Türkiyə yeni prezident idarəçiliyi sisteminə keçəcək

Türkiyə yeni prezident idarəçiliyi sisteminə keçəcək
06:13 17 Noyabr 2016
150 Dünya
Ölkə mətbuatı
A- A+

Prezident Estoniyanın dövlət idarəçiliyi naziri ilə görüşdü - FOTO (05 Aprel 2017 11:18)
Prezident İlham Əliyev Estoniyanın dövlət idarəçiliyi nazirinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib (05 Aprel 2017 10:52)

Türkiyə Konstitusiyasına dəyişikliklərin mahiyyəti məlum olub. Türkiyənin “Hürriyyet” qəzetində yer alan xəbərə görə, hökumətin iki gün əvvəl MHP-yə göndərdiyi konstitusiya dəyişikliyi layihəsi açıqlanıb.

AKP-nin MHP-yə təqdim etdiyi konstitusiya dəyişikliyi paketi 30 maddədən ibarətdir. Sənəddə yalnız hökumət sistemində ediləcək dəyişikliklər yer alıb.

Paket artıq araşdırılıb və məlum olub ki, yeni konstitusiyada Türkiyənin unitar dövlət sistemi qorunub saxlanır. Bundan başqa parlamentdə indiki quruluş qalacaq, yəni iki palatalı parlamentə keçilməyəcək. Daha əvvəl iddia olunduğu kimi Senat yaradılması nəzərdə tutulmur.

Dəyişikliklər paketinə əsasən, Türkiyə Prezident üsul-idarəsinə 2019-cu ildə rəsmən keçəcək. Türkiyə prezidentinin iki müavini – vitse-prezident olacaq. Yeni qanuna görə, Türkiyə prezidenti 5 il müddətinə iki dəfə seçilə biləcək.

Prezidentliyə namizədi isə parlament partiyaları irəli sürəcək. Ancaq eyni zamanda parlament seçkilərində 5 faizdən çox səs alan, ancaq parlamentə girə bilməyən (Türkiyədə proporsional seçki sisteminə əsasən yalnız 10 faiz səs alan partiyalar parlamentə daxil ola bilir – K.R) partiyaların və eləcə də vətəndaş qruplarının imza toplayaraq namizəd irəli sürməsi təklifi də var.

Yeni qanun layihəsində prezidentin səlahiyyətləri də müəyyən olunub. Türkiyənin yeni prezidenti Baş Qərargah Rəisi, MİT (Kəşfiyyat) rəhbəri, universitet rektorları da daxil olmaqla ali vəzifədəki dövlət məmurlarını təyin edəcək. Bundan başqa qanun layihəsində prezidentin Konstitusiya Məhkəməsi və HSYK (Hakimlər və Prokurorlar Ali Qurumu) üzvlərinin yarısını təyin etmək səlahiyyəti olacaq. Bundan başqa ölkə prezidenti icra hakimiyyəti fəaliyyət sahəsinə daxil olan mövzularla bağlı “prezident qərarnaməsi” verə biləcək. Ancaq prezidentin təməl hüquqlar və azadlıqlar mövzusunda sərəncam vermək hüququ olmayacaq.

Yeni qanunvericiliyə əsasən prezidentin impiçmenti, yaxud da təftiş olunması məsələsi də yer alıb. Belə ki, parlamentin 367 üzvünün (550 üzvlük parlamentdə 3/2 çoxluq) imzası ilə prezidentə qarşı istintaq başladıla bilər. Prezidentin işinin “Ali Divan”a çıxarılması üçünsə 413 deputatın imzası lazım olacaq.

Hələlik MHP-nin bu təkliflərə münasibəti bəlli deyil. Ancaq partiya sədri AKP-nin prezidentlik sisteminə keçidlə bağlı müzakirələrə “yaşıl işıq” yandırıb. Çox güman ki, hökumətin də bəyan etdiyi kimi dəyişikliklər layihəsi ilə tanış olduqdan sonra MHP öz düzəliş və dəyişiklik təkliflərini verəcək. Eyni zamanda parlament müzakirələrində hökumət çox güman ki, MHP ilə razılaşmaya gedəcək.

Qeyd edək ki, Türkiyənin mövcud qanunvericiliyinə əsasən konstitusiya dəyişikliyi üçün parlamentdə üstün çoxluq tələb olunur. Ancaq indi belə görünür ki, hökumət dəyişiklikləri referanduma çıxarmaqda maraqlıdır. Çünki Konstitusiya dəyişikliklərinin referendum yolu ilə qəbul olunması həm cəmiyyətdə narazılıqları sakitləşdirər, hökumətə qarşı ittihamları yatırdar, həm də siyasi cəbhədə mübahisələrə son qoyar. İki gün əvvəl baş nazir Binali Yıldırım AKP məclis üzvləri qarşısında çıxışında deyib ki, müxalifət bu mövzuda danışıqlara qatılması və layihə referenduma- xalqın müzakirəsinə çıxarılmalıdır: “Qoy seçimi xalq etsin” – deyə baş nazir qeyd edib. Hazırda Türkiyədə hakim partiyanın, xüsusən də prezident Ərdoğanın nüfuzunun yüksək olması onu deməyə əsas verir ki, referenduma çıxarılacağı təqdirdə müsbət nəticə çıxacaq. Bu səbəbdən də indi hökumət rahatdır, sadəcə əsas məsələ parlamentdəki ciddi mübahisələrdən adlayıb, layihəni referenduma çıxarmaq lazımdır. Bu yolda isə artıq MHP-nin dəstəyi var, görünən odur ki, növbəti mərhələ referendum olacaq.

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Polşa prezidenti: "Polkovnik Vəli bəy Yadigar II Dünya müharibəsində bizim azadlığımızı qoruyub"

28 İyun 2017 02:47

Qətər ərəb ölkələrinin tələblərini nəzərdən keçirməyə hazırdır

28 İyun 2017 02:37

"Azərbaycan Avropa ilə Asiyanı birləşdirən önəmli körpüdür" -

28 İyun 2017 02:37

Səudiyyə Ərəbistanının XİN rəhbəri: Səudiyyə Ərəbistanı və bir sıra ərəb ölkələrinin Qətərə qarşı irəli sürdüyü şərtlər üzrə danışıqlar olmayacaq

28 İyun 2017 02:36

Sidneydə möhtəşəm işıq festivalı - FOTO

28 İyun 2017 02:32

Andjey Duda: "Azərbaycan Polşanın Şərq siyasəti üçün çox önəmlidir"

28 İyun 2017 02:17

Türkiyə Suriyanın şimalında geniş hərbi əməliyyatlara hazırlaşır

28 İyun 2017 02:02

Avropa çempionatında finalçılar müəyyənləşdi

28 İyun 2017 01:58

“Qarabağ” seçim edəcək

28 İyun 2017 01:49

"Facebook" istifadəçilərinin sayı 2 milyarda çatıb

28 İyun 2017 01:43

Rusiya hərbçisi Ukrayna ordusuna əsir düşüb

28 İyun 2017 01:37

Mübariz İbrahimova həsr edilmiş animasiya hazırlanıb -

28 İyun 2017 01:34

Kəşfiyyat şefinin qətlində RUSİYA İZİ

28 İyun 2017 01:33

Təbiəti yenə qorumayaq? - FOTO

28 İyun 2017 01:32

Şəki yenidən öz qapılarını “İpək Yolu” Beynəlxalq Musiqi Festivalı iştirakçılarının üzünə açıb (FOTO)

28 İyun 2017 01:22

Angela Merkel dönər hazırladı -

28 İyun 2017 01:15

İlham Əliyev Varşavada Qarabağdan danışdı

28 İyun 2017 01:09

Xəzərdə boğulmaq təhlükəsi ilə üzləşən şəxs xilas edilib

28 İyun 2017 00:47

Polşa prezidenti: "Azərbaycan mühüm tərəfdaşımızdır"

28 İyun 2017 00:44

Xəzərdə batan şəxs xilas edilib

28 İyun 2017 00:43

Tut yığmaq istədi, xəstəxanalıq oldu

28 İyun 2017 00:39

Azərbaycan güləşçiləri Avropa çempionatının ilk günündə bir dəst medal qazanıblar

28 İyun 2017 00:37

Andjey Duda: "Polşa və Azərbaycan öz regionlarında iqtisadi liderlərdir"

28 İyun 2017 00:37

Tayson Bakıya gələcək

28 İyun 2017 00:33

Çempionlar Liqasında mübarizəyə start verilib -

28 İyun 2017 00:28

Avropa kuboklarında 2017-2018 mövsümünə start verilib

28 İyun 2017 00:17

"Toyota" piyadanı vurub öldürdü

28 İyun 2017 00:09

Astroloji proqnoz - 28 iyun

28 İyun 2017 00:08

Dubayın əsl siması: o şəhər göründüyü kimi deyil - FOTO

28 İyun 2017 00:05

“Akdağ” məhv edildi

28 İyun 2017 00:05

Günün qoroskopu: əsəblərinizi cilovlayın

28 İyun 2017 00:05

Bir gecədə bağırsaq qurdlarından xilas olmaq istəyirsinizsə...

27 İyun 2017 23:57

"Cənub Qaz Dəhlizi" layihəsi Avropaya qazın çatdırılması üçün yeganə yeni mənbədir" -

27 İyun 2017 23:56

Türkiyədə terrorçular hərbi avtomobilə hücum ediblər

27 İyun 2017 23:55

Ocaqlara və pirlərə getmək nə vaxtdan günah sayılıb?

27 İyun 2017 23:52

Autizm dünyanın sonu deyil

27 İyun 2017 23:47

“Stress çarxları” həqiqətənmi, müalicəvidir? - Marketinqin yeni hiyləsi

27 İyun 2017 23:42

Bu 12 əlamət sizdə varsa, HƏKİMƏ MÜRACİƏT EDİN

27 İyun 2017 23:42

Məscidə piyada getməyin savabı nə qədərdir?

27 İyun 2017 23:42

Stalinin kokaindən istifadə etməsi təsdiqlənib - Arxivlər açıldıqca...

27 İyun 2017 23:42

Prezidentin şərəfinə ziyafət

27 İyun 2017 23:39

Samuxda qadın ağacdan yıxıldı

27 İyun 2017 23:37

Model Leyla Oruclunun ölümündə suçlanan həkim - “Bütün sənədlər prokurorluqdadır”

27 İyun 2017 23:37

Kluba cilvəli getdi - FOTO

27 İyun 2017 23:32

Uşağın qarnı gündən-günə böyüyür -

27 İyun 2017 23:31

Kişinin sevgisini bilmək istəyirsinizsə... - XANIMLARA PSİXOLOQ MƏSLƏHƏTİ

27 İyun 2017 23:27

Sizin Alsheymer xəstəliyinə yaxalanma riskiniz varmı?

27 İyun 2017 23:22

Azad Rəhimov: "Tayson, Holifild və Coşua Bakıya dəvət olunub"

27 İyun 2017 23:17

"Survivor" iştirakçısı tanınmış aktyorla sevgilidir - FOTO

27 İyun 2017 23:17

Oynaqlarında xırçıltılar və bel ağrıları varsa...

27 İyun 2017 23:17