Oğlanlar afaziyadan daha çox əziyyət çəkir

Oğlanlar afaziyadan daha çox əziyyət çəkir
08:05 23 Noyabr 2016
70 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

Piylənmədən ən çox əziyyət çəkən insanlar hansı ölkələrdə yaşayırlar​? (25 May 2017 23:47)
Əllərinizin forması SAĞLAMLIĞINIZDAN xəbər verir (19 Aprel 2017 23:37)
Cənubi Sudan, Somali, Yəmən və Nigeriyada 20 milyon insan aclıqdan əziyyət çəkir (23 Fevral 2017 05:47)

Uşaq danışıq qabiliyyətini itirib və ya heç danışmırsa, ehtiyatlı olmaq lazımdır. Belə ki, onda afaziya xəstəliyi ola bilər. Bu xəstəlik beyin qabığı zədələnmələri, doğuş travmaları, beyində şişlər nəticəsində formalaşır.

Psixologiya Nitq İnkişaf Mərkəzinin defektoloq Loqopediya şöbəsinin rəhbəri Esmira Qafarovanın bildirdiyinə görə, qızlara nisbətən oğlanlar afaziyadan daha çox əziyyət çəkilər: "Onların diqqəti fəal inkişaf etsə də, digər uşaqlarla ünsiyyət qurmaq çox çətin olur. Xəstəlik beyin qabığı zədələnməsi ilə bağlı olduğu üçün əsasən yaşlı insanların xəstəliyi hesab olunur. Lakin uşaqlar da afaziyanın qurbanına çevrilirlər".

Milli.Az ekspress.az-a istinadən bildirir ki, bu xəstəliyin ilk əlamətlərindən biri danışıq zamanı lazım olan sözlərin seçilməsində çaşqınlığın yaranmasıdır. Söz dilin ucunda olsa da, xəstə xatırlaya bilmir. Bəzən ifadə edəcəyi sözün əvəzinə sinonim işlədilir. Düzgün sözü tapmayan xəstə cümləni bitirməmiş də saxlaya bilər. Bu, yaddaş pozulması deyil, sadəcə şəxs lazım olduqda lazımi sözləri tapa bilmir.

E.Qafarova qeyd edib ki, afaziya ilə xəstələnən uşaqlar çox danışa bilmir və ya çox danışmaq istəmirlər: "Bu səbəbdən də onların tələffüs etdiyi sözlərin sayı getdikcə azalır. Uşağa sual verdikdə isə qısa olaraq hə və yox deyərək cavab verir. Bu cümlə qurarkən düzgün sözlərin tapılmasında çətinlik yarandığı üçün baş verir. Bəzən uşaqlar düşdüyü vəziyyətdən asılı olmayaraq eyni ifadələri təkrarlaya bilər. Uşaqda vaxt anlayışı pozulur və o edəcəyi hərəkətlərin ardıcıllığını başa düşə bilmir".

Qeyd edək ki, afaziya beyin qabığında beyinin sol yarımkürəsində yaranan artıq formalaşmış nitq pozğunluğudur və özündə nitq fəaliyyətinin sistemli pozğunluqlarının bir neçə formasını ehtiva edir.

Afaziya-beyinin lokal zədələnməsindən irəli gələn və ondan asılı olan nitqin hissəli yaxud bütöv şəkilli itirilməsidir.

Afaziyalar təsnifatına görə bir neçə qrupa bölünür. Belə ki, brok afaziyası, yaxud efferent hərəkət refleksli afaziya beyinin sol yarımkürəsində beyin qabığının hərəkətverici mərkəzinin aşağı hissələrinin zədələnməsi nəticəsində yaranır. Bu isə fikir söyləmə qrammatikasının pozulmasına və bir sözdən başqa sözə istiqamətlənmədə çətinlik yaradır ki, bu da ətalətli sabit nitq fəaliyyətinin yaranmasına səbəb olur. Bu zaman hərfi parafaziyalar müşahidə olunur, bir səsin digəri ilə əvəz olunması, eyni zamanda oxuma və yazma zamanı kobud səhvlərə yol verilir.

Dinamik afaziya nitq fəaliyyətinin sukssesivliyinin (ardıcıllığının) sistemli pozuqluğu nəticəsində yaranır. Nitqin realizasiya prosesi xarici mühitin pozulması səbəbi ilə pozulur. Bu forma qabığın Brok mərkəzi yaxınlığındakı hissəsinin zədələnməsi ilə şərtləndirilir.

Afferent hərəkətverici afaziya beyin qabığının arxa-mərkəzi və əmgək (təpə) hissələrinin zədələnməsi zamanı yaranır. Bu tip xəstələr üçün səs cingiltilərinin səhv salınması xarakterikdir. Birinci defekt xəstənin öz yaxınlarının səslərinin artikulyasiyasını (müəyyən səsi çıxartmaq üçün danışıq orqanlarının gördüyü iş) ayırd edə bilməməsidir. Onlar daxili qrup artikullemlərini səhv salırlar (xalat-xadat). Artikulyasiyalardan gələn kinetik hissiyat pozğunluğu yaranır. Əsas defekt sözü tələffüz etmək üçün lazım olan dəqiq akulyativ vəziyyət və qaydaların seçilə bilməməsidir.

Vernike afaziyası və yaxud sensor afaziyasının əsasını fonematik eşidilmə pozuqluğu və sözlərin müxtəlif tələffüz tərkiblərinin pozuqluğu təşkil edir.
Afaziklərin nitq fəaliyyəti yoxsul leksik əsasla xarakterizə olunur, onlar çox nadir hallarda nitq fəaliyyəti zamanı sifət, zərf, təsviri ifadə istifadə edir, atalar sözü və məsəllərdən isə demək olar ki, heç istifadə etmirlər.

Mütəxəssis bildirib ki, uşaqlarında bu sadalanan əlamətlərlə üzləşən valideynlər yubanmadan müalicəyə başlamalıdırlar: "Belə ki, gecikmiş müalicənin effekti də gec hiss olunur. Mütəxəssis müalicəsi ilə yanaşı xəstə uşağa valideynlərinin dəstəyi, onlarla daha çox vaxt keçirməyi vacibdir. Daim uşaqla ünsiyyət qurmağa, ona sual verməyə çalışmaq lazımdır. Valideynlər uşaqla söhbət zamanı ona diqqətlə və səbirlə qulaq asmalı, onu söhbətə cəlb etməlidirlər".

Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Avtobuslar "Koroğlu"da əvvəlki yerlərində dayanacaqlar

29 May 2017 13:43

İran ilk əməliyyat peykini buraxacaq

29 May 2017 13:42

"Forbes" ən bahalı şirkətlərin yeni reytinqini açıqlayıb

29 May 2017 13:42

"Aylı gecə, sərin külək..."

29 May 2017 13:40

Oruc tutarkən sağlamlığınızdan olmamaq üçün oxuyun!

29 May 2017 13:38

"Qəbələ" 3-cü ola bilmədi

29 May 2017 13:37

Lənkəran Dövlət Universitetində əmək yarmarkası keçirilib

29 May 2017 13:32

Paytaxt sakini bədbəxt hadisənin qurbanı oldu

29 May 2017 13:32

Filippində terror can almaqda davam edir - səfərbərlik elan olundu - FOTOLAR

29 May 2017 13:28

Efirə getməyən biabırçı kadr - Gəlin namizəd oğlanın əlini... - VİDEO

29 May 2017 13:27

Kişi döymək festivalı keçirildi

29 May 2017 13:26

Messi Ronaldoya çatdı

29 May 2017 13:22

Prezidentin köməkçisi: "Beynəlxalq aləmdə kimin necə qiymət verməsindən asılı olmayaraq, biz özümüzü haqlı hesab edirik"

29 May 2017 13:22

Cəlilabadda FACİƏ - 2 nəfər çayda boğuldu

29 May 2017 13:22

Dağda selfi çəkmək istəyən qızın faciəli sonu

29 May 2017 13:18

"Dnepr"in futbolçusunu hansı klublarımız istəyir? - ÖZƏL

29 May 2017 13:17

Türk klubundan şok qərar: hamısı qovulur, yalnız o qalır

29 May 2017 13:17

Bulvarda qeyri-adi qadın peyda oldu

29 May 2017 13:16

Türkiyə əsas birja indeksinin denominasiyasına hazırlaşır

29 May 2017 13:12

Bakıda olay: avtobusun açıq qapısından yıxılıb öldü

29 May 2017 13:09

ADU: Dövlət imtahanı verməmək üçün şou yaradanların “arqument”ləri əsassızdır

29 May 2017 13:08

Cəlilabad sakinləri çayda boğulublar

29 May 2017 13:08

NATO PA Gürcüstanın Avroatlantik strukturlara inteqrasiyasını dəstəkləyən bəyannamə qəbul edib

29 May 2017 13:07

“Koroğlu” Nəqliyyatı Mübadilə Mərkəzi əvvəlki yerinə qaytarılır

29 May 2017 13:07

Azərbaycan ordusu kazarmalardan çıxdı

29 May 2017 13:07

Günün matçlarını yayımlayacaq kanallar

29 May 2017 13:05

Oğul anasını güllələyib qaçdı - Mingəçevirdə

29 May 2017 13:05

Bred Pitin hind filmində çəkilməmə səbəbi güldürdü - VİDEO - FOTO

29 May 2017 13:05

Usta qaçırdığı avtomobillə qəza törədib öldü – TƏFƏRRÜATLAR

29 May 2017 13:04

Mingəçevir polisi anasını qətlə yetirən oğulu axtarır

29 May 2017 13:01

Məktəb yoldaşını döyərək öldürdü - Masallıda

29 May 2017 12:59

Ermənistanla sərhəddə keçirilən əmliyyatın görüntüləri - VİDEO

29 May 2017 12:58

Rumıniyanın energetika nazirinin müavini Azərbaycana gələcək

29 May 2017 12:57

Ramil Şeydayevin çempionluq sevinci - VİDEO

29 May 2017 12:57

SORĞU: Azərbaycanlılar vətən xaini zabitlərə bu cəzanı istədi...

29 May 2017 12:56

Havanın temperaturu qalxır - 32 DƏRƏCƏ

29 May 2017 12:49

Bakıda 28, rayonlarda 32 dərəcə isti olacaq

29 May 2017 12:48

Mingəçevirdə oğul anasını güllələdi

29 May 2017 12:48

Bayram günü baş verən yol qəzalarında 5 nəfər ölüb, 9 nəfər xəsarət alıb

29 May 2017 12:47

Rusiya neftin 40 dollara kimi ucuzlaşmasını istisna etmir

29 May 2017 12:47

Bakıda gecə klubunda əcnəbini döydülər

29 May 2017 12:47

İŞİD o ölkəyə hücuma keçdi, küçələr cəsədlərlə doludur

29 May 2017 12:46

Mingəçevirdə dəhşətli qətl: Anasını öldürüb qaçdı

29 May 2017 12:44

Terror aktı törətmək istəyənlər saxlanıldı - FOTO

29 May 2017 12:43

İki məktəblinin münaqişəsi ölümlə nəticələndi - Masallıda

29 May 2017 12:43

Tramp erməniləri məyus edəcək

29 May 2017 12:42

Rianna çılğın stili seçdi - FOTO

29 May 2017 12:37

Bakıda avtobusdan yıxılan şəxs xəstəxanada ölüb

29 May 2017 12:37

İsmayıllıda 2 yaşlı qız uşağı su çənində boğulub

29 May 2017 12:36

Bu onun son görüntüləridir

29 May 2017 12:35