"Türk axını" əvəzinə Azərbaycan alternativi

"Türk axını" əvəzinə Azərbaycan alternativi
16:05 3 Dekabr 2015
38 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Rusiyanın təbii qazını Avropa Birliyi bazarlarına çıxaracaq marşrutlardan sayılan "Türk axını" layihəsi ilə bağlı işlər dayandırılıb.

Milli.Az TASS-a istinadən bildirir ki, bunu Rusiyanın energetika naziri Aleksandr Novak deyib.
"Bu layihə ilə bağlı bütün işlər, bütün danışıqlar dayandırılıb", - Novak söyləyib.
Dekabrın 1-də Rusiya hökuməti Türkiyə ilə ticari-iqtisadi əməkdaşlıq üzrə birgə hökumətlərarası komissiyanın fəaliyyətinin dayandırılmasına qərar verib.


Rusiya tərəfdən bu komissiyaya A.Novak rəhbərlik edirdi.
"Türk axını" ilə bağlı anlaşma Rusiya-Türkiyə hökumətlərarası komissiyanın çərçivəsində hazırlanırdı. Anlaşmanın dekabr-yanvar ayında imzalanması gözlənilirdi. 
Rusiya Türkiyə anlaşmanı "Türk axını" qaz boru kəmərinin iki marşrutu ilə bağlı, eyni vaxtda imzalanmasını istəyir, Türkiyə isə marşrutların hər biri ilə bağlı ayrı müqavilənin daha məntiqi olduğunu vurğulayırdı.

"Türk axını" qaz boru kəmərinin inşası ilə bağlı razılaşma 2014-cü ilin dekabrında əldə olunub. İlkin olaraq boru kəmərinin 4 marşrutu ilə ildə 63 milyard kubmetr təbii qazın nəqli nəzərdə tutulmuşdu. Həmin həcmin 16 milyardının Türkiyədə qalacağı, 47 milyard kubmetrin isə Türkiyə-Yunanıstan sərhədindəki paylaşdırma məntəqəsinə, haba yönəldilməsi planlaşdırılmışdı.
Ötən ay "Qazprom"un rəhbəri Aleksey Miller demişdi ki, Rusiya "Türk axını"nın iki marşrutunun inşası ilə kifayətlənəcək: "Avropa Birliyinin təbii qaza artan tələbatının öhdəsindən "Şimal axını 2" də gələ bilər".

Elə həmin vaxt deyilmişdi ki, "Türk axını" ilə bağlı hökumətlərarası anlaşmanın imzalanması Türkiyədəki qeyri-müəyyən siyasi situasiyaya görə təxirə salınır.
Həqiqətən də, o vaxt Ankarada hökumətin tərkibi təsdiqlənməmişdi.

Rusiya əvəzinə Azərbaycan və Türkmənistan

"Ölkənin təbii qaz təminatını normada saxlamaq, Rusiyanın "mavi yanacaq"la bağlı bizə sanksiyalar tətbiq edəcəyi halda yarana biləcək problemlərin sayını minimuma endirmək üçün Azərbaycanla Türkmənistandan təbii qaz alışı ilə bağlı anlaşmalar imzalaya bilərik. Rusiya verməz, Azərbaycandan alarıq".

Türkiyənin baş nazirinin yardımçısı, hökumət sözçüsü Numan Kurtulmuş TGRT telekanalındakı "Neler Oluyor" proqramında belə deyib.

O bildirib: "Təbii qaz təminatında böhranlı situasiyanın yaranmaması üçün ölkə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Qətərdə olarkən bu ölkədən maye qaz idxalını nəzərdə tutan müqavilə imzalayıb. Azərbaycan və Türkmənistandan da təbii qaz, neft idxalı ilə bağlı bir sıra müqavilələr bağlaya bilərik. Türkiyə təbii qaz və neft baxımından ixracdan asılı ölkədir. İnşallah, təbii qazla bağlı böhran yaranmayacağına ümid edirəm. Amma böhran olarsa, problemlərin həlli üçün zəruri tədbirlər planını indidən hazırlamışıq".

Türkiyənin coğrafi mövqeyinin önəmindən danışan N.Kurtulmuş daha sonra söyləyib: "Bu böhranları bir tərəfə qoyun və bir anlıq düşünün: Dünyanın harasından olursa-olsun, kim təbii qazını Avropaya nəql etmək istəyirsə, Türkiyə ərazisindən yararlanmaq məcburiyyətindədir. Türkiyə enerji terminalı yox, bir enerji paylama mərkəzinə çevrilmə potensialına malikdir. Ən çətin şərtlər yaransa da, heç bir ölkə Türkiyənin imkanlarını qulaqardına vura bilməz. Bizimlə əməkdaşlıq etmək istəməsələr, özləri zərər çəkəcəklər. Xam neft və ya təbii qazını Avropa Birliyi bazarına çıxarmaq istəyən ölkələr maliyyə məsələlərini, gəlirləri düşünməlidir".

TAP, ya TANAP

"Türk axını" dayanarsa, Azərbaycanın təbii qazını Avropa Birliyinə çıxaracaq TAP və TANAP layihələrinin önəmi daha da artacaq.
TAP (Trans Adriatic Pipeline) layihəsi Azərbaycanın "Şahdəniz" qaz-kondensat yatağının ikinci istismar mərhələsində "mavi yanacağın" Avropa Birliyi ölkələrinə nəqlini nəzərdə tutur.
Ümumi uzunluğu təqribən 870 km təşkil edəcək və Türkiyə-Yunanıstan sərhədində, Kipa şəhərinin yaxınlığında TANAP marşrutu ilə birləşəcək TAP kəməri Yunanıstan, Albaniya, Adriatik dənizindən keçərək İtaliyanın cənubunadək uzanacaq. 
TAP boru kəmərinin inşasına 2016-cı ildə başlanması nəzərdə tutulub.

İlkin mərhələdə TAP-ın nəql gücü ildə 10 milyard kubmetr olacaq, sonra bu həcm 20 milyard kubmetrədək artırılacaq.
"Şahdəniz-2" layihəsi çərçivəsində TAP ilə Avropa Birliyinə təbii qazın nəqli 2020-ci ildə başlanmalıdır.
TAP-da BP 20 faiz, SOCAR - 20 faiz, "Statoil" - 20 faiz, "Fluxys" - 19 faiz, "Enagaz" - 16 faiz, "Axpo" 5 faizlik paya malikdir.
Türkiyə rəhbərliyi Trans-Anadolu qaz kəməri (TANAP) layihəsi çərçivəsində işləri sürətləndirmək niyyətini bəyan edib. Amma avqustun 4-ü və 24-də Qars vilayətində Cənub-Qafqaz boru xəttində (Azərbaycanın "Şahdəniz" yatağından Türkiyənin Ərzurum şəhərinə gedən xətt) baş vermiş 2 partlayış göstərir ki, ölkənin şimal bölgələrində təhlükəsizlik məsələləri birdəfəlik həllini tapmalıdır. 
Məlum olduğu kimi, TANAP Türkiyə qarşısında yalnız ucuz Azərbaycan qazı almaq yox, həm də perspektivdə qaz habına çevrilmək imkanı da açır. Axı "2-ci Mərhələ" çərçivəsində "Şahdəniz" yatağından ildə nəql olunacaq 16 mlrd. kubmetr qazın 6 mlrd. kubmetrini Türkiyə özü alacaq, yerdə qalanı isə Avropaya gedəcək. Üstəlik, perspektivdə TANAP Türkmənistan, İran və İraq qazının da Avropaya nəqlinə imkan verəcək. 

Elçin Alıoğlu
Milli.Az

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Müharibənin qarşısını almaq üçün YEGANƏ VARİANT: Moskvanın təklifi və REALLIQLAR

23 Avqust 2017 12:23

DİN meyxana ustası Bayram Kürdəxanılının ölümü ilə bağlı rəsmi məlumat yayıb

23 Avqust 2017 12:22

Xəyanət edən ərindən seksual geyimi ilə intiqam alan əfsanəvi LEDİ - FOTO

23 Avqust 2017 12:18

Prokuror DTX-nın keçirdiyi əməliyyat zamanı saxlanılan şəxslərə cəza istəyib

23 Avqust 2017 12:17

DÇ-2017: Qadın güləşçilərimiz mübarizəyə qoşulur

23 Avqust 2017 12:13

Paytaxtda iki ev yanıb, bir qadın ölüb

23 Avqust 2017 12:13

Azərbaycanda lisenziyasız kredit təşkilatı fəaliyyət göstərir

23 Avqust 2017 12:12

SOCAR əməkdaşları Yaponiyanın Vaseda Universitetinin treninq proqramında iştirak edəcəklər

23 Avqust 2017 12:12

Bakı sakini yanaraq öldü

23 Avqust 2017 12:09

O xərçəngin dərmanıdır, Azərbaycanda bitir

23 Avqust 2017 12:09

İspaniyalı futbolçu “Qəbələ”dən ayrılmasının səbəbini açıqlayıb

23 Avqust 2017 12:07

Gürcütanın Borjomi-Xaraqaul bölgəsində yanğın davam edir

23 Avqust 2017 12:07

Bakıda BÖYÜK SÖKÜNTÜ başlayır, 16 minə yaxın mənzil plana düşdü

23 Avqust 2017 12:03

8651 nəfər peşə məktəblərinə qəbul olunub

23 Avqust 2017 11:59

Bakını bürüyən toz dumanı

23 Avqust 2017 11:59

Kurtizanka idi, səfirlə evləndi, admiralın məşuqəsi oldu - TARİXİN ƏN QƏRİBƏ TALELİ QADINI - fotolar

23 Avqust 2017 11:53

İki məşhur klubdan Arda Turana təklif

23 Avqust 2017 11:47

“Neft Daşları”nda yeni quyu istismara verilib

23 Avqust 2017 11:47

Azərbaycanda ilk dəfə çarpaz orqan transplantasiyası əməliyyatı icra olunub

23 Avqust 2017 11:47

Samiraldo OD PÜSKÜRDÜ: "Kişiyəm, nəyəm, kimə nə dəxli var?!" - VİDEO

23 Avqust 2017 11:43

Sahibkarlara 180-dən çox investisiya təşviqi sənədi verilib

23 Avqust 2017 11:42

Azərbaycanlı qızın bu görüntüləri interneti "partlatdı"

23 Avqust 2017 11:40

Konqresdən Trampa Rusiya ilə bağlı QADAĞA

23 Avqust 2017 11:38

Bakıda Ukrayna Dövlət Bayrağı Günü qeyd olunub

23 Avqust 2017 11:37

“CinemaPlus” əsrin boks döyüşünü canlı yayımlayacaq

23 Avqust 2017 11:37

Sərdar Ortacın özündən 3 yaş kiçik qaynatası

23 Avqust 2017 11:36

Yeni virus onlayn oyun həvəskarlarını təhlükə altına qoyur

23 Avqust 2017 11:35

Rusiyada işdən çıxarılan şəxs zavod əməkdaşlarına bıçaqla hücum edib, 3 nəfər ölüb, 2 nəfər yaralanıb

23 Avqust 2017 11:32

2 yaşlı uşağı öldürən azərbaycanlı qadına 12 il həbs - QANDONDURAN CİNAYƏT

23 Avqust 2017 11:29

"Qarabağ" bu gün "Kopenhagen" səddini keçə biləcəkmi? - AZARKEŞLƏR ARASINDA SORĞU

23 Avqust 2017 11:24

“Əbədi müttəfiq”dən geosiyasi düşmənə: Böyük layihə BAŞ TUTACAQMI?

23 Avqust 2017 11:23

Bakıda toz dumanı bir qədər də arta bilər

23 Avqust 2017 11:21

Çempionu döyüb öldürən azərbaycanlı Anarın yerini deyənə 500 minlik MÜKAFAT VƏDİ

23 Avqust 2017 11:19

Qardaşı qızı ilə sevgili olan aparıcı məhkəməyə verildi - FOTO

23 Avqust 2017 11:18

Səfirlik: "Azərbaycan bütün platformalarda beynəlxalq terrorizmlə mübarizə üzrə təşəbbüsləri dəstəkləyir"

23 Avqust 2017 11:17

Azərbaycanın qadın güləşçiləri dünya çempionatında mübarizəyə qoşulur

23 Avqust 2017 11:17

Yığmamız Belarusa uduzdu

23 Avqust 2017 11:17

Naxçıvanda hücum təyyarələri havaya qalxdı

23 Avqust 2017 11:16

Bakıdakı qatı toz dumanının səbəbi açıqlandı

23 Avqust 2017 11:14

"Harvey" tropik qasırğası ABŞ-da benzini bahalaşdırıb

23 Avqust 2017 11:12

Soçi görüşündə nə baş verəcək? - Qərbdə yar axtaran Ermənistanı hansı faciələr gözləyir?

23 Avqust 2017 11:08

"Kopenhagen" - "Qarabağ": bukmeykerlər nə deyir?

23 Avqust 2017 11:07

Prezident orta məktəbin yeni korpusunun açılışında

23 Avqust 2017 11:07

Gürcüstanda iki mikroavtobus toqquşub, 28 nəfər xəsarət alıb

23 Avqust 2017 11:02

“Kopenhagen”in futbolçusu: “Vardar" və "Sonderyuske" ilə oyunlardan nəticə çıxarmalıyıq"

23 Avqust 2017 11:02

Türkiyə 10 minlik yeni ordu yaradır

23 Avqust 2017 10:59

Corc Kluni 1 milyon dolları görün nəyə xərclədi

23 Avqust 2017 10:53

"Qarabağ" tarixi oyuna çıxır

23 Avqust 2017 10:51

Nazirin qardaşı oğlu məhkəmədə ifadə verib

23 Avqust 2017 10:47

Naxçıvanda Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun aviasiya hissəsinin SU-25 hücum təyyarələri təlim uçuşları keçirib

23 Avqust 2017 10:47