Bahadur Seyidov

Köşə yazarı

10:55 3 Aprel 2017 2215
A- A+

​Saytlar intihar xəbərlərini necə verməlidir? - SOS

“Bu akşam ölürüm beni kimse tutamaz” – bu mahnının populyar olduğu il Türkiyədə 34 min intihar hadisəsi baş vermişdi. Mahnı bir müddət bütün kanallarda qadağan olunmuşdu...

Bunu boş yerə xatırlamadım...

İnformasiyanın təqdim edilmə tərzinin insanlara böyük təsiri olduğu danılmazdır.

İntihar xəbərlərinin yayılmasında medianın üzərinə böyük məsuliyyət düşür.

Bu mövzu məni çox narahat edirdi, ona görə də, xarici mətbuatdan bu bardə bəlkə də, yüzə yaxın məqalə oxudum.

Oxuduğum onlarla araşdırma məqalələrindən də bəlli olur ki, “media intihar xəbərlərinin verilməsinə diqqət etmədikdə, intihar edənlərin sayı artan xətlə dəyişir”.

İntihar xəbərlərinin verilişinə dair mediada bir qayda yaradılması şərtdir.

İntiharı çıxış yolu kimi göstərən başlıqlara da rast gəlirik:

“Ölümü seçdilər”, “Əl-ələ tutub intihar etdilər”, “Nişanlısının evinin önündə özünü kəndirlə asdı” və s.

Sanki, intihar etmək istəyənlərə yeni idealar veririk.

İntihar etmək istəyənlərin sayı, intihar edənlərdən qat-qat artıqdır.

Açıq-saçıq şəkillər, videolar düşünülmədən paylaşılır.

Bəzən fikirləşirəm ki, bir saytdan ömürboyu qazandığım pul və ya “İP” bir insanın ölümünə az da olsa səbəb olarsa, bu fəaliyyətə dəyərmi?..

İntihar xəbərlərini bəzəkli-düzəkli şəkillərlə verməyimiz bir tərəfə qalsın, bəzən bunu istəmədən problemin həlli kimi də göstəririk:

”Əli hər yerdən üzülən filankəs intiharı seçdi...”

İntihar xəbərlərini verərkən hadisənin başvermə səbəbini heç bir qınaq olmadan təqdim edirik. Məsələn, hansısa bir ekspertin kəskin tənqidi ilə vermək mümkündür.

İntihar edən şəxsin arxada qoyduğu gözüyaşlı insanlar haqqında məlumat yoxdur. Məsələn, iki oğul anası intihar etdi”- yazmaqdansa, məncə, “İki uşağı kimsəsiz (gözüyaşlı) qoyub intihar etdi” yazmaq daha münasib olardı...

Jurnalistlər xəbərə sırf informasiya vermək xətrinə yox, bir az da yaradıcı yanaşmalıdır.

Əlqərəz: Sayt rəhbərlərinə, redaktorlara təkliflərim; (Bu, mənim öz ideyam deyil, araşdırmalardan gəldiyim qənaətdir)

* Xəbərdə psixoloji səbəblər göstərilməməli, intihara gətirib çıxaran depressiya, narkotik maddə asılılığı kimi xəstəliklərin müalicəsinin olduğu vurğulanmalı və necə kömək alınacağı barədə məlumat verilməlidir.

* İntihar xəbərlərdə cəsarətli bir davranış olaraq göstərilməməlidir. Xəbər ilk səhifələrdə, şəkilli, rəngli və ətraflı verilməməlidir.

* Hadisə romantik və sirli bir davranış olaraq dəyərləndirilməməli, intihar bir həll yolu olaraq göstərilməməlidir.

* İntihar cəhdlərindən sonra meydana gələ biləcək ağır fiziki travmaların – beyinə mənfi təsiri, iflic və s. problemlər ekspertlərin rəyi kimi təqdim olunmalıdır.

* İntiharlar bir problem həlli olaraq göstərilməməlidir. Müxtəlif başqa təsirli həll yolları olduğu, bunlara çata bilməmə vəziyyətində bu nəticənin ortaya çıxdığı ifadə edilməlidir.

* İntiharın məhşurlaşmaq kimi bir tərəfi olduğu göstərilməməlidir. Torpağın üzü soyuqdur, ən dəyərli insanlar belə unudulur...

* Xəbərlərdə fərdlərin intihar düşüncələrinə köməkçi ola biləcək təşkilatlar, müalicə variantları haqqında məlumat verilməlidir.

* Necə intihar edilə biləcəyini göstərən ətraflı intihar xəbərlərindən çəkinilməlidir. Hadisə heç bir halda geniş şəkildə, təfsilatı ilə yayımlanmamalıdır.

Bahadur Seyidov

RƏYLƏR

YAZARIN DİGƏR YAZILARI

DİGƏR KÖŞƏ YAZILARI

Ölkə mətbuatında bugün »

Prezident BMT-də ASAN Xidmət barəsində danışdı

20 Sentyabr 2017 23:59

Azərbaycan neftinin SON QİYMƏTİ -

20 Sentyabr 2017 23:55

Deputat: "Gürcüstanın bəzi bölgələrində təbii qazın qiyməti nəzərdə tutulduğundan çox artırılıb"

20 Sentyabr 2017 23:52

Azərbaycan neftinin SON QİYMƏTİ - 57 dolları keçdi

20 Sentyabr 2017 23:43

Soyğunçular polis bölməsindən oğurluq etdi -

20 Sentyabr 2017 23:40

Bakıda keçiriləcək finalın dəqiq tarixi bəlli oldu

20 Sentyabr 2017 23:39

Bakıda 36 yaşlı qadını avtomobil vurub

20 Sentyabr 2017 23:32

Bakıda iki maşın yandı

20 Sentyabr 2017 23:24

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev BMT-nin baş katibiylə görüşüb

20 Sentyabr 2017 23:24

Azərbaycan Prezidenti Nyu-Yokda BMT-nin baş katibi ilə görüşüb

20 Sentyabr 2017 23:22

Abadi -

20 Sentyabr 2017 23:18

Türkiyədə uşaqlara daha çox hansı adların verildiyi açıqlanıb

20 Sentyabr 2017 23:17

Bakı metrosunda 9 yeni stansiya tikiləcək

20 Sentyabr 2017 23:13

AFFA prezidenti: “Etimadı doğruldacağıq”

20 Sentyabr 2017 23:04

Emzar Kviçiani: "Mübarizəmizi sonadək davam etdirəcəyik"

20 Sentyabr 2017 23:02

Bu uşağın iki üzü , 4 əli, 4 ayağı var -

20 Sentyabr 2017 23:00

"Qarabağ" - "Roma" oyununa bilet ALMAĞA TƏLƏSİN - yalnız 2 manatlıq biletlər qaldı

20 Sentyabr 2017 22:58

Ərdoğan Putinlə görüşəcək

20 Sentyabr 2017 22:54

Azərbaycanda nikahdankənar uşaqların ən çox və ən az doğulduğu bölgələrin adları açıqlanıb

20 Sentyabr 2017 22:52

İlham Əliyev amerikalı həmkarı Donald Tramp və xanımının adından təşkil olunmuş qəbulda iştirak edib

20 Sentyabr 2017 22:40

Bank işçilərinə əsəbləşdi -

20 Sentyabr 2017 22:36

Gəncədə maşın piyadanı vurdu

20 Sentyabr 2017 22:34

9 aylıq hamilə olmasına heç kim inanmır - FOTOLAR

20 Sentyabr 2017 22:28

Yaponiyanın Honsü adasında 6,1 bal gücündə zəlzələ olub

20 Sentyabr 2017 22:27

Makron -

20 Sentyabr 2017 22:25

Daşkəsən sakini arvadı və qayınanasını bıçaqladı

20 Sentyabr 2017 22:19

FED uçot dərəcəsini dəyişmədi

20 Sentyabr 2017 22:13

Bu türk Meksikada zəlzələ baş verəcəyini əvvəlcədən demişdi -

20 Sentyabr 2017 22:10

Prezident İlham Əliyev Trampla görüşdü

20 Sentyabr 2017 22:09

105 yaşlı gəminin qalıqları yoxa çıxır

20 Sentyabr 2017 21:58

Mətanət İsgəndərlinin qızının toyundan - GÖRÜNTÜLƏR

20 Sentyabr 2017 21:49

Elektrik enerjisinə görə ödənişlərlə bağlı -

20 Sentyabr 2017 21:49

Gəncədə avtomobil piyadanı vurub

20 Sentyabr 2017 21:47

Həkimlər pişiklərdən uzaq durmağı tövsiyyə edir - Cinsi xəstəliyə yol açır

20 Sentyabr 2017 21:43

Tibb kollecini bitirən oğlan tələbəyə "tibb bacısı" diplomu verilib - VİDEO

20 Sentyabr 2017 21:33

Zidan "Real"la yeni müqavilə imzaladığını açıqladı

20 Sentyabr 2017 21:28

Elmar Məmmədyarov: "Azərbaycan beynəlxalq norma və prinsiplərin qorunması istiqamətində davamlı səylər göstərir"

20 Sentyabr 2017 21:27

Ruhani: “ABŞ razılaşmaları pozur, özünə qarşı etimadı sarsıdır”

20 Sentyabr 2017 21:18

Rövnəq Abdullayev: "UEFA Avropa Liqasının Bakıda keçirilməsi ilə bağlı qərar hər birimiz üçün çox sevindiricidir"

20 Sentyabr 2017 21:17

Azərbaycan Prezidenti: "Ermənistanın hərbi təxribatı davam edərsə, ölkəmiz BMT-nin xartiyasına uyğun olaraq, təcavüzkarı yenidən cəzalandıracaq"

20 Sentyabr 2017 21:17

İlham Əliyev -

20 Sentyabr 2017 21:15

30 yaşlı qadın özünü asdı - Daşkəsəndə

20 Sentyabr 2017 21:14

İlham Əliyev -

20 Sentyabr 2017 21:04

2034-cü ildən sonra qaz dünyada əsas enerji mənbəyi olacaq

20 Sentyabr 2017 21:02

Yasamal rayonunda mənzil qarət olunub - VİDEO

20 Sentyabr 2017 20:58

İlham Əliyev -

20 Sentyabr 2017 20:58

Prezident: "Bu gün Azərbaycan nəinki sənaye və kənd təsərrüfatı, o cümlədən əqli məhsullarını ixrac edir"

20 Sentyabr 2017 20:57

Bakıda "Caspian Energy Transport Forum" keçirilib

20 Sentyabr 2017 20:52

Prezident İlham Əliyev: "Bəşəriyyətə qarşı bu dəhşətli cinayəti törədən hərbi kriminallardan biri Ermənistanın hazırki prezidentidir"

20 Sentyabr 2017 20:52

"Qarabağ"ın oyununa yalnız 2 manatlıq biletlər qaldı

20 Sentyabr 2017 20:49