ABŞ seçkiləri: Kim irəlidədir – Clinton, yoxsa Trump?

ABŞ seçkiləri: Kim irəlidədir – Clinton, yoxsa Trump?
22:37 8 Noyabr 2016
362 Dünya
Ölkə mətbuatı
A- A+

Amerikalılar, ölkələrinin tarixində ən həyəcanlı seçki kampaniyalarının birindən sonra növbəti prezidentlərini seçirlər.
İlk səsvermə məntəqələri New Hampshire kəndlərində gecə saat 12-dən sonra açıldıqdan sonra, digər səsvermə məntəqələri Şərq Sahilində yerli vaxtla saat 6-da açılıb.
Həm Clinton, həm də Trump artıq səs veriblər.
Hillary Clinton və Donald Trump həyəcanlı kampaniyanın son günlərində bir neçə ştatlara tələsik səfərlər keçiriblər.
Seçki nəticələri yerli vaxtla gecə saat 11-dən sonra ortaya çıxmağa başlayacaqlar.
Ümumilikdə 46 milyondan çox Amerikalı erkən seçkilərdə poçtla və ya şəxsən seçki məntəqələrində səs verib. Bu hazırda ABŞ üçün rekord seçici sayı hesab olunur.
Seçki günü yaxınlaşdıqca rəy sorğularının rəqəmləri arasındakı fərq azalmaqda davam edirdi. Bu həm Clinton, həm də Trump düşərgəsinin yaşadığı böhranlarla bağlıdır.

Seçkilər

BBC-nin tərtib etdiyi sorğular sorğusu Amerikada ölkə boyunca keçirilmiş 5 ən son rəy sorğularının nəticələri əsasında qurulub. Daha doğrusu bu sorğulardakı iki ən yüksək və iki ən aşağı göstəricilər götürülüb və orta rəqəm çıxarılıb.
FTB-nin təhqiqatı Clinton-un göstəricilərinə necə təsir göstərib?
Hillary Clinton üçün pis xəbər bundan ibarətdir ki, hətta FTB rəhbəri James Comey-nin onun emaillərinə dair təhqiqata başlandığı barədə bəyanatından əvvəl də keçmiş dövlət katibi ölkə boyunca, o cümlədən bir sıra həlledici ştatlarda üstünlük fərqini itirməyə başlamışdı.
ABC News/Washington Post-un birgə canlı reytinqində, oktyabrın 23-də Clinton Trump-dan 12 xal irəlidə idi, lakin bundan bir həftə sonra bu üstünlük bircə xala enmişdi.
Rəy sorğularına görə ona rəğbətlilərin faizi 53-dən 47-yə düşüb.
Rəy sorğularının nəticələri onsuz da bir qayda olaraq seçkiyə yaxın daralır, lakin hələlik FTB-nin təhqiqat barədə bəyanatının seçki nəticələrini nə dərəcədə təsirləndirəcəyini indidən demək çətindir.
CBS 13 əsas döyüş meydanı olacaq ştatlarda keçirdiyi rəy sorğusunda respondentlərin 52 faizi deyib ki, "Clinton-un emaillərində indiyədək bilindiyindən daha artıq məlumat ola bilərdi". Bu da bəlli olub ki, belə düşünənlərin əksəriyyəti respublikaçı seçicilər olub.

Erkən seçkinin nəticələri barədə nə bilirik?

ABŞ boyunca erkən seçkilər əksər ştatlarda təşkil olunub. Bu isə o deməkdir ki, elektoratın böyük əksəriyyəti seçki gününədək səs verib.Həmin səslər seçki məntəqələri bağlananadək elan edilməsə də, bəzi ştatlar erkən səsvermənin nəticələrini açıqlayıblar.
Məsələn Nevadada erkən seçki noyabrın 4-də bağlananadək 800 min adam səs verib. Onlardan 42 faizi qeydiyyatdan keçmiş demokratlar, 36 faizi isə respublikaçılardır. Bu rəqəmlər 2012-ci ilin göstəricilərindən fərqlənmir. Burada Barack Obama 6, 7 faiz fərqi ilə qalib gəlmişdi.
Əlbəttə burada demək olmaz ki, iki partiyadan birinin seçicisi kimi qeydiyyatdan keçmiş adamlar məhz həmin partiyanın namizədinə səs verəcəklər. Elə buna görə də həm Trump, həm də Clinton biri digərinin elektoratına dəstək çağırışları ediblər.
Lakin ümumən Nevada ştatını sürpriz hesab etmək olar, çünki ən son rəy sorğuları burada Donald Trump-ın irəlidə olduğunu göstərirdi. Amma bu o demək deyildir ki, reytinqlər yanlışdır. Ola bilsin ki, cənab Trump elə məhz seçki günü burda dəstək qazansın.
Amma nəzərə alınmalıdır ki, bu ştatda əhəmiyyətli sayda ispandilli elektorat var.

Xanım Clinton-un kampaniyası üçün işləyən Catalist məlumat firmasının təxminlərinə görə ispandillilərin və ya Latın Amerikası əsillilərin fəallığı son vaxtlar Arizona, Colorado, Florida və North Carolina ştatlarında xeyli artıb.
Əvvəlki seçkilərdə burdakı ispandillilərə aid son nəticəni təxmin etmək daha az mümkün idi. 2004-cü ildə onların 40 faizi George W Bush-a səs vermişdi. Lakin cənab Trump-ın meksikalılar və miqrasiya haqqında bəyanatlarına görə bu dəfə vəziyyət daha aydındır. Latino Decisions firmasının hesablamasına görə ispandilli seçicilərin 79 faizi xanım Clinton-u dəstəkləyəcək.
Bircə şey dəqiq məlumdur. Bu seçkidə erkən səs verənlərin sayı əvvəlki seçkilərdən çox olub. Məsələn 2012-ci ildə 32 milyondan çox adam əvvəlcədən səs vermişdisə, bu dəfə onların sayı 40 milyondan çoxdur.

Qalmaqallar Trump-ın göstəricilərinə necə təsir edib?

Donald Trump kampaniyaya başlayandan bəri bir neçə qalmaqala uğrayıb. Bunlardan ən diqqətəlayiqi 7 oktyabrda açıqlanmış audio yazısızısıdır. Bu audioda Trump qadınlara qarşı təcavüzləri barədə öyünür.
O bu qalmaqal barədə deyib ki, bütün bunlar yalnız sözlərdir və reallıqda o heç vaxt qadınlara əl-qol atmayıb.
Belə bir qalmaqal istənilən namizədin kampaniyasını (və siyasi karyerasını) məhv etməliydi, amma Trump bu böhtandan salamat qurtarıb.
CNN-nin oktyabrın 24-də keçirdiyi rəy sorğusunda onun reytinqi 45 faiz idi. Bu, CNN-in oktyabrın 3-də keçirdiyi sorğudakı rəqəmlə eyni idi. Hər iki rəy sorğusunda xanım Clinton 51 faizlə irəlidə idi.
Cənab Trump-ın ölkə boyunca daim 40 faiz ətrafında dəstək qazana bilməsi, lakin eyni zamanda 45 faizi aşa bilməməsi təhlilçiləri bu qənaətə gətirib ki, respublikaçı namizədin dəstəyinin bünövrəsi olsa da, yüksək tavanı yoxdur. Bu isə o deməkdir ki, o özünə pərəstiş bəsləyənlərdən başqa dəstəkçi qazana bilməyib.

Reytinqlərə inanmalıyıqmı?

Seçki günü yaxınlaşdıqca cənab Trump onun geridə qaldığını göstərən rəy sorğularını və onları keçirən şirkətləri qaba şəkildə tənqid edir və bu reytinqləri "çirkli" və "ədalətsiz" adlandırırdı.
Lakin cənab Trump öz ittihamlarını dəlillərlə isbat edə bilməyib və ölkə boyunca aparılan reytinqlərin yanlış olduğunu düşünməyə əsas yoxdur.
Rəy sorğularını keçirmək asan deyil və bunu edən firmalar bir sıra çətinliklərə üstün gəlməli olurlar.
Lakin araşdırma göstərir ki, onlar seçki yaxınlaşdıqca daha düzgün proqnoz verməyə başlayıblar.
Ölkə boyunca reytinqlər nə dərəcədə mühümdür?
300 milyonluq insanın vətəni olan ölkədə ictimai rəyin nəbzini tutmaq çətin məsələdir, lakin ictimai rəyi öyrənənlər boş dayanmırllar.
Ümumölkə sorğuları adətən 1000 respondentin cavabları ilə tərib edilir və ümumən ictimai rəyin hərəkətini pis müəyyən etmir.
Lakin ABŞ-da seçkilər tərəddüd edən ştatlarda udulur və uduzulur və qərar seçki kollegiyaları sistemindən asılı olur.

Əsas rəqabət meydanı olacaq ştatlarda kim irəlidədir?

Biz bu seçkidə əsas rəqabət meydanı olacağı gözlənilən 13 ştat müəyyən etmişik.
Aşağıdakı xəritədə bu ştatlar və Real Clear Politics internet resursunun məlumatına görə bu ştatlardakı elektoratın necə səs verəcəyi görünür.
Bu xəritə 7 noyabra olan məlumata görə bu ştatlarda kimin irəlidə olduğunu göstərir.
Əgər bu ştatların seçki günündə də rəngləri dəyişməsə (Clinton üçün mavi, Trump üçün qırmızı qalsa) yerdə qalan ştatlara görə xanım Clinton qalib olacaq.
Lakin cənab Trump bu yaxınlarda bir azca irəlidə olduğu Arizona da daxil bu ştatlardan bəzilərində vəziyyətini yaxşılaşdıra bilib.
Son səsvermənin orta rəqəmləri aşağıdakı diaqramda göstərilib. Bəzi ştatlarda başqaları ilə müqayisədə daha çox rəy sorğusu keçirilib.

Trump və Clinton yeganə namizəddirlərmi?

Yox. Onlar sadəcə olaraq qalib gəlmək üçün real şansı olan iki namizəddir. Lakin bu yarışda başqa namizədlər də var. Namizədlərlə bağlı qaydalar ştatdan-ştata fərqlidir, lakin əksər ştatlarda Clinton və Trump-ın iki əsas alternativ rəqibi olacaq.
Yaşıllar Partiyasından 66 yaşlı Jill Stein həkimdir və ümidlərini demokrat Bernie Sanders-in Clinton-a tərəf keçməyən pərəstişkarlarının səslərinə bağlayıb. Hazırda rəy sorğularına görə onun ölkə boyunca 2 faiz dəstəyi var.
Keçmiş New Mexico qubernatoru, 63 yaşlı Gary Johnson namizədliyini ABŞ Libertarian Partiyasından verib və cənab Trump-dan gözü su içməyən respublikaçıların səslərini yığmağa çalışır. Ölkə boyunca onun dəstəyi sentyabrda 9 faiz idi, lakin indi 5 faizə düşüb.
Müəyyən diqqətə layiq olmuş başqa bir müstəqil namizəd keçmiş MKİ əməliyyatçısı Evan McMullin-dir. O vəd edib ki, Utah ştatında qalib gələcək. Bu ştatda keçirilmiş rəy sorğusuna görə o respublikaçı namizəddən ikicə xal geridə qalır, amma demokrat namizəddən 5 xal irəlidədir.
Əgər vədinə əməl edə bilsə, Evan McMullin 1968-ci ildən bəri prezident seçkisi zamanı hər hansı ştatda qalib gəlmiş birinci üçüncü namizəd adını qazanacaq.

Milli.Az











RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

ABŞ-da ardıcıl iki zəlzələ

23 Sentyabr 2017 00:54

Canlı yayıma sərxoş çıxan deputat aparıcının üstünə... - VİDEO

23 Sentyabr 2017 00:53

Qurban Qurbanov: "Roma" rəqiblərinə 3-4 qol vura-vura gedir"

23 Sentyabr 2017 00:52

Rusiya ordusu Suriyada terrorçu təşkilatlara məxsus 96 min obyekti məhv edib

23 Sentyabr 2017 00:35

Gəlin namizəd erməni ilə... - FOTO/VİDEO

23 Sentyabr 2017 00:28

Ağdaşda canavarlar örüşdə otlayan mal-qaranı parçlayıb

23 Sentyabr 2017 00:27

Elmar Məmmədyarov ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrləri ilə görüşüb -

23 Sentyabr 2017 00:27

Bakıda "Mercedes" yandı

23 Sentyabr 2017 00:23

Almaniyada siyasətçilərə müəmmalı məktublar göndərilib

23 Sentyabr 2017 00:16

Astroloji proqnoz - 23 sentyabr

23 Sentyabr 2017 00:13

Azərbaycan neftinin SON QİYMƏTİ -

23 Sentyabr 2017 00:10

Azərbaycana payız gəldi

23 Sentyabr 2017 00:09

Azərbaycana payız fəsli daxil olub

23 Sentyabr 2017 00:02

Məhkəmə Saakaşvilini 130 dollar cərimə etdi

22 Sentyabr 2017 23:59

Vyanada bomba həyəcanı -

22 Sentyabr 2017 23:58

Tovuzda yeni doğulan körpə öldü

22 Sentyabr 2017 23:54

Sprislər, təzyiq aparatları Azərbaycana hansı ölkələrdən idxal edilir?

22 Sentyabr 2017 23:53

XİN rəhbəri: "Azərbaycan Fələstinə münasibətdə artan beynəlxalq dəstəkdən məmnundur"

22 Sentyabr 2017 23:47

Ukrayna istəyinə çatır -

22 Sentyabr 2017 23:39

Şəkidə 40 yaşlı qadını ilan sancdı

22 Sentyabr 2017 23:28

Meksikada baş verən zəlzələ nəticəsində ölənlərin sayı artır

22 Sentyabr 2017 23:21

Avropanın iki ölkəsi arasında sərhəd mübahisəsi yenidən gərginləşdi

22 Sentyabr 2017 23:13

Tovuzda doğuş zamanı körpə ölüb

22 Sentyabr 2017 23:12

Bir-birinin ətini yeyən məhbuslar, qan dolu otaqda dəhşətli 15 gün - FOTOLAR

22 Sentyabr 2017 23:03

Bu ölkənin prezidenti oğlunun öldürülməsi barədə polisə əmr verdi

22 Sentyabr 2017 23:00

Türkiyə İraq Kürdüstanındakı referendumu qeyri-qanuni adlandırdı

22 Sentyabr 2017 22:54

"Qarabağ" "Sumqayıt"a futbol dərsi keçdi

22 Sentyabr 2017 22:53

"Qarabağ" "Sumqayıt"ı peşman etdi - VİDEO

22 Sentyabr 2017 22:47

Ruhani ABŞ-ı hədələdi -

22 Sentyabr 2017 22:44

İlham Əliyev milli komandanın voleybol üzrə Avropa çempionatındakı oyununu izləyib

22 Sentyabr 2017 22:42

Bu tarixi abidəni 300 milyon insan ziyarət edib

22 Sentyabr 2017 22:38

Elmar Məmmədyarov: "Ermənistan rəhbərliyinin müharibə ritorikası münaqişənin tənzimlənməsi üzrə konstruktiv yanaşmaya niyyətli olmadığını göstərir"

22 Sentyabr 2017 22:32

Film qəhrəmanına bənzəmək üçün 200 əməliyyat keçirdi - SON HALI ŞOKA SALIR - FOTOLAR

22 Sentyabr 2017 22:28

Ankarada referendumla bağlı hansı qərarlar qəbul edildi? -

22 Sentyabr 2017 22:25

Trampla Ərdoğan razılığa gəlib -

22 Sentyabr 2017 22:15

Ağcabədidə ev əşyaları ilə birgə yandı

22 Sentyabr 2017 22:09

Hindistan Pakistana hücum etdi -

22 Sentyabr 2017 22:00

Abşeronda qonşular arasında - Qanlı dava

22 Sentyabr 2017 21:58

Premyer Liqa: "Qarabağ" "Sumqayıt"ı darmadağın edib

22 Sentyabr 2017 21:57

Samir Abasov: "Səhvlərinə görə cavab verəcək"

22 Sentyabr 2017 21:47

Məşhur modelin sinəsi gündəm oldu - FOTOLAR

22 Sentyabr 2017 21:43

Elmar Məmmədyarov Minsk qrupunun həmsədrləri ilə görüşüb

22 Sentyabr 2017 21:37

Qurban Qurbanov: "Bu gecə Romaya uçuram"

22 Sentyabr 2017 21:37

Donald Tramp -

22 Sentyabr 2017 21:35

Mey Avropa İttifaqından çıxışın tarixini açıqladı

22 Sentyabr 2017 21:28

Famil Ağayev: "Macarıstanın gücünü birinci setdə gördük"

22 Sentyabr 2017 21:22

Türkiyə sahillərində gəmi batdı -

22 Sentyabr 2017 21:15

40 yaşlı qadını ilan sancdı - Şəkidə

22 Sentyabr 2017 21:14

MTŞ-nın toplantısı başa çatdı -

22 Sentyabr 2017 21:14

İstanbul bələdiyyəsinin sədri istefa verib

22 Sentyabr 2017 21:08