Azərbaycan yeni mərhələnin başlanğıcında - TƏHLİL

Azərbaycan yeni mərhələnin başlanğıcında - TƏHLİL
18:12 15 Yanvar 2016
12 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Azərbaycan bu durumu 8 il gecikdirə bildi. Dünyanın 2008-ci ildən tanıdığı böhranı biz indi - 2016-cı ildə hiss etməyə başlamışıq. Əslində indi baş verənləri də tam mənasıyla böhran deyil, böhran ərəfəsi adlandırılmaq daha doğru olar. İndiki məqamda dövlətin, özəl sektorun, hətta sadə vətəndaşın da bütün cəhdi bu prosesin böhrana keçməsinin qarşısını almaqdan ibarət olmalıdır...

Məsələnin həlli üçün ilk mərhələdə görülməli olan iş ajiotaj yaranmasına imkan verməmək, baş verənlərin dünyada olanlarla düz mütənasib, əlaqəli olduğunu cəmiyyətə izah etməkdir. Bu mərhələdə psixoloji böhranın yaranmamasının ilk çarəsi cəmiyyəti görülən işlər barədə mütəmadi məlumatlandırmaqdır...
 
Əvvəla, ondan başlayaq ki, Azərbaycanda baş verənlər dünyadakı qlobal iqtisadi proseslərlə düz mütənasibdir. Yəni, Azərbaycan beynəlxalq birliyə tam inteqrasiya olunmuş ölkə kimi dünyanın bir parçasıdır. Ölkə olaraq dünya ilə siyasi və iqtisadi bağlarını qoparmayıb, ona görə də qlobal məkanda baş verənlərin Azərbaycana da təsir etməsi tam təbiidir. Dövlət mənfi təzahürlərin ölkəyə daha gec çatması üçün profilaktik tədbirlər görə bilərdi və görüb. Elə bu tədbirlər nəticəsində qlobal məkanda başlamış iqtisadi və maliyyə böhranının Azərbaycana toxunmasını düz 8 il gecikdirə bildi. Cahanda gedən neft mübarizələri, nüfuz davaları, iqtisadi hökmranlığa nail olmaq üçün aparılan müharibələrdən ölkənin tamamilə bixəbər yaşaması və ya yan keçməsi mümkünsüzdü. Qısası, ölkənin qlobal böhrandan kənarda qalması bütün düsturlarla mümkün deyildi.
 
İndiki halda mümkün olan isə bu prosesdən daha az ağrı ilə çıxa bilmək, dayanmadan tədbirlər həyata keçirmək, cəmiyyəti baş verənlərin gerçək mahiyyəti ilə bağlı mütəmadi məlumatlandırmaqdır.
 
Dövlət öz işini görür. Lisenziyaların ləğv edilməsi, gömrük sektorunda islahatlarının sürətləndirilməsi, sahibkarlıq müəssisələrində qanunsuz yoxlamalar keçirən struktur rəhbərlərinin ciddi cəzalandırılması, bu tip yoxlamalara iki il müddətinə moratorium qoyulması, un və un məmulatlarının satışı və istehsalının Əlavə Dəyər Vergisindən azad edilməsi, süni qiymət artımı ilə bağlı mübarizə mexanizmlərinin işə salınması vəziyyətdən çıxmaq üçün atılmış ilk praktik addımlardır. Bu addımlar artıq özünün ilkin müsbət nəticəsini də verib, bazarlarda, marketlərdə xeyli ucuzlaşma olub. Ucuzlaşma prosesi tətbiq edilən iqtisadi mexanizmlərin nəticəsi olaraq davamlı xarakter daşımaqdadır. 
 
Əhəmiyyətli məqam odur ki, dövlət bu vəziyyətdən çıxmaqla yanaşı özəl sektorun inkişafını stimullaşdıran addımlar atır. Əslində beynəlxalq təcrübədə belə məqamlarda dövlətin öz rezervlərindən istifadə etməsi kimi təcrübələr mövcuddur. Böhran məqamlarında həmin təcrübələrdən inkişaf etmiş Avropa ölkələrində belə istifadə olunub. Məsələn, taxılın strateji məhsul olaraq, tamamilə dövlətin inhisarına alınması, yaxud qida təhlükəsizliyini təmin etmək üçün zəruri ərzaq mallarının dövlət nəzarətində istehsal və satışı, ya da istehlak mallarının qiymətinin böhrandan əvvəlki həddə dondurulması kimi mexanizmlər var.
 
Azərbaycan dövlətinin də bu mexanizmləri tətbiq etmək üçün kifayət qədər güclü resursları mövcuddur. Məsələn, dövlət bir neçə il əvvəl Taxıl Fondu yaradıb və həmin fondda ölkənin ehtiyatları üçün kifayət qədər taxıl toplanılıb. Bu faktı bir neçə gün öncə Dövlət Taxıl Fondunun rəhbəri də təsdiqləyib. Unun qiymətinin bahalaşmasının qarşısını almaq üçün dövlət ya ehtiyat taxıl rezervlərindən istifadə edə, ya bu məhsulları ƏDV-dən azad edə bilərdi. Dövlət bu rezervdən istifadə etməklə qiyməti endirmək yolunu seçmədi, sahibkarlığın inkişafı və özəl sektorun yaşaması üçün bu məhsulları əlavə dəyər vergisindən azad etdi. Nəticədə bu gün etibarilə regionun ən ucuz un satılan ölkəsi Azərbaycandır.
 
Eynilə Dövlət Neft Fondunda kifayət qədər ehtiyat var. Yaddan çıxarmayaq ki, dövlətin aktivləri təkcə valyuta ehtiyatları formasında deyil. Ölkənin qızıl ehtiyatı, xarici ölkələrdəki aktivləri və əmlak aktivləri var. Dövlət böhran anlarında bu rezervlərdən dərhal yararlana bilər.
 
Görülən işlər bununla yekunlaşmır. Azərbaycanın xarici siyasət kursundakı son addımları həmçinin ölkənin daha geniş sərmayə cəlb etməsinə, aşağı faizli kreditlər almasına da yardımçı ola biləcək.
 
Üstəlik, proses təkcə Azərbaycanda baş vermir. Hazırda qonşu ölkələrdə gedən proseslər də həmin ölkələrin valyutalarının dəyərdən düşməsinə səbəb olur. Deməli, orada baş verən sürətli ucuzlaşma Azərbaycan bazarlarına da təsir edəcək. Sahibkar ucuz qiymətə aldığı məhsulu burda da öz xərclərini üstünə gəlməklə indikindən ucuz qiymətə satacaq (əlbəttə, belə məqamda süni qiymət artımına yol verilməməsi zəruridir). Eyni zamanda son devalvasiyadan, üzən məzənnəyə keçiddən sonra yaranan panik durum da keçəcək. Cəmiyyətdə, insanların həyat tərzində əvvəlki stabilləşmə bərpa olunacaq. Necə deyərlər, zaman öz işini görəcək. 
 
Bütün bunların baş verməsi üçün şəffaflığın təmin edilməsi, bürokratik əngəllərin tamamilə aradan qaldırılması ilə bağlı addımların ardıcıl xarakter almasına ehtiyac var. Bu vacib amili Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev bütün çıxışlarında qeyd edir. Aparılan islahatlar onu deməyə əsas verir ki, bu prosesin davam etməsi üçün siyasi iradə var. Deməli, vəziyyətdən çıxmaq, həm də ölkəni keyfiyyətcə yeni bir mərhələyə çıxarmaq, inkişaf etdirmək üçün yaxşı fürsətlər yaranıb.
 
Gələn informasiyalar və atılan addımlar dövlətin planının indiki halda vəziyyətdən çıxmaqdan daha çox inkişafa, ölkədə liberal mühitin artırılmasına yönəldiyini deməyə əsas verir. Burada diqqət etməli əsas və müsbət məqam odur ki, Azərbaycan bütün inkişaf strategiyasını yalnız daxili resurslarına və öz gücünə əsaslanaraq qurub. Heç bir halda Ermənistan kimi ianə gözləmir, xarici borclara, yardımlara ümid bəsləmir.
 
Bəzi "fəlakət çağırışçıları"nın sevinci əbəsdir. Azərbaycan fəlakət astanasında deyil. Real vəziyyətin soyuq başla, qərəzsiz və təmkinli təhlili ölkədə aclıq, qıtlıq, sosial çöküş yaşanmayacağını göstərir. Əksinə, ölkə keyfiyyətcə yeni mərhələnin başlanğıcındadır.
 
Azərbaycan prezidentinin istər daxili, istərsə də xarici siyasət kursunda atdığı çevik addımlar, cəmiyyətin gözlədiyi qərarların veriləcəyini,  hər şeyin daha yaxşı olacağını söyləməyə əsas verir.
 
Prezidentin iradəsi bütün növ islahatların sürətlənəcəyini göstərir.
 
Yalnız informasiya sahəsinin mütəxəssisi olaraq, proseslərin cəmiyyətin iştirakı ilə, insanları məlumatlandıraraq aparılmasının tərəfdarıyam. Çünki müasir  cəmiyyətlər idarəçilik prosesində iştirak etmək, daim məlumatlanmaq istəyir. Prezident İlham Əliyev dəfələrlə məhz cəmiyyətin bu çağırışına cavab verib, ictimai nəzarətin vacibliyini xüsusi vurğulayıb. İctimai nəzarət, vətəndaş məsuliyyəti, prosesi qabağa aparmaq üçün ən yaxşı immunitetdir.
 
Cəmiyyət proseslər barədə mütəmadi məlumatlanmalıdır. Rəsmilər, dövlət qurumları, sahibkarlar danışmalı, informasiya resurslarında ciddi müzakirələr təşkil olunmalı, sosial şəbəkələrin monitorinqi artırılmalıdır. İnkişafın hər birimizdən, hər bir vətəndaşdan asılı olduğunu mütləq qəbul etməliyik.
 
Çünki "məndən ötdü" mərhələsi bitib!

Vüsalə Mahirqızı -"APA Holding"in rəhbəri

Milli.Az

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

80 yaşlı kişi qəza törətdi: 3 nəfər yaralandı

20 Sentyabr 2017 18:40

Xaçmazda meşə yanğını başlayıb

20 Sentyabr 2017 18:39

Ekoloji qanunvericiliyi pozanlar 45 min manat məbləğində cərimələnib

20 Sentyabr 2017 18:37

Azərbaycan Prezidenti Malta dövlət başçısını təbrik edib

20 Sentyabr 2017 18:37

İnformasiya Texnologiyalarının İnkişafı Dövlət Fondunun elan etdiyi qrant müsabiqəsinin qalibləri müəyyənləşdi

20 Sentyabr 2017 18:35

Tələbələr üçün ən rahat və asan iş imkanları - FOTOLAR

20 Sentyabr 2017 18:33

Azərbaycan Prezidenti Meksika xalqına başsağlığı verib

20 Sentyabr 2017 18:32

"Azərbaycanda bütün fundamental azadlıq tam təmin edilir" - İlham Əliyev

20 Sentyabr 2017 18:29

CEV-in vitse-prezidenti: “Cümə günü Bakıda anşlaq gözləyirik"

20 Sentyabr 2017 18:27

Emin Mehdiyev: “Yalnız qələbə haqda düşünməliyik"

20 Sentyabr 2017 18:27

Çempionlar Liqasının finalı bu şəhərdə keçiriləcək - SON QƏRAR

20 Sentyabr 2017 18:23

SON DƏQİQƏ: Xaçmaz meşələri yanır

20 Sentyabr 2017 18:21

"Neftçi" qələbə ilə başladı

20 Sentyabr 2017 18:19

Murad Bozla Aslı Enverin romantik rəqsi – VİDEO

20 Sentyabr 2017 18:18

Afaq Aslan bu dəfə “Yataqxana”da: “Seksual...” - FOTOLAR

20 Sentyabr 2017 18:18

Ermənistan 25 ildən çoxdur ki, Azərbaycan ərazilərinin 20 faizini işğal altında saxlayır

20 Sentyabr 2017 18:18

UEFA Supek Kuboku İstanbulda keçiriləcək

20 Sentyabr 2017 18:14

Rusiya referendumla bağlı səssizliyini pozdu

20 Sentyabr 2017 18:14

Prezident İlham Əliyev: "Ermənistan danışıqlardan yayınır"

20 Sentyabr 2017 18:12

İlham Əliyev Malta Prezidentini təbrik edib

20 Sentyabr 2017 18:10

Xaçmazda meşədə yanğın başladı

20 Sentyabr 2017 18:08

Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin binası qarşısında tələbələr etirazını bildiriblər

20 Sentyabr 2017 18:07

Mərkəzi Bank sabaha olan məzənnəni

20 Sentyabr 2017 18:07

Prezident BMT tribunasından Ermənistanı işğalçı adlandırdı

20 Sentyabr 2017 18:04

2019-cu ildə UEFA Super Kuboku uğrunda oyun İstanbul şəhərində keçiriləcək

20 Sentyabr 2017 18:02

İlham Əliyev meksikalı həmkarına başsağlığı verib

20 Sentyabr 2017 18:02

Rusiya və Azərbaycan hərbi dənizçilərinin işçi görüşü olub

20 Sentyabr 2017 17:59

İlham Əliyev meksikalı həmkarına başsağlığı verdi

20 Sentyabr 2017 17:58

İlham Əliyev BMT-də Zəhranın qətlindən danışdı - CANLI YAYIM

20 Sentyabr 2017 17:58

“Soyqırımı abidəsi”nə baş əyən azərbaycanlı nazirdən etiraz yaradacaq YENİ ADDIM: Lütfi Zadəyə... - FOTO

20 Sentyabr 2017 17:58

Bakı metrosunda 9 yeni stansiya tikiləcək

20 Sentyabr 2017 17:58

Azərbaycanda daha 21 İKT layihəsinə dövlət qrantı ayrılıb

20 Sentyabr 2017 17:57

Emin Mahmudov: "Bizə qələbə qazanmaq lazımdır”

20 Sentyabr 2017 17:57

Samir Abasov "Voyvodina"nın düşərgəsində

20 Sentyabr 2017 17:57

“İŞİD”in əlindən alınan 2 azərbaycanlı uşaq Bağdatda kimsəsiz qalıb - VİDEO

20 Sentyabr 2017 17:54

"AÇG"-nin dərin hissələrindən qaz hasilatına 2019-cu ildə başlanacaq

20 Sentyabr 2017 17:52

Prezident İlham Əliyev Meksikanın dövlət başçısına başsağlığı verib

20 Sentyabr 2017 17:52

Əli Ömərov YAP-dan istefa verdi

20 Sentyabr 2017 17:49

Metbuat.az-ın işıqlandırdığı problem həllini tapdı

20 Sentyabr 2017 17:49

“Onların dəstəyi olmasaydı...” - Kiyevdə yeni Maydanı kimlər TƏŞKİL EDİR?

20 Sentyabr 2017 17:48

London Brüsselə "Brexit"ə görə 20 mlrd. avro ödəməyə razıdır

20 Sentyabr 2017 17:47

Azəri-Çıraq-Günəşliyə neçə milyard dollar yatırılacaq? - RƏSMİ RƏQƏM

20 Sentyabr 2017 17:44

Bir neçə sənətçimiz işdən çıxaraq ölkəni TƏRK ETDİ

20 Sentyabr 2017 17:43

“Bank Standard”ın kreditorları Prezidentə və Birinci vitse-prezidentə müraciət edib

20 Sentyabr 2017 17:42

“Ümid” yatağındakı 10 saylı quyuda yüksək hasilat bərpa edilib

20 Sentyabr 2017 17:42

Köynəklərinizi bu üsulla ütüləyin

20 Sentyabr 2017 17:39

ABŞ-ın “Pi” startapı tamamilə simsiz enerjidoldurma stansiyası yaradıb

20 Sentyabr 2017 17:35

Bakıda minə yaxın küçə iti sığınacağa verilib - RƏSMİ

20 Sentyabr 2017 17:34

Baş ağrısını 2 dəqiqədə yox edən möcüzəvi üsul

20 Sentyabr 2017 17:33

Prokuror Bakıda generalın anasının evindən oğurluq etməkdə təqsirləndirilən qadına cəza istəyib

20 Sentyabr 2017 17:32