ABŞ-dakı seçkilərin LÜĞƏTİ

ABŞ-dakı seçkilərin LÜĞƏTİ
22:47 8 Noyabr 2016
90 Dünya
Ölkə mətbuatı
A- A+

Milli.Az azadliq.org-a istinadən2016-cı il ABŞ prezident seçkilərində işlənən terminlərin və ifadələrin lüğətini təqdim edir

Qiyabi səsvermə - Seçki məntəqəsinə gələ bilməyənin səsverməsi. Qiyabi səsvermədən xaricdə olan ABŞ vətəndşaları istifadə edir. Seçki günü öz seçki dairəsindən uzaqda olanlar da qiyabi səsvermədən yararlana bilir.

Alt-hüquq - "Alternativ hüquq" anlayışının qısaldılmış şəklidir və sağçı ideologiyanın bir qoludur. Onun üzvləri əsas mühafizəkar cərəyanı rədd edirlər. Formal təşkilatları yoxdur. Əsasən internet vasitəsilə miqrasiya və multikulturalizm əleyhinə çıxan Respublikaçı namizəd Donald Trumpı dəstəkləyirlər. "Alt-hüquq" deyəndə anti-semitizm, anti-feminizm, anti-islam və sağçı baxışları olanlar başa düşülür.

"Bellwether" ştat - Mənası "vəziyyətin necə olacağını göstərən ştat" deməkdir. Bu ştatda seçkini udan adətən ölkə üzrə seçkini də udur. Son 12 seçkidə Ohayo ştatında seçkini udan həmişə prezident olub. 1956 və 2004-cü illər istisna olmaqla 1904-cü ildən bəri Missuridə də seçkini kim udursa, ümumi seçkini də udur. 1912 və 1976-cı illəri çılxanda 1912- ci ildən bəriNevada ştatı da həmişə ümumi seçkini udana səs verib.

Mavi ştat - Demokrat partiyasının aşkar üstünlüyü olan ştat

Bundler - Seçki kampanaiyasına ianə toplayan şəxs

Birləşmiş vətəndaşlar - Vətəndaş birlikləri və korporasiyalar namizədlərin seçki komandası ilə əlaqləndirmədən də namizədin seçki kampaniyasnı reklam edə bilər

Clinton Fondu - 1997-ci ildə prezident Bill Clintonun kitbaxanasını yaratmaq üçün təsis olunmuş beynəlxalq xeyriyyə fondu. Hazırda iqlim dəyişikliyi, iqtisadi inkişaf və s. kimi 11 beynəlxalq layihəni maliyyələşdirir. Trump iddia edir ki, Clinton dövlət katibi olanda bu fonda ianə verənlər bundan faydalanıblar. Ancaq bunun sübutları yoxdur.

Uzunqulaq - Demokrat partiyasının qeyri-rəsmi rəmzi

Vaxtından qabaq səsvermə -Seçicilər seçki günümdən qabaq da səs verə bilərlər. Elə ştat var ki, seçkidən 50 gün qabaqdan başlayaraq səs vermək olar. Bəzi ştatlarda bu, 4 gündür. Erkən səsvermədə məqsəd seçkidə səsvermədə daha çox adamın iştirakına şərait yartmaqdır.

Seçki Kollegiyası - ABŞ prezidentini formal olaraq seçən sistem. Şər bir ştat Konqresdəki üzvlərinin sayına uyğun olaraq Seçki Kollegiyasında səsə malikdir. Prezident olmaq üçün seçici kollegiyasında səslərin 270-ni qazanmaq lazımdır.

Fil - Respublikaçı partiyanın ənənəvi rəmzi

e-maillər - Hillary Clinton 2009-2013-cü illərdə Dövlət Katibi olanda özünün şəxsi və rəsmi yazıması üçün özəl e-mail serverindən istifadə edib. Respublikaçılar bildirir ki, bu, dövlət təhlükəsizliyinə risk yaradıb. Trump deyir ki, Clintonun sonra 33 min e-maili silməsi də qanunsuzdur.

G.O.P. - "Böyük Köhnə Partiya" adının abreviaturasıdır. Bu isə Respublikaçı partiyanın ləqəbidir.

Hakerlər- ABŞ-da Ölkənin Təhlükəsizliyi Departamentinin rəhbəri bildirib ki, hakerlər ən azı 20 ştatda seçki sisteminin təhlükəsizliyi pozub. Bəzi rəsmilər bunda Rusiyanı günahlandırır. Obama administrasiyası Demokrat Partiyasının Milli Komitəsinin də kompüterlərini yarmaqda Rusiyanı ittiham edir. Hökumət bildirir ki, hakerlər belə hücumu yalnız Rusiyanın yüksək vəzifəli şəxslərinin göstrişi ilə edə bilərdilər. Rusiya prezidenti Putin dövlət səviyyəsində belə hücumu inkar edir.

Lobbiçi - Haqq müqabilində şirkətin, sənayenin və ya xarici hökumətin maraqlarını ifadə edən və bunun xeyrinə çalışan şəxs. Lobbiçi hər hansı siyasi məsələnin də lobbiçiliyini edə bilər.

ObamaCare - ABŞ-da tibbi sığorta proqramının islahatı qanunu. Məqsədi bu sığortanı əhalinin daha geniş təbəqlərinə aid etmək və qiymətini azaltmaqdır. Obama bu qanunu 2010-xcu ildə imzalayıb. Trump bildirir ki, prezident seçilsə, qanuna yenidən baxacaq.

Qırmızı ştat - Respubliaçı partiyanın aşkar üstünlüyü olan ştat

Vergi Ödənişini Göstər - Donald Trump ödədiyi vergiləri açıqlamaq ənənəsini pozdu və opponentləri ondan ödədiyi vergiləri göstərməyi tələb edir. New York Times qəzetinin yazdığına görə, Trump 1995-ci ildə 1 milyard dollarlıq itki göstərib ki, bu da ona 18 il vergi ödəməməyə imkan yaradıb. Debatda Trumpa sual veriləndə ki, o bu imkandan istifadə edibmi? Trump cavab verdi ki, "əlbəttə".

Robo-zəng - Minlərlə seçiciyə telefon zəngi etməyə və mesaj göndərməyə imkan verən avtomatik zəng sistemi və ya proqram.

İkinci əlavə - ABŞ Konstitusiyasına ikinci əlavə vətəndaşlara silahlanmağa icazə verir. Silahlara nəzarətin əleyhinə olanlar bildirirlər ki, ikinci əlavə silah sahiblərini hökumətin istənilən nəzarətindən qoruyur. Silahlara nəzarət tərəfdarları isə deyirlər ki, ikinci əlavə yalnız kollektiv müdafiənin tərkib hissəsi kimi silah sahibliyinə təminat verir.

Yelləncək ştat- Heç bir namizədin aşkar üstünlüyü olmayan, üstünlüyün seçkidən seçkiyə bir partiyadan o biri partiyaya keçdiyi ştat. Belə ştata bənövşəyi, yəni göylə qırmızının qarışığı olan ştat da deyilir. 2016-cı il seçkilərində Ohayo, Florida, Pensilvaniya, Şimali Karolina, Virciniya belə ştatlardandır.

3-cü partiya namizədləri- ABŞ-ın iki əsas partiyasından - Demokratlardan və Respublikaçılardan olmayan namizədlər. 2016-cı il seçkilərində 3-cü partyiya namizədləri Yaşıl Partiyadan olan Jill Stein və Libertarian partiyasından Gary Johnsondur.

Trumpizm - Donald Trumpın Respublika partiyasından prezidentliyə namizədliyə qədər yüksələ bilməsi fenomeninin adı. Siyasi təhlilçi David Tabachnick Trumpizmin 4 əsas xüsusiyyətini belə səciyyələndirir: məşhurluq, anti-intellektual populizm, hakimiyyətdən olmayan siyasətçi statusu, mühacirlərin qatı əleyhdarı olması. Danışıqda "Trumpizm" dedikdə həmçinin əvvəlcədən düşünülməmiş sosial qadağa qoymaq və ya çox vacib səslənən, lakin heç nə deyilməyən bəyanat vermək başa düşülür.

Trump divarı- Trump Meksikadan ABŞ-a keçən qanunsuz miqrantların, terrorçuların, narkotiklərin qarşısını almaq üçün Meksika ilə sərhədə divar çəkməyi vəd edir. Trump deyir ki, 3200 km-lik sərhəd boyu bu divarı tikməyə Meksikanı da 3 milyard dollar ödəməyə vadar edəcək.

Milli.Az

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Paytaxt məktəbinə Kərim Kərimovun adı verildi

27 Sentyabr 2017 00:09

Məsud Bərzani hökuməti bizə xəyanət etdi -

27 Sentyabr 2017 00:04

Giləzidə 196 ədəd partlamamış hərbi sursat aşkar edilib

27 Sentyabr 2017 00:02

Suriyada Rusiyaya məxsus vertolyot vurulub

26 Sentyabr 2017 23:57

Tramp: “Bu, kommunist ölkə üçün dəhşətli olacaq”

26 Sentyabr 2017 23:53

Sosial media cəmiyyəti aldadır - VİDEO

26 Sentyabr 2017 23:43

Səudiyyə Ərəbistanında ilk dəfə qadınların avtomobil sürməsinə icazə verilib

26 Sentyabr 2017 23:42

Moskvada bomba həyəcanı -

26 Sentyabr 2017 23:42

Üzeyir Hacıbəyli festivalı başa çatdı

26 Sentyabr 2017 23:29

“Qarabağ”ın rəqibində yeni müqavilə

26 Sentyabr 2017 23:24

4 otaqlı ev yandı

26 Sentyabr 2017 23:19

Azərbaycan neftinin qiyməti 60 dolları ötdü

26 Sentyabr 2017 23:18

Bakıda yaşlı qadını yük maşını vurub

26 Sentyabr 2017 23:17

İcra Hakimiyyəti küləyin fəsadları barədə -

26 Sentyabr 2017 23:16

Azərbaycan neftinin qiyməti 2015-ci ilin iyulundan ilk dəfə 60 dolları ötdü

26 Sentyabr 2017 23:12

Meksikadan Azərbaycana TƏŞƏKKÜR

26 Sentyabr 2017 22:58

Çilidə 5,1 bal gücündə zəlzələ baş verib

26 Sentyabr 2017 22:57

Dünyanın ən böyük ikinci almazı satılıb -

26 Sentyabr 2017 22:55

Avropa çempionatı: Belarus və Hollandiya voleybolçuları növbəti mərhələyə yüksəlib

26 Sentyabr 2017 22:37

ABŞ və Çindən sonra Rusiya da HAZIRLADI: Daha raketlər lazım OLMAYACAQ - FOTO/VİDEO

26 Sentyabr 2017 22:33

Rusiyanın bombardmançı təyyarələri terror təşkilatlarının mövqelərinə zərbələr endirib

26 Sentyabr 2017 22:33

"Kəpəz" - "Qəbələ" matçının yeri dəyişdirilib

26 Sentyabr 2017 22:22

Türkiyədə bina çökdü - Ölən və yaralanan var

26 Sentyabr 2017 22:18

Referendumun təşkilatçıları əməllərinə görə cavab verəcəklər -

26 Sentyabr 2017 22:15

ABŞ-dan Pxenyana qarşı əlavə sanksiyalar

26 Sentyabr 2017 22:14

İranda "Telegram" messencerinin yaradıcısına qarşı cinayət işi açılıb

26 Sentyabr 2017 22:12

Azərbaycan Türkiyədə traktor istehsal edəcək

26 Sentyabr 2017 22:03

Filippin prezidentini qətlə yetirmək istədilər -

26 Sentyabr 2017 22:00

“Adamyeyənlər ət satışı üçün yer axtarırdılar” - Hanniballar ailəsi barədə ŞOK DETALLAR

26 Sentyabr 2017 21:53

Azərbaycan Türkiyədə traktor istehsal edəcək

26 Sentyabr 2017 21:50

Türkiyə ordusu İraqla sərhəddə hərbi təlimləri genişləndirib

26 Sentyabr 2017 21:44

İran sərhədlərini gücləndirir

26 Sentyabr 2017 21:38

Meksika təbii fəlakətlə əlaqədar göstərdiyi dəstək və həmrəyliyə görə Azərbaycana minnətdarlıq edib

26 Sentyabr 2017 21:37

Bağdad kürd muxtariyyətinə üç gün vaxt verdi

26 Sentyabr 2017 21:34

Türkiyəli jurnalist Qurban Qurbanova hədiyyə verdi

26 Sentyabr 2017 21:28

Rusiya İraqın ərazi bütövlüyünün tərəfdarıdır -

26 Sentyabr 2017 21:28

Şimali koreyalı futbolçunu ağladan qadağa

26 Sentyabr 2017 21:19

İraq kürd muxtariyyətinə 3 gün vaxt verdi

26 Sentyabr 2017 21:14

Deputat həmkarını iclas zamanı nokauta saldı - FOTO

26 Sentyabr 2017 21:13

BƏƏ mütəxəssisləri Heydər Əliyev hava limanının əməkdaşlarına təlimlər keçir

26 Sentyabr 2017 21:12

"Facebook" rəsmən xəbərdar edildi -

26 Sentyabr 2017 21:10

ABŞ Senatının komitəsi Con Hantsmanın Amerikanın Rusiyadakı səfiri vəzifəsinə namizədliyini təsdiqləyib

26 Sentyabr 2017 21:02

Səudiyyə kralından tarixi qərar

26 Sentyabr 2017 20:58

Pentaqon rəhbəri Hindistana səfər edib

26 Sentyabr 2017 20:50

Bakıda pulsuz vayfay olan ərazilər genişləndi - TAM SİYAHI

26 Sentyabr 2017 20:48

Türkiyə XİN başçısı: “Bundan sonra Türkiyəyə gəlmə, Bağdadda görüşəcəyik”

26 Sentyabr 2017 20:47

Bakıda pulsuz "Wi-Fi" olan ərazilər genişləndi -

26 Sentyabr 2017 20:41

İsveçdə tank qatarla toqquşub

26 Sentyabr 2017 20:37

17 il həbs cəzası alan şəxsin şikayətinə baxılır

26 Sentyabr 2017 20:34

Bərzaniyə 3 gün vaxt VERİLDİ

26 Sentyabr 2017 20:33