Ayasofyada artıq azan verilir

Ayasofyada artıq azan verilir
21:52 29 Noyabr 2016
67 Dünya
Ölkə mətbuatı
A- A+

Bir çox türk tarixçi Ayasofyanın yenidən islam kontekstinə qaytarılmasını alqışlayır. Ancaq azlıqlar bunu ölkəboyu radikallaşmanın daha bir əlaməti sayaraq əndişələnirlər.

İstanbulun siması bütün Türkiyəninki kimi sürətlə dəyişir. Müşahidəçilər prezident Recep Tayyip Erdoğan-ın son aylarda apardığı "təmizləmə"ni nasist metodları ilə müqayisə edirlər. Belə ki, ölkədə mötədil və dünyəvi səslər boğulur, hakim AKP siyasi islamı həyatın bir çox aspektlərinə yeritməkdədir.

Milli.Az azadliq.org-a istinadən bildirir ki, bu dəyişiklik və bütün ölkədə nəzərəçarpan ümumi islamçı əhval-ruhiyyə köhnə İstanbulun ürəyini, Ayasofyanın yerləşdiyi populyar turist məhəlləsini də tutmaqdadır.

"MƏNİM KİMİ BİR İMAM"

15 əsr ərzində bu nəhəng bina əvvəlcə xristian kilsəsi, sonra müsəlman məbədi, daha sonra muzey olub. İndi isə Türkiyənin güclü Dini işlər (Diyanet) nazirliyi Ayasofyaya Önder Soy adlı imam təyin edib. 81 ildə ilk dəfə Ayasofyanın yenidən öz imamı var.

Soy tarixi Ayasofyanın yaxınlığında yerləşən keçmiş sultan sarayı "Hünkar Kasri"ndə oturur. Əsasən "müasir imam" adlandırılan Soy həm də kikboksçu və karate ustasıdır. O, artıq gündə beş dəfə Ayasofyanın minarələrində quraşdırılmış səsgücləndiricilərlə azan verir.

"Onlar bu mühüm məkana mənim kimi bir adamı təyin etməli idilər. Çünki bura təkcə islama sitayiş edənlər yox, xristianlar da, hər hansı bir dinə sitayiş etməyənlər də gəlir", - deyə Soy "CNN Türk"ə bildirib.

Amma yaxınlıqda yerləşən, dünyada məşhur Sultanahmet məscidində verilən azanlar Ayasofyadan da uzaqda eşidilir. Ona görə də, Ayasofyaya imam təyinatının, əsasən, siyasi motivli olduğu düşünülür.

DİNDARLAŞMA

Bu tarixi məkan VI əsrdən XV əsrin ortalarına qədər yunan ortodoks patriarxının iqamətgahı olub. 1453 -1935-ci illərdə məscid kimi fəaliyyət göstərən Ayasofya 1935-ci ildə Türkiyə Cümhuriyyətinin banisi, Türkiyədə dünyəvi dövlət quruluşunun alovlu tərəfdarı Mustafa Kemal Atatürkün şəxsi xahişi ilə muzeyə çevrilib. Ancaq, görünür, Atatürkün Türkiyənin gələcəyi ilə bağlı bu istəyi Erdoğan-ın dünyagörüşünə ziddir.

Ənənəvi dünyəvi sayılan türk şəhərləri Erdoğan-ın dövründə get-gedə daha da dindarlaşır. İndi Erdoğan Türkiyə konstitusiyasını dəyişdirməkdən ötrü keçirəcəyi referendumda xalqın dəstəyinə ümid edir. Bu dəyişiklik ona parlament prosesindən keçmədən istədiyi qərarın qəbuluna kart-blanş verəcək.

Erdoğan-ın bir çox tərəfdarları bu məsələdə onu dəstəkləyir və islamın Türkiyənin gündəlik həyatında daha böyük rol oynamasını istəyir. Bəziləri hətta Ayasofyanın yenidən tamamilə məscidə çevrilməsinə çağırırlar.

"MİLYONLARA İMAMLIQ EDƏCƏYİ GÜNÜ GÖZLƏYİRƏM"

Siyasi icmalçı, prezident Erdoğan-ın fanatı Savci Sayan "Twitter" hesabında belə yazıb: "Mən prezidentin Ayasofyada cümə namazında milyonlara imamlıq edəcəyi günü arzulayıram. Və mən bu arzunun gerçəkləşməsi üçün dua edirəm".

Ayasofya 1985-ci ildə UNESCO-nun Dünya Mədəni İrsi siyahısına daxil edilib.

Erdoğan-ın azlıqlarla bağlı siyasəti, xüsusən də iyulun 15-dəki çevriliş cəhdinin ardınca fövqəladə vəziyyət elan edilməsindən sonra, çoxlu tənqidə səbəb olub. Məsələn, Lüksemburqun xarici işlər naziri Erdoğan-ın idarəçiliyini nasistlərə bərabər tutub. Prezidentin özü bu beynəlxalq tənqidi qulaqardına vuraraq deyir ki, Avropanın onu "diktator" adlandırması vecinə deyil.

Hökumətin təzyiqləri ən çox ölkənin kürd azlığına və Fethullah Gülen tərəfdarlarına təsir edib. Xristianlar və yəhudilərin də daxil olduğu digər azlıqlar da Türkiyədəki hazırkı siyasi mühitdən get-gedə daha çox ehtiyatlanırlar.

"QƏSDLİ TƏXRİBAT"

Müşahidəçilər imamın təyin olunduğu tarixin də qəsdən seçilmiş ola biləcəyini deyirlər. Belə ki, həmin bazar günü ortodoks xristianlar Konstantinopol Patriarxı I Bartholomew-nun 25-ci yubileyini qeyd edirdilər. Patriarx vəzifəsi ortodoks kilsəsində ən yüksək vəzifə sayılır.

Avstriyanın Katolik Mətbuat Agentliyi (KAP) bu addımı "qəsdli təxribat" adlandırıb. Bu ilin əvvəlində Bartholomew-nun özü Türkiyədən Ayasofyaya daha çox sayğı göstərməyi xahiş etmişdi. O, prezident Erdoğan-a bu məkanın min ilə yaxın bir dövr ərzində kilsə olduğunu xatırladaraq islam dininə sayğısını bildirmişdi.

Erdoğan-sa belə müraciətləri qulaqardına vuraraq, Diyanet Vakfını Ayasofyaya imam təyinatı münasibətilə təbrik edib.

Ölkənin əksər qəzetləri və başqa media qurumları da bu addımı təkrarlayıb. Ancaq bu, gözlənilən idi. Belə ki, Erdoğan son aylar ərzində müxalif media qurumlarının bağlanması yolunda çox iş görüb.

Milli.Az

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Bayram Kürdəxanılını maşınla vuran şəxs Ağamirzənin qohumudur - FOTO

23 Avqust 2017 14:18

Bakıda Özbəkistan dekorativ-tətbiqi və xalq sənət nümünələri sərgisi keçiriləcək

23 Avqust 2017 14:17

“Qarabağ” - “Qəbələ” matçının saatı açıqlandı

23 Avqust 2017 14:17

Azərbaycan yanğınsöndürənləri Gürcüstanda yanğınların söndürülməsində aktiv iştirak edirlər - FOTOLAR

23 Avqust 2017 14:13

Misirin XİN başçısı ABŞ prezidentinin müşaviri ilə görüşünü təxirə salıb

23 Avqust 2017 14:07

“İtirlmiş topaqlar” və... - İrəvandan Ankaraya qəbuledilməz ÜÇ ŞƏRT

23 Avqust 2017 14:03

"Qarabağ" - "Qəbələ" oyununun vaxtı açıqlanıb

23 Avqust 2017 14:02

Həbsdə olan NİDA üzvü Ali Məhkəməyə müraciət edib

23 Avqust 2017 13:57

Bakıda qadın ərini bu üsulla aldadırmış

23 Avqust 2017 13:55

Bakıda dələduzluq edən DİL KURSLARI: pulları alıb qeybə çəkildilər - ŞİKAYƏT

23 Avqust 2017 13:53

“Barselona” Koutinyo üçün “Liverpul”a dördüncü dəfə təklif göndərəcək

23 Avqust 2017 13:47

Bakıda kollecdən oğurluq oldu

23 Avqust 2017 13:44

Gürcüstan prezidenti: "Azərbaycanlılar əsl dostlarımız olduqlarını göstərdilər"

23 Avqust 2017 13:42

“Accessbank” müxtəlif peşə sahibləri üçün sərfəli kreditlər təklif edir

23 Avqust 2017 13:42

BAKI: Bu ərazilərdə evlər söküləcək, yeni binalar tikiləcək

23 Avqust 2017 13:39

Bayram Kürdəxanılının YAS MƏRASİMİNDƏN FOTOLAR

23 Avqust 2017 13:38

“Üçüncü günün adamı” filminin beynəlxalq təqdimatı olacaq

23 Avqust 2017 13:37

Azərbaycanın məişət malları istehsalçısının rəhbərliyi yenidən formalaşdırılacaq

23 Avqust 2017 13:37

Smartfonların satış həcmi 7% yüksəlib

23 Avqust 2017 13:35

Səudiyyə Ərəbistanı Qətərdə çevriliş etməyə hazırlaşır

23 Avqust 2017 13:33

Gəncədə ağır qəza: piyada öldü

23 Avqust 2017 13:29

Bayram Kürdəxanlı: "Əzrail adam daşıyır, bu dünyadan..."

23 Avqust 2017 13:29

"Barselona" Neymardan belə qisas alacaq

23 Avqust 2017 13:27

Qadını döyüb hədələyən şəxs tanışı çıxıb

23 Avqust 2017 13:24

Zabrat avtobusunda cibgir yaxalandı

23 Avqust 2017 13:24

“Kopenhagen”nin "Qarabağ" üçün heyəti

23 Avqust 2017 13:17

Ərdoğan: “Almaniya ya Türkiyə ilə yenidən gözəl işlər görmək yolunu axtarar, ya da 2019-cu il gözləyər”

23 Avqust 2017 13:17

“Kopenhagen” “Qarabağ” üçün heyəti açıqladı

23 Avqust 2017 13:14

ABŞ İraq və Suriyada aldığı dərsləri yeni müstəmləkəsində tətbiq edəcək

23 Avqust 2017 13:13

Politoloq: “Ankara Ermənistanla sərhəd məsələsində prioritetlərini dəyişməyəcək”

23 Avqust 2017 13:03

Bakıda borca görə atasını öldürən, anasını isə yaralayan şəxsin məhkəməsi başlayıb

23 Avqust 2017 13:02

Tanınmış meyxanaçının ölümü ilə bağlı

23 Avqust 2017 12:59

Türkiyədə faizlər 8 illik maksimuma yüksəlib

23 Avqust 2017 12:57

"Neftçi"nin baş məşqçisi kim olacaq? - İDDİA

23 Avqust 2017 12:57

“Qarabağ” mərhələ keçsə...

23 Avqust 2017 12:54

Azad Rəhimov Qəbələdə vətəndaşları qəbul edib

23 Avqust 2017 12:52

Azərbaycanda saxlanma müddəti keçmiş məhsullar aşkar edilib

23 Avqust 2017 12:52

Bu şorlar təhlükəlidir - SİYAHI

23 Avqust 2017 12:49

2017-ci ilin ən çox pul qazanan KİŞİLƏRİ - FOTO

23 Avqust 2017 12:48

200 terrorçu eyni anda məhv edildi - İLK GÖRÜNTÜLƏR - VİDEO

23 Avqust 2017 12:48

Prokuror İŞİD-ə dəstək verən terrorçulara cəza istədi

23 Avqust 2017 12:43

DİN: Lənkəran Regional Elektrik Şəbəkəsinə məxsus avotomobili yandıran şəxs saxlanılıb

23 Avqust 2017 12:42

Bakıda bir neçə nəfərə hədə-qorxu gələrək pullarını alan dəstə üzvləri tutulub

23 Avqust 2017 12:42

Sabahın hava proqnozu açıqlandı

23 Avqust 2017 12:42

Azərbaycanda 365 xəstəyə böyrək köçürülüb

23 Avqust 2017 12:41

Temperatur 41 dərəcəyə qalxacaq - XƏBƏRDARLIQ

23 Avqust 2017 12:39

41 dərəcə isti - SABAHIN HAVASI

23 Avqust 2017 12:38

Sabah 360 zəvvar Məkkəyə yola düşəcək

23 Avqust 2017 12:37

Yeni süni intellekt sadə videokamera vasitəsilə istənilən emosiyanı tanıyır

23 Avqust 2017 12:35

Azərbaycandan Həcc ziyarətinə kvotadan artıq sayda zəvvar gedəcək

23 Avqust 2017 12:34