Sosial şəbəkənin ağ xalatlı üzvləri - Təhlükəlidir, diqqətli olun - FOTO

Sosial şəbəkənin ağ xalatlı üzvləri - Təhlükəlidir, diqqətli olun - FOTO
15:03 21 Noyabr 2016
107 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Yol Polisindən sürücülərə MÜRACİƏT - "DİQQƏTLİ OLUN" (01 İyun 2017 16:52)
QMİ sədri: Bu məsələlərdə diqqətli olun (24 May 2017 12:29)
Gecə bu prospektlərdə diqqətli olun (18 Aprel 2017 12:53)

“Bir il əvvəl suçiçəyi oldum və həftə sonu olduğu üçün xəstəxanalar işləmirdi. Gecə temperaturum yüksəldi və özümü çox pis hiss edirdim. Nə edəcəyimi bilmirdim. Həmin vaxt sosial şəbəkədə dostluğumda olan həkimlərdən birinə zəng etdim. Gecə saat 11-i keçsə də, həkim telefonda mənim bütün suallarıma cavab verdi, iynə vurdurmağı məsləhət gördü”.

Müsahibim Nərgiz Babayeva gecə saatlarında sosial şəbəkədən tanıdığı həkimin suallarını cavablandırmağından xeyli razı qalsa da, “virtual həkim”in iynə məsləhətinə əməl etməyib.

İlk iş günündə real tanıdığı həkimə müraciət edib.

Həkimin pisi-yaxşısı

Dostluq siyahınıza baxsanız, görərsiniz ki, hər birinizin həkim dostlarınız var. Həkimlə dost olmağın nəyi pisdir?

Müsahibimiz kimi gecənin bir saatında zəng edirsən, yazırsan, xəstəliklə bağlı suallarına cavab tapa bilirsən. Adi bir müayinə, məsləhət üçün özəl klinikalarda ayaq basan kimi azı 30, dövlət xəstəxanasında isə həkimin cibinə qoyduğunuz 5-10 manatı nəzərə alsaq, sosial şəbəkədəki həkimlər xəstə üçün göydəndüşmə olur. Bir qəpik də almadan dərdini dinləyir, lazım olan məsləhəti verir.

Amma gəlin görün ki, iş bununla bitmir. Publika.az-ın “Müfəttiş” layihəsi məsələnin qalan tərəflərini, medalyonun digər üzünü göstərəcək.

Əvvəlcə ondan başlayaq ki, sosial şəbəkədə həkimlər iki qrupa bölünür. Savadı olmadığı halda özünü reklam edənlər və məqsədi insanları məlumatlandırmaq olanlar. İkisini bir-birindən ayırmaq isə bir az diqqət tələb edir.

Birinci qrup daha çox xəstələrin və ya əməliyyat masasının yanında çəkdirdiyi şəkillərlə diqqət çəkir. Onların əsas məqsədi daha çox xəstə “tutmaq”dır.

İkinci qrup əsasən məlumatlandırıcı materialar və xəstəliklərin əlamətləri barədə paylaşımlar edirlər.

Hər ağ xalatlı profilə aldanma!

Hər iki həkim qrupu də suallarınıza cavab verə bilər, ən pis halda sizi tanış həkimə yönləndirər. Amma biləsiniz ki, profil şəkli ağ xalatlı olan hər istifadəçi həkim olmaya bilər. Onun yazdığı dərmanların narkotik, psixotrop tərkibli olmadığına, yaxud sizi yönləndirdiyi “həkim tanışının”mütəxəssis olduğuna kim zəmanət verir?

Əslində bu sualı qoymağımızda məqsəd sosial şəbəkədəki həkim dostlarınızın nə qədər təhlükəli ola biləcəyinə diqqət çəkməkdir. Çünki Mark məlumatlar bölməsinə “həkim” yazan birinin nə diplomuna baxır, nə də iş yerindən arayış tələb edir. Demək istənilən adam sosial şəbəkədə “həkim” ola bilər.

“Qəbahətli nəsə görmürəm…”

Mütəxəssislərdən sosial şəbəkədə həkim məsləhətlərinin təhlükəli məqamlarını və onlarla mübarizə üsullarını öyrəndik.

Sosial şəbəkədə aktiv olan həkimlərdən Vaqif Qarayev məsələyə iki istiqamətdən yanaşır. O, həkim kimi sosial şəbəkədə olmağı normal qəbul etsə də, özünü reklam edənləri qınayır:

“Həkimlərin sosial şəbəkədə olmasının əleyhinə deyiləm. Mən də həkim qruplarına üzvəm. Biz orada istifadədən çıxmış dərmanlar, xəstəliklər barədə məlumatlar paylaşırıq. Amma həkimin sosial şəbəkədə hansısa dərman firmasının məhsulunu reklam etməsinin əleyhinəyəm. Özüm də sosial şəbəkədə aktivəm və bildiklərimi insanlarla bölüşürəm. Amma “mən” sözünü işlətmirəm, ancaq təbabətin adından danışıram. Burada heç bir qəbahət görmürəm”.

Sosial şəbəkədəki həkim məsləhətinə gəldikdə V.Qarayev bu məsələdə diqqətli olmağı tövsiyə edir:

“Bütün dünyanın qəbul etdiyi temperatur salan dərmanlar var. Bəzən valideynlər sosial şəbəkədə reklamını gördükləri məhsulu alır. Bu dərmanı qəbul edib ölən uşaqlar barədə də eşidirik. Sosial şəbəkədən öyrənməyin, həkim, dərman tapmanın axırı belə olur. Dərmandan əks reaksiya qaçılmazdır. Ona görə də xəstəyə dərmanı həkim müayinə edəndən sonra yazmalı və onun əks göstərişlərini izah etməlidir. Analgin təhlükəli dərmandır, tərkibində analgin olan dərmanın reklam edilməsi də təhlükəlidir. Demək reklam idarə edilmir. Bu klinikalar üçün də keçərlidir. Reklamda səhiyyənin bütün xidmətlərini ucuz qiymətə təklif edirlər. Amma klinikadan içəri girəndə hər şeyin yalan olduğu məlum olur, bəzən geri dönüş də çətin olur, artıq içəri girmisən və pulu ödəməlisən”.

V.Qarayev özünü reklam edənlər anlamağa çalışdığını deyir:

“Nə etsinlər? Xəstə toplamalıdır də. Sərhədsiz sosial şəbəkə isə yalançı reklam quranlar üçün imkan yaradır. Bu məsələyə bir nəzarət olmalıdır. Hesab edirəm ki, icbari tibbi sığorta işə düşəndən sonar bu problem həllini tapacaq. Çünki onda həkim xəstə axtarmayacaq, özünü reklam etməsinə də ehtiyac duymayacaq”.

Dərman sabun deyil ki, reklam edilsin”

Tibbi ekspert Adil Qeybullanın isə sosial şəbəkədəki həkimlərə qarşı münasibəti birmənalıdır. O, bu cür reklamın çox pis göründüyünü deyir:

“Hər hansı ölkədə həkimin xəstə ilə əməliyyatdan şəkil çəkib sosial şəbəkəyə yerləşdirməsini görə bilməzsiniz. Düzdür, dünyada ilk dəfə həyata keçirilmiş əməliyyat barədə məlumat verilə bilər, amma şəkil paylaşılmaz. Bütün bunlar mədəniyyətdən uzaq, alverçi psixologiyasından yaranan məsələdir. Özünü reklam edənlər əsasən, Azərbaycan Tibb Universitetinin məzunu deyil. Ya keçmiş Azərbaycan Beynəlxalq Universitetinin məzunlarıdır, ya da heç diplomları təsdiq edilməyən, mütəxəssis kimi yetişməyənlərdir. Özünə hörmət edən mütəxəssis bu işə getmir. Bunlar hamısı utancverici haldır. Bizim falçıya aldanan insanlarımız da həmin mütəxəssislərə “kömək” edirlər”.

A.Qeybulla hesab edir ki, səhiyyədə peşəkarlıq mühiti olmadığına görə bu cür məsələlər çiçəklənir:

“Dünyanın hər yerində olduğu kimi bizdə də həkim etikası qəbul edilməlidir. Hippokrat andı Sovet dövründə ideologiyalaşdırılmış bir səhifəlik bir material idi. Onun heç bir hüquqi, mənəvi əsası yoxdur. Həkim etikası kodeksi həkimlə xəstə və tibb işçiləri arasında münasibətləri qanuniləşdirən, hüquqi məsuliyyət yaradan bir sənəddir. Bu qəbul ediləndən sonra problemlər normaya düşəcək”.

Ekspertin fikrincə, həkim nə özünü, nə də hər hansı dərmanı reklam etməməlidir:

“Dərman sabun deyil ki,reklam edilsin”.

“Ayıq-sayıq olun”

Dünya praktikasında həkimlərin, dərmanlar reklamın mövcud olduğunu deyən millət vəkili Musa Quliyev yerli qanunvericilikdə də bu məsələnin qadağan edilmədiyini bildirib:

“Sadəcə, vətəndaşlar özləri ayıq olmalı. Çünki sosial şəbəkədə onların aldadılması, uyğun olmayan müalicə metodları tətbiq edilməsi mümkündür. Həmçinin Azərbaycanda qeydiyyatdan keçməyən dərmanlar, dərman olmayan məhsulları bu adla sata bilərlər. Reklamla müalicə olunmağı normal saymıram və ciddi qəbul etmirəm. Hər bir ailədə tanıdıqları bir həkim olmalıdır ki, həkim seçimini də onunla məsləhətləşsinlər”.

Millət vəkili hazırkı durumda Səhiyyə Nazirliyinin məsələyə nəzarətinin mümkün olmadığını deyib. Lakin vətəndaşın şikayəti əsasında nazirliyin müvafiq addım ata biləcəyini də istisna etmir.

İcbari sığortanın tətbiqindən sonra bu problemlərin aradan qaldırılacağını düşünən millət vəkili hələ ki, vətəndaşlara ayıq-sayıq olmağı tövsiyə edir.

Qanunvericilikdə məhdudiyyət olmasa da, Həkimlərin Etik Davranış qaydalarında bu məsələ açıq göstərilib.

“…34. Tibbi xarakterli nəşrlər, həkimlərin elmi forum və cəmiyyətlərdə çıxışları, kütləvi informasiya vasitələri ilə maarifləndirici fəaliyyəti etik normalara uyğun olmalı, obyektiv elmi-praktik məlumatla məhdudlaşmalı və qeyri-sağlam rəqabət, reklam və özünü reklam elementlərini əks etdirməməlidir”.

İnsanlar ciddi yanaşmır

Səhiyyə Nazirliyinin mətbuat xidmətinin əməkdaşı Səfayə Əhmədova Publika.az-a bildirib ki, insanlar sosial şəbəkədə həkimdən hara, necə müraciət etmək barədə məsləhət ala bilərlər:

“Xəstəliyi müayinə edilmədən, diaqnoz təsdiqlənmədən müalicə etmək olmaz. Biz də Səhiyyə Nazirliyi olaraq, insanlara bildiririk ki, səhhətinizdə problem yaşayanda ilk növbədə yerli poliklinikalara, sonradan aidiyyatı xəstəxanaya müraciət edin”.

S.Əhmədova bu məsələ ilə bağlı nazirliyə şikayətin olmadığını deyib:

“Nazirliyin “Qaynar Xətt” xidmətinə belə müraciət daxil olmayıb. Hesab edirəm ki, onlayn müraciət edənlər özləri də məsələyə ciddi yanaşmırlar. Həmin həkimlərə inanıb, hansısa addım atmırlar”.

“Müfəttiş”in gəldiyi nəticə belə oldu: Həkimlərin sosial şəbəkədə fəaliyyəti nəzarətsizdir. Səhiyyə Nazirliyinin də rəsmi olaraq, nəzarət etmək səlahiyyəti yoxdur.

İndi siz deyin, onlara inanmaq olarmı?

Gülxar Şərif

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Oxuyanların qanını donduran ölüm səbəbləri - FOTOLAR

25 İyun 2017 16:38

"Bakının Formula 1 hazırlığı təcrübəsindən istifadə edəcəyik" - Rusiya Baş nazirinin müavini - FOTO

25 İyun 2017 16:37

Rusiya Baş nazirinin müavini: Soçi "Formula 1"in keçirilməsində Bakı təcrübəsini tətbiq edə bilər

25 İyun 2017 16:36

Taliblər Əfqanıstanda 10 polisi qətlə yetiriblər

25 İyun 2017 16:32

Günel burnunu kəsdirdi - FOTO

25 İyun 2017 16:32

Prezident və xanımı Bakıda "Formula-1" yarışlarında

25 İyun 2017 16:29

Çin alimlərindən yeni ixtira - robot kuryerlər

25 İyun 2017 16:23

Bakıda Formula-2 üzrə ikinci yarış başladı

25 İyun 2017 16:23

Formula 1 Azərbaycan Qran Prisində pilotların start düzülüşü -

25 İyun 2017 16:19

Alimlərin ev qovğası böyüyür: AMEA-ya qarşı sərt ittihamlar

25 İyun 2017 16:17

Bakının mərkəzində yeni yol açıldı - TIXAC OLMAYACAQ

25 İyun 2017 16:09

Fransada yaşayış binasında yanğın - 100-ə yaxın insan təxliyə edilib

25 İyun 2017 16:08

"Milyonçu"da sonuncu sual

25 İyun 2017 15:49

Moskvadan İrəvana gedən sərnişin avtobusu aşıb

25 İyun 2017 15:47

Milli üzvü 45 dəqiqə oynadı, komandası 6 qol vurdu

25 İyun 2017 15:37

Prezident İlham Əliyev Bakıda yeni salınan yolun açılışında iştirak edib

25 İyun 2017 15:36

Formula 1 Azərbaycan Qran Prisində pilotların start düzülüşü

25 İyun 2017 15:36

Bayram günlərinin hava proqnozu açıqlandı

25 İyun 2017 15:28

Gəncə gənc oğlan peraşkidən zəhərlənərək ölüb

25 İyun 2017 15:27

Kutsi sevgilisindən ayrıldı - FOTO

25 İyun 2017 15:27

Yolda yediyi peraşkinin qurbanı oldu - GƏNCƏDƏ ŞOK HADİSƏ

25 İyun 2017 15:24

Trampın baş bəlasına çevrilmiş səfir geri çağırılır - VİDEO

25 İyun 2017 15:17

"Zirə"dən növbəti transfer

25 İyun 2017 15:12

Heydər Əliyev Mərkəzinin parkında taekvondo üzrə master-klass təşkil edilib

25 İyun 2017 15:12

Alim Qasımovun xanımı və qızı - FOTO

25 İyun 2017 15:05

Bakı "Formula-2"nin qalibi bilindi - FOTO

25 İyun 2017 15:05

Ərdoğan namazda huşunu itirdikdən sonra vəziyyəti barədə danışıb

25 İyun 2017 15:02

"Formula-2" yarışının VIII mərhələsinin qalibi müəyyənləşib

25 İyun 2017 15:02

80 yaşlı nənəni qandallayıb apardılar - GÖRÜNTÜLƏR

25 İyun 2017 14:59

"Formula-1"-də erkən "stop"

25 İyun 2017 14:57

Oksanadan çılğın rəqs -

25 İyun 2017 14:56

Rəsulzadənin pulu necə oğurlandı? - Krımlı mücahidin xatirələri

25 İyun 2017 14:53

İspaniyada meşə yanğınları səbəbindən 2 mindən çox insan təxliyyə edilib

25 İyun 2017 14:52

Mosulda terrorçu özünü partlatdı: 12 ölü, 20 yaralı

25 İyun 2017 14:52

Arıqla, pul qazan - Yeni layihə - FOTOLAR - VİDEO

25 İyun 2017 14:28

"Tələblər beynəlxalq hüquqa ziddir" -

25 İyun 2017 14:24

Bakıda Formula-2 üzrə ikinci yarış başlayıb

25 İyun 2017 14:22

Atışma səhərə qədər davam etdi: Bayramı qana boyayacaqdılar

25 İyun 2017 14:18

Tovuzda orta yaşlı qadın özünü qatarın altına ataraq intihar edib

25 İyun 2017 14:17

F1-ə baxmaq üçün Bakıya gələn gözəllər - FOTOLAR

25 İyun 2017 14:07

Türkiyədə 2 terrorçu məhv edildi

25 İyun 2017 14:05

Nyukaslda sürücü avtomobili Ramazan bayramını qeyd edən insanların üzərinə sürüb

25 İyun 2017 13:57

"Şaxtyor"un qapıçısı "Qarabağ"a niyə keçdi?

25 İyun 2017 13:57

Bakının mərkəzində qadınlar arasında DAVA-DALAŞ

25 İyun 2017 13:54

Əfqanıstanda terror: 10 polis öldürüldü

25 İyun 2017 13:52

Çindəki faciədə ölənlərin sayı 24-ə çatdı -

25 İyun 2017 13:51

Xalq artistinin xanımı, əməkdar artistin anası - FOTO

25 İyun 2017 13:49

Finlandiyalı qonaq: Formula 1 Azərbaycanın dünyada təbliği üçün gözəl imkandır

25 İyun 2017 13:36

Tolik və Hüsniyə dünya ulduzu ilə bir arada - FOTO

25 İyun 2017 13:32

Türkiyənin şərqində 2 PKK terrorçusu məhv edilib

25 İyun 2017 13:29