Mal da yalan, mülk də yalanmış, qardaş... - VİDEO - FOTO

Mal da yalan, mülk də yalanmış, qardaş... - VİDEO - FOTO
11:47 24 Noyabr 2016
93 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

Mal sahibi, mülk sahibi,

Hanı bunun ilk sahibi?!

Mal da yalan, mülk də yalan,

Var bir az da sən oyalan...

İspaniyalı gənc hiperrealist rəssamın işi bu il yüz əlli min dollara satıldı: kətan üzərində  köndələn qara xətt çəkilib, şaquli yaşıl xətt. Fonda burulğan effekti; qarışıq ağ-sarı xətlər.

Hərracdan sonra əsər haqqında elmi və bədii janrda xeyli publisistik məqalə yazıldı.

Müəlliflər qara xəttə şaquli endirilimiş yaşıl xətti həyat, qara xətti son kimi qələmə verdilər; biri yazmışdı ki, sondakı burulğan effekti dünyanın sonuna işarədir, xətlər isə - ömür yolu, kədər, sevinc, ağlaşma.

Tozanaq yatandan sonra rəssam müsahibə verib dedi ki, evdə oturmuşdum, bekarçılıq idi,  müharibə haqqında yarımçıq qalan işimi çoxdandı bitirə bilmirdim, dəfələrlə cəhd etmişdim, alınmırdı, əsəbləşdim və rəng qutularını tolazladım yarımçıq qalan işin üstünə, nəticədə belə bir şey alındı - heç nə düşünmədən, məqsədsiz-filansız. Sonra məqalələr yazıldı, esseistlər işimə məna yüklədilər. Ümumiyyətlə, bu iş adi bekarçılığın, bacarıqsızlığımın nəticəsidir. Düzdür, mənə qazanc gətirdi, amma sənət deyil.

Bəzi filmlərdə rejissorların getdiyi gedişlər haqqında da məqalələr, esselər yazılıb ki, sonradan müəlliflər bu detalların təsadüfən, hətta yanlışlıqla baş verdiyi, ssenaridən kənar olduğu haqqında fikirlər söyləyiblər.

Bəlkə də gürcü rejissor Georgi Ovaşvili də "Qarğıdalı adası" filmini məqsədsiz çəkib, mənim filmə yüklədiyim məna rejissorun ideyasına, estetikasına, bəlkə də büsbütün yaddır. Hər halda filmdən sonra gəldiyim qənaət, yəqin ki, çoxunun düşündüyü, yazdığı təəssüratla eynidir.

İnanıram ki, Ovaşvili bu məqaləni oxusa, güləcək, amma şair demiş, "ayrılıq da sevdaya daxil..."

Bir əhvalat yadıma düşdü. Demək, qədimdə bir ata-ananın qızı doğulur, qəbilədaşları bunları daş-qalaq eləyib icmadan qovurlar, bunlar da başqa qəbiləyə üz tuturlar, oradan da rədd cavabı alırlar, tayfa-tayfa, qəbilə-qəbilə hamını dişə vururlar, ancaq hamı onlardan üz döndərir. Gəlib dünyanın son ucuna çıxırlar, burada da yırtıcı heyvanlar yaşamağa imkan vermir. Ailəlikcə tullanırlar suya, körpə batmasın deyə ata mindirir onu boynuna, ananı da alır qucağına. Qəfildən bir az aralıda, suyun ortasında bir ada peyda olur. Təbiətin hədiyyəsi!

Əkirlər, biçirlər, başlarının üstündə dam, ayaqlarının altında torpaq.

Yəqin ki, Ovaşvili də bilir bu əhvalatı, oxumuş adamdır.

İnquri çayı - Cənubi Qafqazın ən böyük çaylarından biri. Mənbəyini Böyük Qafqaz dağlarından götürür, Gürcüstan-Abxaziya sərhədi boyunca axıb Qara dənizə tökülür.

Çayın ortasında adacıq.

Baba qayıqla adaya yaxınlaşır. Ayaqlarını bərk-bərk çırpır torpağa, qoxulayır, ovuclayır torpağı. Yeri qazmağa başlayır və bir müştük tapır.

Sonra bir payaya ağ parça bağlayıb sancır adacığın ortasına, qayığına minib gedir.

Müştük - adacıqda yaşayış olduğuna işarədir. (İndi o insanlar hanı?!)

Sancdığı bayraq isə "Bura mənimdir" kimi də oxuna bilər, amma məncə, daha çox məğlubiyyət rəmzidir. Baba Allaha ağ bayraq qaldırır...

İkinci dəfə baba əlində çəkic-külünglə gəlir, qayıqda gətirdiyi şalbanları basdırır yerə.

Üçüncü dəfə qız nəvəsiylə gəlir. Bu dəfə kuzə, balıq tutmaq üçün tor, qəhvədan və dülgər alətləriylə.

Nəvəsi şalbanı tutur, baba dibini doldurur. Vur-tut on iki cümləlik filmdə qabaqca nəvə dinir:

- Baba, bu torpaq kimindir?

Babası belə cavab verir:

-Yaradanın...

Danışdığım əhvalatdakı kimi...

Nəvənin köməyilə daxma tikilir. Balıq bişirib yeyirlər. Üçüncü dəfə daxmanın üstünü örtməyə gəlirlər, bu dəfəsində nəvənin əlində əski oyuncaq görürük.

Yeniyetməlikdən gəncliyə keçid dövründə olan qız uşağı sevginin, həyatın, törəmə instinktinin, həm də "fitnə"nin simvoludur.

Daxma hazır olandan sonra yorğan-döşək gətirirlər. Baba torpağı belləyir, qarğıdalı əkirlər.

Belə başa düşdüm ki, babanın baş götürüb gəldiyi torpaqlarda Abxaziya-Gürcüstan müharibəsi gedir və oralarda yaşamaq mümkün olmadığından kişi bu adacığa sığınıb.

Ara-sıra atışma səsi gəlir. Yəqin, sərhədçilərdir. Sonrakı kadrlarda gürcü əsgərlərin qayıqla çayda əməliyyat keçirdiyini görürük: onlar Babaya salam verirlər, baba da hörmətlə baş əyir.

Qarğıdalı böyüdükcə qız da böyüyür, gözəlləşir.

Sahildəki əsgərlər qıza söz atırlar, onu yanlarına çağırırlar. Bu çağırışdan sonra qız elə bil bir az da böyüyür, qadınlaşır, artıq qabarmış döşlərinə gizli-gizli baxır, özünə toxunur.

Qarğıdalılar da böyüyüb artıq, Babaya boy vermir.

Bir səhər Baba qarğıdalı tarlasında yaralı gürcü əsgəri tapır, daxmaya gətirir onu, yarasını sarıyır, yedirir. Günlər keçdikcə əsgər sağalır, gəzməyə başlayır.

Hətta adacığı çəpərləmək üçün Babaya kömək də eləyir.

Günlərin bir günü dörd-beş əsgər gəlib çıxır adacığa, bir yaralı əsgəri axtardıqlarını deyirlər. Baba danır, xəbərim yoxdur, deyir.

Neçə gün sonra yenə gəlirlər, bu dəfə babadan içməyə bir şeyi olub-olmadığını soruşurlar. Baba əsgərləri yarımçıq şərab şüşəsinə qonaq eləyir. Bu arada yaralı əsgər suya baş vurub gizlənir, gələn qayıq gözdən itəndən sonra üzə çıxıb ocağın yanında oturur, yenə babaya kömək eləyir - çəpərə vurulası payaların bir ucunu yontalayır.

Bu vaxt qız yaxınlaşır ona, "deyəsən, qızdırman var", - deyir.

Oğlan deyir ki, abxazca başa düşmür.

Qız gedib bir vedrə su gətirir, qəfildən tökür oğlanın başına.

Oğlan qalxıb qaçır qızın dalınca. Qarğıdalı tarlasında qaçdı-qovdu başlayır. Sonra oğlanla qız sulaşırlar. Və baba qəfildən görür onları.

Babanın baxışları...

Oğlan utanır, baba nəvəsini qayığa mindirib aparır. Bu dəfə tək qayıdır, əsgər artıq yoxdur, yəqin utandığından gedib.

Gecə bərk yağış yağır...

Səhəri nəvə də gəlir. Qarğıdalı biçini başlanır. Yenə yağış, yenə tufan.

Bu vaxt qızın qarnını tutub oturduğunu görürük, yəqin, aybaşı ağrısıdır.

Qanlı ağrı damla-damla qızın canından çıxdıqca yağış da şiddətlənir...

Suyun səviyyəsi qalxır, adacığın torpağı bir ucdan qopub-dağılıb suya qarışır, adacıq kiçilib bir qarış qalır. Baba qızını qarğıdalı yüklü qayığa mindirib yola salır. Daxma Babanın başına uçur. Baba, yəqin ki, ölür...

Sonda bir adam qayıqla adaya yaxınlaşır. Adacıq əvvəlkindən də balacadır. Adam bir vaxt Babanın elədiyi kimi, ayaqlarını bərk-bərk çırpır torpağa, qoxulayır, ovuclayır torpağı. Yeri qazmağa başlayır.

Və budu, nəvənin əski oyuncağı torpağın altından üzə çıxır! Bu, adacıqda yaşayış olduğuna işarədir. (İndi o insanlar hanı?!)

Bu dünyanın bünövrəsi qum üstündə qurulu...

Mal sahibi, mülk sahibi,

Hanı bunun ilk sahibi?!

Mal da yalan, mülk də yalan,

Var bir az da sən oyalan...

Film -  "Qarğıdalı adası"

"Mısır Adası" , "Simindis kundzuli", "Corn Island")

Janr - Dram 100 dəq., Gürcüstan - 2014

Rejissor -  George Ovashvili - Ssenari: Roelof Jan Minneboo və George Ovashvili

Musiqi - İosif Bardanaşvili

Aktyorlar - İlyas Salman, Məryəm Buturişvili, Tamer Levent

Ömər Xəyyam
Milli.Az










RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Filippində 31 İŞİD silahlısı zərərsizləşdirilib

25 May 2017 22:27

Bakıda ağır yol qəzası baş verib

25 May 2017 22:22

Bu əməllə ailənizin 10 nəfərinə şəfaət verə bilərsiniz

25 May 2017 22:22

Masallıda evlər çökür - Bir neçə ailə evakuasiya olundu - FOTOLAR

25 May 2017 22:18

Hər hansı heyvanı saxlamağın düşər-düşməzi var?

25 May 2017 22:17

Xəyyamın dəbdəbəli toyundan İLK GÖRÜNTÜLƏR -

25 May 2017 22:17

Azərbaycanlı milyarderin oğlu Rusiyanın ən zəngin varisi oldu

25 May 2017 22:12

Neftin qiyməti 60 dolları aşacaq

25 May 2017 22:12

İşıq saçan bitki ixtira edildi

25 May 2017 22:12

Ekspert: Neftin qiyməti bir barrel üçün 60 dollar həddini aşacaq

25 May 2017 22:08

"From Zero to Ceo" konfransı keçiriləcək

25 May 2017 22:06

Xəyyam Nisanovun toyunda nələr baş verir? - VİDEO - FOTO

25 May 2017 22:05

Rəqsanə ad gününü qeyd edir - FOTO

25 May 2017 22:05

“Səhər 6-dan gecə 1-ə kimi qulluğunda dururam" - "Toppuş bacı"

25 May 2017 22:05

Serial ulduzu Portuqaliyada dincəlir - FOTO

25 May 2017 22:05

Gözəl aktrisa rep deməklə hər kəsi təəccübləndirdi - VİDEO

25 May 2017 22:03

"Qalatasaray"ın sabiq baş məşqçisi Dubayda çalışacaq

25 May 2017 22:02

Nişanı qayıdan ATV aparıcısı: "Bu əllərimi başqası tutmasın..."

25 May 2017 21:57

Bakalavr, magistr və doktorantların nəzərinə -

25 May 2017 21:56

Oturaraq ən çox pul qazanan 16 peşə sahibi - FOTO

25 May 2017 21:52

Saç dərisində kəpəyə və göbələklərə qarşı VASİTƏ

25 May 2017 21:52

Şamaxıda baş verən təbii fəlakətlə bağlı RƏSMİ AÇIQLAMA

25 May 2017 21:48

Beynəlxalq koalisiyanın Mosula endirdiyi hava zərbəsi nəticəsində 101 dinc sakin həlak olub

25 May 2017 21:47

Həftədə 22 badam xərçəng riskini 57% azaldır

25 May 2017 21:47

"Beşiktaş"ın Mancukiç arzusu puç oldu - RƏSMİ

25 May 2017 21:47

Uşaqlara oruc ibadətini necə başa salmaq lazımdır?

25 May 2017 21:42

Oruc tutmayanların iftar məclisinə getməsi düzgündürmü? –

25 May 2017 21:38

"Ceyms Bond" istirahətdə - FOTO

25 May 2017 21:32

Şamaxı İcra Hakimiyyətindən selin fəsadları barədə

25 May 2017 21:29

Müsəlmanlar üçün xüsusi mobil tarif hazırlanır

25 May 2017 21:28

“Bəri başdan pul alırdım ki, vaxt itməsin”: Bakıda dələduz tutuldu - VİDEO

25 May 2017 21:27

"Liverpul"un qapıçısı karyerasını bitirdi

25 May 2017 21:27

Güzəştli mənzil əldə etmək üçün tarix açıqlandı - QEYDİYYAT BAŞLAYIR - VİDEO

25 May 2017 21:22

Avtobus dayanacaqlarını zəbt edən taksilər - "Memar Əcəmi dairəsi"ndə xaos - VİDEO

25 May 2017 21:22

Haqq əhlini batil əhlindən necə ayırmaq?

25 May 2017 21:22

Buranın yolları acınacaqlı vəziyyətdədir - VİDEO

25 May 2017 21:22

Yunanıstanda sabiq baş nazirin avtomobili partladılıb

25 May 2017 21:22

"Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin hərbi yolla həlli mümkün deyil" -

25 May 2017 21:20

Bakıda kompüter oğruları kameraya düşdü - VİDEO

25 May 2017 21:17

Cəlilabadlılar 24 min saxta manatla tutuldular - VİDEO

25 May 2017 21:17

Həzrət Fatimə xütbə söyləmişdi?

25 May 2017 21:17

Dərs bölgüsü zamanı bunlar əsas götürüləcək - VİDEO

25 May 2017 21:17

Qocalmağa qoymayan NADİR MADDƏ: alfa lipoikin İNANILMAZ FAYDALARI

25 May 2017 21:12

Bitcoin-in qiyməti 2500 dolları keçdi

25 May 2017 21:12

Orucluqda nələrə diqqət etməliyik? - məsləhətlər

25 May 2017 21:12

Hüceyrə çirklənməsi arıqlamağa mane olur

25 May 2017 21:12

Federasiya rəhbəri gənc qızları barda döydü - VİDEO

25 May 2017 21:12

Tərtərdə göydən palçıq yağdı - VİDEO

25 May 2017 21:12

Xalq artisti ilə evli olan aktrisadan etiraf: "Bəlkə də buna görə ailə qurmağımıza gec razılıq verdim" - FOTO

25 May 2017 21:12

"Mən daha 10 il əvvəlki Runi deyiləm" - GEDİR

25 May 2017 21:07