Mal da yalan, mülk də yalanmış, qardaş... - VİDEO - FOTO

Mal da yalan, mülk də yalanmış, qardaş... - VİDEO - FOTO
11:47 24 Noyabr 2016
93 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

Mal sahibi, mülk sahibi,

Hanı bunun ilk sahibi?!

Mal da yalan, mülk də yalan,

Var bir az da sən oyalan...

İspaniyalı gənc hiperrealist rəssamın işi bu il yüz əlli min dollara satıldı: kətan üzərində  köndələn qara xətt çəkilib, şaquli yaşıl xətt. Fonda burulğan effekti; qarışıq ağ-sarı xətlər.

Hərracdan sonra əsər haqqında elmi və bədii janrda xeyli publisistik məqalə yazıldı.

Müəlliflər qara xəttə şaquli endirilimiş yaşıl xətti həyat, qara xətti son kimi qələmə verdilər; biri yazmışdı ki, sondakı burulğan effekti dünyanın sonuna işarədir, xətlər isə - ömür yolu, kədər, sevinc, ağlaşma.

Tozanaq yatandan sonra rəssam müsahibə verib dedi ki, evdə oturmuşdum, bekarçılıq idi,  müharibə haqqında yarımçıq qalan işimi çoxdandı bitirə bilmirdim, dəfələrlə cəhd etmişdim, alınmırdı, əsəbləşdim və rəng qutularını tolazladım yarımçıq qalan işin üstünə, nəticədə belə bir şey alındı - heç nə düşünmədən, məqsədsiz-filansız. Sonra məqalələr yazıldı, esseistlər işimə məna yüklədilər. Ümumiyyətlə, bu iş adi bekarçılığın, bacarıqsızlığımın nəticəsidir. Düzdür, mənə qazanc gətirdi, amma sənət deyil.

Bəzi filmlərdə rejissorların getdiyi gedişlər haqqında da məqalələr, esselər yazılıb ki, sonradan müəlliflər bu detalların təsadüfən, hətta yanlışlıqla baş verdiyi, ssenaridən kənar olduğu haqqında fikirlər söyləyiblər.

Bəlkə də gürcü rejissor Georgi Ovaşvili də "Qarğıdalı adası" filmini məqsədsiz çəkib, mənim filmə yüklədiyim məna rejissorun ideyasına, estetikasına, bəlkə də büsbütün yaddır. Hər halda filmdən sonra gəldiyim qənaət, yəqin ki, çoxunun düşündüyü, yazdığı təəssüratla eynidir.

İnanıram ki, Ovaşvili bu məqaləni oxusa, güləcək, amma şair demiş, "ayrılıq da sevdaya daxil..."

Bir əhvalat yadıma düşdü. Demək, qədimdə bir ata-ananın qızı doğulur, qəbilədaşları bunları daş-qalaq eləyib icmadan qovurlar, bunlar da başqa qəbiləyə üz tuturlar, oradan da rədd cavabı alırlar, tayfa-tayfa, qəbilə-qəbilə hamını dişə vururlar, ancaq hamı onlardan üz döndərir. Gəlib dünyanın son ucuna çıxırlar, burada da yırtıcı heyvanlar yaşamağa imkan vermir. Ailəlikcə tullanırlar suya, körpə batmasın deyə ata mindirir onu boynuna, ananı da alır qucağına. Qəfildən bir az aralıda, suyun ortasında bir ada peyda olur. Təbiətin hədiyyəsi!

Əkirlər, biçirlər, başlarının üstündə dam, ayaqlarının altında torpaq.

Yəqin ki, Ovaşvili də bilir bu əhvalatı, oxumuş adamdır.

İnquri çayı - Cənubi Qafqazın ən böyük çaylarından biri. Mənbəyini Böyük Qafqaz dağlarından götürür, Gürcüstan-Abxaziya sərhədi boyunca axıb Qara dənizə tökülür.

Çayın ortasında adacıq.

Baba qayıqla adaya yaxınlaşır. Ayaqlarını bərk-bərk çırpır torpağa, qoxulayır, ovuclayır torpağı. Yeri qazmağa başlayır və bir müştük tapır.

Sonra bir payaya ağ parça bağlayıb sancır adacığın ortasına, qayığına minib gedir.

Müştük - adacıqda yaşayış olduğuna işarədir. (İndi o insanlar hanı?!)

Sancdığı bayraq isə "Bura mənimdir" kimi də oxuna bilər, amma məncə, daha çox məğlubiyyət rəmzidir. Baba Allaha ağ bayraq qaldırır...

İkinci dəfə baba əlində çəkic-külünglə gəlir, qayıqda gətirdiyi şalbanları basdırır yerə.

Üçüncü dəfə qız nəvəsiylə gəlir. Bu dəfə kuzə, balıq tutmaq üçün tor, qəhvədan və dülgər alətləriylə.

Nəvəsi şalbanı tutur, baba dibini doldurur. Vur-tut on iki cümləlik filmdə qabaqca nəvə dinir:

- Baba, bu torpaq kimindir?

Babası belə cavab verir:

-Yaradanın...

Danışdığım əhvalatdakı kimi...

Nəvənin köməyilə daxma tikilir. Balıq bişirib yeyirlər. Üçüncü dəfə daxmanın üstünü örtməyə gəlirlər, bu dəfəsində nəvənin əlində əski oyuncaq görürük.

Yeniyetməlikdən gəncliyə keçid dövründə olan qız uşağı sevginin, həyatın, törəmə instinktinin, həm də "fitnə"nin simvoludur.

Daxma hazır olandan sonra yorğan-döşək gətirirlər. Baba torpağı belləyir, qarğıdalı əkirlər.

Belə başa düşdüm ki, babanın baş götürüb gəldiyi torpaqlarda Abxaziya-Gürcüstan müharibəsi gedir və oralarda yaşamaq mümkün olmadığından kişi bu adacığa sığınıb.

Ara-sıra atışma səsi gəlir. Yəqin, sərhədçilərdir. Sonrakı kadrlarda gürcü əsgərlərin qayıqla çayda əməliyyat keçirdiyini görürük: onlar Babaya salam verirlər, baba da hörmətlə baş əyir.

Qarğıdalı böyüdükcə qız da böyüyür, gözəlləşir.

Sahildəki əsgərlər qıza söz atırlar, onu yanlarına çağırırlar. Bu çağırışdan sonra qız elə bil bir az da böyüyür, qadınlaşır, artıq qabarmış döşlərinə gizli-gizli baxır, özünə toxunur.

Qarğıdalılar da böyüyüb artıq, Babaya boy vermir.

Bir səhər Baba qarğıdalı tarlasında yaralı gürcü əsgəri tapır, daxmaya gətirir onu, yarasını sarıyır, yedirir. Günlər keçdikcə əsgər sağalır, gəzməyə başlayır.

Hətta adacığı çəpərləmək üçün Babaya kömək də eləyir.

Günlərin bir günü dörd-beş əsgər gəlib çıxır adacığa, bir yaralı əsgəri axtardıqlarını deyirlər. Baba danır, xəbərim yoxdur, deyir.

Neçə gün sonra yenə gəlirlər, bu dəfə babadan içməyə bir şeyi olub-olmadığını soruşurlar. Baba əsgərləri yarımçıq şərab şüşəsinə qonaq eləyir. Bu arada yaralı əsgər suya baş vurub gizlənir, gələn qayıq gözdən itəndən sonra üzə çıxıb ocağın yanında oturur, yenə babaya kömək eləyir - çəpərə vurulası payaların bir ucunu yontalayır.

Bu vaxt qız yaxınlaşır ona, "deyəsən, qızdırman var", - deyir.

Oğlan deyir ki, abxazca başa düşmür.

Qız gedib bir vedrə su gətirir, qəfildən tökür oğlanın başına.

Oğlan qalxıb qaçır qızın dalınca. Qarğıdalı tarlasında qaçdı-qovdu başlayır. Sonra oğlanla qız sulaşırlar. Və baba qəfildən görür onları.

Babanın baxışları...

Oğlan utanır, baba nəvəsini qayığa mindirib aparır. Bu dəfə tək qayıdır, əsgər artıq yoxdur, yəqin utandığından gedib.

Gecə bərk yağış yağır...

Səhəri nəvə də gəlir. Qarğıdalı biçini başlanır. Yenə yağış, yenə tufan.

Bu vaxt qızın qarnını tutub oturduğunu görürük, yəqin, aybaşı ağrısıdır.

Qanlı ağrı damla-damla qızın canından çıxdıqca yağış da şiddətlənir...

Suyun səviyyəsi qalxır, adacığın torpağı bir ucdan qopub-dağılıb suya qarışır, adacıq kiçilib bir qarış qalır. Baba qızını qarğıdalı yüklü qayığa mindirib yola salır. Daxma Babanın başına uçur. Baba, yəqin ki, ölür...

Sonda bir adam qayıqla adaya yaxınlaşır. Adacıq əvvəlkindən də balacadır. Adam bir vaxt Babanın elədiyi kimi, ayaqlarını bərk-bərk çırpır torpağa, qoxulayır, ovuclayır torpağı. Yeri qazmağa başlayır.

Və budu, nəvənin əski oyuncağı torpağın altından üzə çıxır! Bu, adacıqda yaşayış olduğuna işarədir. (İndi o insanlar hanı?!)

Bu dünyanın bünövrəsi qum üstündə qurulu...

Mal sahibi, mülk sahibi,

Hanı bunun ilk sahibi?!

Mal da yalan, mülk də yalan,

Var bir az da sən oyalan...

Film -  "Qarğıdalı adası"

"Mısır Adası" , "Simindis kundzuli", "Corn Island")

Janr - Dram 100 dəq., Gürcüstan - 2014

Rejissor -  George Ovashvili - Ssenari: Roelof Jan Minneboo və George Ovashvili

Musiqi - İosif Bardanaşvili

Aktyorlar - İlyas Salman, Məryəm Buturişvili, Tamer Levent

Ömər Xəyyam
Milli.Az










RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Bu gün “Qarabağ”ın Çempionlar Liqasındakı rəqibləri bəlli olacaq

24 Avqust 2017 07:09

“Xan çinarı” məhv edilib...

24 Avqust 2017 06:43

Zidan "Real"la danışıqlar aparmadan müqavilə müddətini uzadıb

24 Avqust 2017 06:27

"Qarabağ"ın qələbəsi ayaqda qarşılandı - PAYTAXTDA GÖRÜNMƏMİŞ COŞQU

24 Avqust 2017 06:24

Norveçdə dünyanın ən böyük Data Mərkəzi tikiləcək

24 Avqust 2017 06:03

Bakıda qadın həkim poliklinikada sevgilisi tərəfindən bıçaqlanıb

24 Avqust 2017 05:32

“Zenith Energy” Azərbaycanda gündəlik hasilatını 219 barrel artırmağı hədəfləyir

24 Avqust 2017 05:23

ABŞ-ın Minsk qrupunda yeni həmsədri bəlli oldu

24 Avqust 2017 05:14

NATO Donbasdakı atəşkəsi alqışladı

24 Avqust 2017 04:43

Cənubi Çində 9 nəfər qasırğanın qurbanı olub

24 Avqust 2017 04:22

Yevlaxda 2 otaqlı yanıb kül oldu

24 Avqust 2017 04:14

Azərbaycanlı qızın bu videosu izləmə rekordu qırır

24 Avqust 2017 04:03

Gecə saatlarında Bakıda 4 piyadanı avtomobil vurub

24 Avqust 2017 03:52

"Qarabağ"ın uğuru Tvitter-in əsas gündəmi oldu - FOTO

24 Avqust 2017 03:24

"Qarabağ"ın qələbəsi Bakı küçələrində böyük sevinc hissi ilə qeyd olunub

24 Avqust 2017 03:12

Qətər il yarım əvvəl geri çağırılmış səfirini yenidən İrana göndərir

24 Avqust 2017 02:42

Bakıda "QARABAĞ" BAYRAMI - FOTOSESSİYA

24 Avqust 2017 02:33

Bakının mərkəzində qələbə bayramı - VİDEO

24 Avqust 2017 02:29

Tərtərdə 6 otaqlı ev yandı

24 Avqust 2017 02:04

Braziliyada gəmi batıb -

24 Avqust 2017 02:04

Qurban Qurbanov: İkinci hissədə daha soyuqqanlı oynadıq. Hər şey düşündüyümüz kimi alındı

24 Avqust 2017 02:03

"Kopenhagen"inin baş məşqçisi: "Rəqib 2 imkan qazandı və lazımi qaydada yararlanaraq qol vurdu"

24 Avqust 2017 02:02

Qurban Qurbanov: "İlk dəfə məğlubiyyətə sevinirdim"

24 Avqust 2017 01:47

“Oyunun sonlarında nəfəsimiz tutulmuşdu” - Tahir Gözəl

24 Avqust 2017 01:47

Tramp: “Terrorizmlə mübarizədə ciddi irəliləyişə nail olmuşuq”

24 Avqust 2017 01:43

Qurban Qurbanov: "Bu uğuru təkcə biz yox, bütün Azərbaycan xalqı arzulayırdı"

24 Avqust 2017 01:42

"Qarabağ" və digərləri - SİYAHI

24 Avqust 2017 01:37

Ermənistanda vəkillər aksiya keçirəcək

24 Avqust 2017 01:35

"Qrabağ"dan sonrakı 4 xoşbəxt

24 Avqust 2017 01:27

"Qarabağ"ın tarixi uğuru -

24 Avqust 2017 01:25

Çempionlar Liqası - Bütün səbətlər müəyyənləşdi

24 Avqust 2017 01:19

"Qarabağ"ın tarixi qələbəsi - VİDEO

24 Avqust 2017 01:17

Bakıda yanğın baş verib

24 Avqust 2017 01:12

"Qarabağ"ın rəqibləri nə vaxt müəyyənləşəcək?

24 Avqust 2017 01:07

"Qarabağ"ın zəfər selfisi - ŞƏRHSİZ

24 Avqust 2017 01:07

Zabit Səmədov revanş görüşündə Errol Tsimmermanı məğlub edib - VİDEO

24 Avqust 2017 01:03

ÇL-nin qrup mərhələsinə yüksələn bütün komandalar müəyyənləşib

24 Avqust 2017 00:57

Bakıda dənizdə batan şəxs xilas edilib

24 Avqust 2017 00:44

Azərbaycan klubu tarixdə ilk dəfə olaraq Çempionlar Liqasının qrup mərhələsinə vəsiqə qazanıb

24 Avqust 2017 00:37

"Tarixi məğlubiyyət"

24 Avqust 2017 00:35

Dəməşq beynəlxalq koalisiyadan BMT-yə şikayət edib

24 Avqust 2017 00:22

Yaponiyada dəfn mərasimlərində rahibləri əvəz edəcək robot hazırlanıb

24 Avqust 2017 00:20

Rusiya səfiri ölü tapıldı

24 Avqust 2017 00:14

Rusiyanın Sudandakı səfiri ölü tapılıb

24 Avqust 2017 00:07

Sərnişin qatarı yük qatarı ilə toqquşdu - yaralılar var

23 Avqust 2017 23:59

Sakit mövsümdə doğulan müdrik cavan

23 Avqust 2017 23:53

Amerikalı alimlər istifadə müddəti bitmiş məhsulları müəyyən edən etiketlər hazırlayıblar

23 Avqust 2017 23:50

Mingəçevirdə ər arvadını bıçaqladı

23 Avqust 2017 23:34

Bakıda sürücülərin unutduğu yol: tıxaca düşmədən mərkəzə aparan yol - VİDEO

23 Avqust 2017 23:33

İraqın şərqində güclü zəlzələ baş verib.

23 Avqust 2017 23:33