Zimbabvelilər yeni milli valyutanı qəbul etmək istəmirlər

Zimbabvelilər yeni milli valyutanı qəbul etmək istəmirlər
19:47 22 Oktyabr 2016
43 Dünya
Ölkə mətbuatı
A- A+

Zimbabvenin sınaq məqsədilə yenidən öz valyutasına qayıdışı vətəndaşların güclü qəzəbini doğurub.

Milli valyutanın 500 milyard faizlik inflyasiya-ya məruz qalması ölkəni çox ağır duruma salmışdı. Nəticədə yeddi il öncə Zimbabve milli valyutasından imtina etməli oldu. İndi vətəndaşlar bu halın yenidən təkrarlanacağından narahatdırlar. Bu barədə "Bloomberg" informasiya agentliyi yazır.

Ölkə tezliklə yeni əskinaslarını buraxacaq. Bir Zimbabve dolları bir ABŞ dollarına bərabər olacaq. Mərkəzi bankın rəhbəri John Mangudya bildirib ki, ən kiçik əskinas 2, ən böyüyü isə 5 dollar olacaq. Bu, 2009-cu ildən bəri iqtisadiyyatı zəbt etmiş xarici valyutaları əvəzləmək cəhdidir. Bir tərəfdən xarici valyutaya tələbat, digər tərəfdən də ixracatın azalması bazarda xarici valyuta qıtlığının yaranmasına səbəb olmuşdu.

Amma özünün Mutaredəki dükanında qarğıdalı unu, konserv, ədyal kimi mallar satan James Sakupwanya buna inanmır. O və digər zimbabvelilər yeni əskinasları nifrət etdikləri zimbabve dollarına qayıdış kimi görürlər. Yeddi il öncə milli valyutadan imtina ərəfəsində bir ABŞ dolları 150 trilyon Zimbabve dollarına bərabər idi!

"BU, ONLARIN VALYUTASIDIR"

"Biz onu rədd edəcəyik. Onlar istədikləri qədər qanun çıxara bilərlər. Bu, onların valyutasıdır. Onlar özlərinin yaratdıqları böhranı idarə etməkdən ötrü bu valyutanı bizə sırımaq istəyirlər", Sakupwanya deyir.

Bundan əvvəl milli valyutanı dövriyyəyə buraxmaq barədə planların elan olunması paytaxt Hararedə etirazlar yaratmışdı. Hətta hökumətin bu əskinasların arxasında 200 milyon dollarlıq xarici kreditlərin dayandığını deməsi də etirazları önləyə bilmədi. Dolların əllərdə cəmləşməsinin qarşısını almaq üçün banklar nağd pul çıxarışlarını məhdudlaşdırıblar. Ölkədə aparılan bütün əməliyyatların 95%-ində ABŞ dollarından istifadə edilir. Bəzi dükanlar ən vacib malların satılıb qurtardığını bildirirlər.

Zimbabvedə likvidlik böhranı o həddə çatıb ki, hökumət son aylar işçilərinin maaşını vaxtında ödəyə bilmir. Maliyyə naziri Patrick Chinamasa sentyabrın 9-da deyib ki, dövlət ödəmə öhdəliklərini yerinə yetirə bilmədiyindən 25 min məmur yerini ixtisara sala bilər. Zimbabvenin Beynəlxalq Valyuta Fondu, Dünya Bankı və Afrika İnkişaf Bankı da daxil olmaqla, kreditorlara 9 milyard dollara qədər borcu var.

Zimbabve ABŞ dollarından əlavə, daha səkkiz beynəlxalq valyutadan istifadə edir. Onların arasında Cənubi Afrika randı, avro, Britaniya funtu və Çin yuanı da var. Mangudya və Zimbabvenin Gəlirlər İdarəsinin (fiskal siyasəti tənzimləyən dövlət qurumu) rəhbəri Willia Bonyongwe deyirlər ki, Zimbabve dollarının başına gələnlər barədə xatirələr hələ yeni olduğundan, yeni əskinasları zimbabvelilərə qəbul etdirmək çətin olacaq.

İNSANLAR DOLLAR TOPLAMAĞA BAŞLAYIBLAR

"İnsanlar əskinasları istəmirlərsə, onları qəbul etməli deyillər", Mangudya bu ayın əvvəli sahibkarlara deyib. Bonyongwe isə bildirib ki, əskinasların ölkəyə gətirilməsi barədə gözləntilər "iqtisadiyyatda qeyri-müəyyənliyə" yol açıb və insanlar dollar toplamağa başlayıblar.

Hararedə yerləşən Əmək və İqtisadi Tədqiqat İnstitutunun iqtisadçısı Naome Chakanya-nın fikrincə, yeni əskinasnar iqtisadiyyatın üzləşdiyi struktur problemlərini aradan qaldırmayacaq. İqtisadiyyatın çöküşünün səbəbi ağların əlində olan kommersiya fermalarının bağlanaraq qaradərili subsidiyalı fermerlərə verilməsidir. Bunun nəticəsində tütün və qızılgül ixracatı azaldı və iqtisadiyyatda on illik böhran yaşandı.

BMT-nin məlumatına görə, Zimbabvenin 13 milyonluq əhalisinin təqribən 3 milyonu böhrandan canını qurtarmaqdan ötrü ölkəni tərk edib və hələ də ölkə xaricində yaşayır. 2009-cu ildə istehsalat sektorunda iş yerlərinin sayı 200 mindən 85 minə düşüb. Mərkəzi bankın məlumatında deyilir ki, son 3 ildə 4 min 600 şirkət bağlanıb.

KREDİTİ KİM VERƏCƏK

Chakanyan-ın sözlərinə görə, ölkədə qara bazarın yaranması ehtimalı yüksəkdir. Bu isə iqtisadiyyatda daha çox problemə, o cümlədən inflyasiyaya yol aça bilər.

Yeni əskinasları dəstəkləməkdən ötrü kimin Zimbabveyə kredit verməsi də sual doğurur. Afrika ixrac-idxal bankının cənubi Afrika üzrə regional meneceri Gift Simwaka bu əskinasların beynəlxalq kreditorlar tərəfindən dəstəkləndiyi barədə xəbəri təsdiqləməyib.

Sakupwanya deyir ki, güclü bazası olmasa, bu pulların 2008-ci ildə yaşanmış hiperinflyasiya zamanı dövriyyəyə buraxılmış müvəqqəti valyutadan fərqi olmayacaq.

"Onlar unudurlar ki, 2008-ci ildə biz o çekləri qəbul etməmişik. O zaman bizim onların əskinaslarını rədd etməyimizi nə əngəlləyə bilər", deyə o bildirib.

Milli.Az

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Odessanın vitse-meri uşaq düşərgəsindəki yanğına görə vəzifəsindən istefa verib

21 Sentyabr 2017 01:52

8 mindən çox insan köməksiz qalıb -

21 Sentyabr 2017 01:51

ADA Universiteti Nazirliklə əməkdaşlıq edəcək

21 Sentyabr 2017 01:43

"Marca" -

21 Sentyabr 2017 01:30

Elektrik enerjisinə görə ödənişlərlə bağlı - YENİLİK

21 Sentyabr 2017 01:23

ABŞ-dan PYD-yə növbəti dəstək

21 Sentyabr 2017 01:12

Yaponiya sahillərində güclü zəlzələ

21 Sentyabr 2017 01:04

Sakit okeanda, Vanuatu sahillərində 6,5 bal gücündə zəlzələ olub

21 Sentyabr 2017 01:02

Meksikada 3 günlük matəm elan edilib

21 Sentyabr 2017 00:58

Misirdə binanın çökməsi nəticəsində tələfat artdı -

21 Sentyabr 2017 00:55

Bermud üçbucağında yeni ada peyda oldu - Alimlər heyrət içindədir

21 Sentyabr 2017 00:43

Prezident İlham Əliyev: "Ermənistan qondarma xəritələr icad edərək Dağlıq Qarabağı oraya daxil edir"

21 Sentyabr 2017 00:37

Xızıda 312 ədəd partlamamış hərbi sursat aşkarlanıb

21 Sentyabr 2017 00:37

Mikroavtobus divara çırpıldı - 19 yaralı

21 Sentyabr 2017 00:34

İspaniya polisi Kataloniya muxtar vilayətinin binalarına -

21 Sentyabr 2017 00:33

Aparıcı Zaur müğənni Damlanın cüzdanından 3500 manat çıxardı... - FOTO

21 Sentyabr 2017 00:23

ABŞ-da məktəbdə atışma olub, xəsarət alan var

21 Sentyabr 2017 00:22

Yaponiyada 6,1 bal gücündə zəlzələ olub

21 Sentyabr 2017 00:15

Astroloji proqnoz - 21 sentyabr

21 Sentyabr 2017 00:13

Prezident BMT-də ASAN Xidmət barəsində danışdı

20 Sentyabr 2017 23:59

Azərbaycan neftinin SON QİYMƏTİ -

20 Sentyabr 2017 23:55

Deputat: "Gürcüstanın bəzi bölgələrində təbii qazın qiyməti nəzərdə tutulduğundan çox artırılıb"

20 Sentyabr 2017 23:52

Azərbaycan neftinin SON QİYMƏTİ - 57 dolları keçdi

20 Sentyabr 2017 23:43

Soyğunçular polis bölməsindən oğurluq etdi -

20 Sentyabr 2017 23:40

Bakıda keçiriləcək finalın dəqiq tarixi bəlli oldu

20 Sentyabr 2017 23:39

Bakıda 36 yaşlı qadını avtomobil vurub

20 Sentyabr 2017 23:32

Bakıda iki maşın yandı

20 Sentyabr 2017 23:24

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev BMT-nin baş katibiylə görüşüb

20 Sentyabr 2017 23:24

Azərbaycan Prezidenti Nyu-Yokda BMT-nin baş katibi ilə görüşüb

20 Sentyabr 2017 23:22

Abadi -

20 Sentyabr 2017 23:18

Türkiyədə uşaqlara daha çox hansı adların verildiyi açıqlanıb

20 Sentyabr 2017 23:17

Bakı metrosunda 9 yeni stansiya tikiləcək

20 Sentyabr 2017 23:13

AFFA prezidenti: “Etimadı doğruldacağıq”

20 Sentyabr 2017 23:04

Emzar Kviçiani: "Mübarizəmizi sonadək davam etdirəcəyik"

20 Sentyabr 2017 23:02

Bu uşağın iki üzü , 4 əli, 4 ayağı var -

20 Sentyabr 2017 23:00

"Qarabağ" - "Roma" oyununa bilet ALMAĞA TƏLƏSİN - yalnız 2 manatlıq biletlər qaldı

20 Sentyabr 2017 22:58

Ərdoğan Putinlə görüşəcək

20 Sentyabr 2017 22:54

Azərbaycanda nikahdankənar uşaqların ən çox və ən az doğulduğu bölgələrin adları açıqlanıb

20 Sentyabr 2017 22:52

İlham Əliyev amerikalı həmkarı Donald Tramp və xanımının adından təşkil olunmuş qəbulda iştirak edib

20 Sentyabr 2017 22:40

Bank işçilərinə əsəbləşdi -

20 Sentyabr 2017 22:36

Gəncədə maşın piyadanı vurdu

20 Sentyabr 2017 22:34

9 aylıq hamilə olmasına heç kim inanmır - FOTOLAR

20 Sentyabr 2017 22:28

Yaponiyanın Honsü adasında 6,1 bal gücündə zəlzələ olub

20 Sentyabr 2017 22:27

Makron -

20 Sentyabr 2017 22:25

Daşkəsən sakini arvadı və qayınanasını bıçaqladı

20 Sentyabr 2017 22:19

FED uçot dərəcəsini dəyişmədi

20 Sentyabr 2017 22:13

Bu türk Meksikada zəlzələ baş verəcəyini əvvəlcədən demişdi -

20 Sentyabr 2017 22:10

Prezident İlham Əliyev Trampla görüşdü

20 Sentyabr 2017 22:09

105 yaşlı gəminin qalıqları yoxa çıxır

20 Sentyabr 2017 21:58

Mətanət İsgəndərlinin qızının toyundan - GÖRÜNTÜLƏR

20 Sentyabr 2017 21:49