Azərbaycanın "Çin səddi" - Beşbarmaq qalası... - REPORTAJ

Azərbaycanın "Çin səddi" - Beşbarmaq qalası... - REPORTAJ
17:19 12 Dekabr 2015
42 Sosial
Ölkə mətbuatı
A- A+

Qədim zamanlardan bu günümüzə qədər gəlib çıxan Beşbarmaq qalası Bakı-Siyəzən avtomobil yolunun 95-ci kilometrliyində yerləşir. 1636-cı ildə Beşbarmaq dağında olan alman səyyahı Adam Oleari öz yazılarında qədim tikili haqqında məlumat verib. O, qalanın hər birinin uzunluğu 42 funt olan yonulmuş daşlardan inşa olunduğunu qeyd edib.

 

 

APA TV-nin şimal bürosunun xəbərinə görə, qala ətrafında ən qədim müdafiə istehkamlarından biri - Beşbarmaq paralel müdafiə səddi mövcuddur. Alban tarixçisi Musa Kalankatlının məlumatlarından aydın olur ki, V əsrin ortalarında Sasanilər əleyhinə başlanan üsyan zamanı yerli əhali qalanın paralel divarları arasında gizlənib.

 

1683-cü ildə Beşbarmaq dağında olan alman səyyahı Kempfer yazır: “Bu dağ Qafqaz sıra dağlarının dənizə doğru çıxıntısı olub, bir tərəfi həddindən artıq yüksəklik, digər tərəfi isə dənizə çox yaxındır”. Müharibə zamanı bu divarlar arasında bir şəhərin əhalisini yerləşdirmək və düşməndən qorumaq mümkün olub.

 

Gördüyünüz bu tarixi abidə əslində vulkanik mənşəli coğrafi obyektdir. Bu obyektin yerləşdiyi coğrafi mövqe əhəmiyyətli idi. Şimaldan gələn yollara nəzarət etmək üçün Sasanilər dövründə IV əsrin sonlarında həm burda qala tikilmiş, həm də Beşbarmaqdan Xəzər dənizinə qədər ərazidə sədd inşa edilmişdi. Ümumiyyətlə Sasanilər dövründə 3 belə müdafiə səddi inşa olunmuşdu ki, biri Beşbarmaq səddi, biri Gilgilçay səddi, biri isə Dərbənd səddidir. Bu sədlərdən ən qədimi Beşbarmaq səddi hesab olunur. Digər iki sədd V əsrin sonlarında I Qubadın dövründə inşa edilsə də, bu səddin tarixi IV əsrin sonu - V əsrin əvvəllərinə təsadüf edir. Qalanın bəzi hissələri indi də qalmaqdadır, qalan hissəsi isə tarixi dövrlər ərzində dağıntıya məruz qalıb. Əhali arasında daha çox ziyarətgah kimi tanınsa da, Siyəzən rayonu ərazisində yerləşən iki dünya əhəmiyyətli tarixi abidədən biridir.

 

Abidənin və  bu ətrafda yerləşən  qala qalıqlarının öyrənilməsi məqsədilə 1925-ci ildə bura xüsusi ekspedisiya göndərilib. 1980-1985-ci illərdə AMEA-nın Tarix İnstitutunun Gilgilçay arxeoloji dəstəsi abidədə tədqiqat işləri aparıb. Bu zaman Beşbarmaq dağının ətəyindən başlayaraq dənizin sahilinədək davam edən paralel divarların qalıqları tapılıb.

 

Bizin hal-hazırda dayandığımız yerdə, Siyəzən rayonundan 15 km aralıda Beşbarmaq paralel müdafiə səddi, Beşbarmaq qalası və ziyarətgah yerləşir. Bu gün bura ziyarətgah kimi də istifadə olunur. Nəinki yerli turistlər, xaricdən gələnlər də qalanın tikintisi barədə ətraflı məlumat almaq istəyirlər. Beşbarmaq paralel müdafiə səddi ən qədim müdafiə sədlərindən biridir.

 

Tarixçi Musa Kalankatlı yazır: “V əsrin ortalarında Albaniyada üsyan nəticəsində qala tutulur və müdafiə səddi darmadağın edilir”. Beləliklə, 452-ci ildə Sasanilər əleyhinə başlayan üsyan zamanı Beşbarmaq müdafiə divarları dağıdılır. Bundan sonra Sasanilər hun hücumlarının qarşısını almaq məqsədilə buradan 23 km şimalda yeni müdafiə divarları - Gilgilçay müdafiə istehkamını tikdirirlər.

 

Qeyd edək ki, bu abidə dünya əhəmiyyətli tarixi abidədir və dövlət tərəfindən qorunur.

 

 

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Narkotik keçirilməsinin qarşısı alındı

21 Sentyabr 2017 14:45

“Alves Neymarın fahişəsi kimidi” – Dieqo Forlan

21 Sentyabr 2017 14:44

"Mariya" daha bir ölkəni cənginə aldı - FOTO

21 Sentyabr 2017 14:43

Liviya sahillərində gəmi batıb, 100-dən çox qaçqın itkin düşüb

21 Sentyabr 2017 14:42

İtaliya çempionatında maraqlı anlar

21 Sentyabr 2017 14:38

Mobil qurğular üçün 1 terabaytlıq sərt disk təqdim olunub

21 Sentyabr 2017 14:35

Rusiyalı general və polkovnik Suriyada güllələndi

21 Sentyabr 2017 14:33

İlham Əliyevdən Ermənistanı qorxuya salan sözlər və İRƏVANA SON XƏBƏRDARLIQ

21 Sentyabr 2017 14:33

Azərbaycanın Koreyadakı səfirinə “İlin Səfiri” mükafatı təqdim edilib

21 Sentyabr 2017 14:32

Pərvin Abıyeva hansı milyonçunun seksual "qızı" imiş?

21 Sentyabr 2017 14:30

Türkiyə və Rusiya prezidentlərinin müzakirə edəcəyi əsas mövzular açıqlanıb

21 Sentyabr 2017 14:27

"Alveş Neymarın faşihəsi kimidi"

21 Sentyabr 2017 14:27

Faiq Ağayev saçını rəngləyən kişiləri müdafiə etdi - VİDEO

21 Sentyabr 2017 14:24

CİA-nın qurduğu ŞOK PUSQU: MİT-in planı necə İFŞA EDİLDİ?

21 Sentyabr 2017 14:23

Azərbaycanlı şair yeni din yaradır, dini kitab yazır"

21 Sentyabr 2017 14:21

Dörd dövlətin xəritədə qalmaq üçün ÖLÜM-DİRİM MÜBARİZƏSİ

21 Sentyabr 2017 14:18

Azərbaycanda zəlzələ baş verdi

21 Sentyabr 2017 14:12

İllər onu belə dəyişdi...

21 Sentyabr 2017 14:10

Gömrük Komitəsindən iddialara SƏRT REAKSİYA

21 Sentyabr 2017 14:08

Sabahdan Məhərrəm ayı başlayır

21 Sentyabr 2017 14:07

Dünya liderləri və həyat yoldaşları BMT-də... - FOTOLAR

21 Sentyabr 2017 14:04

Dekabrda dollar yenidən bahalaşacaq

21 Sentyabr 2017 13:59

Azərbaycanda ticarət və xidmət sektoruna kredit qoyuluşu azalmağa davam edir

21 Sentyabr 2017 13:57

Moldova prezidentinin istefası təklif edilib

21 Sentyabr 2017 13:57

Keniyada ağ rəngli zürafə ailəsi tapılıb - İlk dəfə - FOTOLAR

21 Sentyabr 2017 13:53

2018-ci il Qış Olimpiya Oyunlarının medalları təqdim olunub

21 Sentyabr 2017 13:52

Sergen Yalçın istefa verdi

21 Sentyabr 2017 13:47

"Zirə" -"İnter" və "İnter" - "Neftçi" oyunları təxirə salndı

21 Sentyabr 2017 13:47

Azərbaycanlı müğənni gözəllik yarışmasına qatıldı - FOTOLAR

21 Sentyabr 2017 13:44

Azərbaycanda “ANALOQU” OLMAYAN XİDMƏT: 7 milyon insan belə aldadılır

21 Sentyabr 2017 13:38

Fransada əsas müxalifət partiyasının sədr müavini istefa verib

21 Sentyabr 2017 13:37

"S&P" Çinin reytinqini azaldıb

21 Sentyabr 2017 13:37

Xanımları hələ də "dəli" edən yaşlı məşhurlarımız

21 Sentyabr 2017 13:35

Ali Məhkəmədə silahlı qarşıdurma

21 Sentyabr 2017 13:33

Lənkəraniski mahnısı iki gəncin HƏYATINI MƏHV ETDİ - BAKIDA

21 Sentyabr 2017 13:33

Qadının ölümünə səbəb olan sürücü tutuldu

21 Sentyabr 2017 13:29

Balakən SİLKƏLƏNDİ

21 Sentyabr 2017 13:28

Bakı Ali Neft Məktəbi Prezident təqaüdü alan tələbələrin sayına görə ölkə rekordu vurub

21 Sentyabr 2017 13:27

Vəzifəli şəxsləri barəsində cinayət işi başlandı

21 Sentyabr 2017 13:26

Balakəndə zəlzələ

21 Sentyabr 2017 13:24

Baş nazirin corabları BMT-nin iclasında gündəm oldu - FOTO

21 Sentyabr 2017 13:23

Nazəninin başına İŞ GƏLDİ: “Varlı kişi məni çağırdı masasına, əlini saldı boynuma...”

21 Sentyabr 2017 13:18

İqtisad Universitetinin vəzifəli şəxsləri barəsində cinayət işi başlanıb

21 Sentyabr 2017 13:17

Zaqatalada zəlzələ olub

21 Sentyabr 2017 13:17

Mesut Özilin nişanlısı xəstəxanalıq oldu

21 Sentyabr 2017 13:17

"Bu il Azərbaycanla Aİ arasında sazişin imzalanmayacaq"

21 Sentyabr 2017 13:14

ABŞ və Şimali Koreya: Dünyanı hansı fəlakət gözləyir?

21 Sentyabr 2017 13:14

Moskvada miqrantların iştirakı ilə kütləvi dava olub, 250 nəfər saxlanılıb

21 Sentyabr 2017 13:12

Acun Ilıcalı toyunda 4 gəlinlik dəyişən həyat yoldaşının GƏLİNLİKLƏRİNƏ SƏRVƏT xərclədi - FOTO

21 Sentyabr 2017 13:08

Nazir müavini: "Yeni sazişdə Azərbaycanın ərazi bütövlüyü, sərhədlərin toxunulmazlığı da öz əksini tapıb"

21 Sentyabr 2017 13:07