Ən çox axtarılan kitab, əcaib böcək, Türkiyəni şoka salan şeirlər – DƏLİ DAHİLƏR

Ən çox axtarılan kitab, əcaib böcək, Türkiyəni şoka salan şeirlər – DƏLİ DAHİLƏR
11:34 8 Dekabr 2015
32 Dünya
Ölkə mətbuatı
A- A+

 

 “Əgər mən bu kitabla ağıl xəstələrinə kiçicik bir xidmət yapa bildimsə, onların dumanlı-tüstülü dünyasına işıqlı bir pəncərə aça bildimsə, mənim üçün böyük mutluluq olacaq”. Bu cümlə 1994-cü ildə İstanbul şəhərində çap olunmuş “İniltilər” adlı qeyri-adi şeirlər kitabının tərtibatçısı Bedia xanım Tuncerin həmin kitaba yazdığı ön sözdən götürülüb. Dünyada bənzəri olmayan bu balaca, aztirajlı antologiyada toplanan şeirlərin müəllifi ruhi xəstələrdir.    

Kitab necə yaranıb?

Deməli, 1991-ci ildə Türkiyənin Milli Eyitim Bakanlığı Bedia xanımı Bakırköy Ruh və Sinir Xəstələri dispanserindəki xəstələrə oxuma-yazma dərsi keçmək üçün təyinat verir. Onun üçün gözlənilməz olsa da, təklifdən imtina etməyən gənc müəllimə sinir xəstələrinə dərs deməyə yollanır və həmin ildən 1994-cü ilə qədər dispanserdə çalışır. Ruhi müvazinətini itirmiş insanlarla son dərəcə mehriban davranan xanım, tezliklə hər bir xəstənin rəğbətini qazanır. Bedia Tuncer bu illər ərzində təkcə dərs keçməklə kifayətlənmir, həm də onların xarakterini, keçmiş həyatını, düşüncələrini, arzularını öyrənməyə çalışır.

 

Bedia Tuncerin gündəliyindən:


“...İlk günlər dispanserdə işləməyə razılıq verdiyim üçün çox peşman idim. Məni ölü baxışları ilə gözaltı süzən dəlilərdən əndişələnirdim. Bir gün özümün də onların halına düşəcəyimi fikirləşirdim. Lakin getdikcə vəziyyət dəyişdi, hər bir ruhi xəstənin mənə ehtiyacı olduğunu hiss etdim”.
“...Məncə, onlar adi insan düşüncəsinin o biri tərəfinə keçiblər. Yəni, düşüncə çəpərinin o biri üzünə, bəlkə də uşaqlıq tərəfinə. Bəziləri lap yaşlı uşağa bənzəyirlər. Özlərindən asılı olmayaraq bizdən şübhələnir, haçansa onlara edilmiş pisliyin təkrar olunacağından qorxurlar”.

“...Bəzən şizofreniya onları elə həssas vəziyyətə salır ki, qəlbdən səmimi olmayan adam ona yaxın düşə bilmir. Ona görə təbiətə daha çox etibar edirlər. Heyvanları sevirlər, ağaclara, güllərə qulluq eləmək istəyirlər. Burada bir kişi var, xəstəxanaya düşmə səbəbini oxuyanda qəlbim ağrıdı. Sənəddə yazılıb ki, N.T. yolu keçərkən üstündən maşın keçmiş bir tısbağa görür. İnsanların bu vəhşiliyinə dözməyən N.T. əynindəki paltarları soyunub tısbağaya bükür və yolun tən ortasında lüm-lüt dayanaraq sürücülərə protest edir. Zənnimcə, o, həm də cəmiyyətimizə protest etmişdi”.

 Öz hisslərini hərdən kağıza köçürən ruh xəstələri də Bedia Tuncerin gözündən yayınmır. Yazdıqlarını gizlədən xəstələr nəhayət, müəllimənin səmimiyyətinə hörmət əlaməti olaraq öz şeirlərini ona oxumağa başlayırlar.

“...Şeirlərində sevgi, kədər, yalnızlıq, həyat eşqi, dostluq kimi hissləri son dərəcə səmimi ifadə etdiklərinə görə adam onların yazdığı şeirlərə biganə qala bilmir. Məncə, onların yazdıqlarını ömründə heç vaxt şeir oxumayan adam da sevər”.

Beləcə, Bedia Tuncer bu dörd il arası dəlilərin şeirlərini toplayaraq kitab çap etdirmək qərarına gəlir. Və nəhayət, ruhi xəstələrin şeirlərindən ibarət “İniltilər” adlı dünyada örnəyi olmayan şeirlər kitabını buraxdırır. Cəmiyyətdə böyük maraq doğuran “İniltilər” dərhal mağazalardan “göyə çəkilir”. Yeganə arzusu öz xəstələrini sevindirmək olan Bedia xanım kitabın təkrar çapı haqda heç düşünmür də.

“...Kitabda 26 müəllifin şeirləri toplanıb. Kitablardan onlara paylayanda necə sevinirdilər, bir görəydiniz! Onlar necə ağıllıdırlar! Onlar dahi şairlərdi!”

Bedia xanımın çap elədiyi “İniltilər”in nüsxələri hazırda Türkiyədə ən çox axtarılan qiymətli kitablardan sayılır.

“Düşünən şarkılar”

 

Sən demə, Bakırköy xəstəxanasında müalicə alan dəlilərin şeirlərinə bəstələnmiş mahnılardan ibarət albom da buraxılıbmış! Albomun yaranma tarixi haqda musiqiçi Volkan Uruk “Milliyet” qəzetinin əməkdaşına belə söyləyir:

“2008-ci ilin ortalarında Bakırköy ruhi xəstəxanasının servislərində musiqi dərsləri deyəsi oldum. Xəstələr məni hər dəfə maraqla qarşılayırdı. Bir gün 22-ci servisdə U.B. adlı yaşlı xəstə ilə yaxından tanış oldum. O, xəstəxanada pessimizmə qapılan Nəcip adlandırdığı dostunu ovutmaq üçün yazdığı şeirini gitarada çalaraq mənə oxudu. Sonra bir başqa bəstəsini ifa elədi. Onun ifa elədiyi şərqilər xoşuma gəldiyinə görə səsini telefonumun yaddaşına köçürtdüm və bu mahnıları aranjeman etmək fikrimi xəstənin həkimi Vedat Bilgiçə söylədim.  Sonra baş həkim Erhan Kurt Bedia xanımın bir vaxtlar çap elədiyi “İniltilər” kitabını mənə verib ordakı şeirlərə də musiqi bəstələməyimi xahiş etdi və bu mahnılardan albom buraxaramsa sponsor tapacağını bildirdi.  Beləcə, ruhi xəstələrin şeirlərinə bəstələnmiş “Düşünən şarkılar” adlı albom 2011-ci ildə hazır oldu. Albomdakı mahnıları  Teoman, Demet Sağıroğlu, Ahmet Özhan kimi bir çox ünlü sənətçilər ifa edirlər. Satışdan əldə olunan paralar isə təbii ki, Bakırköy xəstəxanasının fonduna verilir”.

Jurnalistin “Bəs albomun adını nədən belə qoydunuz?” sualına musiqiçi belə cavab verir:
“Bakırköy dispanserinin həyətində məşhur düşünən filosof heykəli var, ideya ordan gəldi. Elə o heykələ görə albomun da adını “Düşünən şarkılar” qoyduq”.

Son


Aradan uzun illər keçdikdən sonra, 2013-cü ildə “İniltilər” yenidən yada düşdü və kitab müəyyən əlavələrlə təzədən İstanbulda çap olundu. Yazımın fotolar hissəsində görəcəksiniz, ikinci dəfə basılmış kitabın üz qabığına yersiz olaraq  əcaib bir böcək şəkli həkk edilib.

 














RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Merkelin seçkilərdən sonra ilk açıqlaması

25 Sentyabr 2017 01:26

20 Yanvar metrostansiyasının girişində gənc oğlan bıçaqlanıb

25 Sentyabr 2017 01:22

Moskvada 8 oteldə BOMBA HƏYƏCANI

25 Sentyabr 2017 01:13

Yaponiyada "Boeing"in bir hissəsi iki min metrdən avtomobilin üzərinə düşüb

25 Sentyabr 2017 01:12

Xırdalanda itkin düşən 13 yaşlı Ülvi tapıldı

25 Sentyabr 2017 01:10

Zeytunun inanilmaz faydaları

25 Sentyabr 2017 01:03

Gecələr smartfonlardan istifadənin bədənə və beyinə QORXUNC FƏSADLARI

25 Sentyabr 2017 00:58

"Qəbələ"nin futbolçuları arasında yumruq davası

25 Sentyabr 2017 00:50

Rusiyalı general Suriyada öldü

25 Sentyabr 2017 00:36

Prezidentin qızı məhkəməyə verildi - FOTO

25 Sentyabr 2017 00:28

Sentyabrın 25-nə olan

25 Sentyabr 2017 00:25

Elza tənqid olunduğu müsabiqədən getdi

25 Sentyabr 2017 00:09

Astroloji proqnoz - 25 sentyabr

25 Sentyabr 2017 00:08

Qan artıran qidalar

25 Sentyabr 2017 00:05

Tanzaniyada avtobus aşdı

24 Sentyabr 2017 23:56

Avro-2017-də ilk ¼ finalçılar bəlli oldu

24 Sentyabr 2017 23:54

Rusiyalı general Suriyada öldürüldü

24 Sentyabr 2017 23:48

Tanzaniyada avtobus aşıb, 2 nəfər ölüb, 42-si yaralanıb

24 Sentyabr 2017 23:42

ABŞ ordusu Liviyada İŞİD-in düşərgəsini bombaladı

24 Sentyabr 2017 23:38

Myanmada hindu döyüşçülərin kütləvi məzarlığı aşkar olunub

24 Sentyabr 2017 23:32

Meksikada ölənlərin sayı 319 nəfərə çatdı

24 Sentyabr 2017 23:28

Türkiyə və İran prezidentləri arasında

24 Sentyabr 2017 23:27

Suriyada Rusiya ordusunun general-leytenantı ölüb

24 Sentyabr 2017 23:22

Suriyada rus general öldürüldü

24 Sentyabr 2017 23:14

Hacıqabulda yük maşını mikroavtobusla toqquşdu - Xəsarət alanlar var

24 Sentyabr 2017 23:13

Necati Şaşmaz "Kurtlar Vadisi"nin başlama tarixini açıqladı

24 Sentyabr 2017 23:13

Avropa çempionatı: İtaliya və Serbiya yığmaları 1/4 finala yüksəlib

24 Sentyabr 2017 23:12

Voleybol yığmamızın məşqçisi: "Azarkeşlərin dəstəyi inanılmaz atmosfer yaratdı"

24 Sentyabr 2017 22:58

Zəlzələ nəticəsində ölənlərin sayı 318-ə-ə yüksəlib

24 Sentyabr 2017 22:52

Zaqatalada meşədə baş verən yanğın lokallaşdırılıb

24 Sentyabr 2017 22:39

Ruslan Qurbanov: "Dedi "ağzını bağla" və mənə yumruq vurdu"

24 Sentyabr 2017 22:37

Ayaq qoxusunu aradan qaldırmağın ən yaxşı üsulu

24 Sentyabr 2017 22:24

ABŞ-da kilsədə atışma

24 Sentyabr 2017 22:13

Hacıqabulda qəza - yaralılar var

24 Sentyabr 2017 22:09

İtaliyada döyüş təyyarəsi dənizə düşdü

24 Sentyabr 2017 22:04

Tərlan Əhmədov: "Fiziki, taktiki cəhətdən irəliləsək də, psixoloji cəhətdən çox iş görməliyik"

24 Sentyabr 2017 21:57

ABŞ-da kilsədə atışma: 6 yaralı

24 Sentyabr 2017 21:53

Zaqatala meşəsində baş verən yanğın lokallaşdırılıb

24 Sentyabr 2017 21:52

Bu andan bir saniyə sonra elə hadisə baş verdi ki...

24 Sentyabr 2017 21:49

Türkiyə və İran prezidentləri arasında telefon danışığı olub

24 Sentyabr 2017 21:47

"Qəbələ" "Neftçi"ni belə uddu - VİDEO

24 Sentyabr 2017 21:47

Hacıqabulda yol qəzası

24 Sentyabr 2017 21:40

FHN Zaqatalada yanğınla bağlı məlumat yaydı - YENİLƏNİB

24 Sentyabr 2017 21:34

Türkiyədə güclü zəlzələ baş verdi

24 Sentyabr 2017 21:28

Prezident İlham Əliyev milli komandamızın oyununda - FOTOLAR

24 Sentyabr 2017 21:24

Bədəninizdəki ehtiras nöqtələri

24 Sentyabr 2017 21:20

Almaniyada parlament seçkilərinin ilkin nəticələri açıqlandı

24 Sentyabr 2017 21:18

Hacıqabulda yol qəzasında 3 nəfər yaralanıb

24 Sentyabr 2017 21:17

Aviaşouda təyyarə qəzaya uğradı, pilot öldü

24 Sentyabr 2017 21:14

"Qəbələ" - "Neftçi" matçından sonra insident baş verib

24 Sentyabr 2017 21:12