Ermənilərin törətdikləri qətliamlar - Rusiya arxivlərində - FAKTLAR

Ermənilərin törətdikləri qətliamlar - Rusiya arxivlərində - FAKTLAR
15:33 27 Noyabr 2016
181 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Ermənilərin törətdikləri 373 terror aktı nəticəsində 2000-dən artıq azərbaycanlı həlak olub (03 Mart 2017 11:43)

Bundan öncəki yazılarımızda daşnakların törətdikləri qətliamlar haqqında xarici ölkə təmsilçilərinin mövqe və fikirlərinə yer vermişdik. Xaricilər öz yazılarında gözləri ilə gördüklərini qələmə alıb mənsub olduğu ölkələrin qəzetlərində bu barədə yazıblar. Ancaq aradan bir əsrə yaxın vaxt keçməsinə baxmayaraq başda erməni yanlıları olmaqla, ermənilərin özləri də həmin tarixi faktları qəbul etmək istəmirlər. Niyə?! Çünki həmin beynəlxalq güclər erməniləri hər zaman öz məqsədləri üçün istifadə ediblər, bu gün də həmin “istifadə etmə” texnologiyası dəyirman daşı kimi fırlanmaqdadır...

Ancaq nə edəsən ki, tarix heç nəyin üstünü örtmür. Aradan müəyyən müddət keçsə də, həmin faktlar gün üzünə çıxır və kimin nə əməl sahibi olduğu da ortaya tökülür. Bir sözlə, arxivlərdə daşnakların istər Osmanlı, istərsə də Azərbaycan türklərinə qarşı həyata keçirdikləri qətliamlarla bağlı faktlar kifayət qədərdir.

Elə ermənilərin üzdə olan rəhbərləri tərəfindən daşnakların XX əsrin əvvəllərində etdiyi vəhşiliklərə haqq qazandıran bir sıra çıxışlar və yazıları da əlahəzrət faktlarla təsbit olunur. Belə sənədlər içərisində türkiyəli araşdırmaçı Mehmet Perincəyin Rusiya dövlət arxivlərindən üzə çıxardığı materiallar xüsusi maraq doğurur. Biz də oxuyub, incələdiyimiz həmin arxiv materiallarına ayrı-ayrılıqda heç bir şərh vermədən, faktları müəllif düşüncələri içərisində əritmədən, necə varsa eləcə - olduğu kimi oxucuların ixtiyarına buraxırıq.

Beləliklə, faktlar olduğu kimi...

Daşnaksütyunun orqanı olan “Orizon” qəzetində 1912-ci ildə nəşr edilən məqalədə deyilir: “Türk dövlətinin səlahiyyətliləri və iqtidar sahibləri bilsinlər ki, nə bir türk, nə də bir Türk dövləti bundan sonra erməni üçün heç bir dəyər daşımır. Varlıqlarını qorumaq üçün başqa yollar düşünsünlər...”

(“Orizon” N-196, 1912-ci il. Yazan K.N.Karamyan, Polojenie Zapadnıy Armyan, “Armyanskiy Vopros”i Mejdunarodnaya Diplomatiya v Poslednıy Çetverti XIX veka i naçala XX veka, s. 81, Yerevanski qosudardtennıy universitet, Erivan, 1972.)

***

1915-ci ilin fevralında Tiflisdəki bütün Ermənistan milli konqresində Daşnaksütyun hərbi qanadının təmsilçisinin çıxışından: “Məlum olduğu kimi, rus hökuməti müharibənin başlanğıcında Türkiyə ermənilərini silahlandırmaq və müharibə vaxtı ölkə daxilində qiyam qaldırmaq üçün hazır hala gətirmək məqsədilə hazırlıq xərci olaraq 242.900 rubl verdi.

Könüllü birliyimiz Türk ordusunun müdafiə xəttini keçib qiyamçılarla birləşərək ön və arxa cəbhələrdə anarxiya yaradaraq rus ordularının keçməsini təmin edəcək.”

(B.A.Boryan, Armeniya, Mejdunarodnaya Diplomatiya i SSSR, c.1, s.360, Qosudarstvennoe İzdatelstvo, Moskva-Leninqrad, 1929.)

***

A.A. Lalayanın “Daşnaksütyun Partiyasının İnqilabda rolu” məqaləsindən:

“Daşnaksütyunun diktatorluğu dönəmində (1918-1920) qeyri-erməni əhalisinə qarşı qanunsuzluqlar baş verirdi. Daşnaksütyunun “fikri” erməni torpaqlarında yaşayan azərbaycanlıları və kürdləri məhv edərək ölkəni “erməniləşdirməkdi”.

İki il yarımlıq hökmranlıqları dövründə daşnaksütyun Ermənistanda yaşayan azərbaycanlıları öldürüb yağmalayaraq, kənd və qəsəbələrə od vurub yandırdılar.

1918-1919-cu illərdə daşnak hökuməti “dövlətin tələblərini yerinə yetirmədilər” bəhanəsi ilə azərbaycanlı və kürd kəndlərinin insanlarını bombaladı (həmçinin erməni kəndlərini də bombaladı). 1920-ci ildə isə ermənilər fəhlə və kəndlilərinin may qiyamının yatırdılmasından sonra daşnaksütyun “müsəlmanlar bizim düşmənimizdir” şüarı altında azərbaycanlı və kürd kəndlərini bombalayaraq sadə insanları məhv etdi.”

(A.A.Lalayan, “Kontrrevolyutsionnaya rol partii daşnaksutyun”, istoriçeskie Zapiski, N. 2, s. 101, 1928.)

***

T.Haçikoğlyanın Sovet Ermənistanı Qızıl Ordu atıcı diviziyasının 10-cu il dönümü münasibətli ilə Qızıl Ordu tərəfindən nəşr edilən kitabçasından:

“Şərəfsiz daşnak “cümhuriyyəti”nin qısa dövründə Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə ilə aparılan döyüşlərdə daşnakların qanlı əlləri ilə minlərlə türkü məhv etdikləri, kəndlərini yandırıb külə çevirdikləri Zəngəzur, Şərur, Dərələyəz, Meğri, Ağbaba, Zəngibasar, Böyük Vedidəki türk kəndlərində yaşanan vəhşiliklər, qətliamlar, soyğunçuluqlar hələ də yaddaşlardan silinməyib.

Əsgərlərdə yaltaqlıq, keyfiyyətsizlik, çalıb-çapmaq, başqasının hesabına yaşama, günahsız və çarəsiz insanları öldürmə psixologiyası kök atmışdı.”

(T.Haçikoğlyan, 10 let Armyanskoy Streklovoy Divizii, s. 4-6, iz datelstvo Polit Uprav. KKA, Tiflis, 1930 )

***

Daşnak zabitinin 1920-ci ildə Bəyazit bölgəsindən yazdığı hesabatda isə deyilir:

“Basar-Keçərdəki Türk əhalisini bir-birindən ayırmadan məhv etdim. Bəzən güllələr heyf olmasın deyə bu köpəklərin döyüşdən sonra sağ qalanlarını bir yerə yığıb quyuların içinə dolduraraq ağır qayalarla əzmək lazım gəlir. Mən də elə etdim. Bütün kişiləri, qadınları, uşaqları toplayıb quyulara doldurdum və sonra da qaya parçaları ilə əzərək həyatlarına son verdim.”

(A.A.Lalayan, “Kontrrevolyutsionnaya Rol Partii Daşnaksutyun”, İstoriçeskie Zapiski, No. 2, s. 101, 1928; A.A.Lalayan, “Kontrrevolyutsionnıy “Daşnaktsutyun” İmperialistiçeskaya Voyna 1914-1918 qq.”, Revolyutsionnıy Vostok, No.2-3, s. 92 vd, 1936.)

***

...Daşnak komandiri qərargahlarına göndərdiyi 14 noyabr 1920-ci il tarixli raportunda (Daşnak hökumətinin ordu komandiri tərəfindən fərarilik edən əsgərləri axtarmağa Eçmiədzin qəzasından Gümrü kəndlərinə getmək üçün bir zabit göndərirlər. Bu raport da daşnak komandiri tərəfindən zabitin ifadələrinə əsasən hazırlanıb) deyilir:

“Gümrü bölgəsinin erməniləri daşnak zabitini düşmən kimi qarşılamış və hətta bir neçə dəfə onu türklərə təslim etməyə çalışıblar. Bir çox kənddə xalq etiraz edir və əsgərlərə düşmən gözü ilə baxırlar. Bəzi kəndlərdə qırmızı bayraqlar asılıb. Zabit M., kənddə Selçan ermənilərindən ibarət atlılarla gedərkən Türk süvari dəstəsi ilə qarşılaşıb. Burada türklər duz-çörəklə qarşılanırlar. Kənddə qadınlar yemək bişirmək üçün qazanlar asmışdılar. Zabit onlardan yeməyi kimlər üçün hazırladığını soruşduqda ona belə cavab veriblər: “Təbii ki, türklər üçün, sizin üçün deyil.”

(Ermənistan SSRİ Mərkəzi Dövlət Arxivi, fond 68/200, dosya 867, səhifə 278. Tərcümə edən A.M.Elçibekyan, Velikaya Oktyabrskaya Sotsialistiçeskaya Revolyutsiya i pobeda Sovetskoy Vlasti v Armenii, s. 209, İzdatelstvo An Armyanskoy SSR, Erivan, 1957.)

Rəşad Sahil

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

"Barselona" ardıcıl üçüncü dəfə İspaniya Kubokunu qazanıb

28 May 2017 03:17

Məşhur rok ulduzu dünyasını dəyişdi - FOTO

28 May 2017 02:58

Belqradda güclü partlayış olub

28 May 2017 02:50

Donald Tramp G7 liderlərinin birgə fotoçəkilişinə gecikib

28 May 2017 02:32

Cazibədar Sunniva - FOTO

28 May 2017 02:32

"Arsenal" 13-cü dəfə İngiltərə Kubokunun sahibi oldu

28 May 2017 02:32

Ağcabədidə 4 metrlik gürzə öldürüldü - FOTO

28 May 2017 02:03

ABŞ KXDR-nin qarşısını almaq üçün Sakit okeana üçüncü təyyarə gəmisini göndərib

28 May 2017 01:52

Suriya qoşunları Hələbin 12 kəndini İŞİD-ən azad edib

28 May 2017 01:37

Səyyahlar üçün mebel - FOTO

28 May 2017 01:32

Nömrəni səhv yığdı, xoşbəxt oldu

28 May 2017 01:29

Putinlə Ərdoğan telefonla danışdı

28 May 2017 01:28

Hər gün 5 alma çəyirdəyi yeyin

28 May 2017 01:09

Ermənistanda gömrük məntəqəsinin rəisi həbs edildi

28 May 2017 01:03

İtaliyada G7 sammitinə etiraz edənlərlə polis arasında toqquşma olub

28 May 2017 01:02

Azərbaycanda 28 May

28 May 2017 00:42

G7 sammiti başa çatdı

28 May 2017 00:38

Ən çox milyarderi olan ölkələr

28 May 2017 00:16

Astroloji proqnoz - 28 may

28 May 2017 00:13

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti 98 yaşında

28 May 2017 00:07

“NATO PA-da növbəti dəfə erməni yalanının şahidi olduq” - Siyavuş Novruzov

28 May 2017 00:05

İtalyan model Silviya - FOTO

28 May 2017 00:05

Günün qoroskopu: ünsiyyət üçün əla gündür

28 May 2017 00:05

Böyük məbləğə satılan 15 qəribə rəsm əsəri - FOTO

28 May 2017 00:05

Oruc tutan şəxslər idmanla məşğul ola bilər?

27 May 2017 23:57

Alimlər keçəlliyin səbəbini tapdılar

27 May 2017 23:57

Facebook-a bağlılığınız uşaqlarınıza mənfi təsir edir

27 May 2017 23:57

Keçmiş senator həyatını itirdi

27 May 2017 23:54

İftarda ərik suyu için

27 May 2017 23:52

Putin və Ərdoğan arasında telefon danışığı olub

27 May 2017 23:47

“Həzrət Davudun (ə) orucu” nə deməkdir?

27 May 2017 23:47

Kamran Ağayev "Amkar" klubuna keçə bilər

27 May 2017 23:43

Oruc tutanlar bu xəbəri mütləq oxuyun! - həkim məsləhəti

27 May 2017 23:42

Moruqla müalicə olunmaq üçün 5 resept

27 May 2017 23:37

"Arsenal" 13-cü dəfə İngiltərə Kubokunun sahibi olub

27 May 2017 23:37

Serial ulduzu kurortda istirahət edir - FOTO

27 May 2017 23:32

Yeniyetmə avarçəkənimiz Avropa çempionatında finala çıxdı

27 May 2017 23:32

Bülənt Ərsoyu kobranın sancdığı görüntülər ortaya çıxdı

27 May 2017 23:30

Bülent Ersoyu kobranın vurduğu anlar ortaya çıxdı - VİDEO

27 May 2017 23:27

Bu 11 qidanı soyuducunun buzluğunda saxlamaq olmaz

27 May 2017 23:27

Ramazan ayında niyə xurma yeyilir?

27 May 2017 23:22

“Arsenal” mövsümü kubokla bitirdi

27 May 2017 23:17

Orucu neçə yaşından tutmaq vacibdir?

27 May 2017 23:17

Bıçağınız kütdür?

27 May 2017 23:13

Özlərini dəyişən adamların şousu başlanır - FOTO

27 May 2017 23:12

Ərəb biznesmen Trampın evli qızına elçi düşdü

27 May 2017 23:12

Qaxda 9-cu sinif şagirdini maşın vurdu

27 May 2017 23:12

“Qarabağ”dan tarixi ilk

27 May 2017 23:12

İsti Ramazan ayında susuzluq ilə necə mübarizə aparmalı?

27 May 2017 23:12

“Yuventus”dan səfər qələbəsi - YENİLƏNİR

27 May 2017 23:12