Xərçəngə və sonsuzluğa səbəb olan SABUNLAR

Xərçəngə və sonsuzluğa səbəb olan SABUNLAR
16:23 2 Noyabr 2016
825 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

“Üç uşağım var, ikisi tam sağlamdır. Ancaq ikinci uşağımda daun sindromu var. Həkimlərin dediyinə görə, buna səbəb hamilə vaxtı istifadə etdiyim yuyucu vasitələr, sabunlardır. Düzünü deyim ki, əvvəl bu səbəbə inanmadım. Lakin bir həqiqət var ki, təmizlik məsələsində çox həssasam. Gündə əllərimi neçə dəfə yuduğumun sayını belə itirmişəm. Xüsusən də, birinci uşağımdan sonra daha həssas olmuşdum. Hamilə vaxtı təmizlik vasitələri, mikrobları yox edən sabunlarla çox istifadə edirdim”.

Müsahibim Ülkər Həsənova əvvəl həkimə inanmasa da, onun dediklərini tam inkar da edə bilmədiyini deyir. Söylədiyinə görə, onun, və yoldaşının ailəsində heç vaxt bu xəstəlik olmayıb. Üstəlik, nə qohumdurlar, nə yaşları çox deyil. Bir sözlə, dauna səbəb kimi bilinən hallardan heç biri onlarda yoxdur. Uşağın xəstə doğulmasının əllərini, paltarlarını yuduğu vasitələrlə nə qədər əlaqəli olması müəmmadır.

Amma bilinən bir şey var ki, əksər ölkələrdə bu vasitələrə qarşı mübarizə başlanılıb, bəziləri antibakterial sabunlardan istifadəni qadağan edib.

Publika.az-ın “Müfəttiş” layihəsində bu dəfə bir sıra ölkələrdə qadağan edilən antibakterial sabunların ölkəmizdə qadağan edilməsinə əsas olub-olmamasını araşdıracağıq.

Xeyirdən çox zərər

Bakteriyaları 99% məhv edən sabunların reklamını tez-tez görürük. Reklamlarda əsas diqqət bu sabunların istifadəçini xəstəlikdən qoruması məlumatıdır. Nəticədə biz bakteriyanı ən güclü məhv edən sabun axtarışına çıxırıq. Tapırıq da, əllərimizi yuyuruq da.

Ancaq “Müfəttiş” yerli, xarici mənbələrdə antibakterial sabunlarla bağlı neçə yazı “klik”lədi. Lakin marketlərdən böyük həvəslə bütün mikrobları məhv edəcəyinə inanıb aldığınız antibakterial sabunların üzərində qeyd edilən keyfiyyətləri təsdiqləyən heç bir elmi araşdırma tapmadı. Tapmadı, çünki yoxdur. Yəni bu sabunlar heç də deyildiyi kimi insanları qorumur. Əksinə uzun müddət istifadənin xeyirdən çox zərəri var.

Bu ilin sentyabrında Amerikan Qida və Dərman Təşkilatı ölkədə antibakterial sabunlardan istifadəni tamamilə qadağan ediləcəyi ilə bağlı açıqlama yayıb. Təşkilatın nümayəndəsi Canet Vodkok elmi araşdırma apararaq antibakterial sabunların insan sağlamlığı üçün heç bir faydasının olmadığı qənaətinə gəldiklərini bəyan edib.

Triklosan və triklokarbon

Alimlərin qərarı əsassız deyil. Onlar fikirlərini bu sabunların tərkibində triklosan və triklokarbon maddələrinin olması ilə əsaslandırıb. Tərkibində bu maddələr aşkarlanan bəzi firmaların məhsulları ümumiyyətlə satışdan çıxarılıb. Araşdırmalara görə, bu maddələrin insan sağlamlığı ilə yanaşı ətraf mühitə də zərərlidir. Triklosan isə əsasən maye sabunlarda istifadə edilir.

ABŞ mütəxəssisləri hesab edir ki, bu sabunlar həqiqətən antibakterialdırsa, o zaman tərkibinin azı 60 faizi spirt olmalıdır. Bakteriyaları öldürmə özəlliyi olan triklosan maddəsi bir vaxtlar yalnız tibdə istifadə edilirdi. Son dövrlər isə bu maddənin insan və heyvan sağlamlığı üçün zərərli olduğu ilə bağlı müəyyən fikirlər gündəmə gəlib.

Çikaqo Universitetinin açıqlamasına görə, bu maddə insan bağırsağında mikrofloranı dəyişdirir. Hamilə qadınların uzun müddət bu kimyəvi maddə ilə təmasda olması uşağa zərər verir. Avropa Birliyi ölkələrində triklosan maddəsindən istifadə qismən qadağan edilib.

Kanada Tibb Assosiasiyası da evlərin təmizliyində istifadə edilən vasitələrə, habelə sabunlara triklosan vurulmasının qadağan edilməsini istəmişdi. Araşdırmalara görə, triklosan sudakı xlorla reaksiyaya girərək kanserogen tərkibli xloroform adlı maddəyə çevrilir. Həmçinin, triklosan qaraciyəri zədələməklə yanaşı, tənəffüs yolları və qalxanvari vəzin funksiyasını pozur.

Bizdə də var

“Müfəttiş” ABŞ, Avropanı qorxuya salan bu maddənin Azərbaycandakı antibakterial sabunlarda olmasını istisna etmir. Marketlərdəki müşahidələrimiz göstərdi ki, ölkəmiz bu məsələdə istisnalar sırasında deyil. Bəzi maye sabunların içərisində əsasən triklokarbona rast gəlmək olur. Yuxarıda sadaladığım maddələrlə kim bilir neçə dəfə əllərinizi yumusunuz. Bəs qadağan edilə bilərmi? Əlbəttə, bunun üçün həm də bizim alimlər, aidiyyəti qurumlar araşdırma aparmalıdır.

Bəs bizimkilər nə edib?

Azad İstehlakçılar Birliyinin sədri Eyyub Hüseynov Publika.az ölkəmizdə antibakterial sabunlarla bağlı məsələnin qapalı qaldığını deyib: “Ölkəmizdə heç kim bu məhsullarla məşğul olmur. Hesab edirəm ki, amerikalı alimlərin çağırışına dəstək olaraq biz də bu məhsullarla bağlı araşdırmalar aparılmalıdır. Düzdür, bu sabunlardan istifadə edənlər qarşılaşdıqları problemlərlə bağlı heç zaman müraciət etməyiblər. Lakin sabun istehsalçıları reklamlarda istehlakçını aldadaraq “istehlakçıların 67%-i bu məhsula üstünlük verib”, deyirlər. Azərbaycanda istehlakçı hüquqları ilə məşğul olan yeganə təşkilatıq. Lakin biz bu barədə araşdırma aparmamışıq. Həmin məlumatı hansı tədqiqatdan əldə etdikləri bilinmir”.

Ekspert uşaqların bu sabunlardan istifadəsinin doğru olmadığını vurğulayıb: “Bu sabunlardan uşaqların təmizliyində daha çox istifadə edilir. Hesab edirəm ki, bu, doğru yanaşma deyil. Uşaq yaşlarından belə yaşamağı doğru hesab etmirəm. Bu sabunların xəstəliklərdən mütləq şəkildə qoruduğu təsdiqlənməyib. İnsanları 90-99 faiz bakteriyalardan qoruyan vasitələr heç də xeyir gətirmir. Bu maddələr təkcə bakteriyalar yox, həm də bakteriyalarla qidalanan digər canlıları da məhv edir”.

3 xlor atomu və benzol həlqəsi

Eyyub Hüseynovun bu fikirlərini Bakı Dövlət Universitetinin professoru, üzvi kimya kafedrasının müdiri Namiq Şixəliyev də dəstəkləyir. Amma bu sadə bir dəstək deyil. O, ABŞ alimlərinin həyəcan təbili çaldığı maddələrin tərkibini açır: “Triklosan tərkibində 3 xlor atomu, benzol həlqəsi olan kimyəvi maddədir. Bunlar hamısı zərərli maddələrdir. Triklokarbon onun əvəzedicisi kimi yaradılıb. O triklosandan da təhlükəlidir. Bu maddənin kimyəvi tərkibinə baxarkən onun zəhərlənmə verə biləcəyini istisna etmirik. Həmin maddələrlə təmasda olmaq ziyanlıdır. Onlarla ünsiyyətdə olmaq nəsil artımına mənfi təsir göstərir, həmçinin sinir sisteminə də təsir göstərir. Elə bakteriyalar var ki, onlar bu maddələrlə təmasda olanda inkişaf edirlər. Həmin bakteriyalar insan bədəni üçün zərərlidir. Hamilə qadınların isə bu maddələrlə təması ümumiyyətlə qadağan olunmalıdır. Uşaqların istifadəsi məsləhət görülmür”.

Azərbaycanlı alim amerikalı həmkarları ilə həmfikirdir: “Demək olar ki, bütün yuyucu vasitələrinin tərkibində bu maddə var. ABŞ və Kanadada aparılan araşdırmalar nəticəsində yeni doğulmuş uşaqların qanında triklason aşkarlanıb. Bu da hamiləlik zamanı ananın bu maddələrlə çox ünsiyyətdə olmasından irəli gəlir. Bizim satışdakı sabunlarda triklosan maddəsinin olması barədə məlumatım yoxdur. Lakin ölkəmizə idxal edilən yuyucu vasitələr, yarımfabrikat malların tərkibində bu maddənin olması istisna edilmir. Səhiyyə Nazirliyinin bu istiqamətdə araşdırma aparmasına ehtiyac var”.

Kim araşdırır?

Həm alimin təklifi, həm də məntiqi ardıcıllığı pozmadan üz tutduq Səhiyyə Nazirliyinə. Nazirliyin mətbuat xidmətinin rəhbəri bu suala Gigiyena və Epidemologiya Mərkəzindən cavablandıra biləcəklərini dedi.

Mərkəzin mətbuat xidmətinin rəhbəri Anar Qədirli isə idxal edilən məhsulların yalnız saxlanma şəraitinə nəzarət etdiklərini deyərək, bu məsələyə Respublika Sanitar Karantin Müfəttişliyinin nəzarət etməli olduğunu bildirdi.

SMPDK-nin mətbuat xidmətinin rəhbəri Fazil Talıblı Publika.az-a ölkədə məhz antibakterial sabunlarla bağlı standart olmadığını dedi: “Antibakterial onun reklam adıdır. Ölkəmizdə Türkiyə standartı əsasında hazırlanmış standart tətbiq edilir. Standart sabunların tərifi, tələbləri, yoxlanması, təsnifatı, sınaqlar və təhlükəsizlik tələblərini təmin edir. Bu standartda sabunlar tualet, üzqırxma, hamam və ya paltar, ümumi təmizlik sabunları olaraq bölünüb”.

Amerikada qadağan məsələsini mətbuatdan oxuduğunu deyən F.Talıblı bu vaxta qədər aparılan yoxlamalarda sabun məhsullarının tərkibində qeyd edilən maddələr aşkarlanmadığını bildirdi: “Bu, o demək deyil ki, Azərbaycanda istifadə edilən məhsulların tərkibində bu maddə yoxdur. Əlbəttə, istehlakçılar tərəfindən müraciət olarsa, bu istiqamətdə araşdırma apara bilərik”.

İstehlakçıların şikayəti üçün isə İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Antiinhisar Siyasəti və İstehlakçıların Hüquqlarının Müdafiəsi Dövlət Xidmətinə müraciət edə bilər. Nazirliyin sözçüsü Abbas Əliyev bu vaxta qədər antibakterial sabunlarla bağlı şikayətin daxil olmadığını deyib. O həmçinin vurğulayıb ki, yalnız antibakterial sabunlar deyil, ümumiyyətlə sabun alarkən istehlakçılar saxlanma şəraiti, tərkibi və s. məqamlara diqqət olunmalıdır. Nazirliyin ən əsas tövsiyəsi isə ev şəraitində hazırlanan sabunlar təbii komponentlərdən hazırlandığına görə daha keyfiyyətli hesab etməsidir.

Bu açıqlamalardan sonra biz ya əllərimizi yumaqdan imtina etməliyik, ya da “Cəbiş müəllim” olmalıyıq.

Gülxar Şərif

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Biləsuvarda ağır qəza: ölən və yaralananlar var

20 Sentyabr 2017 08:04

Döymə sənətində YENI TREND: Venesiya və Viktoriya mədəniyyəti bir arada - FOTOLAR

20 Sentyabr 2017 08:03

Biləsuvarda bir neçə nəfərin yaralanması ilə nəticələnən yol qəzası baş verib

20 Sentyabr 2017 08:02

Moskvada azərbaycanlı müttəhim məhkəmə zalından qaçıb

20 Sentyabr 2017 07:47

Ərdoğan: “Kürdlər bizim dostlarımızdır”

20 Sentyabr 2017 07:44

21-ci əsrdə mağarada yaşayan adam: “Həyatımdan məmnunam” - FOTOLAR

20 Sentyabr 2017 07:03

Boliviya prezidenti ABŞ rəhbərliyini bəşər üçün başlıca təhlükə adlandırıb

20 Sentyabr 2017 06:47

Xızıda 350 ədəd partlamamış hərbi sursat tapıldı

20 Sentyabr 2017 06:24

Azərbaycan üçün tarixi qərar verilə bilər

20 Sentyabr 2017 06:03

Bakıda gənc oğlanı avtomobil vuraraq ağır xəsarət yetirib

20 Sentyabr 2017 05:32

Moskva bazarında qətl

20 Sentyabr 2017 05:28

Maduro Trampı "yeni Hitler" adlandırıb

20 Sentyabr 2017 05:27

Gündüz İsmayılov: "Bəzi dini qruplar məqsədli şəkildə dini kimliyimizlə milli kimliyimizi qarşı-qarşıya qoyurlar"

20 Sentyabr 2017 05:02

Bakıda orta yaşlı kişi məhkəmə binası qarşısında döyülüb

20 Sentyabr 2017 04:52

Eks sevgilisi aktyordan 1 milyon tələb edir

20 Sentyabr 2017 04:49

İlham Əliyev: "Bizim xarici siyasətlə bağlı uğurlarımız barədə danışmaq üçün çox vaxt lazımdır"

20 Sentyabr 2017 04:37

Ərdoğan Myanmadakı böhranı soyqırımı adlandırdı

20 Sentyabr 2017 04:33

Rusiya Hava Desant Qoşunlarının komandanı qəzaya düşdü

20 Sentyabr 2017 04:14

Ərdoğan kürdlərə çağırış etdi

20 Sentyabr 2017 03:44

Artıq Vayfaydan su altında da istifadə edə biləcəyik - FOTO

20 Sentyabr 2017 03:38

İlham Əliyev ABŞ Prezidenti və xanımının adından təşkil olunmuş qəbulda iştirak edib

20 Sentyabr 2017 03:27

Sarqsyan: "Ermənistan Türkiyə ilə diplomatik münasibətləri pozmağa hazırdır"

20 Sentyabr 2017 03:22

Ərdoğan: "Azərbaycanın ərazi bütövlüyü Cənubi Qafqazda sabitliyin açarıdır"

20 Sentyabr 2017 03:12

Netanyahu BMT-də: "Azərbaycanla əməkdaşlığı genişləndirmişik"

20 Sentyabr 2017 02:59

Tovuzda 4 otaqlı ev yandı

20 Sentyabr 2017 02:38

Messi "Barselona" - "Eybar" matçında poker edib

20 Sentyabr 2017 02:37

Ərdoğan BMT-də Qarabağdan danışdı

20 Sentyabr 2017 02:24

Gəyirmənin səbəbi və qarşısını almaq üsulları

20 Sentyabr 2017 02:03

Ebru Gündeş Bakıda toyda

20 Sentyabr 2017 01:59

İlham Əliyev BMT-də nahara qatıldı

20 Sentyabr 2017 01:49

Brüssel 2020-ci il Avropa çempionatına təşkilatçılıq hüququndan məhrum edilə bilər

20 Sentyabr 2017 01:47

Kariyesin yaranma səbəbləri məlum oldu

20 Sentyabr 2017 01:45

Sitalçayda 350 ədəd partlamamış hərbi sursat aşkar edilib

20 Sentyabr 2017 01:42

Bu gün UEFA Azərbaycan üçün tarixi qərar verə bilər

20 Sentyabr 2017 01:32

Ərdoğan: "Qarabağ münaqişəsinin həlli üçün daha çox səy göstərməliyik"

20 Sentyabr 2017 01:28

İlham Əliyev BMT-nin baş qərargahında rəsmi dövlət naharında iştirak edib

20 Sentyabr 2017 01:22

"Rosneft" İraqdakı regional hökumətlə müqavilə imzaladı -

20 Sentyabr 2017 01:20

Rusiya hərbi təyyarələri amerikalı əsgərləri vurdu -

20 Sentyabr 2017 01:05

Ərdoğan Myanmadakı böhranı soyqırımı adlandırıb

20 Sentyabr 2017 00:52

Daha bir ölkə Ərbilin referendum qərarına qarşı çıxdı

20 Sentyabr 2017 00:49

Meksikada güclü zəlzələ: ölənlər var

20 Sentyabr 2017 00:44

Kərkükdə vəziyyət gərginləşdi -

20 Sentyabr 2017 00:30

Azərbaycan neftinin SON QİYMƏTİ -

20 Sentyabr 2017 00:20

İsraili yer üzündən silərik -

20 Sentyabr 2017 00:10

Astroloji proqnoz - 20 sentyabr

20 Sentyabr 2017 00:03

Rusiya nümayəndə heyəti Litva prezidentinin BMT-də çıxışı öncəsi zalı tərk edib

20 Sentyabr 2017 00:02

Bu gün Azərbaycanda Neftçilər günüdür

20 Sentyabr 2017 00:02

Meksikada 7,1 bal gücündə zəlzələ olub

19 Sentyabr 2017 23:58

Klinton yenə Trampı tənqid etdi

19 Sentyabr 2017 23:49

Meksikada güclü zəlzələ - İnsanlar küçələrə axışdı - FOTO

19 Sentyabr 2017 23:48