını təyin edəcək. Bundan başqa qanun layihəsində prezidentin Konstitusiya Məhkəməsi və HSYK (Hakimlər və Prokurorlar Ali Qurumu) üzvlərinin yarısını təyin etmək səlahiyyəti olacaq. Bundan başqa ölkə prezidenti icra hakimiyyəti fəaliyyət sahəsinə daxil olan mövzularla bağlı “prezident qərarnaməsi” verə biləcək. Ancaq prezidentin təməl hüquqlar və azadlıqlar mövzusunda sərəncam vermək hüququ olmayacaq.

Yeni qanunvericiliyə əsasən prezidentin impiçmenti, yaxud da təftiş olunması məsələsi də yer alıb. Belə ki, parlamentin 367 üzvünün (550 üzvlük parlamentdə 3/2 çoxluq) imzası ilə prezidentə qarşı istintaq başladıla bilər. Prezidentin işinin “Ali Divan”a çıxarılması üçünsə 413 deputatın imzası lazım olacaq.

Hələlik MHP-nin bu təkliflərə münasibəti bəlli deyil. Ancaq partiya sədri AKP-nin prezidentlik sisteminə keçidlə bağlı müzakirələrə “yaşıl işıq” yandırıb. Çox güman ki, hökumətin də bəyan etdiyi kimi dəyişikliklər layihəsi ilə tanış olduqdan sonra MHP öz düzəliş və dəyişiklik təkliflərini verəcək. Eyni zamanda parlament müzakirələrində hökumət çox güman ki, MHP ilə razılaşmaya gedəcək.

Qeyd edək ki, Türkiyənin mövcud qanunvericiliyinə əsasən konstitusiya dəyişikliyi üçün parlamentdə üstün çoxluq tələb olunur. Ancaq indi belə görünür ki, hökumət dəyişiklikləri referanduma çıxarmaqda maraqlıdır. Çünki Konstitusiya dəyişikliklərinin referendum yolu ilə qəbul olunması həm cəmiyyətdə narazılıqları sakitləşdirər, hökumətə qarşı ittihamları yatırdar, həm də siyasi cəbhədə mübahisələrə son qoyar. İki gün əvvəl baş nazir Binali Yıldırım AKP məclis üzvləri qarşısında çıxışında deyib ki, müxalifət bu mövzuda danışıqlara qatılması və layihə referenduma- xalqın müzakirəsinə çıxarılmalıdır: “Qoy seçimi xalq etsin” – deyə baş nazir qeyd edib. Hazırda Türkiyədə hakim partiyanın, xüsusən də prezident Ərdoğanın nüfuzunun yüksək olması onu deməyə əsas verir ki, referenduma çıxarılacağı təqdirdə müsbət nəticə çıxacaq. Bu səbəbdən də indi hökumət rahatdır, sadəcə əsas məsələ parlamentdəki ciddi mübahisələrdən adlayıb, layihəni referenduma çıxarmaq lazımdır. Bu yolda isə artıq MHP-nin dəstəyi var, görünən odur ki, növbəti mərhələ referendum olacaq.

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Ad günündə nələri etmək olmaz? - Bu qonaqlardan və hədiyyələrdən qorunun!

22 May 2017 19:43

Xalq artisti nəticəsini belə əzizlədi - VİDEO

22 May 2017 19:42

Türkiyənin tanınmış aktrisasına xərçəng diaqnozu qoyulub

22 May 2017 19:42

Özü festivalda, sevgilisi başqası ilə... - FOTO

22 May 2017 19:42

Gülnarə Xəlilova: Azərbaycanda İslamiada kimi tədbirlərin keçirilməsi ölkəmizin öncüllərdən olduğunu göstərir

22 May 2017 19:36

"Azərbaycan" jurnalının yeni sayı

22 May 2017 19:36

Putin Fransada Makronla görüşəcək

22 May 2017 19:34

"Sənin ölməyini gözləyə bilmərəm, evi adıma keçir" - oğlundan Əmraha

22 May 2017 19:32

Baş məqşçi: "Əsəs hədəfimiz dünya çempionatın seçmə mərhələsidir"

22 May 2017 19:27

Günay: "Hələ beləsi olmayıb" - FOTO

22 May 2017 19:22

Beyninə qan sızan meyxanaçı Kərimdən YENİ XƏBƏR

22 May 2017 19:22

"Bakıda IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarının keçirilməsi idmanın təbliği baxımından əhəmiyyətlidir"

22 May 2017 19:22

Yüngül siqaretlər ağciyər xərçənginə ikiqat meyillidir

22 May 2017 19:18

Bu ilin əvvəlindən "DDoS" hücumlar azalıb

22 May 2017 19:17

Berlində bomba həyəcanı:

22 May 2017 19:13

BİABIRÇILIQ! Qoca kişi gəlinlikdə rəqs edir - VİDEO

22 May 2017 19:12

Premyer Liqada mövsümün qolunu ƏMRƏ CAN vurdu - VİDEO

22 May 2017 19:12

Qriqorçuk onu geri qaytardı - FOTO

22 May 2017 19:07

Bakıda iki qardaşın ölməsi ilə nəticələnən yanğının DETALLARI - FOTO

22 May 2017 19:05

Yerli məşhurlar və övladları - FOTOLAR

22 May 2017 18:57

O gözəl futbolçulara verdiyi sözü tutacaq? - FOTOLAR

22 May 2017 18:57

FHN Binəqədidəki yanğınla bağlı məlumat yayıb

22 May 2017 18:55

Bit bazarından 20 manata aldı, 700 min manata satacaq

22 May 2017 18:53

Beynəlxalq “Türk dünyasının ortaq dili - naxışlar” simpoziumu keçirilib

22 May 2017 18:52

Ruhani: "ABŞ-ərəb sammiti tamaşadır"

22 May 2017 18:52

Orqanizmi qocalmağa qoymayan 6 cavanlıq cövhəri haqqında bilmədikləriniz

22 May 2017 18:48

Aparıcı Şəhriyar: "Saçıma dən düşməyi məni sevindirir"

22 May 2017 18:47

® “DəmirBank” ASC 2017-ci ildə xidmətləri satınalınması məqsədi ilə tender elan edir

22 May 2017 18:39

Aygün Kazımova türkiyəli müğənnilərdən şikayət etdi

22 May 2017 18:37

Meksikada ağır yol qəzası

22 May 2017 18:37

“InvestAZ”dan dünya maliyyə bazarları ilə bağlı həftəlik analiz

22 May 2017 18:36

Prezident bu şəxsləri təltif etdi - SƏRƏNCAM

22 May 2017 18:34

Türkiyədə dizel yanacağının qiyməti qaldırılır

22 May 2017 18:32

Makronun qələbəsi: geosiyasi və daxili ziddiyyətlərin fonunda

22 May 2017 18:32

"Bank of Baku" İnternet Bankçılıq xidmətini yeni funksiyalarla təkmilləşdirir

22 May 2017 18:29

15 iyul çevrilişinin 1-ci generalı: "Kaş ölərdim, bu günləri görməzdim"

22 May 2017 18:29

Günay Musayeva eks əri haqda danışdı - VİDEO - FOTO

22 May 2017 18:27

Prezident İlham Əliyev Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin nümayəndə heyətini qəbul edib

22 May 2017 18:27

"Qarabağ"dan ayrıldı, "Qəbələ"yə gedir - SON ANDA

22 May 2017 18:27

Prezident İlham Əliyev Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin nümayəndə heyətini qəbul edib - FOTO

22 May 2017 18:27

Azərbaycan gözəlləri

22 May 2017 18:26

Bank "BTB"nin "MasterCard" sahiblərinə yeni müjdə

22 May 2017 18:22

Bakıda "X5"lə avtoqəza törətmiş şəxs restoran sahibi olub?

22 May 2017 18:22

Azərbaycanda tanınmış baş həkim vəfat etdi

22 May 2017 18:19

İranlı modeli hədələdilər: "Döşlərini kəsəcəyik" - FOTO

22 May 2017 18:18

Bakıda vətəndaş maşını piyada keçidində saxlayan sürücüyə dərs keçdi - FOTO

22 May 2017 18:17

"Qəbələ"dən Elvin Məmmədov açıqlaması - RƏSMİ

22 May 2017 18:17

Ruhani: ABŞ-ərəb sammiti tamaşadır

22 May 2017 18:15

"Azər Türk Bank" bu dəfə Qəbələ gənclərinə təlim keçib

22 May 2017 18:15

Firəngiz Əlizadə təltif edildi

22 May 2017 18:11