Stalinin valideynlərini satan uşaqları, Azərbaycanı təəccübləndirən erməni

Stalinin valideynlərini satan uşaqları, Azərbaycanı təəccübləndirən erməni
13:38 19 Noyabr 2016
92 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Stalinin nəvəsi vəfat etdi (24 May 2017 12:17)
Moskvada Stalinin nəvəsi vəfat edib (24 May 2017 11:55)
Stalinin məşhur nəvəsi ÖLDÜ - FOTO (24 May 2017 11:08)

Pavlik Morozov sovet dövrünün məşhur, “nümunəvi” pionerlərindən biri kimi sonrakı nəsillərə nümunə göstərilən yeniyetmələrdən idi. İmperiya süquta uğrayan günə kimi onun “əqidəli”, əsl sovet vətəndaşı olduğu şüurlara yeridilirdi. Lakin Pavlik Morozov kollektivləşmə zamanı qohumları və digər şəxslər tərəfindən öldürülmüş ilk yeniyetmə deyildi. 30-cu illərdə xəbərçi uşaqların sayı 30-dan çox idi.

Publika.az “Anar təqdim edir” layihəsi çərçivəsində belə uşaqların həyatı ilə bağlı bir sıra faktları toplayıb.

İlk öncə qeyd edək ki, uşaqların xəbərçiliyə cəlb edilməsi SSRİ diktatoru Stalinin hakimiyyətdə olduğu illər güclü dövlət siyasətinə çevrildi. Xəbərçilərin tərbiyəsi isə ideoloji fəaliyyətin mühüm istiqaməti oldu.

Xəbərçilik sovet insanlarına yeni keyfiyyət kimi - onların açıqlığı və dürüstlüyü, həyatın yaxşılaşmasına imkan yaradan tənqid, böyük hədəfin nailiyyəti üçün lazımlı vasitə kimi təqdim edilirdi. Bu, insanların şüuruna elə yeridilmişdi ki, yaş qrupundan asılı olmayaraq onların bir çoxu buna səmimi şəkildə inanırdılar.

Gənc xəbərçi, atasının satqını Pavlik Morozov milli qəhrəman edilmişdi. "Pioner həqiqəti" qəzeti onun haqda yazırdı: “Pavlik heç kimə aman vermədi. Atası, babası - o, hər kəs haqqında məlumat verdi. Pioner təşkilatı Pavliki böyütdü və tərbiyə etdi".

Pavlik Morozov haqqında 13 kitab yazıldı. 1948-ci ildə Stalinin göstərişinə əsasən Moskvada gənc “qəhrəman”a abidə də qoyuldu, hətta adına küçə adlandırıldı.

Tezliklə bir çoxları xəbərçi pioneri təqlid etməyə başladılar. Pavlik Morozovun qətli ilə bağlı iş üzrə prosesinə hazırlığın qızğın vaxtı Kurqansk vilayətinin Kolesnikov kəndində yeniyetməni – Kolya Myaqotini tüfənglə vurdular. Hadisə üzə rəsmi məlumatlara görə, onun anası, qızıl əsgərin dul arvadı idi. Qadın imkansızlıq üzündən Kolyanı uşaq evinə vermişdi.

Uşaq orda böyümüş, yeniyetmə yaşlarına çatanda pioner kimi evlərinə qayıtmışdı. Bu zaman kənddəki varlılar artıq sürgün edilmişdi. Lakin sərxoşlar və dələduzlar qalmışdılar. Kolya böyüklərin danışıqlarına qulaq asır və eşitdiyi hər şey kənd şurasına xəbər verirdi. Kolyanın dostu Petya Vaxruşev doğmalarına kimin xəbərçilik etdiyini bildirmişdi. “Pioner həqiqəti” qətlin detallarına belə təsvir edirdi: “Xalq düşmənləri hələ daha möhkəmlənməmiş kolxozun avadanlığını dağıdır, mal-qaranı şikəst edir, oğurlayırdılar. Pioner Kolya Myaqotin rayon qəzetinə xalq düşmənlərinin fitnələri haqqında yazmağa başladı”.

O, kolxoz çörəyinin qolçomaqlar tərəfindən irimiqyaslı oğurluğu hadisələrindən biri haqqında kənd şurasına xəbər verdi. 1932-ci ilin oktyabrında qolçomaq Fotey Sıçyov əlaltıları İvan və Mixail Vaxruşevin qardaşlarına pioneri öldürməyə sövq etdi. Yaxından açılan atəş 13 yaşlı pionerin həyatına həmişəlik son qoydu”.

Vilayətin Baş Prokurorluğu yeniyetmənin qətli işinə iki dəfə etiraz etdi. Bu səbəbdən də Ali Məhkəmənin Rəyasət Heyəti işə iki dəfə yenidən baxdı. “Qəhrəman” pionerin qətli bütöv formada olmasa da, kitablarda təsvir edilirdi. Lakin yazılanlardan fərqli olaraq Kolya heç də kolxoz taxılının talan edilməsini ifşa etmirdi. Əksinə, o özü kolxoz sahəsindən günəbaxan toxumlarını oğurlayaraq onları satmaqla məşğul idi.

Növbəti belə oğurluqlardan birində taxıl sahəsini qoruyan qızıl əsgər onu gördü. O, əsgərlə dalaşmağa başlayır. Bu səbəbdən gözətçi Kolyanı güllə ilə vurur. Bu zaman yeniyetmənin yanında olan 12 yaşlı dostu Petya Vaxruşev qaçıb aradan çıxır. Sonradan istintaqa cəlb edilmiş Vaxruşev əvvəlcə həqiqəti olduğu kimi danışdı. Amma ikinci dindirmədə ifadələrini gözlənilmədən dəyişdirdi. Bildirdi ki, Kolyanı iki böyük qardaşı öldürdü. Beləliklə, qətldə Vaxruşev qardaşlarını ittiham etdilər.

1932-ci ilin dekabrında Ural Vilayət Məhkəməsi Myaqotinin qətli işi ilə bağlı Kolesnikov kəndinin beş sakinini güllələməyə məhkum etdi, altı nəfər isə azadlıqdan 10 il məhrum olundu, bir müttəhim də icbari işlərə cəlb olundu.

Məhkəmədən dərhal sonra Petya Vaxruşev yoxa çıxdı. Bir həftə sonra onun anasını asılmış vəziyyətdə tapdılar. Öldürülmüş Myaqotini idə Pavlik Morozov kimi qəhrəman elan etdilər.

Yalnız 1999-cü ildə Baş Prokurorluğun etirazı əsasında Rusiya Federasiyası Ali Məhkəməsinin Rəyasət Heyəti Myaqotinin işində cəza almış 10 nəfərə günahsıza bəraət qazandırdı.

Tarixçi Yuri Drujnikov Pavlik Morozovun qətlinə qədər xəbərçilik üstündə baş vermiş 8 uşaq qətli hadisəsini araşdırıb. Maraqlıdır ki, xəbərçilik üstündə öldürülən ilk uşağın da adı Pavlik idi. Lakin onun soyadı Teslya idi. Ukraynanın Soroçina kəndində yaşayan bu uşaq Morozovdan hələ 5 il əvvəl atasını satmışdı.

Uşaq qətllərindən 7-i kollektivləşmə dövründə kəndlərdə baş verib. Yeri gəlmişkən, bu məsələdə də erməni xisləti özünü açıq büruzə verir. Belə ki, həmin uşaqlardan ən məşhuru Pavlik Morozovdan 2 yaş kiçik olmuş, Azərbaycanda yaşamış Qrişa Akopyandır. Həmin dövrdə xəbərçilik kütləviləşsə də, azyaşlı erməninin bu cür rəzil hərəkəti respublikamızda bir çoxlarını heyrətləndirmişdi.

Rəsmi "Uşaq kommunist hərəkatı" nəşri hələ Pavel Morozovun ölümündən əvvəl yazırdı ki, xəbərçiliklər üstündə qətl hadisələri baş verir.

“Pioner həqiqəti” hər nömrəsində xəbərçi uşaqlar haqqında xəbərləri, onların adlarını, soyadlarını, portretlərini dərc edirdi. Gənc “qəhrəmanlar” öz valideynləri, rəhbərləri, dostları və valideynləri haqda məlumatlar verirdilər.

1934-cü ilin 16 martında "Pioner həqiqəti" Tatarıstan SSR-nin Otrada kəndində ata və anayla yaşayan pioner qız Olqa Balıkinanın xəbərçiliyini dərc etdi. Onun hüquq-mühafizə orqanlarına ünvanladığı məlumatda deyilirdi: “Nəzərinizə çatdırıram ki, Otrada kəndində biabırçılıqlar baş verir. Kolxozun əmlakını oğurlayırlar. Məsələn, mənim atam Qriqori Semyonoviç Balıkin Kuznetsovla, birinci briqadanın briqadiri və qohumları, F.V Firsovla birlikdə arabalarla kolxozun çörəyini oğurlayırdı”.

Olqanın xəbərçiliyindən sonra 16 nəfəri həbs etdilər. Oğurluq hadisələrinin təşkilatçısı kimi qızın atası Qriqori, kolxozun birinci briqadasının müdiri Kuzma Kuznetsov, kolxozun anbarçısı Pyotr Kuznetsov və yerli sakin Vasiliy Firsov tanındı.

Pioner Pronya Kolıbin isə bu məsələlərdə bir addım da “irəli getdi”. Yeniyetmə onun özünü yedirtmək üçün sahədə yerə tökülmüş sünbülləri və dənləri yığan anasını satdı. Ana həbs edildi. Qadını satmış oğlunu isə Krımdakı “Artek” düşərgəsinə dincəlməyə göndərdilər.

Çoxsaylı Pavlik morozovların xəbərçilikləri yeni cəmiyyətin qurulmasına töhfə olurdu. Ancaq uşaqların xəbərçiliklərin nəticələri həm də cavab dalğasıyla qarşılaşırdı. Məsələn, 1932-ci ildə - Pavlik və Fedi Morozovların öldürülməsindən sonra daha 3 xəbərçi uşaq qətlə yetirildi. 1933-cü ildə öldürülən uşaqların sayı 6-ya çatdı. Bir il sonra daha 6 xəbərçi pioner öldürüldü. 1935-ci ildə bu rəqəm 9-a çatdı. Stalinin ağılsız siyasəti illərində ümumilikdə 56 xəbərçi uşaq öldürüldü. Öldürülənlərin hamısına qəhrəman pioner fəxri adları verildi. Onlar barəsində kitablar yazıldı, pioner evləri, küçələr xəbərçi yeniyetmə və uşaqların adına adlandırıldı.

Bir sözlə, sovet dövrü insanları hətta kiçik yaşlarından başlayaraq manqurtlaşdırır, hər cür dəyərdən uzaqlaşdırır, onları kütləyə çevirərək avtoritar rejim üçün çalışmağa vadar edirdi. İnsanlar bundan ötrü hətta öz doğmalarından da vaz keçməli idilər.

Anar Tağıyev



RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Somalidə silahlı kişi insanlara atəş açıb: 6 ölü, 15 yaralı

29 May 2017 07:52

Yeni cehiz sandıq kolleksiyası - FOTOLAR

29 May 2017 07:48

Səudiyyə Ərəbistanı enerji içkiləri və tütün məhsullarına 100 faizlik aksiz tətbiq edəcək

29 May 2017 07:47

"Qızıl buts"un sahibi məlum olub

29 May 2017 07:47

Azərbaycanda avtomobil aşıb, 4 nəfər xəsarət alıb

29 May 2017 07:42

Bakıda gənc qadın özünü 8-ci mərtəbədən yerə atıb

29 May 2017 07:37

Çempionlar Liqasının qrup mərhələsində çıxış edəcək komandalar müəyyənləşib

29 May 2017 07:37

Venesuelada detirazlar zamanı daha 2 nəfə ölüb

29 May 2017 07:29

Park mənzərəli ev - FOTO

29 May 2017 07:22

"Onlar artırmalıdır"

29 May 2017 07:17

Röyanın sinəsindəki sərvət, qollardakı Rəqsanə, Bülənti sancan ilan, aktyor qayınına böyrəyini verən xanım - HƏFTƏBECƏR

29 May 2017 07:12

Səhər yeməyində uşaqlara bunları verməyin! - FOTO

29 May 2017 07:05

20 yaşlı futbolçudan dahiyanə qol - VİDEO

29 May 2017 06:58

İçində üç bağ olan ev - FOTO

29 May 2017 06:32

“Qızıl buts”un sahibi bəlli oldu

29 May 2017 06:24

Hondurasda stadionda basırıq zaman 5 nəfər ölüb

29 May 2017 06:12

İyunun 10-dan YENİ QAYDALAR - Enerji içkiləri və tütün məhsulları...

29 May 2017 06:03

Bakıda 24 yaşlı gənc küçədə bıçaqlanıb

29 May 2017 05:57

Abşeronda yanğın olub

29 May 2017 05:50

Kann kinofestivalının qalibi məlum olub

29 May 2017 05:47

Şəhər kənarında ənnəvi ev - FOTO

29 May 2017 05:32

Mançesterdə terror aktının araşdırılması çərçivəsində kimyaçı tələbə saxlanılıb

29 May 2017 05:15

Luçesku istefaya göndərildi

29 May 2017 04:58

Yunanıstanın sabiq baş naziri vəfat edib

29 May 2017 04:57

Amerikalı hərbçi paraşütün açılmaması səbəbindən həyatını itirib

29 May 2017 04:42

ABŞ hərbiçisi paraşütünün açılmaması nəticəsində ölüb

29 May 2017 04:36

Los-Ancelesdə loft emalatxana - FOTO

29 May 2017 04:32

Ən parlaq canlılar

29 May 2017 04:21

Filippin prezidenti separatçıları terrorçularla mübarizəyə çağırıb

29 May 2017 04:07

Şəkidə it ev sahibini dişlədi

29 May 2017 04:03

Universitetdə məktəb kampusu - FOTO

29 May 2017 03:32

Azərbaycan bayrağının rəngləri İstanbul boğazında bərq vurur

29 May 2017 03:24

Braziliyada 50-dən artıq aviareys təxirə saxlanılıb

29 May 2017 03:22

Çempionlar Liqasında qrup mərhələsinə birbaşa vəsiqələrin bütün sahibləri müəyyənləşib

29 May 2017 03:22

Qaxın ucqar kəndinə dolu yağdı - FOTO

29 May 2017 02:58

Böyürtkənin inanılmaz faydaları

29 May 2017 02:49

"Roma"nın kapitanı Françesko Totti karyerasını başa vurub

29 May 2017 02:42

Cənubi koreya hərbiçiləri KXDR-in raket buraxılışını həyata keçirildiyi haqda xəbər veriblər

29 May 2017 02:36

Göydələndəki apartament - FOTO

29 May 2017 02:32

Goranboyda avtomobil aşdı - Xəsarət alanlar var

29 May 2017 02:28

Gəncədə avtomobil süpürgəçini öldürdü

29 May 2017 01:58

Bakıda üç uşaq atası özünü asaraq öldürüb

29 May 2017 01:57

Gürcü ekspert: “Ermənistandakı “İsgəndər-m” operativ-taktiki raket kompleksi region üçün təhlükədir"

29 May 2017 01:47

Şri-Lankada daşqınlar nəticəsində ölənlərin sayı 151-ə çatıb

29 May 2017 01:43

Azərbaycanlı aparıcı italyan aşpaza ərə getdi

29 May 2017 01:34

“Roma” "İmperator"u belə yola saldı - FOTO/VİDEO

29 May 2017 01:33

70-ci illərin binasındakı mənzil - FOTO

29 May 2017 01:32

Saqqal saxlayan kişilərə pis xəbər

29 May 2017 01:24

Goranboyda maşın aşdı - 4 yaralı

29 May 2017 01:19

ÇL-nin qrup mərhələsinə birbaşa vəsiqə qazanan klublar - SİYAHI

29 May 2017 01:09