Ləziz ət mürəbbəsi, dadlı adamlar, şirin dil – İmişli haqqında bilmədikləriniz - FOTO

Ləziz ət mürəbbəsi, dadlı adamlar, şirin dil – İmişli haqqında bilmədikləriniz - FOTO
13:08 21 Noyabr 2016
165 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Ən dadlı qarpızı seçməyin 5 ÜSULU - FOTO (16 İyun 2017 10:05)
Bu şəhərlərin küçələri dadlı yeməklərlə aşıb-daşır - FOTO (27 Aprel 2017 02:03)
Türk mətbəxinin ləziz təamları "Köşem" restoranında (22 Fevral 2017 10:24)

Bu dəfə sırada “HaralıSAN” layihəsində yolumuz İmişli rayonunadır.

Yayda göydən od ələnən, qışda qarı dizə çıxan İmişli.

İmişli torpağı zaman-zaman Manna, Urartu, Midiya, Atropatena, Qafqaz Albaniyası kimi qədim ölkələrin, xəzərlərin, farsların, ərəblərin, səlcuqların, monqolların, rusların, Makedoniyalı İsgəndərin, Əmir Teymurun, Nadir şahın, Qacarın və onlarla fateh sərkərdələrin hücum və hakimiyyətinin şahidi olub. Tarixi sənədlərə əsasən, 1220-1221-ci illərdə monqolların Azərbaycana birinci yürüşü zamanı onlar məhz Muğanda, indiki İmişli şəhəri ərazisində məskən salıblar. Muxor, Yeddi Kurqan və s. təpələr də o illərin yadigarıdır.

İmişli əvvəllər Qaradonlu rayonu adlandırılıb.

Fərziyələrə görə, İmişlidə çoxlu yemiş tipli meyvələr bitdiyindən el arasında buralara ”Yemişli” deyərmişlər. Bəzi fərziyələrə görə isə kənddə qalayçılıq sənətinin yüksək inkişaf etdiyi üçün bu kəndin adı məhz ”Gümüşlü” olub. Sonradan bu söz də deformasiyaya uğrayaraq İmişliyə çevrilib.

Mən tarixini incələdim, indi də İmişlini məşhurları vəsf edəcək:

“İmişlidə musiqiyə könül vermişəm”

Niyaməddin Musayev, xalq artisti:

“İmişli mənim Vətənim, torpağım, hər şeyimdir. İmişli Azərbaycan üçün ziyalılar yetişdirib. Bu gün onların səsi elm, mədəniyyət və müxtəlif sahələrindən gəlir. Doğulduğum torpaq haqqında ürəyimdə o qədər sözlər var ki, bilmirəm hansını danışım. Amma sizə bir söz deyim, mən danışmaqdan çox oxumağı sevirəm. Elə oxuduqlarımın hamısına görə doğma torpağıma borcluyam. Mən İmişlidə musiqiyə könül vermişəm”.

“Dur gedək dənə”-, deyən kimi bilirlər ki…”

Cabbar Musayev, bəstəkar:

“Mən Azərbaycanın bütün bölgələrini qarış-qarış gəzmişəm, inanın səmimiyyətimə, İmişli camaatı qədər qonaqpərvər camaat görməmişəm. Qonaq üçün canlarını da verərlər. İmişlidə həm tərəkəmə camaatı yaşayır, həm də yerli camaat. Yerlilərə “arazqırağlılar” deyirlər. Mən özüm “arazqırağlı”yam. Amma bizdə yerli-tərəkəmə söhbəti yoxdur, bir-birlərinə qaynayıb-qarışıblar, qız alıb, qız veriblər. İmişli əmim Niyaməddin Musayev kimi sənətkar yetişdirib. Niyaməddin Musayev Azərbaycanda yeganə sənətkardır ki, musiqidə öz yolu, öz cığırı var. Xalq musiqisi ilə estrada musiqisinin vəhdətini məhz o yaradıb. Bu gün Azərbaycanın bütün bölgələrində onun yolu ilə gedən musiqiçilər yetişib. Hamısı əmimi özlərinə ustad sayır. Elə mən də onun açdığı cığırla gedirəm. Niyaməddin Musayevin 1978-ci ildə yaratdığı “Röya” ansanblı bu gün də məşhurdur.

Mən İmişlinin təbiəti barədə ayrıca danışmaq istəyirəm. İmişlidə bütün fəsillərin dadını çıxarmaq olar. Aran yeri olduğundan burda yay isti, qış çox sərt olur. Eləcə də payızı, yazında əsil payız-yaz havası duyulur. Qış o qədər sərt keçir ki, evlərdən buz sırsıraları sallanır. Yayda da qora bişir.

Fərqli mətbəximiz də var. Məsələn, bizdə “Qaysava” deyilən yemək var, mən onu İmişlidən başqa heç yerdə görməmişəm. Əncir mürəbbəsi, yaxud da ərik qurusu bişirilir və üstünə yumurta vurulur.

Yaxud da ət qovurmamız çox məşhurdur. Bir dəfə Könül Kərimova İmişliyə qonaq getmişdi, orda ət qovurması yeyəndən sonra, o qədər xoşuna gəlmişdi ki, reseptini öyrənib, Bakıda bişirmişdi.

Sonra bizlərdə bişirilən “aş qarası”ndan mən heç yerdə görməmişəm. Ət, şabalıd, turşu, kişmiş, ərik qurusu və digər xuruşlardan ibarət həmin “qara” plovun üstündə verilir. Əmim Niyaməddin zarafatla aş qarasına “ət mürbbəsi” də deyir.

Bizim rayonda bitən nar, heyva başqa rayonların narından, heyvasından fərqlənir. İmişlinin meyvələri də dadlıdır, insanları da.

İnsanlarından da danışım. Bizim camaat Kür, Arazın suyunu içdiyindən, havasını udduğundandır yəqin çox saf, istiqanlı olurlar. Sözsüz ki, meşə çaqqalsız olmaz, amma İmişlidə çaqqallar çox azdır.

Ləhcəmizdən də danışım. İmişlilərin çox şirin ləhcəsi var. “Dur gedək dənə” deyən kimi bilirlər ki, imişlidənsən. Yaxud da, biz tərəflər “niyə, nə işə gəlmisən” əvəzinə “nəşə gəlmisən” deyirik.

Mən illərdir ki, Bakıda yaşayıram, amma ləhcəmi qoruyub saxlamışam”.

Azan səsi, gecə qızla görüş və…

Şəhriyar Del Gerani, şair:

“Uşaqlığım İmişlidə keçib. Orta məktəbi də orda oxumuşam. Coğrafi ərazi olaraq nə qədər quru təsir bağışlasa da, deyim ki, çox maraqlı, kaloritli rayondur. Xeyli maraqlı xatirələrim var bu rayonla bağlı. Birini deyim, siz də tanış olun. Deməli, 8, ya 9-cu sinifdə oxuyurdum. Məktəbin məzun siniflərindən bir qızı sevirdim. Deyəsən, onun da mənə könlü vardı. Ara-sıra məktəbin xəlvəti guşələrində görüşürdük. Qəribədir, bütün məktəblərdə belə yerlər olur. Bu da Tanrının bir lütfü olsa gərək. Xülasə, sevgimiz böyüdükcə keçdik məşhur xalq mahnısında deyildiyi kimi “yar bizə qonaq gələcək” mərhələsinə. Evlərinin beşmetrliyində bir məscid də vardı. Xanımın da ailəsi ellikcə dindar. Gecə görüşlərinə “mane” olan azan səsi bütün ailəni oyadırdı. Əl-əlbət, məcbur olub sübh azanı verilincəyə qədər bitirirdik ol məşum, məsud görüşləri. Günlərin bir günü görüşə gedərkən yolumu məsciddən saldım, qalxıb minarəyə səsucaldıcıya gedən elektrik xəttini sezilməz ustalıqla qırdım. Vəssalam. Bununla da gecə görüşlərini təxminən iki saata qədər uzatmağa müvəffəq olduq. O qız məktəbi qurtarıncaya qədər, universitetə qəbul olub Bakıya köçüncəyə qədər səsucaldıcının susqunluq müəmması heç kəsə bəlli olmadı. Sonralar altşüurumdakı bu günah hissi şeirlərimin birində belə ifadə olundu:

...Və sənsiz günəş gecikər
aydınlanmaz sabahlar.
Azan səsinə diksinər
bu şəhərdə günahlar.


“İnadkarın ram edilməsi” filmindəki absurd dioloq necə idi?

- Üç yüzü üç yüzə vuranda neçə edir?

- Doxsan min!

- Niyə?

- Ona görə ki, həyat belədir, əzizim...

“Brejnevi söydüyüm üçün, dədəmi türməyə…”

Qəşəm Nəcəfzadə, şair:

“İmişli xatirələrimin məskənidir. Mən ilk dəfə o torpağa ayaq basmışam, orda məktəbə getmişəm, orda ilk şeirlərim doğulub. Heç vaxt məktəbə getmək istəməmişəm, məni zorla nənəmə qoşub məktəbə yollayıblar. Nənəm mənimlə eyni partada otururdu, çünki məni məktəbdə saxlamaq mümkün deyildi. Bir gün məktəbin direktoru dedi ki, ay uşaq burda sən oxuyursan e, nənən yox. Nənəmi sinfidən çıxaran kimi səsimi atdım başıma. Doqquz il məktəbə düz-əməlli gedib gəlməmişəm. Amma adım jurnalda yazılıb.

Bir gün sinif rəhbərim Əhliman müəllim dalımca evimizə gəldi ki, atamgillə danışsın, məni məktəbə gətirsinlər. Qaçıb təndirdə gizləndim. Məni orda tapdılar, çıxaranda ayaqyalın qaçdım ki, məni tuta bilməsinlər. Sirrimi açım sizə, bilin ki, niyə məktəbə getmək istəmirdim. Bir dəfə bir qız məni məktəbdə basıb döymüşdü. Xəcalətimdən bunu heç kimin yanında deyə bildirmirdim ki, o qızla üz-üzə gəlməmək üçün məktəbə getmirəm.

Xatirələrimin çoxu uşaqlıq illəriylə bağlıdır. Uşaq vaxtı söyüşcül idim, Brejnevi söyürdüm. Amma telefonun yanında söyüş söymürdüm. Elə bilirdim Brejnevi söydüyüm üçün, dədəmi tutub türməyə basacaqlar”.

Kəndimizdə ikimərtəbəli evlər yox idi, bir gün ikimərtəbəli bina tikdilər. Hər gün qaçıb o binaya çıxırdım, ikinci mərtəbədə forslanırdım, elə bilirdim göylərdə uçuram”.

… Cabbar Musayevin sözünə qüvvət, İmişli həm də şirin ləhcəsiylə başqa bölgələrdən fərqlənib. Bu yazını oxuyannan sora özüz də görəssüz ki, İmişdi qəşəy rayondu. Adamnan ötrü cannarın verəllər. Sözzərinin bı başı da “başua dönüm, azaruy çəkim”di, o başı da. Mən özüm də ordanam axı, mə dellər ki, nə şirin ləhsööz var, derəm saallah, düz dersüz? Elə biz özümüz də şirinüy dənə.

İmişdini bəyənməyənnərə də derük ki, nəşə helə dersüz a? Çörəy haqqı yalan demerəm. Bizzən var a, yanı? Arazın “lıkka” suyunnan içməynən dör e, bizim camaat sudan da safdı.

Cəvahir

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Məhkəmə Messi qərarını verdi

24 İyun 2017 21:33

Açıq-saçıq şəkillər sonu oldu -

24 İyun 2017 21:33

Mərasimin ulduzu oldu - FOTO

24 İyun 2017 21:32

Uşaqlara əmzik vermək lazımdırmı?

24 İyun 2017 21:22

Sumqayıt bulvarında yeni yasaq - VİDEO

24 İyun 2017 21:17

Mingəçevirdə uşaq ağcaqanad dərmanı içib zəhərləndi - VİDEO

24 İyun 2017 21:17

Fitrə zəkatının miqdarı nə qədərdir?

24 İyun 2017 21:17

Bayramın "qara"sı necə olur? - VİDEO

24 İyun 2017 21:12

Namazda qəlb hüzuru əldə etməyin yolları

24 İyun 2017 21:12

Kredit borcu olanlar fitrə verə bilər? - VİDEO

24 İyun 2017 21:12

Bayramla əlaqədar avtovağzalda sıxlıq yaşanır - VİDEO

24 İyun 2017 21:12

Rusiya Meksikaya uduzaraq Konfederasiyalar Kubokunda mübarizəni dayandırıb

24 İyun 2017 21:07

Bakıda dayanacaqların şüşələrini kim sındırır? - VİDEO

24 İyun 2017 21:05

Azərbaycanda çay daşdı, insanlar yolda qaldı - VİDEO

24 İyun 2017 21:05

Kəsirlər, qızardırlar yeyirlər -

24 İyun 2017 21:05

Müəllimənin seks əyləncəsi

24 İyun 2017 21:03

Hemilton Azərbaycan Qran Prisinin təsnifat mərhələsində çıxışını müsbət qiymətləndirib

24 İyun 2017 21:01

Saxlanılan oğru: "Ev sahibindən üzr istəyirəm" - VİDEO

24 İyun 2017 20:57

Çimərlik mövsümü onların işinə yaradı - VİDEO

24 İyun 2017 20:57

İmişli-Beyləqan yolunda ağır qəza: 1 nəfər öldü, 3 nəfər yaralandı - VİDEO

24 İyun 2017 20:57

Konfederasiyalar Kuboku: Portuqaliya və Meksika yığmaları yarımfinala yüksəlib

24 İyun 2017 20:57

Bizə demokratiya dərsi keçənlərin yüz illərdir dəyişməyən siyasəti

24 İyun 2017 20:57

1967-ci il müharibəsi: Yaxın Şərqi dəyişmiş altı gün - FOTO

24 İyun 2017 20:52

Rəhbəri Quran olanın zavalı olmaz

24 İyun 2017 20:52

"Mercedes" aşdı, yaralı var

24 İyun 2017 20:49

Qarğıdalı necə qaynadılır?

24 İyun 2017 20:47

Ermənistan NATO naminə Rusiyaya xəyanətə hazırlaşır

24 İyun 2017 20:42

İsti havada hansı qidaları qəbul etmək olmaz? -

24 İyun 2017 20:36

Mingəçevirdə təbii fəlakət: evlər su altında qaldı

24 İyun 2017 20:34

Sevgilisi ilə Las-Veqasa getdi - FOTO

24 İyun 2017 20:32

Qum prosedurları sağaldır və arıqladır

24 İyun 2017 20:22

Sabirabadda AĞIR QƏZA: 5 nəfər...

24 İyun 2017 20:18

20 yaşlı azərbaycanlı “qadın”ın faciəsi - FOTO

24 İyun 2017 20:17

İnsan namaz qılıb bitirəndən sonra...

24 İyun 2017 20:17

Xeyir işi etmək istədikdə, niyə tələsməliyik?

24 İyun 2017 20:12

İsraildən Azərbaycana yeni silahların gətirilməsi gözlənilir

24 İyun 2017 20:12

Prezident İlham Əliyev Xorvatiya və Sloveniya dövlət başçılarına -

24 İyun 2017 20:09

Palmer Azərbaycan Qran-Prisində iştirak edəcək

24 İyun 2017 20:08

Çılpaq fotolarını yaydı: "Ərə getməyə hazırlaşıram" - FOTO

24 İyun 2017 20:05

Azərbaycanda ağır qəza: 5 yaralı - FOTO

24 İyun 2017 20:05

İrəvan üçün MƏHVEDİCİ YAY, böyük çöküşün TARİXİ... – HƏFTƏNİN SİYASİ XÜLASƏSİ

24 İyun 2017 20:03

Dünyanın ən böyüyü ayrılır

24 İyun 2017 19:57

Bu banklar bayramda da işləyəcəklər – SİYAHI - FOTO

24 İyun 2017 19:57

Brejnev milliyətcə kim olub?

24 İyun 2017 19:57

Boksçu Kamran Şahsuvarlı Avropa çempionatını gümüş medalla bitirib

24 İyun 2017 19:57

Azərbaycanda 66,4 min cüt ayaqqabı istehsal edilib

24 İyun 2017 19:53

İnsanların üz tutacağı Marsın yeni sirləri

24 İyun 2017 19:52

Ən bahalı əmlak bu ölkələrdə satılır

24 İyun 2017 19:52

Bakıda 415 manata görə sevgilisini öldürdü

24 İyun 2017 19:47

Ramazan ayı hansı gün sona çatır?

24 İyun 2017 19:47