Məhəmməd peyğəmbərin (s) mübarək mövlud həftəsidir

Məhəmməd peyğəmbərin (s) mübarək mövlud həftəsidir
21:17 22 Dekabr 2015
82 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Rəbbiuləvvəl ayının 12-dən 17-dək bütün dünya müsəlmanları İslam Peyğəmbəri Hz. Muhəmmədin (s) mübarək Mövlud, yəni doğum gününü qeyd edirlər.

Eyni zamanda bu günlər bir çox yerlərdə müsəlmanların birliyinə, yaxınlaşmasına, vəhdətinə xidmət edərək Vəhdət Həftəsi kimi də qeyd olunur.

Bu münasibətlə bütün müsəlmanları təbrik edir, Peyğəmbərimizin gətirdiyi dəyərləri daha dərindən başa düşməyi, yaşamağı, yaşatmağı arzu edirik. Qoy bu bayram hamınızın həyatına və imanına bərəkət gətirsin!

Mövlud mərasiminin tarixçəsi

"Mövlud" sözünün ərəb dilindən tərcüməsi "doğuluş" deməkdir. Dini termin olaraq, İslam müqəddəslərinin (xüsusilə, Həzrət Muhəmməd Peyğəmbərin (s)) doğum gününün ildönümü münasibətilə təşkil edilən təntənəli mərasimlərə deyilir. Əslində "mövlid" deyilməlidir, amma bu sözün təhrif olunmuş "mövlud" variantı daha çox işlədilir. Fərq bundadır ki, "mövlid" - doğum deməkdir, "mövlud" sözü isə "doğulmuş" mənasını verir.

İslamın ilk əsrlərində mövlud bayramları keçirmək ənənəsi yox idi. Nə Peyğəmbərin öz sağlığında, nə də raşidi xəlifələrin zamanında Onun doğum günü qeyd edilmirdi. Tarixi məlumatlara görə, ilk mövlid məclisini Misirdə hakimiyyət sürmüş Fatimilər sülaləsinin (909-1171) nümayəndələri təşkil etmişlər. Mərasim yalnız sarayda, əyanların iştirakı ilə keçirilirdi. Fatimilər Həzrət Əlinin (ə) və Fatimeyi-Zəhranın (ə) da mövlid mərasimlərini qeyd edirdilər.

Sonralar məşhur fateh Səlahəddin Əyyubinin yeznəsi, İrbil atabəyi Məlik Müzəffərüddin Gökböri (1190-1232) bu ənənəni davam etdirərək, mövlid mərasimlərinin keçirilməsinə əmr verdi (1207-ci il). Bayram tədbirlərində hökmdar və saray əyanları ilə yanaşı, rəiyyət də iştirak edirdi. Hər bölgədən din alimləri, xətiblər İrbildə keçirilən mərasimə dəvət olunurdular.

Bunun ardınca Məkkə, Mədinə kimi iri şəhərlərdə də Peyğəmbərin doğum gününü qeyd etmək ənənəsi yarandı. Tədbirlərin əhatə dairəsi genişlənərək başqa ərazilərə də yayıldı.

Osmanlı sultanları arasında mövlidi ilk dəfə bayram səviyyəsində keçirən Sultan III Murad (1574-1595) olmuşdur. 1588-ci ildən başlayaraq, mərasimlər əvvəllər Ayasofiya camisində, daha sonralar isə Sultan Əhməd camisində təşkil edilirdi. Sadə xalq da tədbirlərə qatılırdı.

Mövlid mərasiminin başlanğıcında Qurani-kərimdən ayələr oxunurdu. Sonra gözəl səsi olan xətiblər növbə ilə minbərə qalxır və Peyğəmbərin doğuluşunu təsvir edən şeir nümunələri (mövlidnamələr) oxuyurdular. Sultan əyanlara xələt bağışlayırdı, Mədinədən gətirilən xurma camaata paylanırdı.

Mövlid ənənəsi günümüzə kimi davam edir. Peyğəmbərin doğum gününün ildönümündə dünyanın müxtəlif ölkələrində (o cümlədən, Azərbaycanda) mövlid mərasimləri keçirilir. Şiə (cəfəri) məzhəbinə mənsub müsəlmanlar Həzrət Əlinin, Həzrət Fatimeyi-Zəhranın, İmam Hüseynin və İmam Mehdinin (ə) mövlidini də təntənə ilə qeyd edirlər.

Bəzi İslam cərəyanları mövlid mərasiminin keçirilməsini günah və bidət sayırlar. Lakin alimlərin böyük əksəriyyətinin fikrincə, əgər mövlid mərasimlərinin keçirilmə qaydasında, burada oxunan şeir və nəğmələrdə dini inanclara, əxlaq normalarına zidd bir şey yoxdursa, haram deyildir. Əksinə, mövlid mərasimlərində Həzrət Mühəmməd Peyğəmbərin (s) fəzilətləri sadalandığı, Islamın mahiyyəti açıqlandığı üçün, bunları təşkil etmək və bu tədbirlərə qatılmaq savab sayılır.

Tarix boyunca müxtəlif şairlər mövlidnamə qələmə almışlar. Təkcə türk dilində 60-dan artıq mövlidnamə mövcud olduğunu yazırlar. Bunların ən məşhuru Şeyx Ədəbalının nəslindən olan Süleyman Çələbi (vəf. 1422) adlı şair tərəfindən XV əsrin əvvəllərində türk dilində yazılmış "Vəsilətün-nicat" (Qurtuluş vəsiləsi) mövlidnaməsidir. Əsasən, Türkiyədə keçirilən mövlid məra-simlərində Süleyman Çələbinin mövlidnaməsinin böyük bir hissəsi avazla oxunur. Oxunan mətn 6 bölümdən ibarətdir. Hər bölüm fərqli bəhrlər (avazlar) üzərində ifa edilir. Tövhid, Nur, Vəladət, Mərhəba, Merac, Minacat adlanan bəhrlərin oxunuşu zamanı Səba, Hicaz, Rast, Üşşaq, Hüzzam və s. muğam avazlarından istifadə edilir. Yalnız Peyğəmbərin vəfatı bölümünü avazla oxumurlar. Mövlidnamənin başlanğıcında və bölümlərin arasında Qurandan ayələr tilavət edilir. Həcminin böyüklüyünə görə, Mövlidnaməni adətən bir neçə şəxs (mövlidxan) növbə ilə ifa edir. Mövlidnamənin avazını XVII əsrdə Bursalı Səkban adlı bəstəkar bəstələmişdir.

Əhli-sünnə dünyasında Həzrət Mühəmməd Peyğəmbərin (s) doğum günü rəbiüləvvəl ayının 12-də qeyd edilir. Şiələr fərqli rəvayətlərə əsaslanaraq, mövlidi rəbiüləvvəl ayının 17-də keçirirlər. Artıq bir neçə ildir ki, İslam Məzhəbləri Arasında Yaxınlaşma Assosiasiyası adlı beynəlxalq təşkilat şiə və sünni məzhəbləri arasında yaxınlıq yaratmaq məqsədilə bu iki tarixin arasındakı müddəti Vəhdət həftəsi elan edib. Bu həftə ərzində həmin təşkilat tərəfindən beynəlxalq səviyyəli tədbirlər keçirilir. Tədbirlərdə həm İslam Peyğəmbərinin doğum günü qeyd edilir, həm də məzhəblərarası yaxınlaşmanın perspektivləri araşdırılır.

İslam.az

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

İrəvanda Qarabağ QALMAQALI: siyasi rəhbərlik əraziləri qaytarır, ordu etiraz edir

21 Sentyabr 2017 16:18

Genişmiqyaslı təlimlərin döyüş atışlı əsas mərhələsinin görüntüləri yayılıb

21 Sentyabr 2017 16:17

“Qəbələ” nigeriyalı hücumçu transfer edib

21 Sentyabr 2017 16:17

"YapıKredi Bank Azərbaycan"ın səhmdarı "Commerzbank"ı almaq istəyir

21 Sentyabr 2017 16:17

Məhşur klubdan Fatih Terimə təklif gəldi - RƏSMİ

21 Sentyabr 2017 16:17

Günəş sistemində analoqu olmayan göy cismi kəşf edildi

21 Sentyabr 2017 16:08

Xalq artisti saç rəngləyən kişi həmkarlarını MÜDAFİƏ ETDİ

21 Sentyabr 2017 16:03

Beynəlxalq Velosipedçilər İttifaqına yeni prezident seçilib

21 Sentyabr 2017 16:02

Filippin prezidenti oğlunun narkotik maddələrin qaçaqmalçılığı ilə məşğul olması iddialarını təkzib edib

21 Sentyabr 2017 15:57

Müharibənin başlanmasına Trampın iki zəngi mane olub – ŞOK İDDİA

21 Sentyabr 2017 15:53

Liviyada qaçqınları daşıyan qayıq batdı: 100 nəfər itkin düşdü

21 Sentyabr 2017 15:48

Bakıda estetik əməliyyat etdirən qız bu hala düşdü

21 Sentyabr 2017 15:43

Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin müdiri Məktəb-Lisey Kompleksində olub

21 Sentyabr 2017 15:42

"Elçibəyin dişini düzəltdim, sonra da hamamında çimdim" - Stomotoloq

21 Sentyabr 2017 15:38

Xırdalanda hadisə yerindən qaçmış sürücü həbs edilib

21 Sentyabr 2017 15:37

Nigeriya millisinin sabiq üzvü "Qəbələ"də - FOTO

21 Sentyabr 2017 15:37

Ekspert: “Ödənişli antivirus proqramları faydasızdır”

21 Sentyabr 2017 15:35

Safura 25 yaşını belə qeyd etdi – FOTOLAR

21 Sentyabr 2017 15:33

İstanbulda məhkəmə binasının həyətində atışma olub, 20 nəfər tutulub

21 Sentyabr 2017 15:27

Bakıdakı Məktəb Lisey Kompleksinin direktoru ilə bağlı müəmmalı durum yaranıb

21 Sentyabr 2017 15:27

İraq hökuməti Bərzaninin şərtlərini qəbul edəcəkmi?

21 Sentyabr 2017 15:26

Ermənistanda iki nazirlik arasında Qarabağ ziddiyəti - DÜŞMƏN TƏRƏFDƏ QALMAQAL

21 Sentyabr 2017 15:24

Azərbaycan “Dəmir günbəz” sistemini alıb? - Neft kəmərlərinə hücum və Bakının MÜAFİƏ PLANI

21 Sentyabr 2017 15:23

Şamaxı və ətraf rayonlarda fəaliyyət göstərən sahibkarlara 277 min manat güzəştli kredit verilib

21 Sentyabr 2017 15:22

Odina Bayramova: "Avropa çempionatının favoriti Azərbaycan millisidir"

21 Sentyabr 2017 15:22

Ermənistan XİN və MN arasında ZİDDİYƏT: Torpaqların qaytarılması ilə bağlı

21 Sentyabr 2017 15:19

ŞOK FAKT: Sən demə, Damla 2 min manata...

21 Sentyabr 2017 15:18

Vatsap yazışması DƏHŞƏTLƏ BİTDİ: Yevlax sakininin Novxanı MACƏRASI - TƏFƏRRÜAT

21 Sentyabr 2017 15:13

Mərkəzi Bank 100 milyon manat cəlb edir

21 Sentyabr 2017 15:13

Prezident Elçin Quliyevə orden verdi

21 Sentyabr 2017 15:08

Amerika yazıçısı Stiven Kinqin 70 yaşı tamam olur

21 Sentyabr 2017 15:07

Prezident Elçin Quliyevi təltif etdi - SƏRƏNCAM

21 Sentyabr 2017 15:04

Əncirin saymaqla bitməyən faydaları

21 Sentyabr 2017 15:04

Moskvada Çingiz Aytmatovun abidəsi ucaldılacaq

21 Sentyabr 2017 15:03

Buddist etirazçılar yardım karvanının qarşısını kəsdilər

21 Sentyabr 2017 15:03

Ana söyüşünə görə, adam bıçaqlayan şəxsə AĞIR CƏZA

21 Sentyabr 2017 14:59

"Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif edildi

21 Sentyabr 2017 14:58

Elçin Quliyev “Azərbaycan Bayrağı” ordeni ilə təltif edilib

21 Sentyabr 2017 14:57

Türk deputatlar Sarkisyana cavab verdilər - SORĞU

21 Sentyabr 2017 14:54

Manafdan qalmaqallı AÇIQLAMA: “Şou-biznesdə heç 10 nəfər kişi yoxdur”

21 Sentyabr 2017 14:53

Biləsuvarda ağır yol qəzası olub, iki nəfər yaralanıb

21 Sentyabr 2017 14:52

Famil Ağayev: “Avropa çempionatına yüksək səviyyədə hazırlaşmışıq”

21 Sentyabr 2017 14:47

Narkotik keçirilməsinin qarşısı alındı

21 Sentyabr 2017 14:45

“Alves Neymarın fahişəsi kimidi” – Dieqo Forlan

21 Sentyabr 2017 14:44

"Mariya" daha bir ölkəni cənginə aldı - FOTO

21 Sentyabr 2017 14:43

Liviya sahillərində gəmi batıb, 100-dən çox qaçqın itkin düşüb

21 Sentyabr 2017 14:42

İtaliya çempionatında maraqlı anlar

21 Sentyabr 2017 14:38

Mobil qurğular üçün 1 terabaytlıq sərt disk təqdim olunub

21 Sentyabr 2017 14:35

Rusiyalı general və polkovnik Suriyada güllələndi

21 Sentyabr 2017 14:33

İlham Əliyevdən Ermənistanı qorxuya salan sözlər və İRƏVANA SON XƏBƏRDARLIQ

21 Sentyabr 2017 14:33