Devalvasiyanın ən təhlükəli nəticəsi

Devalvasiyanın ən təhlükəli nəticəsi
15:16 13 Noyabr 2015
35 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

İlin əvvəlində baş vermiş devalvasiya ötən müddət ərzində yoxsulları daha da yoxsullaşdırıb, varlıları bir qədər də varlandırıb.

ANS PRESS-in məlumatına görə, bu disbalans Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) 2015-ci ilin 9 ayı üzrə pul siyasəti barədə icmalında dərc olunmuş rəqəmlərdən daha aydın görünür.

AMB-nin icmalında Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatlarına əsasən bildirilir ki, 2015-ci ilin 9 ayında orta illik inflyasiya 3,7% təşkil edib. İlk baxışdan bunu əhalinin güzəranı baxımından yetərincə əlverişli inflyasiya rəqəmi saymaq olar. Hər halda, 2015-ci il fevral ayının sonunda baş vermiş qəfil devalvasiya nəticəsində milli valyuta bir gecə ərzində 34%-ə qədər dəyər itirdi.

Son iki il üzrə Azərbaycanda inflyasiyanın miqyası, %-lə


Vətəndaşlar narahatlıqla ölkə üzrə bütün qiymətlərin də bunun ardınca proporsional şəkildə artacağını gözləyirdi. Göründüyü kimi, bu, baş vermədi və bu baxımdan 9 ay ərzinə ölkə üzrə adambaşına düşən pul gəlirlərinin 4,5% artmasını normal saymaq olar.

Amma icmalın digər məlumatlarından görünür ki, bu, belə deyil. 2015-ci ilin 9 ayında ev təsərrüfatlarının istehlak xərcləri ötən ilin uyğun dövrünə baxanda 19,3% artıb. Göründüyü kimi, real olaraq əhalinin xərcləri 15%-ə qədər artıb.

Nazirlər Kabinetinin sabiq şöbə müdiri, iqtisadçı ekspert Oqtay Haqverdiyev rəsmi inflyasiya göstəricisi ilə istehlak xərclərinin artımı göstəricisi arasında uyğunsuzluğu statistikanın aparıldığı metodika da görür. “Dövlət Statistika Komitəsi inflaysiya göstəricisini beynəlxalq normativ əsasında aparır - buraya 575-ə qədər məhsulun adı daxildir.

Həmin məhsullar sırasına hətta qara kürü də daxildir. Buna görə də inflyasiya göstəricisi aşağı alınır. Amma müstəqil ekspertlər, QHT-lər inflyasiya göstəricisini xalqın əsas istehlak malları üzrə hesablayırlar. Buna görə, real rəqəmlər 17-20% səviyyəsində alınır ki, bu da istehlak xərclərinin artımı göstəricisinə uyğundur”,- deyə Oqtay Haqverdiyev ANS PRESS-ə bildirib.


Oqtay Haqverdiyev - Nazirlər Kabinetinin sabiq şöbə müdiri


İqtisadçı ekspertin sözlərinə görə, indi ortabab ailələrinin gəlirlərinin 60 faizdən çoxu ərzaq alınmasına gedir: “Ölkə üzrə varlı yaşayanların payı 7-8% faiz təşkil edir. Qalanlar isə ortabablar və yoxsullardır. Mən pensiyaçılarla tez-tez ünsiyyətdə oluram. Onların gəlirləri əsasən ərzağa və qidaya gedir. 1990-cı illərdə əhalinin gəlirlərinin 70-80 faizə qədəri ərzaqa gedirdi. Sonradan bu rəqəm 60 faiz ətrafına düşdü. Devalvasiya bu göstəricini yenidən pisləşdirdi”.

Bazarda aparılan araşdırmalar devalvasiyanın ölkə əhalisi içində azlıq təşkil edən varlılar üçün yeni imkanlar yaratdığını göstərir. Bahalı geyimlər - şubalar, brend kostyumlar və s. 20 faizə qədər ucuzlaşıb. Təzə xarici avtomobillərin qşiyməti də 10 faizə qədər düşüb. Evlərin qiymətində isə ilin əvvəli ilə müqayisədə 20 faiz ucuzluq müşahidə edilir. Yəni varlı azərbaycanlılar devalvasiyadan çox məmnundurlar.

Son illər üzrə pərakəndə ticarət dövriyyəsinin artəm dinamikası, %-lə


Amma əhalinin ortabab hissəsinin yoxsullaşması cəmiyyətdə sosial gərginlik təhlükəsini artırır. Sosioloqlar bunu qloballaşma dövrünün ən böyük problemlərindən sayırlar. Məsələn, Virciniya və İllinoys universitetlərinin apardığı araşdırmaya görə, bu, hətta dünyanın ən varlı ölkələrindən olan ABŞ-da insanların həyatdan narazılığına səbəb olur. Araşdırmada bunun əsas səbəbi kimi, ABŞ ailələrinin 60 faizindən çoxunun aşağı gəlirli olması və onların sayının getdikcə artması göstərilir.

Buna görə, Oqtay Haqverdiyev hökuməti qiymətlərin cilovlanmasına və əhalinin gəlirlərinin artırılmasına istiqamətlənən addımlar atmağa çağırıb:

“Maaşların, pensiyaların artırılması ilə burda heç nəyə nail olmaq mümkün deyil. İstehlak bazarına 3-4 adam nəzarət edir. Maaşlar artan kimi dərhal qiymətləri qaldırırlar. Ona görə də əvvəlcə bu inhisarçılar aradan qaldırılmalıdır. Həm də kölgə iqtisadiyyat leqallaşdırılmalıdır. Mənim hesablamalarıma görə, Azərbaycan iqtisadiyyatının 30-35 faizi vergi nəzarətindən kənardadır”.

Məntiq aydındır, gizli iqtisadiyyatın vergi nəzarətinə cəlbi təbii ki, büdcə gəlirlərini, uyğun olaraq büdcədən maliyyələşən iş yerlərində maaşları artırar. Həmçinin leqallaşan iş yerləri işçiləri vaxtından çox istismar edə bilməz və bu da da real iş yerlərinin artmasına səbəb olar. Bu isə ailə gəlirlərinin artması ilə nəticələnər.

Azərbaycanda rubl davası

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Gəzintiyə çıxan Ledi Qaqa gülüş hədəfi oldu - FOTO

28 İyun 2017 19:57

Oturuşunuz xarakterinizdən xəbər verir - FOTO

28 İyun 2017 19:52

ABŞ odla oynayır - İran rəsmisi

28 İyun 2017 19:48

"Qəbələ" klubu şotlandiyalı futbolçunu icarəyə götürüb

28 İyun 2017 19:47

Qəbizlikdən xilas edən, ürəyi qoruyan MEYVƏ

28 İyun 2017 19:47

Dörd əlli, dörd ayaqlı uşaq doğuldu

28 İyun 2017 19:42

Bakıda dənizdə batmaq təhlükəsi ilə üzləşmiş şəxs xilas edilib

28 İyun 2017 19:37

Bakıda dənizdə boğulmaq təhlükəsi ilə üzləşən şəxs xilas edilib

28 İyun 2017 19:37

Xəzərdə bir nəfər boğulmaqdan xilas edilib

28 İyun 2017 19:34

Hülya Avşar: "Qadın istəmədiyi zaman xəyanətə uğramaz”

28 İyun 2017 19:33

"Bəyin oğurlanması" filminin Gülbadamı: "Ağır xəstəyəm, tək yaşayıram" - FOTO

28 İyun 2017 19:32

Fatma Mahmudova: "Elə bilirlər ki, başım keçəldir" - FOTO

28 İyun 2017 19:27

AŞ PA-nın yay sessiyasının üçüncü iş gününda qaçqın və məcburi köçkünlərin problemləri müzakirə edilib

28 İyun 2017 19:27

"Belə festivallar ölkələr arasında dostluq əlaqələrini daha da möhkəmləndirir"

28 İyun 2017 19:22

Azərbaycanlı aktyor: "Mətanət çəkiliş meydançasında hönkürüb ağladı" - FOTO

28 İyun 2017 19:17

Suriyada hava hücumu:

28 İyun 2017 19:17

Cəlilabadda mağaza yandı

28 İyun 2017 19:13

SOCAR əməkdaşları seysmik kəşfiyyat işləri apararkən xəsarət alıblar

28 İyun 2017 19:12

Naz yarıçılpaq küçədə gəzdi, təhqir olundu

28 İyun 2017 19:12

"Real"dan Ronaldo açıqlaması: gedir, yoxsa qalır?

28 İyun 2017 19:07

Mahsun Kırmızıgülün ailəvi istirahəti - FOTO

28 İyun 2017 19:05

Beynəlxalq koalisiyanın Suriyaya endirdiyi hava zərbəsi nəticəsində 50 dinc sakin həlak olub

28 İyun 2017 18:57

İran rəsmisi: "ABŞ-ın Suriyada macəra axtarışı odla oynamağa bənzəyir"

28 İyun 2017 18:57

"Səbail"in kapitanı kim olacaq?

28 İyun 2017 18:57

"Barselona"nın transfer bombası

28 İyun 2017 18:57

İnternetdə tanış olduğu qadına görə... - FOTO

28 İyun 2017 18:53

Sevgilisi ilə birləşib ərini öldürdü - Facebookda status yazıbmış - FOTO

28 İyun 2017 18:52

Azərbaycan nümayəndə heyəti üzvünün hazırladığı sənəd Avropa Şurasında nəşr edilib

28 İyun 2017 18:37

Cəlilabadda yanğın olub

28 İyun 2017 18:36

SOCAR-ın qayığı qəzaya uğradı: Xəsarət alanlar var

28 İyun 2017 18:32

Dünyanı məhvə aparan dərman qadağan edilir

28 İyun 2017 18:32

ÜAK-ın apelyasiya şikayətinə baxılacağı tarix bilindi

28 İyun 2017 18:29

Keniyada terror aktı

28 İyun 2017 18:28

Şeyxin qudası pivə içən molladan DANIŞDI - "Məkkədə "həci pivəsi" görmüşəm"

28 İyun 2017 18:27

Milyarderlərin yaşadığı 15 şəhər -SİYAHI

28 İyun 2017 18:24

Messinin toyunu 200-ə yaxın mühafizəçi qoruyacaq

28 İyun 2017 18:22

Çimərlikdə suya girəndə ehtiyatlı olun - TƏHLÜKƏ

28 İyun 2017 18:18

Qadın və kişilərə PİS XƏBƏR

28 İyun 2017 18:14

Əmisinin arvadını evə kişi çağırdığı üçün öldürdü - "Namusumu təmizlədim" - VİDEO - FOTO

28 İyun 2017 18:12

Nazirlik: Meşələrin qanunsuz kəsilməsi ilə bağlı kadrlar təhrif olunmuş videogörüntüdür

28 İyun 2017 18:08

Cinsi əlaqədən sonra iflic oldu

28 İyun 2017 18:08

Ağ çimərlik geyimi ilə göz oxşadı - FOTO

28 İyun 2017 18:05

İsveçrədə muğam axşamı

28 İyun 2017 18:05

Qətərə qarşı yeni iqtisadi

28 İyun 2017 17:59

Aslanlar avtomobil yolunu belə bağladı - VİDEO

28 İyun 2017 17:53

Abşeronda piyadanı vurmaqda təqsirləndirilən şəxsin cəzası endirilib

28 İyun 2017 17:52

Ərəb şeyxi Rihannanı öpərkən yaxalandı

28 İyun 2017 17:52

Festivalın ikinci günü Şəki tamaşaçıları Yaponiya musiqi qrupunun konsertini izləyib (FOTO)

28 İyun 2017 17:50

Ukraynalı yarımmüdafiəçinin bir ayağı "Qalatasaray"da

28 İyun 2017 17:47

Əlikram Bayramov: “Həmin gün anam əlimdən tutub...”

28 İyun 2017 17:47