Bayram gəldi: bunları etmək məcbur deyil ÖZÜNÜZÜ QORUYUN

Bayram gəldi: bunları etmək məcbur deyil ÖZÜNÜZÜ QORUYUN
21:47 31 Dekabr 2015
Ölkə mətbuatı
A- A+

2015-ci ili yola salıb, 2016-cı ili qarşılayırıq. Sözsüz ki, Yeni il bayramını təmtəraqlı keçirmək artıq bir ənənə halını alıb. Bütün evlərdə süfrələr açılır, ortaya dadlı təamlar gəlir. Əlbəttə, bu gözəl təamlardan dadmamaq mümkün deyil. Üstəlik, yeni il ərəfəsində bir neçə gün tətil olması və bayram əhvalının davam etməsi, qonaqlıqlar, süfrəyə düzülən cürbəcür yeməklər bizi iradəmizlə qarşı-qarşıya qoyur. Elə isə bu günlərdə necə qidalanaq ki, sonra peşman olmayaq?
Milli.Az lent.az-a istinadən həkim-dietoloq Leyla Zülfüqarlınınməsləhətlərini təqdim edir.
 
Dietoloq deyir ki, qış mövsümü qidalanma qaydaları ilə fərqlənir. Belə ki, qışda günlər qısa, gecələr uzun olur, üstəlik, bayramlar qeyd edirik. Mövsümdən-mövsümə keçid hormonal sistemimizdə də dəyişikliklər yaradır. Bununla yanaşı, bayram günlərində hazırlanan təamların həddən çox kalorili olması bizi arzuedilməz problemlərlə qarşı-qarşıya qoyur. Və bayramdan çox keçmədən artıq çəkilər özünü göstərməyə başlayır. Bütün bu xoşagəlməz hallarla rastlaşmayaq deyə, yemək menyumuza fikir verməli, gündəlik qrafikimizə diqqət etməliyik. Xüsusilə də, bayram süfrələrinə diqqətlə yanaşmaq lazımdır.
 
L. Zülfüqarlı indiyədək formalaşan bayram süfrələrimizdə bəzi yanlışlıqlar olduğunu vurğulayır: "Artıq süfrələrimizə "əl gəzdirmək" vaxtı çatıb. Bununla bağlı bir neçə qızıl qaydanı məsləhət görürəm. Bayram günləri dekabr ayının son həftəsindən başlayır və yanvarın 13-dək davam edir. Bu günlərdə süfrələr əsasən axşam saat 8-dən sonra açılır. Sanki bayram saat 8-dən sonra başlayır. Bu, bizim ilk səhvimizdir. Biz bayram günlərinin hər birini əlamətdar keçirə bilərik. 1-2 gün ərzində süfrəyə düzdüyümüz təamları bayram günləri arasında bölə bilərik".
 
Lakin elə ailələr var ki, bayramı yalnız iki gün qeyd edir. Həkim-dietoloq iki gün ərzində süfrəyə yığılan qidaları düzgün bölməyi məsləhət görür: "Axşam süfrəsinə yığdığımız çiy və bişmiş salatlar, şirniyyat, isti yeməklər, meyvələr, qazlı içkiləri birinci günün yarısından etibarən bölməliyik. Bayram günlərində salatları günün birinci yarısında yeməyimiz uyğundur, çünki nəzərə almaq lazımdır ki, salatlar yüksək kalori ehtiva edir, xüsusən də həmin salatlar mayonez və ya smetanla hazırlanıbsa. Bəzi salat növləri var ki, artıq bizim ailələrdə onları bayram günlərində hazırlamaq ənənə halını alıb. Əgər bu cür salatlardan vaz keçə bilmiriksə, heç olmasa, axşam süfrələrində yeməyək. Axşam süfrəsində isə isti yeməklərə üstünlük verilməlidir".
 
"Tez-tez və az-az" prinsipinə necə əməl etməliyik?
 
Digər səhvimiz isə yemək porsiyaları ilə bağlıdır. Leyla xanım burada da orta dərəcə prinsipini üstün tutmağı məsləhət görür: "Bayram günlərində isti yeməklər bir-birini əvəz edir: plovlar, dolmalar, kabablar və s. Bu ardıcıllığa xüsusi diqqət etməyimiz lazımdır. Plovun bəlli bir ölçüsü var. Kabab yeyən adam plovdan 7 xörək qaşığı qədər yeməlidir. Bəzən yemək miqdarını idarə edə bilmirik. Porsiyaların çox olması da artıq kalori deməkdir. Buna görə də müəyyən ölçüyə diqqət etmək lazımdır".
 
Vacib məqamlardan biri də süfrələrə qoyulan meyvələrdir. Əslində meyvələri gün ərzində və orqanizmin tələb etdiyi vaxtlarda yeməliyik. İnsanların çoxu isə isti yemək, salat və meyvələri eyni vaxtda yeyir. L. Zülfüqarlı bunun qida nizam-intizamına zidd olduğunu vurğulayır: "Gecə saat 11-12-ə qədər uzanan bayram süfrələrində yeməkləri, salatları, şirniyyatları, meyvələri eyni vaxtda yemək və çay içmək məcburiyyətində deyilik. Bunların hamısını vaxtlara bölməliyik. İsti yeməklərdən bir saat yarım keçdikdən sonra çay içmək olar. Yeməkdən bir saat yarım sonra meyvə də yemək olar. Meyvə və çayı eyni vaxta salmaq olmaz. İsti yeməklə bərabər meyvələrin yeyilməsi ən böyük səhvdir".
 
Çox vaxt fərqinə belə varmadan qidaların bişirilməsində də səhvə yol verilir. Xüsusilə də bayram günlərində bişirilən qidalarda yanlışlıqlara rast gəlinir. Həkim-dietoloq süfrələrə qızardılmış və yandırılmış qidaları düzməyin düzgün olmadığını deyir. O, ət yeməklərinin daha çox izqara və sobada bişirilmiş formasına üstünlük verilməsini məsləhət görür, nəinki yağda qızardılmasına.
 
L.Zülfüqarlı milli mətbəximizin şah yeməyi olan plov haqqında da fikirlərini bölüşdü. Plovun müxtəlif növlərinin düzgün qaydada yeyilməsi vacibdir: "Plovumuzun 300-dək növü var. Nədənsə biz yalnız turşuqovurma plovuna üstünlük veririk. Xüsusilə də bayram günlərində aktual olur. Bu isə plovların içərisində ən kalorili növüdür. Səbzəli plov, şüyüd plov və ləvəngi plovu isə nisbətən az kalorilidir. Bayram günlərində, yemək çeşidlərinin çox olduğu süfrələrdə məhz bu cür az kalorili plov növləri arzuediləndir".        
 
Pəhriz saxlayanlar da bayram günlərində narahat olmasınlar. Həkim-dietoloq bildirir ki, pəhriz saxlamaq heç də müəyyən günlər üçün məhdudiyyət demək deyil: "Əgər pəhriz həyat tərzi deməkdirsə, bayram günlərini də problem etmək lazım deyil. Hər gün yediyimiz qidaları bayram günlərində də istisna etməyə bilərik. Nədənsə insanlar arasında pəhriz haqqında belə bir səhv fikir formalaşıb ki, pəhriz saxladıqda yalnız bir qida yeyə bilərik. Bu cür insanlar bayramı ürəklərincə keçirmədiklərindən şikayətlənirlər. Lakin pəhriz saxlayıb həm də gözəl bayram keçirənlər də az deyil. Bunun səbəbi isə yalnız sağlam qidalanmaqdır. Pəhriz bir gün, bir həftə, bir ay ediləcək bir iş deyil. Pəhrizi ömrü boyu saxlamalıyıq. Düzgün bəslənmə əslində elə pəhrizdir. Yuxarıda qeyd etdiyimiz düzgün qidalanma qaydaları pəhriz saxlayanlara da aiddir".   
Milli.Az

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

İş adamının arvadına BƏRAƏT tələbi

25 Sentyabr 2017 12:19

Şimşək çaxacaq, yağış yağacaq - Sabahın HAVASI

25 Sentyabr 2017 12:18

"Vaqif Səmədoğlunu yaxşı tanıyıram, o, şərəfin nə olduğunu bilmirdi" - İlqar Əlfioğlu

25 Sentyabr 2017 12:18

Sabah Azərbaycanda havanın temperaturu aşağı enəcək

25 Sentyabr 2017 12:17

Hökumətdən sərhəd-keçid məntəqəsi ilə bağlı

25 Sentyabr 2017 12:16

Yeni cəza növü tətbiq edilir - AZƏRBAYCANDA

25 Sentyabr 2017 12:14

Etibar Məmmədoğlu klip çəkdirdi

25 Sentyabr 2017 12:14

Ölkənin kriminal regionların TOP-10-luğu açıqlandı – SİYAHI

25 Sentyabr 2017 12:13

Referendum gərginliyi: Dollar bahalaşa bilər

25 Sentyabr 2017 12:10

Səyyar ASAN xidmət Şirvan və Xırdalanda

25 Sentyabr 2017 12:09

Bəxtiyar Vahabzadənin AİLƏSİNDƏ AĞIR İTKİ: qəflətən...

25 Sentyabr 2017 12:08

Azərbaycanın ali məktəblərində təhsil alan 2500-dən çox gənc bu il diplom ala bilməyib

25 Sentyabr 2017 12:07

AFFA 2 klubu I Diviziona buraxmayıb

25 Sentyabr 2017 12:07

Yasamal rayonunda "Daewoo" yanıb

25 Sentyabr 2017 12:05

5 saylı xəstəxananın baş həkimi vəfat etdi

25 Sentyabr 2017 11:59

Azərbaycanda yeni cəza növü tətbiq edilir

25 Sentyabr 2017 11:59

“Putin Krımın işğalı üzrə...” - İşğalın yeni detalları MƏLUM OLDU

25 Sentyabr 2017 11:58

Azərbaycanda qeyri-adi əməliyyat

25 Sentyabr 2017 11:55

Azərbaycan klubu almanlara təqdim edildi

25 Sentyabr 2017 11:54

Kürdəmir-Karrar dəmir yolunun təmirinə başlanılıb

25 Sentyabr 2017 11:47

Şamaxıda badam əkini təsərrüfatlarının yaradılması təklif edilir

25 Sentyabr 2017 11:47

Penalti vurma, 1 milyon avro al - Şok təklif

25 Sentyabr 2017 11:47

Kəmaləddin Heydərov Samuxda qəbul keçirəcək

25 Sentyabr 2017 11:44

Bakıda geyimlərdə erotik səhnələri kim yayır?

25 Sentyabr 2017 11:44

Neymarın maaşı Messi və Ronaldonu qısqandırdı

25 Sentyabr 2017 11:43

Bir ilə "ABAD"laşan Balakən

25 Sentyabr 2017 11:42

Daha bir dəmir yolu xətti əsaslı təmir olunur

25 Sentyabr 2017 11:41

Muğam Mərkəzində Beynəlxalq Musiqi Festivalı davam edir

25 Sentyabr 2017 11:39

"Apple" şirkəti "IPhone 8" səbəbindən 43 mlrd. dollar itirib

25 Sentyabr 2017 11:37

Arda Turan ayrılığı rəsmən açıqladı - FOTO

25 Sentyabr 2017 11:37

İlan öz sahibini belə öldürdü...

25 Sentyabr 2017 11:36

“iPhone 8” smartfonunun satışlarında azalma qeydə alınıb

25 Sentyabr 2017 11:35

İşdən çıxarılan Əməkdar artist işinə qayıtdı

25 Sentyabr 2017 11:33

6 yaşlı həmyerlimiz Rusiyada HAMINI HEYRƏTLƏNDİRDİ - VİDEO

25 Sentyabr 2017 11:33

İrəm Dərici sevənlərini üzdü...

25 Sentyabr 2017 11:29

Azərbaycanda 3 aylıq körpə üzərində nadir əməliyyat keçirilib

25 Sentyabr 2017 11:27

Azərbaycanda dələduzluqla bağlı cəza sərtləşdirilir, bəzi əməllərə görə yüngülləşdirilir

25 Sentyabr 2017 11:27

Azərbaycanlı vunderkind Rusiya telekanalında populyar verilişin qonağı olub

25 Sentyabr 2017 11:27

“Rabitə işi” bir daha məhkəmədə araşdırılacaq

25 Sentyabr 2017 11:24

İsrail Beynəlxalq Məhkəməyə verilir

25 Sentyabr 2017 11:23

Maşallah Əhmədov Əfv Komissiyasına müracət edib

25 Sentyabr 2017 11:22

Bakıda transseksuallara qarşı niyə əməliyyat keçirilir? - NAZİRLİK SƏBƏBİ AÇIQLADI

25 Sentyabr 2017 11:19

Banklar kredit vermir

25 Sentyabr 2017 11:19

Tarixdə AŞURA GÜNÜ baş verən MARAQLI HADİSƏLƏR

25 Sentyabr 2017 11:18

“Kapital Bank” “Ən Güvənli Bank” adına layiq görülüb

25 Sentyabr 2017 11:17

Elza “Xalq şairi”ndən DANIŞIB SƏRT SÖZLƏR İŞLƏTDİ: "Çaqqal-çuqqallar..."

25 Sentyabr 2017 11:13

Avropa çempionatı: Azərbaycanın voleybol yığması Almaniya ilə qarşılaşacaq

25 Sentyabr 2017 11:12

Beynəlxalq Turizm günü ilə əlaqədar “Turizm həftə”sinə start verilir

25 Sentyabr 2017 11:12

Qətər Azərbaycandan süd və ət idxalına başlayıb

25 Sentyabr 2017 11:12

"Facebook" satışa çıxarlıdı

25 Sentyabr 2017 11:12