Kişilər onun şərəfinə özlərini xədim edirdilər - FOTO

Kişilər onun şərəfinə özlərini xədim edirdilər - FOTO
22:27 7 Noyabr 2016
204 Maraqlı
Ölkə mətbuatı
A- A+

Ərəblər İslamiyyətdən əvvəl politeizm (çoxtanrılıq) dininə sahib idilər. Lakin bütün ərəblər bütpərəst deyildi. Aralarında yəhudi, zərdüşt, xristian ərəblər də vardı. Pagan bədəvilər (bütpərəstlər) öz dinlərinə "Din al-Aba i-ka" yəni Ataların dini deyirdilər. Məkkə həm ticarət yeri, həm də bütün pagan ərəblərin ən müqəddəs yeri sayılırdı. Ən müqəddəs yerləri olan Kəbədə ümumi 360-dan çox bütləri var idi. Ərəb bütpərəstliyi ilə əlaqəli ən güclü qaynaqlardan biri 8-ci əsrdə Hisham Ibn Al-Ürəyi tərəfindən yazılmış "Kitab Al-aşna" ("Bütlər Kitabı") adı verilən kitabdır. Bu kitab misirli Əhməd Zəki Paşa tərəfindən Şamda tapılıbdır. Misirli Əhməd Zəki Paşanın ölümündən sonra bu kitab Misir dövlət kitabxanasına bağışlanıb.

Milli.Az publika.az-a istinadən həmin kitabda olan ərəblərin islamdan əvvəl sitayiş etdiyi tanrıların bəzilərini təqdim edir:

1. Hubal
Hubal, ərəblərin baş tanrısı- Ay tanrısıdır. Döyüşçünü xarakterizə edir. Qırmızı əqiq daşından hazırlanan insan surətli bir bütdür. Hubalın bütü, Amr ibn Luhayy tərəfindən Ərəbistana gətiriləndə sağ qolu qırılmış, Qureyşlilər bu qırıq qolun yerinə ona qızıl qol düzəltmişlər. Ərəblər hər hansı hadisə olan kimi Hubalın fal oxlarını çəkirdilər. Bu fal oxlarına görə işlərini yoluna qoyurdular. Hz. Məhəmməd daha sonra Məkkəni ələ keçirəndə Kəbədəki digər bütlərlə birlikdə Hubalın bütünü də qırmışdır. Quranda Saffat surəsi 125-ci ayədə bu bütün adı keçir.

2. Al-Lat
Al-Lat, ərəblərin üç baş tanrılarından biridir. Bərəkət və kənd təsərrüfatı tanrısıdır. 3 baş ilahənin ortancısıdır. Al-Lata sitayiş edənlər onu məmnun etmək üçün arpa sıyığı təqdim edirdilər. Bu tanrının məbədi və bütü Əbu Süfyan bin Hərb tərəfindən dağıdılıb. Bunun da əmrini Hz. Məhəmməd verib. Nebatilər, Al-Latı Athena və Minerva ilə bir tutmuşdur. Herodot, ərəblərin tanrıları haqqında bunu yazırdı: "Onlar, Dionis və Afroditadan başqa tanrılara sitayiş etmirlər. Ərəblər Dionisə "Orotalt", Afroditaya "Alilat" deyirlər."

3. Al-Uzza
Üç böyük ilahənin ən kiçiyidir. Ulduzların tanrısıdır. Nebatilər, Uzzanın Roma tanrısı Venera ilə bir tutmuşdur. Ərəblər uşaqlarına "Abd-Al-Uzza" yəni "Uzzanın qulu" kimi adlar verirdilər. Ərəblər, xüsusilə Qureyşlilər Uzzanın çox sevərdilər. Onun adına qurban kəsərdilər. Qureyşlilər Kəbəni Uzza adına, Lat adına, Menat adına təvaf edərdilər. Al-Uzzanın bütünü və məbədini Xalid min Vəlid dağıdıb. Rəvayətlərə görə, Xalid Bin Vəlid Al-Uzzanın son bütünü qırarkən Al-Uzzanın özünü görüb və onu qılıncla ikiyə bölərək öldürüb. Yəmənlilər Al-Uzzanı şəfa tanrısı olaraq görürdülər. Varlı yəmənlilər yaxınları xəstələnən kimi Uzzaya qızıl təqdim edirdi.

4. Menat
Üç böyük ilahənin ən böyüyüdür. Qismət tanrısıdır. Nebatilər Menatı intiqam ilahəsi Nemesis ilə bir tutur və Hubalın arvadı olduğunu düşünürdülər. Menata tapınan ərəblər onun adına həcc edir, vəqfəyə hər kəslə birlikdə dururlar, saçlarını kəsdirmirdilər. Təvaf bitdikdən sonra Menatın bütünün yanına gəlir, orada saçlarını kəsdirirdilər. Ərəblər, Menata yağış yağdırması və düşmənlərə qarşı zəfər üçün dua edirdi. Menatın bütü və məbədi Məkkə ilə Mədinə arasında olan ərazidə idi. Onun bütünün ətrafında qurban kəsilirdi. Bütü və məbədi Sad ibn Zaid al-Ashhali tərəfindən məhv edilib. Rəvayətlərə görə imam Əli məşhur qılıncı Zülfüqarı Menatın məbədində tapıb.
Qeyd: Ərəblərin yeni doğulan qız uşaqlarını diri-diri basdırması qadınları kiçik görməsindən deyil, Lat, Menat və Uzzaya qız uşaqlarını qurban etmə istəyindən gəldiyi fikri söylənilir.

5. Dushara
Nebatilərin ən böyük tanrısıdır. Bu tanrıya şimal ərəbləri və bədəvilərdən Azd qəbiləsi sitayiş edib. Məbədi Petrada idi. Yunanların Zevs ilə bərabər tutulurdu Çünki, Nəbati panteonunun başındakı tanrıydı. Lakin, Dushara göylərin tanrısı deyil, dağların tanrısıdır.

6. Atargatis
Şimali Suriyanın ən böyük tanrısı idi. Çayların və dənizlərlə bərabər, həm də bərəkət tanrısı sayılırdı. Özünə sitayiş edən xalqın təhlükəsizliyinə məsul idi. Əri, fırtına və yağış tanrısı Hadaddır. Suriyalı ərəblər bu tanrıya göyərçin və balıq qurban edərdi. Göyərçin eşqi, balıq isə bərəkəti və dənizlərin içindəki həyatı təmsil edərdi. Suriya və Urfada bu tanrıya sitayiş edən kişilər, onun şərəfinə özlərini xədim edirdilər. Bu vəziyyət suriyalıların xristianlığı qəbul etməsinə qədər davam etdi. Bu ilahənin məbədləri Aşkelon, Menbik və Urfada (Balıkqlıgöl və ətrafı) idi. Məbədlərinin ən böyük xüsusiyyəti içində süni, yaxud təbii göllər və içinin balıqla dolu olması idi. Bu balıqlar müqəddəs sayılır, xüsusi dini mərasimlərdən başqa vaxt bu balıqlar yeyilmirdi.

7. Dhatu-ANVATİN
Dhatu-ANVATİN Qureyş qəbiləsinin və bədəvilərin ibadət etdiyi böyük ağacdır. Hər il Qureyşlilər bu ağacı ziyarətə gəlir, budaqlarına silahlarını, paltarlarını və qiymətli əşyalarını asırdılar, bu ağaca qurban kəsirdilər və bu ağacın yanında tam 1 gün qalırdılar.

8. Şəms
Ərəblərin günəş tanrısıdır. Ərəbcə "günəş" deməkdir. Mesopotamiya mənşəli tanrıdır. Yəmənlilər tərəfindən bərəkət tanrısı olaraq sitayiş edilirdi. Səhrada yaşayan bədəvilər günəş tanrısına sitayiş etməkdən çox ay tanrılarına ibadət edərdilər. Çünki, bədəvilər isti hava şərtləri altında yaşayırdılar. Bu isti hava şərtləri altında yaşayan bədəvilər sərin səhra gecələrində rahat bir nəfəs alırdılar. Buna baxmayaraq, ərəblər Şəmsə gün doğumunda günortaya və gün batımına qədər səcdə və dua edirdilər.

9. Vadd
Ərəblərin su tanrısıdır. Dumat Al Jandallı ərəblər üzərilərində "Vadd-Ab" yəni "vadd atamdır" yazan tilsimlər gəzdirirdilər. Bu tilsimləri taxan adama sağlamlıq və zənginlik gətirdiyinə inanırdılar. Vaddın bütü böyük və saqqallıydı. Ərəblər bu tanrını yalnız su tanrısı olaraq görmürdülər, həm də bu tanrı cəsarəti də təmsil edirdi. Şimali yəmənlilər Vaddı ay tanrısı olaraq görür və ona ilan qurban edirdilər. Quranda Nuh surəsi 23-cü ayədə adı keçir. Dumat Al Jandaldakı bütü və məbədi Hz Məhəmmədin əmri ilə Xalid min Vəlid tərəfindən dağıdılmış və bu dağıtmaya qarşı müqavimət göstərənlər isə öldürülmüşdür.

10. Quzah
Göyün və iqlimin tanrısıdır. Ərəblər bu tanrının buludlarda oturduğunu, şeytanlara buludlardan dolu atdığına inanırdılar. Ərəblər göy qursağını cənnətə gedən körpü olaraq görür və bu körpünün qoruyucusunun da Quzah olduğunu deyirdilər. Ərəblər bu gün belə göy qurşağına "quş qazah" yəni "Quzahın yayı" deyirlər.

11. Athtar
Yəmənli ərəblərin döyüş tanrısıdır. Bu tanrı da Mesopotamiya mənşəlidir. Efiopiya və Somalidə sitayiş olunurdu. Venera planetini təmsil edir. Yəmənlilər həm də bu tanrını su gətirən olaraq görür və suyu yalnız yağış yağdırmaqla deyil, çayları və digər su qaynaqlarına nəzarət edərək gətirdiyinə inanırdılar. Simvolu mizraq ucuydu və bu tanrıya antilop qurban edilirdi.

12. Manaf
Ərəblərin öncəgörmə tanrısıdır. Heykəli böyük və daşdandır. Ərəblər Hubala sitayiş etməzdən əvvəl Manafı tanrılarının ən böyüyü olaraq görürdü. Məbədinə aybaşı olan qadınlar girmirdi.

13. Al-Qaumi
Al Qaumi döyüşün və gecənin tanrısıdır. Həmçinin, karvanların qoruyucusudur. Nebatilərin baş tanrısından biri idi. Ərəb tacirlər gecələri yatdıqlarında Qaumun karvanlarını qoruduqlarına inanardılar.

Milli.Az















RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Jan van Bilsen: "Azərbaycan əhalisınin 29%-nin maliyyə müəssisələrində hesabı var"

19 Sentyabr 2017 16:02

Atası: "Nicat Muxtarovluq heç nə yoxdur"

19 Sentyabr 2017 16:02

Qazaxıstanda iqtisadi artım 6 illik maksimuma çatıb

19 Sentyabr 2017 16:02

Çin bunu da etdi: təkrar istifadə olunan raketlər gəlir

19 Sentyabr 2017 15:58

Unibank ipoteka faizini endirdi

19 Sentyabr 2017 15:58

Muğam Mərkəzində fortepiano musiqisi gecəsi keçiriləcək

19 Sentyabr 2017 15:54

Müsəlman ölkəsindən 16 yaşlı qızla bağlı QORXUNC QƏRAR - VIDEO

19 Sentyabr 2017 15:53

Baş Prokurorluq: “Turan” İnformasiya Agentliyi barədə hər hansı məhdudiyyət tədbirləri keçirilmir

19 Sentyabr 2017 15:52

IFC Azərbaycanda yeni məşvərətçi layihəyə start verib

19 Sentyabr 2017 15:52

Azərbaycanda qəlyanın tamamilə qadağan olunması təklif edilib

19 Sentyabr 2017 15:52

Azərbaycanda stüardessalara güzəştli sosial sığorta haqlarının verilməsi təklif olunur

19 Sentyabr 2017 15:52

SORĞU: Qız daha xeyirli övladdır, yoxsa oğlan?

19 Sentyabr 2017 15:48

ABŞ-da Marsda həyatın imitasiyası üzrə 8 aylıq eksperiment başa çatıb

19 Sentyabr 2017 15:47

Baş Prokurorluq "Turan"la bağlı məlumat yaydı

19 Sentyabr 2017 15:44

Üzən məktəblər: bu binaların analoqu yoxdur - FOTOLAR

19 Sentyabr 2017 15:43

Toyda meyxanaçılar arasında DAVA

19 Sentyabr 2017 15:43

Azərbaycanda hamilə və 2 yaşadək körpəsi olan qadınlar üçün təhsilhaqqının ləğv edilməsi təklif edilir

19 Sentyabr 2017 15:42

“Unibank” ipoteka kreditlərini ucuzlaşdırıb

19 Sentyabr 2017 15:42

Generalların məhkəməsində keçmiş MTN əməkdaşları ifadə verib

19 Sentyabr 2017 15:42

Pensiyalar artıb: 430 manat

19 Sentyabr 2017 15:39

Çərçivəsiz ekranlı “OUKITEL Mix 2” və “OUKITEL C8” smartfonları təqdim olunub

19 Sentyabr 2017 15:35

12 yaşlı qızın intim fotosu BAŞINA BƏLA OLDU

19 Sentyabr 2017 15:33

Nicatla Rəşad Dağlı əlbəyaxa oldu - Toy yarımçıq qaldı

19 Sentyabr 2017 15:29

Siqaretdən istifadəni məhdudlaşdıran qanun layihəsi Milli Məclisin payız sessiyasında müzakirəyə çıxarılacaq

19 Sentyabr 2017 15:27

"Azercell" tələbələr üçün növbəti təqaüd proqramına başlayıb

19 Sentyabr 2017 15:27

Tbilisidə dünya futbol ulduzlarının iştirakı ilə xeyriyyə matçı keçiriləcək

19 Sentyabr 2017 15:27

Abşeronda dələduzluqda təqsirləndirilən bələdiyyə sədrinə daha bir cinayət işi açılıb

19 Sentyabr 2017 15:27

Bakının bu ərazilərində köhnə binalar sökülür

19 Sentyabr 2017 15:27

"Leninin, Stalinin, "26 Bakı komissarı"nın heykəlləri uçurulmamlı idi" - Komitə sədrindən ŞOK ETİRAZ

19 Sentyabr 2017 15:24

Azərbaycanda sovet dövrünün abidələrindən ibarət park yaradılsın - TƏKLİF

19 Sentyabr 2017 15:23

Sabirabadda ana doğuşdan sonra ölüb

19 Sentyabr 2017 15:22

Azərbaycanda 2 nəfəri bir qəbirdə basdırmaq...

19 Sentyabr 2017 15:20

Hamilə arvadını döydü, yandırdı, zorla qeyri-təbii yolla əlaqəyə girdi və... - Bakıdakı DƏHŞƏTİN ŞOK TƏFƏRRÜATI

19 Sentyabr 2017 15:18

Premyer Liqa klublarının futbolçulardan topinq-test götürüldü

19 Sentyabr 2017 15:17

"Qarabağ"ın oyununa 45 min bilet satılıb

19 Sentyabr 2017 15:17

Müdafiə naziri Ermənistanla sərhəddə yerləşən hərbi hissələrdə... - FOTOLAR

19 Sentyabr 2017 15:14

Türkiyə-Yunanıstan-İtaliya təbii qaz ticarətinin inkişafı ilə bağlı anlaşma imzalayıb

19 Sentyabr 2017 15:12

"Qarabağ"- "Roma" matçına 45 min bilet satılıb

19 Sentyabr 2017 15:10

Oğurluğa görə həbs olunan futbolçu sərbəst buraxıldı

19 Sentyabr 2017 15:09

Zakir Həsənov Azərbaycan-Ermənistan dövlət sərhədinin müdafiə zolağında yerləşən hərbi hissələrdə olub

19 Sentyabr 2017 15:07

Səfir: "Azərbaycanda yapon dilinə maraq artır"

19 Sentyabr 2017 15:07

Roza Zərtgərli Qazaxıstanda - FOTO

19 Sentyabr 2017 15:04

İlham Əliyev: "Mən çalışıram və çalışacağam ki, Azərbaycan xalqı yaxşı yaşasın"

19 Sentyabr 2017 15:03

Saakaşvili Kiyevə gəldi – SON DƏQİQƏ

19 Sentyabr 2017 15:03

Rusiya hərbi gəmiləri Bakıda

19 Sentyabr 2017 15:03

Deputat: “Lenin və Stalinin heykəllərini, “26 Bakı komissarı”nın şərəfinə ucaldılmış abidəni yığıb saxlamaq lazımdır”

19 Sentyabr 2017 15:02

Ana fəryadı: “Daha bu yükü daşıya bilmirəm” - VİDEO

19 Sentyabr 2017 14:59

Azərbaycana gəlişləri məhdudlaşdırıldı

19 Sentyabr 2017 14:59

AMB: Azərbaycanda qiymətlərin uyğunlaşması prosesi ləng gedir

19 Sentyabr 2017 14:57

Ağdamda ev yandı

19 Sentyabr 2017 14:55