Neftin qiyməti yenidən qalxa bilər...

Neftin qiyməti yenidən qalxa bilər...
15:05 10 Dekabr 2015
92 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Neftin dünya bazarındakı qiyməti orta müddətli perspektivdə 40-50 dollara, bir neçə ildən sonra isə 60, hətta 65 dollara qalxa bilər, amma qiymətlərin yenidən 100 dollara qalxacağını uzun müddət görməyəcəyik.

Bu barədə Milli.Az-a şərhində Azərbaycan Respublikasının Prezident yanında Strateji Araşdırmalar Mərkəzinin (SAM) İqtisadiyyatın təhlili və qloballaşma məsələləri şöbəsinin aparıcı elmi işçisi, enerji məsələləri üzrə ekspert Gülmirə Rzayeva deyib.

Ekspertin sözlərinə görə, hazırda dünya bazarında neftin qiymətinin enmə tendensiyası müşahidə olunur və artıq qiymət 40 dollardan da aşağı düşüb: "Qiymətlərin düşərək 40 dollar həddini aşması prosesi OPEC-in son qərarından sonra baş verdi. Çünki OPEC üzvləri, xüsusilə Səudiyyə Ərəbistanı neft hasilatını azaltmaq istəmədilər, əksinə, onun artırılması barədə qərar verdilər. Qiymətlərin bu cür düşməsi tendensiyası isə hələ bir müddət də davam edəcək.

G.Rzayeva hesab edir ki, İran nefti bazara çıxandan sonra qiymətlər bir az da aşağı düşəcək: "Nəzərə almaq lazımdır ki, hələ İranın əlavə neft həcmləri bazara çıxarılmayıb. Bu baş verərsə, İrana qarşı sanksiyalar tam qaldırıldıqdan sonra bu ölkəyə neftin xaricə nəqli üçün çox vaxt lazım olmayacaq. İran rəsmlərinin verdiyi məlumata görə, bu ölkə sanksiyaların qaldırılmasından sonra neft ixracatını günlük 500 000 bareldən 600 000 barrelə qədər artırmaq, üç ay ərzində isə ümumi ixrac həcmini günlük 2,5 million barelə çatdırmaq imkanına malikdir. Hazırda İranın neft anbarlarında 35 milyon barel neftin və kondensatın saxlanıldığı bildirilir və İran bu həcmi yeni hasilatın başlanmasına gədər ixrac edə bilər. Təbii ki, bu, qiymətlərə mənfi təsir göstərəcək və neftin qiyməti daha da düşə bilər. Yəni yaxın və nisbətən orta perspektivdə neftin qiymətinin qalxacağına işarə edən heç nə yoxdur".

İqtisadçı qeyd edib ki, neftin qiymətinin uzun müddət aşağı həddə qalması inandırıcı deyil: "Düzdür, İran dünya bazarına mövcud kotirovkadan daha ucuz neft çıxara bilər. Çünki İran siyasəti belədir ki, onlar üçün neftin qiyməti o qədər də önəmli deyil. Onlar sanksiyalardan sonra uzun illərdir bazarlarda, məsələn Avropada itirilmiş yerini (təxminən 600 min barel) bərpa etməyə çalışırlar. Hazırda onun yerini Səudiyyə Ərəbistanı, Rusiya və digər ölkələr tutub. Ona görə də İran bu bazarları geri qaytarmaq niyyətindədir. Bunun üçün isə qiymətdə müəyyən güzəştlərə getməlidir. İranın da qiymət strategiyası bundan ibarətdir ki, nefti kotirovkadan 1-2, hətta 2,5 dollar daha aşağı qiymətə təqdim etsin. Əgər İran bu addımı atarsa, o zaman qiymətlər müəyyən qədər aşağı düşə bilər. Amma neftin qiymətinin daim 40 dollardan aşağı olması da çox real görünmür. Çünki bu, enerji, neft sənayesinə böyük təzyiq deməkdir. Bu amil yeni neft-qaz layihələrinə investisiya qoyuluşunu azaldır. Unutmaq olmaz ki, qaz hasilatına investisiya qoyuluşu azalarsa, neftin hasilatı da azalacaq. Çünki qazla yanaşı, neft kondensatı hasil olunur. Ona görə də uzun müddətli perspektivdə bazarda balans yarana bilər. Bu baxımdan neftin qiymətinin uzun müddət, məsələn 4-5 il kəskin aşağı düşməsi o qədər inandırıcı deyil".

SAM-ın mütəxəssisinin fikrincə, qiymətlərin kəskin düşməsi uzun müddət davam edəcəyi təqdirdə, bu amil iqtisadiyyatı neftdən asılı ölkələrə, o cümlədən Azərbaycana mənfi təsir göstərəcək: "Sirr deyil ki, bu məsələ bizim də büdcəmizə və iqtisadiyyatımıza mənfi təsir edə bilər. Çünki büdcədə gələn il üçün neftin qiyməti 50 dollar müəyyən edilib. Qiymət 50 dollara uyğun olarsa, problem olmaz, gəlirlər və xərclər buna uyğun olaraq hesablanacaq. Amma qiymət aşağı olarsa və bu uzun müddət davam edərsə, gəlirlər azalacaq. Bu isə büdcə kəsirinə gətirib çıxara bilər. Kəsirlər olarsa, onların digər resurslar, məsələn, xarici investisiyalar, qrantlar və qeyri-neft sektorundan olan gəlirlər hesabına doldurulması planlaşdırılır. Qiymət 40 dollar və ya daha aşağı düşərsə, o zaman, düşünürəm ki, büdcədə müəyyən edilmiş neftin qiymətinə yenidən baxıla bilər və onu bir qədər də aşağı götürmək olar".

İlkin İzzət

Milli.Az

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Poroşenko Ərdoğanla görüşdü

21 Sentyabr 2017 03:39

Kanadalı alimlər işığı əks etdirməyən NƏHƏNG PLANET aşkarladılar - FOTOLAR

21 Sentyabr 2017 03:28

Meksikada baş vermiş zəlzələ qurbanlarının sayı 230-a çatıb

21 Sentyabr 2017 03:12

İlin sonunadək daha 3 “HTC” smartfonu buraxılacaq

21 Sentyabr 2017 03:03

Ərdoğanla Poroşenko Nyu-Yorkda görüşüb

21 Sentyabr 2017 02:47

Azərbaycan prezidentinin ABŞ-a səfəri başa çatdı

21 Sentyabr 2017 02:44

Dünyagörüşünüzü dəyişəcək 12 qəribə xəritə

21 Sentyabr 2017 02:33

ABŞ-nın xüsusi prokuroru Ağ Evdən Trampın fəaliyyəti ilə bağlı sənədlər istəyib

21 Sentyabr 2017 02:27

Bakı metropolitenində “Wi-Fi” olacaq

21 Sentyabr 2017 02:18

Bu il istehsal edilən kənd təsərrüfatı məhsullarının dəyəri 4 milyon manatdan çox olub

21 Sentyabr 2017 02:03

"Mariya" qasırğası ikinci dərəcəli fırtınaya qədər zəifləyib

21 Sentyabr 2017 02:02

Odessanın vitse-meri uşaq düşərgəsindəki yanğına görə vəzifəsindən istefa verib

21 Sentyabr 2017 01:52

8 mindən çox insan köməksiz qalıb -

21 Sentyabr 2017 01:51

ADA Universiteti Nazirliklə əməkdaşlıq edəcək

21 Sentyabr 2017 01:43

"Marca" -

21 Sentyabr 2017 01:30

Elektrik enerjisinə görə ödənişlərlə bağlı - YENİLİK

21 Sentyabr 2017 01:23

ABŞ-dan PYD-yə növbəti dəstək

21 Sentyabr 2017 01:12

Yaponiya sahillərində güclü zəlzələ

21 Sentyabr 2017 01:04

Sakit okeanda, Vanuatu sahillərində 6,5 bal gücündə zəlzələ olub

21 Sentyabr 2017 01:02

Meksikada 3 günlük matəm elan edilib

21 Sentyabr 2017 00:58

Misirdə binanın çökməsi nəticəsində tələfat artdı -

21 Sentyabr 2017 00:55

Bermud üçbucağında yeni ada peyda oldu - Alimlər heyrət içindədir

21 Sentyabr 2017 00:43

Prezident İlham Əliyev: "Ermənistan qondarma xəritələr icad edərək Dağlıq Qarabağı oraya daxil edir"

21 Sentyabr 2017 00:37

Xızıda 312 ədəd partlamamış hərbi sursat aşkarlanıb

21 Sentyabr 2017 00:37

Mikroavtobus divara çırpıldı - 19 yaralı

21 Sentyabr 2017 00:34

İspaniya polisi Kataloniya muxtar vilayətinin binalarına -

21 Sentyabr 2017 00:33

Aparıcı Zaur müğənni Damlanın cüzdanından 3500 manat çıxardı... - FOTO

21 Sentyabr 2017 00:23

ABŞ-da məktəbdə atışma olub, xəsarət alan var

21 Sentyabr 2017 00:22

Yaponiyada 6,1 bal gücündə zəlzələ olub

21 Sentyabr 2017 00:15

Astroloji proqnoz - 21 sentyabr

21 Sentyabr 2017 00:13

Prezident BMT-də ASAN Xidmət barəsində danışdı

20 Sentyabr 2017 23:59

Azərbaycan neftinin SON QİYMƏTİ -

20 Sentyabr 2017 23:55

Deputat: "Gürcüstanın bəzi bölgələrində təbii qazın qiyməti nəzərdə tutulduğundan çox artırılıb"

20 Sentyabr 2017 23:52

Azərbaycan neftinin SON QİYMƏTİ - 57 dolları keçdi

20 Sentyabr 2017 23:43

Soyğunçular polis bölməsindən oğurluq etdi -

20 Sentyabr 2017 23:40

Bakıda keçiriləcək finalın dəqiq tarixi bəlli oldu

20 Sentyabr 2017 23:39

Bakıda 36 yaşlı qadını avtomobil vurub

20 Sentyabr 2017 23:32

Bakıda iki maşın yandı

20 Sentyabr 2017 23:24

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev BMT-nin baş katibiylə görüşüb

20 Sentyabr 2017 23:24

Azərbaycan Prezidenti Nyu-Yokda BMT-nin baş katibi ilə görüşüb

20 Sentyabr 2017 23:22

Abadi -

20 Sentyabr 2017 23:18

Türkiyədə uşaqlara daha çox hansı adların verildiyi açıqlanıb

20 Sentyabr 2017 23:17

Bakı metrosunda 9 yeni stansiya tikiləcək

20 Sentyabr 2017 23:13

AFFA prezidenti: “Etimadı doğruldacağıq”

20 Sentyabr 2017 23:04

Emzar Kviçiani: "Mübarizəmizi sonadək davam etdirəcəyik"

20 Sentyabr 2017 23:02

Bu uşağın iki üzü , 4 əli, 4 ayağı var -

20 Sentyabr 2017 23:00

"Qarabağ" - "Roma" oyununa bilet ALMAĞA TƏLƏSİN - yalnız 2 manatlıq biletlər qaldı

20 Sentyabr 2017 22:58

Ərdoğan Putinlə görüşəcək

20 Sentyabr 2017 22:54

Azərbaycanda nikahdankənar uşaqların ən çox və ən az doğulduğu bölgələrin adları açıqlanıb

20 Sentyabr 2017 22:52

İlham Əliyev amerikalı həmkarı Donald Tramp və xanımının adından təşkil olunmuş qəbulda iştirak edib

20 Sentyabr 2017 22:40