Körpələrdə gizli təhlükə: “Bu əlamətlərə fikir vermək lazımdır”

Körpələrdə gizli təhlükə: “Bu əlamətlərə fikir vermək lazımdır”
13:32 21 Noyabr 2016
141 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

Bakı. 21 noyabr. REPORT.AZ/ Körpələrdə tiroid xəstəlikləri və onların əqli fiziki inkişafa təsirləri ilə bağlı Azərbaycan Tibb Universitetinin II uşaq xəstəlikləri kafedrasının həkimi Günay Cəbrayılova müsahibə verib. “Report” ATU-nun mətbuat xidmətinə istinadən müsahibəni təqdim edir:
- Günay xanım, tiroid vəzi nədir?
-Tiroid vəzi (qalxanabənzər vəzi) boynun ön-aşağı hissəsində yerləşən daxili sekresiya vəzlərindəndir. Əsas funksiyası tiroid hormonları əmələ gətirməkdir. Tiroid hormonları orqanizmimiz üçün ən vacib funksiyaları yerinə yetirən və hüceyrələrdə (beyində, əzələlərdə) metabolizmi sürətləndirən və tənzimləyən hormonlardandır. Vəzin normadan az fəaliyyət göstərməsi hipotireoz, normadan çox fəaliyyət göstərməsi isə hipertireoz adlanır. Cəmiyyətdə hipotireoz daha tez-tez rast gəlinməkdədir. Qalxanabənzər vəzi patologiyaları doğumdan ehtibarən hər yaşda ortaya çıxa bilir. Ən çox yod çatışmazlığının və qohum evliliyinin geniş yayılması səbəbi ilə hipotireoz və endemik urun yayılma tezliyi olduqca yüksəkdir (1/3000 - 1/4000 ).
- Yeni doğulmuşlarda tiroid xəstəliklərinə rast gəlinirmi?
- Bəli. Xüsusilə də, yenidoğulmuşlarda anadangəlmə hipotireoz yəni, tiroid hormonunun çatışmazlığı körpənin beyninin inkişafına mənfi istiqamətdə təsir edəcəyi üçün erkən diaqnozun qoyulması və müalicəsi həyati əhəmiyyətə malikdir. Bu səbəblə bir çox ölkələrdə bütün yeni doğulmuşlara hipotireozun olub-olmamasını istisna etmək məqsədilə skrininq testi tətbiq olunur. Bu proqram vasitəsilə xəstəlik şübhəsi olan körpələr daha dəqiq diaqnozs qoymaq və müalicə etmək üçün Uşaq Endokrinoloqlarına istiqamətləndirilir. Skininq testi olunmayan körpələrdə bu xəstəlik nəzərdən qaça bilməklə birlikdə, həm də əqli geriliyin inkişafına da səbəb ola bilər.
- Anadangəlmə hipotireozun səbəbləri nələrdir?
- Anadangəlmə hipotireozlu körpələrin bir qismində tiroid vəzi ana bətnindəykən heç inkişaf etməmiş və ya normal ölçüsündən kiçik qalmış ola bilir. Bunun xaricində anada yod çatışmazlığı, anadakı haşimoto xəstəliyi səbəbiylə körpəyə keçə bilən anticisimlər kimi səbəblərlə də hipotireoza rast gəlinməsi mümkündür.
- Anadangəlmə hipotireoz nə üçün əqli geriliyə yol açırmı?
- Uşaqlarda beynin inkişafı üçün ilk üç il, xüsusilə də ilk 6 ay çox əhəmiyyətlidir. Bu dövrdə beyindəki sinir hüceyrələrinin sağlam inkişafı üçün tiroid hormonlarının kafi səviyyədə olması şərtdir. Əgər uşaqda hipotireoz varsa, beyin hüceyrələrinin inkişafı pozular və dönməz əqli gerilik ortaya çıxar. Bu xəstələr sonradan müalicəyə cəlb edilsə də, əqli gerilik aradan qalxmayacaq.
- Hipotireozlu uşaqlarda əqli geriliyin meydana gəlməsinin qarşısı alına bilərmi?
- Əlbəttə. Hipotireozun müalicəsi çox sadə və ucuzdur. Əgər hipotireoz diaqnozu uşaq anadan olduğu ilk həftələr ərzində qoyulub, dərhal müalicəsinə başlanarsa, belə uşaqların zəka səviyyəsi normal olacaqdır. Ancaq diaqnoz və müalicədəki hər 1 aylıq gecikmə xəstə uşaqlarda problemlərə yol açar.
- Yenidoğulanlarda tiroid xəstəliyi hansı əlamətlərlə özünü göstərir?
- Ən əhəmiyyətli əlaməti uzun müddət davam edən sarılıqdır. Yenidoğulmuşlarda müşahidə edilən və bir həftədən sonra azalan fizioloji sarılıq bu körpələrdə uzun müddət davam edir. Ayrıca körpədə əmmədə çətinlik, kobud səslə ağlama, bədən istiliyini qoruya bilməmə, gücsüzlük, qəbizlik kimi əlamətlər ortaya çıxır. Yenidoğulmuş dövründən sonra uşaqlıq çağında ortaya çıxan hipotireoz isə inkişaf geriliyi, çəki artmasına meyl, qəbizlik, dəri quruluğu, halsızlıq, həddindən artıq yuxululuq, zehni yavaşlama, üşütmə kimi əlamətlərlə özünü göstərə bilər. Müalicəyə başladıqdan sonra bu əlamətlər sürətlə aradan qalxar. Müalicəsinə erkən başlanan xəstələrdə isə zəka tamamilə normal olaraq inkişaf edir.
- Xəstəliyin müalicəsi necədir?
- Bədənin başqa nahiyyələrinin istehsal edə bilmədiyi tiroid hormonu dərman vasitəsi şəklində təyin edilir. Ölkəmizdə tez-tez rast gəlinən “tranzitor və ya keçici hipotireoz” həkim nəzarəti altında dərman müalicəsi azaldılaraq kəsilə bilər. Ancaq qalıcı hipotireozdursa müalicə ömür boyu davam etdirilməldir. Bununla da vaxtında müalicəsi başlayan uşaqlarda eutireoz vəziyyətə gətirilir və onlar öz yaşıdlarından heç də geri qalmırlar.


RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Zülfiyyədən İlqara irad: "Niyə mənim əvəzimə…" - FOTO

28 Aprel 2017 22:17

Əməliyyat olundu, KOMAYA DÜŞDÜ - VİDEO

28 Aprel 2017 22:12

Süni mayalanma nəticəsində doğulmuş uşaqlar TƏHLÜKƏDƏDİR

28 Aprel 2017 22:12

Yəməndə “Əl-Qaidə”nin lideri məhv edildi

28 Aprel 2017 22:09

Ramil Şeydayev "Jilina"nın heyətində növbəti qolunu vurub

28 Aprel 2017 22:07

Cəmi 5 günə arıqlayacaqsınız: QATIQ PƏHRİZİ

28 Aprel 2017 22:05

Nikah və boşanmalar ən çox bu şəhər və rayonlarda qeydə alınıb - RƏSMİ

28 Aprel 2017 22:05

Şəhriyar Məmmədyarov növbəti dəfə heç-heçə edərək liderliyini qoruyub

28 Aprel 2017 22:02

Putin və Poroşenko gizli danışıqlar aparıb - İDDİA

28 Aprel 2017 21:58

Əziz Seyidov yeni vəzifəsinə başladı - FOTO

28 Aprel 2017 21:57

Bakıda 10 ev birdən kül oldu - VİDEO

28 Aprel 2017 21:57

Saçları yuyanda etdiyimiz 8 SƏHV

28 Aprel 2017 21:57

Özündən 19 yaş kiçik qızla sevgilidir - FOTO

28 Aprel 2017 21:52

Federika Moqerinidən Türkiyə açıqlaması

28 Aprel 2017 21:47

Dərinin göbələk xəstəlikləri

28 Aprel 2017 21:47

Trampdan etiraf:

28 Aprel 2017 21:47

Nazir müavini: “Bütün dünyada müharibə…”

28 Aprel 2017 21:43

Hamiləlikdə lazer epilyasiyası etdirmək olar?

28 Aprel 2017 21:42

Moqerini: “Türkiyə ilə danışıqlar prosesi dayandırılmayıb”

28 Aprel 2017 21:39

""Sovetski"də 10 mindən çox ev sökülməlidir, 4500-ü sökülüb"

28 Aprel 2017 21:37

Orqanizmdə qurdlar - Simptomlar, müayinə və müalicə

28 Aprel 2017 21:37

"İçerde"nin "Mələy"indən xeyirxah addım - FOTO

28 Aprel 2017 21:32

"Onun öldüyünü hələ ki, təsdiq edə bilmərik, lakin..."

28 Aprel 2017 21:27

Azərbaycanlı aktrisaya İNANILMAZ TƏKLİF - FOTO

28 Aprel 2017 21:27

"Bakı-2017":

28 Aprel 2017 21:26

Mədə-bağırsaq xəstəliyi olanlara həkimdən MÖCÜZƏVİ RESEPT

28 Aprel 2017 21:22

Uzun və sağlam yaşamaq üçün nə yeyək? - HƏKIM RƏYI

28 Aprel 2017 21:17

"Onlar bilirlər ki, Qarabağda hər an böyük müharibə qızışa bilər"

28 Aprel 2017 21:17

Tbilisidə 10 yaşlı azərbaycanlı erməni idmançını məğlub edib

28 Aprel 2017 21:17

Qızları məşhurluqda atalarını geridə qoydular - FOTO

28 Aprel 2017 21:17

İt 380 kilometri qət edib, sahibinə qovuşdu

28 Aprel 2017 21:12

Formula yarışlarının yeganə azərbaycanlı pilotu - "Bir gün məni də Bakı trasında görəcəksiniz"

28 Aprel 2017 21:12

Əziz Seyidov and içərək vəzifəsinin icrasına başlayıb

28 Aprel 2017 21:12

Avropa İttifaqının NEAR Baş direktorluğunun nümayəndə heyəti ilə Bakıda görüş olub

28 Aprel 2017 21:07

Rayondan paytaxtda yük daşıdılar: zəhmət haqlarını ala bilmirlər - VİDEO

28 Aprel 2017 21:05

Güzəştli mənzillərin əldə edilməsi üçün tələb olunan SƏNƏDLƏR - VİDEO

28 Aprel 2017 21:05

YAP Nizami rayon təşkilatı Qadınları Şurası akademik Zərifə Əliyevanın xatirəsini yad edib - FOTO

28 Aprel 2017 21:05

Uşaqlarının əri ilə barışan Ruhi, Azərbaycanı tərk edən aşıq Samirə - FOTO

28 Aprel 2017 21:05

Elmar Məmmədyarov nazirlərin Moskva görüşünə münasibət bildirdi

28 Aprel 2017 21:03

"Şimali Koreyanın ABŞ-a hücum etməsi an məsələsidir" -

28 Aprel 2017 20:58

Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Plenumu olub

28 Aprel 2017 20:57

Universitet tələbəsinin rejissorluğu ilə “Qəribə oğlan” tamaşası göstərilib

28 Aprel 2017 20:57

Putin-Merkel görüşünün TARİXİ AÇIQLANDI

28 Aprel 2017 20:57

Məşhur yazıçı VƏFAT ETDİ

28 Aprel 2017 20:52

Qızın “tovlayıcı” donu onu yarışdan kənarda qoydu

28 Aprel 2017 20:48

MAŞIN şou nə vaxt başlayır və kimlər olacaq?

28 Aprel 2017 20:47

Beynəlxalq təşkilatların rəhbərləri 4-cü Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumuna qatılacaqlar

28 Aprel 2017 20:47

Elmar Məmmədyarovdan erməni nazirlə görüşü ilə bağlı AÇIQLAMA

28 Aprel 2017 20:47

Azərbaycan XİN-dən cəbhədəki gərginliklə bağlı –

28 Aprel 2017 20:45

“Prezidentlər görüşməyə özləri qərar verməlidirlər” - nazirdən Qarabağ açıqlaması

28 Aprel 2017 20:44