Türkiyə yeni prezident idarəçiliyi sisteminə keçəcək

Türkiyə yeni prezident idarəçiliyi sisteminə keçəcək
06:13 17 Noyabr 2016
150 Dünya
Ölkə mətbuatı
A- A+

Türkiyə Konstitusiyasına dəyişikliklərin mahiyyəti məlum olub. Türkiyənin “Hürriyyet” qəzetində yer alan xəbərə görə, hökumətin iki gün əvvəl MHP-yə göndərdiyi konstitusiya dəyişikliyi layihəsi açıqlanıb.

AKP-nin MHP-yə təqdim etdiyi konstitusiya dəyişikliyi paketi 30 maddədən ibarətdir. Sənəddə yalnız hökumət sistemində ediləcək dəyişikliklər yer alıb.

Paket artıq araşdırılıb və məlum olub ki, yeni konstitusiyada Türkiyənin unitar dövlət sistemi qorunub saxlanır. Bundan başqa parlamentdə indiki quruluş qalacaq, yəni iki palatalı parlamentə keçilməyəcək. Daha əvvəl iddia olunduğu kimi Senat yaradılması nəzərdə tutulmur.

Dəyişikliklər paketinə əsasən, Türkiyə Prezident üsul-idarəsinə 2019-cu ildə rəsmən keçəcək. Türkiyə prezidentinin iki müavini – vitse-prezident olacaq. Yeni qanuna görə, Türkiyə prezidenti 5 il müddətinə iki dəfə seçilə biləcək.

Prezidentliyə namizədi isə parlament partiyaları irəli sürəcək. Ancaq eyni zamanda parlament seçkilərində 5 faizdən çox səs alan, ancaq parlamentə girə bilməyən (Türkiyədə proporsional seçki sisteminə əsasən yalnız 10 faiz səs alan partiyalar parlamentə daxil ola bilir – K.R) partiyaların və eləcə də vətəndaş qruplarının imza toplayaraq namizəd irəli sürməsi təklifi də var.

Yeni qanun layihəsində prezidentin səlahiyyətləri də müəyyən olunub. Türkiyənin yeni prezidenti Baş Qərargah Rəisi, MİT (Kəşfiyyat) rəhbəri, universitet rektorları da daxil olmaqla ali vəzifədəki dövlət məmurlarını təyin edəcək. Bundan başqa qanun layihəsində prezidentin Konstitusiya Məhkəməsi və HSYK (Hakimlər və Prokurorlar Ali Qurumu) üzvlərinin yarısını təyin etmək səlahiyyəti olacaq. Bundan başqa ölkə prezidenti icra hakimiyyəti fəaliyyət sahəsinə daxil olan mövzularla bağlı “prezident qərarnaməsi” verə biləcək. Ancaq prezidentin təməl hüquqlar və azadlıqlar mövzusunda sərəncam vermək hüququ olmayacaq.

Yeni qanunvericiliyə əsasən prezidentin impiçmenti, yaxud da təftiş olunması məsələsi də yer alıb. Belə ki, parlamentin 367 üzvünün (550 üzvlük parlamentdə 3/2 çoxluq) imzası ilə prezidentə qarşı istintaq başladıla bilər. Prezidentin işinin “Ali Divan”a çıxarılması üçünsə 413 deputatın imzası lazım olacaq.

Hələlik MHP-nin bu təkliflərə münasibəti bəlli deyil. Ancaq partiya sədri AKP-nin prezidentlik sisteminə keçidlə bağlı müzakirələrə “yaşıl işıq” yandırıb. Çox güman ki, hökumətin də bəyan etdiyi kimi dəyişikliklər layihəsi ilə tanış olduqdan sonra MHP öz düzəliş və dəyişiklik təkliflərini verəcək. Eyni zamanda parlament müzakirələrində hökumət çox güman ki, MHP ilə razılaşmaya gedəcək.

Qeyd edək ki, Türkiyənin mövcud qanunvericiliyinə əsasən konstitusiya dəyişikliyi üçün parlamentdə üstün çoxluq tələb olunur. Ancaq indi belə görünür ki, hökumət dəyişiklikləri referanduma çıxarmaqda maraqlıdır. Çünki Konstitusiya dəyişikliklərinin referendum yolu ilə qəbul olunması həm cəmiyyətdə narazılıqları sakitləşdirər, hökumətə qarşı ittihamları yatırdar, həm də siyasi cəbhədə mübahisələrə son qoyar. İki gün əvvəl baş nazir Binali Yıldırım AKP məclis üzvləri qarşısında çıxışında deyib ki, müxalifət bu mövzuda danışıqlara qatılması və layihə referenduma- xalqın müzakirəsinə çıxarılmalıdır: “Qoy seçimi xalq etsin” – deyə baş nazir qeyd edib. Hazırda Türkiyədə hakim partiyanın, xüsusən də prezident Ərdoğanın nüfuzunun yüksək olması onu deməyə əsas verir ki, referenduma çıxarılacağı təqdirdə müsbət nəticə çıxacaq. Bu səbəbdən də indi hökumət rahatdır, sadəcə əsas məsələ parlamentdəki ciddi mübahisələrdən adlayıb, layihəni referenduma çıxarmaq lazımdır. Bu yolda isə artıq MHP-nin dəstəyi var, görünən odur ki, növbəti mərhələ referendum olacaq.

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Türkiyə-Almaniya gərginliyi

21 Avqust 2017 20:10

İntihar cəhdinin qarşısı alındı - [color=red]Gəncədə/color]

21 Avqust 2017 20:04

Münaqişənin həlli üçün ŞƏRTLƏR, dənizlərə ÇIXIŞ... – GÜNÜN SİYASİ XÜLASƏSİ

21 Avqust 2017 20:03

Kataloniyada polis "ölüm kəməri" geymiş terrorçu-kamikadzeni məhv edib

21 Avqust 2017 19:52

DİQQƏTLİ OLUN!

21 Avqust 2017 19:50

Gürcüstan hökuməti Azərbaycan prezidentinə təşəkkür etdi

21 Avqust 2017 19:49

Filippinli milyonçudan HƏYAT DƏRSLƏRİ: “Kasıblar ona görə varlana bilmir ki...”

21 Avqust 2017 19:48

Barselonada terror aktı törədən əsas şübhəli hələ də azadlıqdadır

21 Avqust 2017 19:35

Barselona terrorunun əsas şübhəlisi tutulub

21 Avqust 2017 19:33

Barselonanı qana bulayan əsas terrorçu həbs edildi

21 Avqust 2017 19:29

Şəkidə doğum evində yanğın olub

21 Avqust 2017 19:27

"Qəbələ" "Dinamo"nu yendi

21 Avqust 2017 19:27

“Qəbələ” “Dinamo”ya qalib gəldi

21 Avqust 2017 19:24

Binəqədidə it qorxusu: "Sürü ilə gəzirlər, gərək yenə kimsə ölsün?.."

21 Avqust 2017 19:18

İlham Əliyev yeni sərəncam imzaladı

21 Avqust 2017 19:16

Azərbaycan nümayəndələri Moskva milli mədəniyyət festivalında iştirak edəcək

21 Avqust 2017 19:12

"Qarabağ" bu axşam yola düşür

21 Avqust 2017 19:07

SSRİ deputat Rüstəm Xəlilovun atasına heykəl qoya bilərdimi? - FOTOLAR

21 Avqust 2017 19:03

Qısamüddətli notlarının yerləşdirilməsi üzrə hərrac keçiriləcək

21 Avqust 2017 19:02

Obameyanq məsələsi nöqtələndi - RƏSMİ

21 Avqust 2017 18:57

Pxenyan yeni silahını işə salır – BÖYÜK TƏHLÜKƏ

21 Avqust 2017 18:53

Göygölə 3 milyon manat vəsait ayrıldı

21 Avqust 2017 18:45

“Şəmkir Aqroparkı”nda beynəlxalq konfrans keçirilib - FOTOLAR

21 Avqust 2017 18:43

Azərbaycanlı müğənnidən cəsarətli VİDEO

21 Avqust 2017 18:39

Dövlət Komitəsi ABŞ Dövlət Departamentinin Azərbaycanda din azadlığına dair hesabatına etirazını bildirib

21 Avqust 2017 18:37

Nəqliyyat, rabitə və yüksək texnologiyalar naziri məktəblilərlə görüşüb

21 Avqust 2017 18:35

“Azərbaycanda xalça fabriklərinin sayı 30-a çatacaq” - Prezident

21 Avqust 2017 18:34

"İçərişəhər" Qoruğunda YENİ TƏYİNAT

21 Avqust 2017 18:29

“Abşeron Gənclər Şəhərciyi” qazsız qalıb: "Bu qışı da donacağıq"

21 Avqust 2017 18:28

Çoxmənzilli binaların əsaslı təmirinə maliyyə vəsaiti ayrılıb

21 Avqust 2017 18:28

Terminator 300-ə çatdı

21 Avqust 2017 18:27

Durbin hazırlamaq üçün asan üsul

21 Avqust 2017 18:21

Sosial şəbəkələrdə “İlham Əliyevin dostları” adlı səhifə yaradıldı

21 Avqust 2017 18:19

Əsgər Ələkbərov "İçərişəhər" Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu İdarəsinin rəhbəri təyin edildi

21 Avqust 2017 18:18

"Qarabağ"ın vitse-prezidenti türk mütəxəssislə görüşdü

21 Avqust 2017 18:17

Prezident Göygöl və Samux İcra hakimiyyətlərinə pul ayırdı

21 Avqust 2017 18:14

İmişlidə bir uşaq atası intihar edib

21 Avqust 2017 18:09

DİQQƏT: Metronun “Sahil” stansiyası bu gündən bağlandı

21 Avqust 2017 18:08

Britaniyanın azərbaycanlı jurnalisti: "Qarabağın qaytarılmasını istəyən çox sayda erməni var" - MÜSAHİBƏ

21 Avqust 2017 18:03

Göygöldə abadlıq-quruculuq işlərinin davam etdirilməsi və çoxmənzilli binaların əsaslı təmirinə 1 milyon manat ayrılıb

21 Avqust 2017 18:02

Rövnəq Abdullayev: “SOCAR növbəti illərdə təbii qaz hasilatını artıracaq”

21 Avqust 2017 18:02

Mazolu bir gündə sağaldan

21 Avqust 2017 17:59

Samir Nəsri "Mançester Siti"dən "Antalyaspor"a keçib

21 Avqust 2017 17:57

FHN suda boğulan şəxsi xilas etdi

21 Avqust 2017 17:54

Röya Qazaxstanda belə çıxış etdi - FOTO/VİDEO

21 Avqust 2017 17:53

"Neftçi"dən antirekord

21 Avqust 2017 17:49

Rasim Əliyevin ölümündə təqsirləndirilən şəxslərin şikayəti üzrə məhkəmənin vaxtı açıqlanıb

21 Avqust 2017 17:47

Türkiyə prezidenti Cövdət Sunayın Azərbyacan səfəri - NADİR GÖRÜNTÜLƏR - VİDEO

21 Avqust 2017 17:43

Universitetlərin boş qalan yerlərinə nəticələr bu gün açıqlanacaq

21 Avqust 2017 17:39

Dələduz müəlliməyə hökm oxundu

21 Avqust 2017 17:38