Ləziz ət mürəbbəsi, dadlı adamlar, şirin dil – İmişli haqqında bilmədikləriniz - FOTO

Ləziz ət mürəbbəsi, dadlı adamlar, şirin dil – İmişli haqqında bilmədikləriniz - FOTO
13:08 21 Noyabr 2016
165 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Bu şəhərlərin küçələri dadlı yeməklərlə aşıb-daşır - FOTO (27 Aprel 2017 02:03)
Türk mətbəxinin ləziz təamları "Köşem" restoranında (22 Fevral 2017 10:24)

Bu dəfə sırada “HaralıSAN” layihəsində yolumuz İmişli rayonunadır.

Yayda göydən od ələnən, qışda qarı dizə çıxan İmişli.

İmişli torpağı zaman-zaman Manna, Urartu, Midiya, Atropatena, Qafqaz Albaniyası kimi qədim ölkələrin, xəzərlərin, farsların, ərəblərin, səlcuqların, monqolların, rusların, Makedoniyalı İsgəndərin, Əmir Teymurun, Nadir şahın, Qacarın və onlarla fateh sərkərdələrin hücum və hakimiyyətinin şahidi olub. Tarixi sənədlərə əsasən, 1220-1221-ci illərdə monqolların Azərbaycana birinci yürüşü zamanı onlar məhz Muğanda, indiki İmişli şəhəri ərazisində məskən salıblar. Muxor, Yeddi Kurqan və s. təpələr də o illərin yadigarıdır.

İmişli əvvəllər Qaradonlu rayonu adlandırılıb.

Fərziyələrə görə, İmişlidə çoxlu yemiş tipli meyvələr bitdiyindən el arasında buralara ”Yemişli” deyərmişlər. Bəzi fərziyələrə görə isə kənddə qalayçılıq sənətinin yüksək inkişaf etdiyi üçün bu kəndin adı məhz ”Gümüşlü” olub. Sonradan bu söz də deformasiyaya uğrayaraq İmişliyə çevrilib.

Mən tarixini incələdim, indi də İmişlini məşhurları vəsf edəcək:

“İmişlidə musiqiyə könül vermişəm”

Niyaməddin Musayev, xalq artisti:

“İmişli mənim Vətənim, torpağım, hər şeyimdir. İmişli Azərbaycan üçün ziyalılar yetişdirib. Bu gün onların səsi elm, mədəniyyət və müxtəlif sahələrindən gəlir. Doğulduğum torpaq haqqında ürəyimdə o qədər sözlər var ki, bilmirəm hansını danışım. Amma sizə bir söz deyim, mən danışmaqdan çox oxumağı sevirəm. Elə oxuduqlarımın hamısına görə doğma torpağıma borcluyam. Mən İmişlidə musiqiyə könül vermişəm”.

“Dur gedək dənə”-, deyən kimi bilirlər ki…”

Cabbar Musayev, bəstəkar:

“Mən Azərbaycanın bütün bölgələrini qarış-qarış gəzmişəm, inanın səmimiyyətimə, İmişli camaatı qədər qonaqpərvər camaat görməmişəm. Qonaq üçün canlarını da verərlər. İmişlidə həm tərəkəmə camaatı yaşayır, həm də yerli camaat. Yerlilərə “arazqırağlılar” deyirlər. Mən özüm “arazqırağlı”yam. Amma bizdə yerli-tərəkəmə söhbəti yoxdur, bir-birlərinə qaynayıb-qarışıblar, qız alıb, qız veriblər. İmişli əmim Niyaməddin Musayev kimi sənətkar yetişdirib. Niyaməddin Musayev Azərbaycanda yeganə sənətkardır ki, musiqidə öz yolu, öz cığırı var. Xalq musiqisi ilə estrada musiqisinin vəhdətini məhz o yaradıb. Bu gün Azərbaycanın bütün bölgələrində onun yolu ilə gedən musiqiçilər yetişib. Hamısı əmimi özlərinə ustad sayır. Elə mən də onun açdığı cığırla gedirəm. Niyaməddin Musayevin 1978-ci ildə yaratdığı “Röya” ansanblı bu gün də məşhurdur.

Mən İmişlinin təbiəti barədə ayrıca danışmaq istəyirəm. İmişlidə bütün fəsillərin dadını çıxarmaq olar. Aran yeri olduğundan burda yay isti, qış çox sərt olur. Eləcə də payızı, yazında əsil payız-yaz havası duyulur. Qış o qədər sərt keçir ki, evlərdən buz sırsıraları sallanır. Yayda da qora bişir.

Fərqli mətbəximiz də var. Məsələn, bizdə “Qaysava” deyilən yemək var, mən onu İmişlidən başqa heç yerdə görməmişəm. Əncir mürəbbəsi, yaxud da ərik qurusu bişirilir və üstünə yumurta vurulur.

Yaxud da ət qovurmamız çox məşhurdur. Bir dəfə Könül Kərimova İmişliyə qonaq getmişdi, orda ət qovurması yeyəndən sonra, o qədər xoşuna gəlmişdi ki, reseptini öyrənib, Bakıda bişirmişdi.

Sonra bizlərdə bişirilən “aş qarası”ndan mən heç yerdə görməmişəm. Ət, şabalıd, turşu, kişmiş, ərik qurusu və digər xuruşlardan ibarət həmin “qara” plovun üstündə verilir. Əmim Niyaməddin zarafatla aş qarasına “ət mürbbəsi” də deyir.

Bizim rayonda bitən nar, heyva başqa rayonların narından, heyvasından fərqlənir. İmişlinin meyvələri də dadlıdır, insanları da.

İnsanlarından da danışım. Bizim camaat Kür, Arazın suyunu içdiyindən, havasını udduğundandır yəqin çox saf, istiqanlı olurlar. Sözsüz ki, meşə çaqqalsız olmaz, amma İmişlidə çaqqallar çox azdır.

Ləhcəmizdən də danışım. İmişlilərin çox şirin ləhcəsi var. “Dur gedək dənə” deyən kimi bilirlər ki, imişlidənsən. Yaxud da, biz tərəflər “niyə, nə işə gəlmisən” əvəzinə “nəşə gəlmisən” deyirik.

Mən illərdir ki, Bakıda yaşayıram, amma ləhcəmi qoruyub saxlamışam”.

Azan səsi, gecə qızla görüş və…

Şəhriyar Del Gerani, şair:

“Uşaqlığım İmişlidə keçib. Orta məktəbi də orda oxumuşam. Coğrafi ərazi olaraq nə qədər quru təsir bağışlasa da, deyim ki, çox maraqlı, kaloritli rayondur. Xeyli maraqlı xatirələrim var bu rayonla bağlı. Birini deyim, siz də tanış olun. Deməli, 8, ya 9-cu sinifdə oxuyurdum. Məktəbin məzun siniflərindən bir qızı sevirdim. Deyəsən, onun da mənə könlü vardı. Ara-sıra məktəbin xəlvəti guşələrində görüşürdük. Qəribədir, bütün məktəblərdə belə yerlər olur. Bu da Tanrının bir lütfü olsa gərək. Xülasə, sevgimiz böyüdükcə keçdik məşhur xalq mahnısında deyildiyi kimi “yar bizə qonaq gələcək” mərhələsinə. Evlərinin beşmetrliyində bir məscid də vardı. Xanımın da ailəsi ellikcə dindar. Gecə görüşlərinə “mane” olan azan səsi bütün ailəni oyadırdı. Əl-əlbət, məcbur olub sübh azanı verilincəyə qədər bitirirdik ol məşum, məsud görüşləri. Günlərin bir günü görüşə gedərkən yolumu məsciddən saldım, qalxıb minarəyə səsucaldıcıya gedən elektrik xəttini sezilməz ustalıqla qırdım. Vəssalam. Bununla da gecə görüşlərini təxminən iki saata qədər uzatmağa müvəffəq olduq. O qız məktəbi qurtarıncaya qədər, universitetə qəbul olub Bakıya köçüncəyə qədər səsucaldıcının susqunluq müəmması heç kəsə bəlli olmadı. Sonralar altşüurumdakı bu günah hissi şeirlərimin birində belə ifadə olundu:

...Və sənsiz günəş gecikər
aydınlanmaz sabahlar.
Azan səsinə diksinər
bu şəhərdə günahlar.


“İnadkarın ram edilməsi” filmindəki absurd dioloq necə idi?

- Üç yüzü üç yüzə vuranda neçə edir?

- Doxsan min!

- Niyə?

- Ona görə ki, həyat belədir, əzizim...

“Brejnevi söydüyüm üçün, dədəmi türməyə…”

Qəşəm Nəcəfzadə, şair:

“İmişli xatirələrimin məskənidir. Mən ilk dəfə o torpağa ayaq basmışam, orda məktəbə getmişəm, orda ilk şeirlərim doğulub. Heç vaxt məktəbə getmək istəməmişəm, məni zorla nənəmə qoşub məktəbə yollayıblar. Nənəm mənimlə eyni partada otururdu, çünki məni məktəbdə saxlamaq mümkün deyildi. Bir gün məktəbin direktoru dedi ki, ay uşaq burda sən oxuyursan e, nənən yox. Nənəmi sinfidən çıxaran kimi səsimi atdım başıma. Doqquz il məktəbə düz-əməlli gedib gəlməmişəm. Amma adım jurnalda yazılıb.

Bir gün sinif rəhbərim Əhliman müəllim dalımca evimizə gəldi ki, atamgillə danışsın, məni məktəbə gətirsinlər. Qaçıb təndirdə gizləndim. Məni orda tapdılar, çıxaranda ayaqyalın qaçdım ki, məni tuta bilməsinlər. Sirrimi açım sizə, bilin ki, niyə məktəbə getmək istəmirdim. Bir dəfə bir qız məni məktəbdə basıb döymüşdü. Xəcalətimdən bunu heç kimin yanında deyə bildirmirdim ki, o qızla üz-üzə gəlməmək üçün məktəbə getmirəm.

Xatirələrimin çoxu uşaqlıq illəriylə bağlıdır. Uşaq vaxtı söyüşcül idim, Brejnevi söyürdüm. Amma telefonun yanında söyüş söymürdüm. Elə bilirdim Brejnevi söydüyüm üçün, dədəmi tutub türməyə basacaqlar”.

Kəndimizdə ikimərtəbəli evlər yox idi, bir gün ikimərtəbəli bina tikdilər. Hər gün qaçıb o binaya çıxırdım, ikinci mərtəbədə forslanırdım, elə bilirdim göylərdə uçuram”.

… Cabbar Musayevin sözünə qüvvət, İmişli həm də şirin ləhcəsiylə başqa bölgələrdən fərqlənib. Bu yazını oxuyannan sora özüz də görəssüz ki, İmişdi qəşəy rayondu. Adamnan ötrü cannarın verəllər. Sözzərinin bı başı da “başua dönüm, azaruy çəkim”di, o başı da. Mən özüm də ordanam axı, mə dellər ki, nə şirin ləhsööz var, derəm saallah, düz dersüz? Elə biz özümüz də şirinüy dənə.

İmişdini bəyənməyənnərə də derük ki, nəşə helə dersüz a? Çörəy haqqı yalan demerəm. Bizzən var a, yanı? Arazın “lıkka” suyunnan içməynən dör e, bizim camaat sudan da safdı.

Cəvahir

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

22 nəfəri öldürən kamikadzenin kimliyi məlum oldu

23 May 2017 14:43

Dövlət Komitəsi Hesablama Palatasının qərarını nəzərə almayıb

23 May 2017 14:42

Tramp İsraildə yəhudi kimi dua etdi - FOTO

23 May 2017 14:42

Alt paltarsız gəzən model paparassilərə hədəf oldu - FOTO

23 May 2017 14:42

Mançesterdə növbəti PARTLAYIŞ: AVM-dəki insanlar təxliyə edilir

23 May 2017 14:42

Prezident: "Azərbaycan müsəlman aləmini qərb aləmi ilə birləşdirdi"

23 May 2017 14:39

Bakıda sürcü ilə sərnişin arasında dava

23 May 2017 14:39

Yaponiyada bir həftə ərzində təxminən min nəfər isti hava ilə əlaqədar xəstəxanaya yerləşdirilib

23 May 2017 14:37

Və Nika Qazaxıstan klubuna getdi - SON DURUM

23 May 2017 14:37

Castin Biber boksla məşğul olur - FOTO

23 May 2017 14:37

Beynəlxalq tənzimləmə informasiya texnologiyalarının inkişafına kömək edəcək

23 May 2017 14:35

İslamiadanın bağlanış mərasimindən GÖRÜNTÜLƏR

23 May 2017 14:34

Prezident: "Bu nailiyyətlər Azərbaycan dövlətinin inkişaf etdiyini göstərir"

23 May 2017 14:33

İlham Əliyev: “İslamiadadakı qələbə müstəqilliyimizin möhkəmləndirilməsinə növbəti töhfədir”

23 May 2017 14:33

Arvadı üçün efirdə paltarlarını yırtan Kənan: "Zəncirlə məni, sevirəm səni" - FOTO

23 May 2017 14:32

Ekspert: Azərbaycan yeni zirvədə olduğunu göstərdi

23 May 2017 14:29

Poliklinikalar pullu xidmət göstərə biləcək

23 May 2017 14:29

"Biz idmançılarımızla fəxr edirik" - İlham Əliyev

23 May 2017 14:29

"Terrorçunun şəxsiyyəti məlum oldu" - Tereza Mey

23 May 2017 14:27

Bərdədə avtomobil evakuatrdan aşıb

23 May 2017 14:27

4 gözəl qırmızı xalıda - FOTO

23 May 2017 14:27

Kukla Teatrının aktyoru yenidən tamaşaçı qarşısına çıxacaq

23 May 2017 14:27

​Musiqili Teatrda həftəsonu tamaşalar

23 May 2017 14:27

Qəbiristanlıqdan oğurluq edən şəxs tutuldu

23 May 2017 14:24

Dünyada ilk - Türk mühəndis yanacaqsız işləyən reaktiv mühərrik düzəltdi - VİDEO

23 May 2017 14:23

Ələt ATZ ilə bağlı hesabat təqdim olunub

23 May 2017 14:22

Prezident: “İslam Həmrəyliyi Oyunlarındakı qələbənin çox möhkəm təməli var”

23 May 2017 14:22

Binəli Yıldırım: Bakı-Tbilisi-Qars regionun taleyini dəyişəcək

23 May 2017 14:22

Spaletti Milan klubuna gedir

23 May 2017 14:22

Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidməti dövlət qulluğu kateqoriyasına daxil edilir

23 May 2017 14:19

Dörd günə tikilmiş MÖHTƏŞƏM VİLLA - FOTO

23 May 2017 14:18

Londonda terror həyəcanı

23 May 2017 14:18

Hacı Nuran: "Şəklimi görəndən sonra reanimasiyaya düşüb"

23 May 2017 14:17

Tansu Çillərin məhkəməyə məcburi gətirilməsi barədə qərar çıxarılıb

23 May 2017 14:17

14 yaşlı qızı 34 yaşlı kişiyə ərə verdilər - Məsciddə gizli çəkiliş - VİDEO - FOTO

23 May 2017 14:17

Ağ Ev bəzi xarici ölkələrə hərbi yardım proqramını kreditlərlə əvəzləmək niyyətindədir

23 May 2017 14:17

Tramp Mahmud Abbasla nə barədə danışıb?

23 May 2017 14:15

Bakıda həyat yoldaşından ayrılan 25 yaşlı qadının DƏHŞƏTLİ SONU

23 May 2017 14:14

"Disney"in sabiq baş katibi ingilis klubu alır

23 May 2017 14:12

Aİ-nin ali nümayəndəsi: "Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin qısa zamanda siyasi həllə ehtiyacı var"

23 May 2017 14:12

"Polislər" hadisə yerinə eşşəklə gəldilər - VİDEO

23 May 2017 14:12

"Bakı-Tbilisi-Qars layihəsi bölgənin taleyini dəyişəcək" - BAŞ NAZİR

23 May 2017 14:09

Əfsanəvi mafiya lideri küçədə öldürüldü - FOTOLAR

23 May 2017 14:08

"Bank Silk Way" yeni "SW Miles" mobil aplikasiyasını müştərilərin istifadəsinə verib

23 May 2017 14:08

Pike: "Qızıl top"u Buffon qazansaydı, əla olardı"

23 May 2017 14:05

Dəniz Seki həbsdən 2 saat gec çıxacaq

23 May 2017 14:05

"Fənərbaxça"nın məhşur futbolçusu həbs olundu

23 May 2017 14:05

Trampdan Ermənistana ZƏRBƏ: “Pulu mən verirəm, lakin siz Rusiyanın...”

23 May 2017 14:03

"Oksford"un xanım tələbəsi "Kembric"in tələbəsini bıçaqladı: Hakim sərbəst buraxdı - FOTOLAR

23 May 2017 13:58

Hind kinosunun ulduzu Kannda parladı - FOTO

23 May 2017 13:57