Dilində qüsur olan aparıcılar - Problem kimdədir?

Dilində qüsur olan aparıcılar - Problem kimdədir?
15:27 15 Dekabr 2015
29 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Bir neçə gün öncə Milli Televiziya və Radio Şurası və Dilçilik İnstitutunun birgə apardığı monitorinqlərin nəticələri açıqlanıb. Monitorinq nəticəsində məlum olub ki, yeddi televiziya kanalında - İctimai TV, "Xəzər" TV, ANS TV, ATV, "Space" TV, "Lider" TV və "Region" TV-də yayımlanan verilişlər izlənilərək ədəbi dil normalarının pozulma faktları aşkarlanıb.

Monitorinq zamanı təhlilə cəlb olunan və ədəbi dil normasının pozulmasını əks etdirən 831 faktdan 425-i fonoloji, 208-i leksik, 170-i qrammatik, 28-i üslubi səviyyədə normadan kənara çıxma hallarının göstəricisidir. Monitorinqin nəticələrinə görə, bir sıra telekanalarda aparıcıların danışığında qüsurlar aşkarlanıb. 

Aparıcıların nitq qüsurları ilə bağlı hesabata teletənqidçi Qulu Məhərrəmli münasibət bildirib. 

Milli.Az xəbər verir ki, Q.Məhərrəmli azvision.az-a açıqlamasında bildirib ki, monitorinqin nəticələri Azərbaycanda aparıcıların hamısının nitq qüsurlu olması demək deyil. Onun sözlərinə görə, televiziya şifahi dil olsa da, onun səsləndirilməsində bəzi qüsurlar var: "Burada ən önəmli qüsurlar Azərbaycan dilinin qaydalarına uyğun olmayan cümlə quruluşlarıdır. Bu nöqsanlar aparıcının yox, çox vaxt mətni yazanların təfəkküründən irəli gəlir. Televiziya dili şifahi dildir, ədəbi dilin bir qoludur. Amma bunun səsləndirilməsi ilə bağlı qüsurlar var. Vurğu düz deyilmir, intonasiya düz seçilmir, mətnin məzmununa uyğun intonasiya olmur, cümlə quruluşunda üslub səhvləri var. Cümlələrdə artıq şəkilçilər işlədilir. Məsələn, sözün kökü sakitlik, xoşbəxtlik olsa da, sakitçilik, xoşbəxtçilik kimi ifadə edilir. Bu kimi ifadələri bir, bir-iki aparıcı deyirsə, ona fikir verməmək olar, amma bütün aparıcıların belə danışması yolverilən deyil". 

Ekspert bəzi aparıcıların tənqid atəşinə tutulması düzgün yanaşma deyil. Onlar arasında işini bilənlər də var: "Monitorinqin aparıldığı müddətdə bu aparıcıların danışıqlarında qüsurlar aşkarlanıb. Bu qüsurların olmaması üçün aparıcılar çox çalışmalı və efirə yaxşı hazırlaşmalıdır. Aparıcının dilindən çıxan yalnış bir fikrin o dəqiqə lağa qoyulması düzgün deyil.

Canlı verilişin öz xüsusiyyəti var. Yalnışlıq ola bilər, anlayışla qarşılamaq lazımdır. Mili Televiziya və Radio Şurasının da keçirdiyi monitorinqin məqsədi odur ki, bütövlükdə ədəbi dilin qaydalarına riayət olunsun. Biz əgər mətni yazarkən Azərbaycan dilinin qaydalarına uyğun olmayan tərz seçiriksə, onları səhv deyiriksə, başqa dillərin təsiri ilə cümlə qururuqsa, deməli öz dilimizə hörmət etmirik. Vətənin sərhəddini, valideynlərimizi, evimizi qoruduğumuz kimi dilimizi də qorumalıyıq, hörmət etməliyik. Kimsə bunda qərəz axtarırsa, kimsə bunun bilərəkdən edildiyini düşünürsə yalnışdır. Bilirəm ki, onlar arasında çox tanınmış aparıcılar da var. Görünür həmin situasiyada onlar yaxşı formada olmayıb və efirə yaxşı hazırlaşmayıblar". 

Q.Məhərrəmli hesab edir ki, aparıcılar tənqid hədəfinə çevrilmək istəmirlərsə, Azərbaycan dilini mükəmməl şəkildə öyrənməlidir:

"Aparıcılar dilimizin səs təbiətini düz öyrənməli, intonasiyanı, vurğunun yerini yaxşı bilməlidirlər, mütaliələr aparmalı, dünya görüşləri olmalıdır. Bizdə aparıcını ilk dəfə efirə buraxırlar, daha sonra isə onun dili ilə məşğul olurlar. Belə olmaz. Aparıcı ilk növbədə laboratoriyadan keçməlidir, hazırlaşmalıdır, tam hazır olandan sonra efirə buraxılmalıdır. Xoşagəlməz hallarda bu səbəbdən yaranıb".

Milli.Az

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Bakıda "Caspian Energy Transport Forum" keçirilib

20 Sentyabr 2017 20:52

Prezident İlham Əliyev: "Bəşəriyyətə qarşı bu dəhşətli cinayəti törədən hərbi kriminallardan biri Ermənistanın hazırki prezidentidir"

20 Sentyabr 2017 20:52

"Qarabağ"ın oyununa yalnız 2 manatlıq biletlər qaldı

20 Sentyabr 2017 20:49

İsrail Azərbaycanla əməkdaşlığı genişləndirib -

20 Sentyabr 2017 20:46

Yeni "Lada Vesta"nın qiyməti MƏLUM OLDU: 11-13 min dollar

20 Sentyabr 2017 20:43

Türkmənistan prezidenti bəstələdiyi mahnını V Asiya Oyunlarının bağlanış mərasimində oxuya bilər

20 Sentyabr 2017 20:42

Daşkəsəndə bir ilin gəlini intihar edib

20 Sentyabr 2017 20:32

İranın tanınmış dirijoru Musiqili Teatrda tamaşa idarə edəcək

20 Sentyabr 2017 20:32

Xaçmazdakı meşə yanğını söndürülüb

20 Sentyabr 2017 20:30

Zəlzələdən əvvəl səmadakı paranormal parıltılar İNSANLARI QORXUTDU - VİDEO

20 Sentyabr 2017 20:28

Köhnə model maşını 172 minə satır - nömrəsinə görə - VİDEO

20 Sentyabr 2017 20:18

Avroliqanın Bakı Olimpiya Stadionunda keçiriləcək final görüşünün tarixi açıqlanıb

20 Sentyabr 2017 20:17

Bitkoin noyabrda yenidən bölünə bilər

20 Sentyabr 2017 20:07

İrəvana “dördgünlük müharibə” XƏBƏRDARLIĞI, daha ağır CAVAB… - GÜNÜN SİYASİ XÜLASƏSİ

20 Sentyabr 2017 20:03

Ərdoğan-

20 Sentyabr 2017 20:02

Silahlı Qüvvələrin Hərbi Akademiyasında elmi-praktik konfrans keçirilib

20 Sentyabr 2017 19:57

"Medi Sina” klinikasının sahibinin cinayət işi barədə YENİ XƏBƏR

20 Sentyabr 2017 19:54

Masallıda yol kənarında kişi meyiti tapılıb

20 Sentyabr 2017 19:52

Astrofiziklər dünyanın axırının YENİ TARİXİNİ AÇIQLADILAR – 23 sentyabr?

20 Sentyabr 2017 19:48

Azərbaycan və Macarıstan hökumətlərarası Birgə Komissiyanın iclası keçiriləcək

20 Sentyabr 2017 19:44

Həkimlər pişiklərdən uzaq durmağı tövsiyyə edir -

20 Sentyabr 2017 19:38

SÖZDƏN ƏMƏLƏ KEÇƏNLƏR: artıq kilolardan azad olmanın 20 İNANILMAZ NÜMUNƏSİ

20 Sentyabr 2017 19:33

"Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi” açıq müsabiqə elan edib

20 Sentyabr 2017 19:32

“Məhəmməd” adı Britaniyada 10 ən məşhur ad SİYAHISINDA

20 Sentyabr 2017 19:23

Bermud üçbucağında yeni ada peyda oldu -

20 Sentyabr 2017 19:16

ABŞ-ın neft ehtiyatları 1% artıb

20 Sentyabr 2017 19:12

Tovuzda avtomobil yanıb

20 Sentyabr 2017 19:09

UEFA Avropa Liqasının final matçının Bakıda keçirilməsinə qərar verib

20 Sentyabr 2017 19:07

Prezident: "Ölkənin taleyi xalqın əlinə veriləndə uğur əldə etmək mümkündür"

20 Sentyabr 2017 18:59

Sumqayıtda zavodda yanğın

20 Sentyabr 2017 18:58

Pakistan hərbçiləri Bakıda səfərdədir

20 Sentyabr 2017 18:54

Klassik musiqimizdə XƏZAN...

20 Sentyabr 2017 18:48

Pakistan Hərbi Hava Qüvvələrinin nümayəndə heyəti Azərbaycanda səfərdədir

20 Sentyabr 2017 18:47

200 manatlıq əsginaslar dövriyyəyə buraxılarsa... - RƏY

20 Sentyabr 2017 18:43

Qarın bölgəsindəki artıq yağlara SON

20 Sentyabr 2017 18:43

80 yaşlı kişi qəza törətdi: 3 nəfər yaralandı

20 Sentyabr 2017 18:40

Xaçmazda meşə yanğını başlayıb

20 Sentyabr 2017 18:39

Ekoloji qanunvericiliyi pozanlar 45 min manat məbləğində cərimələnib

20 Sentyabr 2017 18:37

Azərbaycan Prezidenti Malta dövlət başçısını təbrik edib

20 Sentyabr 2017 18:37

İnformasiya Texnologiyalarının İnkişafı Dövlət Fondunun elan etdiyi qrant müsabiqəsinin qalibləri müəyyənləşdi

20 Sentyabr 2017 18:35

Tələbələr üçün ən rahat və asan iş imkanları - FOTOLAR

20 Sentyabr 2017 18:33

Azərbaycan Prezidenti Meksika xalqına başsağlığı verib

20 Sentyabr 2017 18:32

"Azərbaycanda bütün fundamental azadlıq tam təmin edilir" - İlham Əliyev

20 Sentyabr 2017 18:29

CEV-in vitse-prezidenti: “Cümə günü Bakıda anşlaq gözləyirik"

20 Sentyabr 2017 18:27

Emin Mehdiyev: “Yalnız qələbə haqda düşünməliyik"

20 Sentyabr 2017 18:27

Çempionlar Liqasının finalı bu şəhərdə keçiriləcək - SON QƏRAR

20 Sentyabr 2017 18:23

SON DƏQİQƏ: Xaçmaz meşələri yanır

20 Sentyabr 2017 18:21

"Neftçi" qələbə ilə başladı

20 Sentyabr 2017 18:19

Murad Bozla Aslı Enverin romantik rəqsi – VİDEO

20 Sentyabr 2017 18:18

Afaq Aslan bu dəfə “Yataqxana”da: “Seksual...” - FOTOLAR

20 Sentyabr 2017 18:18