Oğru dünyasının AVTORİTET QADINI: “Murka”nın sirli oyunu

Oğru dünyasının AVTORİTET QADINI: “Murka”nın sirli oyunu
15:03 24 Oktyabr 2016
1503 Maraqlı
Ölkə mətbuatı
A- A+

Bu gündən etibarən Publika.az “Oğrudan doğru” layihəsinə start verir. Layihə çərçivəsində yeraltı dünyasının ən tanınmış simalarından söz açacağıq. İlk yazımızı “Murka”ya həsr edirik.

1926-cı ildə Leninqradın kriminal dünyasında önəmli hadisə baş verir: Moskva cinayət axtarış şöbəsi Odessada, piter cinayətkarların məşhur pritonu sayılan “Bristol”a reyd keçirir. Basqın zamanı 5 quldur, 2 polis işçisi həlak olur. Onlarla “avtoritet” cinayətkar polislərin əlinə düşür.

Bu hadisədən bir neçə ay əvvəl Leninqrad əməliyyatçıları “arı” yuvasına öz qadın əməkdaşlarını sala bilirlər. Həmin zamanlarda qadın əməliyyatçılar demək olar ki, yox idi. Ona görə Mariya Yevdokimova- Klimova adlı bu qadın yeraltı dünyasında heç bir şübhə yaratmır. Hələ təzə “işə” girdiyi üçün “bandit”lərdən heç kəs onu tanımırdı. Bu amil Mariyanın özünü pul qarşılığında “seks” xidməti göstərən qadın kimi təqdim etməsinə köməklik göstərir.

Bir müddət sonra “avtoritet” mühitinin güvənini tam qazandığı üçün Mariyaya heç kəs fikir vermir. Ona işlədiyi pritonda hətta “Murka” adı da verilir.

Bir neçə aydan sonra “Murka” adında qadın-agent cinayətkarların polisdəki “arxalarını” və bütün planlarını öyrənmiş olur. Beləliklə noyabr ayında gecə saatlarında daha əvvəl qeyd etdiyimiz reyd əməliyyatı həyata keçirilir.

“Murka” adlı mahnının yaranması da məhz həmin dövrlərə təsadüf edir. Hətta bu mahnıda cinayət axtarış idarəsinin agentinin soyadı da keçir: Klimova-Yevdokimova.

“Mur”, yoxsa “Murka”?

Başqa bir versiyaya görə isə, qəhrəmanın “Murka”ya çevrilməsinin səbəbi o zamanlar Moskva cinayət axtarış şöbəsinin əməkdaşlarının “Mur” adlandırılması idi. Hətta o vaxtlar belə məşhur deyim də var idi: “Урки и мурки играют в жмурки” (“Urka” və “murka” gizlənpaç oynayırlar).

“Murka”nı ХХ əsrin Rusiya tarixində ən məşhur mahnılardan biri hesab etmək olar. İndiyə qədər bu mahnının xalq tərəfindən yaradıldığı düşünülür. Əslində isə mahnının sözlərinin və musiqisinin müəllifi var. Aydın məsələdir ki, “kriminal” mühit üçün yazılan mahnıda müəllif kimliyini gizlədəcək.

Elə buna görə də, mahnının kimə aid olduğu ilə bağlı bir çox fərziyyələr gəzir. Biz isə sizə ən doğru bildiyimizdən söz açacağıq.

Musiqinin yaranma tarixi

“Murka”nın müəllifi Odessa şairi Yakov Yadovdur. Onun əlinin altından bir neçə “xalq” mahnıları çıxıb. O, həm də “Bubliçki” və “Qop so smikom” mahnılarının müəllifidir. Yadov kriminal aləmi o qədər də sevmirdi. Ona görə də mahnılarda onları istehza ilə təsəvvür edirdi. Bir şeyi xüsusi qeyd etmək lazımdır ki, mahnının sözlərində həmin vaxt kriminal aləmdə nə baş verdiyindən bəhs olunurdu.

Odessa tarixçiləri belə qənaətə gəliblər ki, “Murka” mahnısı 1921-1923-cü illərdə yazılıb. Mahnının digər “valideyni” isə musiqiçi Oskar Strokdur. O, bu sözlərə musiqini 1923-cu ildə yazıb. Qəribəsi isə budur ki, “Murka” ilk başda tanqo musiqisi olub. Bu musiqi altından “nep” dövründə bütün odessalılar tanqo oynayırdı. Ona görə də, musiqi hamıya tanış idi. Ancaq az adam bilirdi ki, reallıqda bu musiqi nədən bəhs edir...

Məxfi agent, ya quldur dəstəsinin üzvü?

Kriminal aləmin himni sayılan “Murka” mahnısı əslində, çekistlərin gizli əməliyyatından bəhs edir. “Murka”nın özü isə Mariya adında gizli əməliyyatçıdır.

“Murka” əfsanəsi əslində çox məharətlə uydurulub. Belə ki, Moskva əməliyyatçısı Odessada hər kəsə öz həqiqi adını söyləyirdi - Mariya Klimova. “Bandit” başçılarına isə özünü Marqo Dmitriyevka kimi təqdim edirdi. Marqo Dmitriyevka isə uydurulmuş bir ad deyil. Hər şeydə olduğu kimi bunun da bir səbəbi var.

Həqiqi “Murka”

Dmitriyevka haqqında isə tarixi sənədlərdə çox az məlumat var. Məlumdur ki, onun Odessada mühəndis işləyən atası 1919-cu ildə çekistlər tərəfindən öldürülüb. Bundan sonra o, Saxalin adlı kriminal rayona köçür. Ondan sonrakı həyatı ilə bağlı çox şayiələr gəzir. Onlardan biri isə Dmitriyevkanın inqilabçı Nestor Maxno ilə tanış olub və kordona yerləşməsidir. ÇK-da olan məlumata görə, əsl Mariya “batko Maxno” bir müddət Rumıniyada gizlənir. Onun öz dəstəsi ilə Odessaya qayıtmaq istəyindən Moskva gizli kəşfiyyat idarəsi xəbər tutur. “Xəbərçilərin” məlumatına görə, qayıdış 1922-ci ilin yayında baş verməli idi. Bu xəbərə əsaslanaraq ÇK “Maxno”nun rəfiqəsinə oxşar “Murkanı” (agent Klimova) onun əvəzinə gizli əməliyyatlar üçün Odessanın kriminal dünyasına yeritməyi qərara alır.

Başqa bir versiyaya görə isə, Dmitriyevka atası öləndən sonra bir zalımın əlinə düşür. Harlaşa adlı oğrunun təhqir və əzablarına dözməyən qız psixatiriya xəstəxanasına düşür. Sonra isə onu lal-kar xalası, “banda” başçısı “dişi qaz” ləqəbli Klava qanadları altına götürür.

Yazıq Marqo...

Axırıncı variant həqiqəti daha doğru əks etdirir. Bu da bütün kriminal aləmi çaş-baş salır. Çekistlər heç şübhələnmədilər ki, əsl Marqo Ruminiyada Maxnonun yanında yox, Odessanın yaxınlığında yaşayır. Əlbəttə, yerli xuliqanlara birdən-birə peyda olmuş “Murka”nın kimliyini yoxlamaq çox asan olardı və elə buna görə də əməliyyatda hər şey planlandığı kimi getmir. “Murka” birdən yox olur....

Sözügedən xüsusi əməliyyatla bağlı bütün sənədlər Moskvaya göndərilərək, “Tam məxfi” ad altından gözdən uzaq bir yerdə gizlədilib. Ona görə də, nə Mariya Klimovanın sərgüzəştləri haqqında, nə də Marqo Dmitriyevnanın birdən-birə qeybə çəkilməsi ilə bağlı dəqiq məlumat tapmaq olur.

Sirli ölüm...

Yerli ölkəşünasların xatirələrinə görə, Odessada uzun müddət əkiz tayı olan Murka adında qızın şayiələri gəzirdi. Onun hətta mahnıdakı kimi öldürüldüyünü də deyirdilər.

Əslində isə 1922-ci ildə öldürülən həqiqi “Murka”dır, yəni Marqo Dmitriyevna. Məhz onu xəyanətdə təqsirləndirərək güllələyirlər. Deyilənlərə görə, onun surəti - agent Mariya Klimova 1952-ci ilə qədər yaşayıb. Necə öldüyü ilə bağlı məlumat yoxdur.

Mələk Heydərova

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Nazir müavini: "Brüsseldə Azərbaycanla Aİ arasında yeni tərəfdaşlıq prioritetləri müzakirə olunacaq"

21 Sentyabr 2017 12:42

Sabahın HAVASI: Küləkli, dumanlı və...

21 Sentyabr 2017 12:41

Azərbaycan nefti ilə bağlı NİKBİN PROQNOZ - Qiyməti XEYLİ ARTACAQ

21 Sentyabr 2017 12:38

"Topaz"da bu gün

21 Sentyabr 2017 12:37

Fransa klubunun üzvü millimizdən kənarlaşdırıldı

21 Sentyabr 2017 12:37

“eTopaz”da günün canlı oyunları

21 Sentyabr 2017 12:37

“ASUS ZenPad 10” planşeti təqdim edilib

21 Sentyabr 2017 12:35

“Google” eksperimental şəhər tikəcək

21 Sentyabr 2017 12:35

Dünyanın ən bahalı avtomobil sərgisi keçirilir - YEPYENİ MODELLƏR - FOTOLAR

21 Sentyabr 2017 12:33

Latviya prezidenti: "BMT Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanmasına yardım etməlidir"

21 Sentyabr 2017 12:32

Mətanətin sinəsi çöldə qaldı, müzakirə olundu - FOTOLENT

21 Sentyabr 2017 12:24

Dəlixanaya yatırlıdı, kimliyi bilinəndə hamı ŞOKA DÜŞDÜ - BU QADININ ETDİYİNƏ İNANMAQ OLMUR

21 Sentyabr 2017 12:23

Damlanı niyə Mərdəkana aparmaq istədi?

21 Sentyabr 2017 12:23

Xəyalə ilə xəbər saatı

21 Sentyabr 2017 12:21

Bakının mərkəzində qadına zor tətbiq edən şəxs tutuldu

21 Sentyabr 2017 12:19

Azərbaycanlı müğənni açıq-saçıq səhnələrdən DANIŞDI: “Kişi qadınla cütləşməlidir” - MÜSAHİBƏ

21 Sentyabr 2017 12:18

Türkiyədə yol qəzası baş verib, 4 nəfər ölüb, bir neçə nəfər yaralanıb

21 Sentyabr 2017 12:17

Arvadını və qızını döydü, qumbara ilə hədələdi – AZƏRBAYCANDA

21 Sentyabr 2017 12:14

Dağlıq Qarabağ münaqişəsi sona çata bilər

21 Sentyabr 2017 12:14

35 dərəcə isti olacaq

21 Sentyabr 2017 12:13

Sabaha olan hava proqnozu açıqlanıb

21 Sentyabr 2017 12:12

Azərbaycan gömrükçüləri avtomobilin torpedasında 6 ədəd mobil telefon aşkar edib

21 Sentyabr 2017 12:12

Yunanıstanın Azərbaycana yeni təyin olunmuş səfiri Bakıya gəlib

21 Sentyabr 2017 12:12

Allahşükür Paşazadə Türkiyəyə səfər edəcək

21 Sentyabr 2017 12:12

"Kimsə burada ürək tutmasından öləcək"

21 Sentyabr 2017 12:11

MTN generalının məhkəməsi: "Ən sevdiyi yerdən xəyanət etdilər"

21 Sentyabr 2017 12:09

Generalın məhkəməsində daha bir FAKT ÜZƏ ÇIXDI

21 Sentyabr 2017 12:08

"Fəlakət" nişanlandığı deyilir

21 Sentyabr 2017 12:08

“Şahdəniz 2” platformalarının ikinci üst tikililəri dənizdə quraşdırılıb

21 Sentyabr 2017 12:07

Departament rəhbəri və müavini işdən çıxarıldı

21 Sentyabr 2017 12:03

Arvadını döyən Cəlilabad sakininin evindən qumbara tapılıb

21 Sentyabr 2017 12:02

Azərbaycan vətəndaşının daxili orqanında heroin aşkar edilib

21 Sentyabr 2017 12:02

Rusiyada neft gəlirləri əhaliyə paylanacaq

21 Sentyabr 2017 12:02

Keçmiş MTN generalının məhkəməsi davam etdirilir

21 Sentyabr 2017 12:02

Baş nazirin müavinindən islam ölkələrinə Ermənistanla bağlı ÇAĞIRIŞ

21 Sentyabr 2017 11:59

Turan İbrahimov "səhər"i Şeyxdən başladı:

21 Sentyabr 2017 11:59

Bakıdakı məktəblərdən birinin direktoru vəzifəsindən azad olunub

21 Sentyabr 2017 11:57

Ronaldo bu futbolçunu "Real"a gətirmək istəyir

21 Sentyabr 2017 11:57

SORĞU: Cavan qızlara sataşan yaşlı kişilərə hansı cəza verilməlidir?

21 Sentyabr 2017 11:56

SOCAR və tərəfdaşları neft-qaz sənayesinə neçə milyard dollar yatırıb?

21 Sentyabr 2017 11:54

“Regionda yeni münaqişələr başlana bilər” - Üç nazirdən XƏBƏRDARLIQ

21 Sentyabr 2017 11:53

Əli Həsənov: “Serj Sarqsyanın BMT-dəki çıxışı həyasızlıq, tərbiyəsizlikdir”

21 Sentyabr 2017 11:52

“Accessbank”ın müştəriləri “Lounge Key” xidmətindən istifadə edə biləcək

21 Sentyabr 2017 11:52

Masallıda tapılan naməlum kişi meyitinin şəxsiyyəti müəyyənləşdirilib

21 Sentyabr 2017 11:52

Tanınmış jurnalist infarkt keçirdi

21 Sentyabr 2017 11:48

“Gözəllik kraliçası” ilə onun bacısını öldürən qatil həbs olundu - FOTO

21 Sentyabr 2017 11:48

"Google" daha bir məşhur smartfon brendini alıb

21 Sentyabr 2017 11:47

"Qaşına-qaşına dedilər ki, otura bilmirik, bit yeyir" - Bakıda yeni TƏHLÜKƏ

21 Sentyabr 2017 11:44

Yaponiya BMT kürsüsündən Şimali Koreya ilə bağlı çağırış etdi

21 Sentyabr 2017 11:44

Azərbaycan millisinin sabiq baş məşqçisi Avropa Liqasına görə Almaniya klublarını tənqid edib

21 Sentyabr 2017 11:42