"Türk axını" əvəzinə Azərbaycan alternativi

"Türk axını" əvəzinə Azərbaycan alternativi
16:05 3 Dekabr 2015
38 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Putin "Türk axını"nı işə saldı (23 İyun 2017 18:42)
“Türk axını” yalnız “Qazprom”un hesabına maliyyələşdirilə bilər (22 İyun 2017 16:52)
""Türk axını" və "Cənub Qaz Dəhlizi" layihələri bir-birini tamamlayır" (10 May 2017 16:32)

Rusiyanın təbii qazını Avropa Birliyi bazarlarına çıxaracaq marşrutlardan sayılan "Türk axını" layihəsi ilə bağlı işlər dayandırılıb.

Milli.Az TASS-a istinadən bildirir ki, bunu Rusiyanın energetika naziri Aleksandr Novak deyib.
"Bu layihə ilə bağlı bütün işlər, bütün danışıqlar dayandırılıb", - Novak söyləyib.
Dekabrın 1-də Rusiya hökuməti Türkiyə ilə ticari-iqtisadi əməkdaşlıq üzrə birgə hökumətlərarası komissiyanın fəaliyyətinin dayandırılmasına qərar verib.


Rusiya tərəfdən bu komissiyaya A.Novak rəhbərlik edirdi.
"Türk axını" ilə bağlı anlaşma Rusiya-Türkiyə hökumətlərarası komissiyanın çərçivəsində hazırlanırdı. Anlaşmanın dekabr-yanvar ayında imzalanması gözlənilirdi. 
Rusiya Türkiyə anlaşmanı "Türk axını" qaz boru kəmərinin iki marşrutu ilə bağlı, eyni vaxtda imzalanmasını istəyir, Türkiyə isə marşrutların hər biri ilə bağlı ayrı müqavilənin daha məntiqi olduğunu vurğulayırdı.

"Türk axını" qaz boru kəmərinin inşası ilə bağlı razılaşma 2014-cü ilin dekabrında əldə olunub. İlkin olaraq boru kəmərinin 4 marşrutu ilə ildə 63 milyard kubmetr təbii qazın nəqli nəzərdə tutulmuşdu. Həmin həcmin 16 milyardının Türkiyədə qalacağı, 47 milyard kubmetrin isə Türkiyə-Yunanıstan sərhədindəki paylaşdırma məntəqəsinə, haba yönəldilməsi planlaşdırılmışdı.
Ötən ay "Qazprom"un rəhbəri Aleksey Miller demişdi ki, Rusiya "Türk axını"nın iki marşrutunun inşası ilə kifayətlənəcək: "Avropa Birliyinin təbii qaza artan tələbatının öhdəsindən "Şimal axını 2" də gələ bilər".

Elə həmin vaxt deyilmişdi ki, "Türk axını" ilə bağlı hökumətlərarası anlaşmanın imzalanması Türkiyədəki qeyri-müəyyən siyasi situasiyaya görə təxirə salınır.
Həqiqətən də, o vaxt Ankarada hökumətin tərkibi təsdiqlənməmişdi.

Rusiya əvəzinə Azərbaycan və Türkmənistan

"Ölkənin təbii qaz təminatını normada saxlamaq, Rusiyanın "mavi yanacaq"la bağlı bizə sanksiyalar tətbiq edəcəyi halda yarana biləcək problemlərin sayını minimuma endirmək üçün Azərbaycanla Türkmənistandan təbii qaz alışı ilə bağlı anlaşmalar imzalaya bilərik. Rusiya verməz, Azərbaycandan alarıq".

Türkiyənin baş nazirinin yardımçısı, hökumət sözçüsü Numan Kurtulmuş TGRT telekanalındakı "Neler Oluyor" proqramında belə deyib.

O bildirib: "Təbii qaz təminatında böhranlı situasiyanın yaranmaması üçün ölkə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Qətərdə olarkən bu ölkədən maye qaz idxalını nəzərdə tutan müqavilə imzalayıb. Azərbaycan və Türkmənistandan da təbii qaz, neft idxalı ilə bağlı bir sıra müqavilələr bağlaya bilərik. Türkiyə təbii qaz və neft baxımından ixracdan asılı ölkədir. İnşallah, təbii qazla bağlı böhran yaranmayacağına ümid edirəm. Amma böhran olarsa, problemlərin həlli üçün zəruri tədbirlər planını indidən hazırlamışıq".

Türkiyənin coğrafi mövqeyinin önəmindən danışan N.Kurtulmuş daha sonra söyləyib: "Bu böhranları bir tərəfə qoyun və bir anlıq düşünün: Dünyanın harasından olursa-olsun, kim təbii qazını Avropaya nəql etmək istəyirsə, Türkiyə ərazisindən yararlanmaq məcburiyyətindədir. Türkiyə enerji terminalı yox, bir enerji paylama mərkəzinə çevrilmə potensialına malikdir. Ən çətin şərtlər yaransa da, heç bir ölkə Türkiyənin imkanlarını qulaqardına vura bilməz. Bizimlə əməkdaşlıq etmək istəməsələr, özləri zərər çəkəcəklər. Xam neft və ya təbii qazını Avropa Birliyi bazarına çıxarmaq istəyən ölkələr maliyyə məsələlərini, gəlirləri düşünməlidir".

TAP, ya TANAP

"Türk axını" dayanarsa, Azərbaycanın təbii qazını Avropa Birliyinə çıxaracaq TAP və TANAP layihələrinin önəmi daha da artacaq.
TAP (Trans Adriatic Pipeline) layihəsi Azərbaycanın "Şahdəniz" qaz-kondensat yatağının ikinci istismar mərhələsində "mavi yanacağın" Avropa Birliyi ölkələrinə nəqlini nəzərdə tutur.
Ümumi uzunluğu təqribən 870 km təşkil edəcək və Türkiyə-Yunanıstan sərhədində, Kipa şəhərinin yaxınlığında TANAP marşrutu ilə birləşəcək TAP kəməri Yunanıstan, Albaniya, Adriatik dənizindən keçərək İtaliyanın cənubunadək uzanacaq. 
TAP boru kəmərinin inşasına 2016-cı ildə başlanması nəzərdə tutulub.

İlkin mərhələdə TAP-ın nəql gücü ildə 10 milyard kubmetr olacaq, sonra bu həcm 20 milyard kubmetrədək artırılacaq.
"Şahdəniz-2" layihəsi çərçivəsində TAP ilə Avropa Birliyinə təbii qazın nəqli 2020-ci ildə başlanmalıdır.
TAP-da BP 20 faiz, SOCAR - 20 faiz, "Statoil" - 20 faiz, "Fluxys" - 19 faiz, "Enagaz" - 16 faiz, "Axpo" 5 faizlik paya malikdir.
Türkiyə rəhbərliyi Trans-Anadolu qaz kəməri (TANAP) layihəsi çərçivəsində işləri sürətləndirmək niyyətini bəyan edib. Amma avqustun 4-ü və 24-də Qars vilayətində Cənub-Qafqaz boru xəttində (Azərbaycanın "Şahdəniz" yatağından Türkiyənin Ərzurum şəhərinə gedən xətt) baş vermiş 2 partlayış göstərir ki, ölkənin şimal bölgələrində təhlükəsizlik məsələləri birdəfəlik həllini tapmalıdır. 
Məlum olduğu kimi, TANAP Türkiyə qarşısında yalnız ucuz Azərbaycan qazı almaq yox, həm də perspektivdə qaz habına çevrilmək imkanı da açır. Axı "2-ci Mərhələ" çərçivəsində "Şahdəniz" yatağından ildə nəql olunacaq 16 mlrd. kubmetr qazın 6 mlrd. kubmetrini Türkiyə özü alacaq, yerdə qalanı isə Avropaya gedəcək. Üstəlik, perspektivdə TANAP Türkmənistan, İran və İraq qazının da Avropaya nəqlinə imkan verəcək. 

Elçin Alıoğlu
Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Mozambikdə 5,8 bal gücündə zəlzələ olub

24 İyun 2017 07:55

Tovuzda piyadanı vurub qaçıb

24 İyun 2017 07:52

BMT eyniləşdirmə sistemi hazırlayıb

24 İyun 2017 07:52

Azərbaycanda qiyabi oxuyanların sayı 2 dəfə azalıb

24 İyun 2017 07:50

DİN-in bazasında qumbara partladı - Ukraynada

24 İyun 2017 07:43

Süni intellekt bitkiləri qoruyacaq

24 İyun 2017 07:42

Bakıda qətl hadisəsi baş verib

24 İyun 2017 07:36

Ağaclardakı 7 otel - FOTO

24 İyun 2017 07:32

LTE GSM-i üstələyəcək

24 İyun 2017 07:32

Əl baqajı üçün skanerlər sınanır

24 İyun 2017 07:27

Bakıda 36 yaşlı kişi avtomobilində bıçaqlanaraq qətlə yetirilib

24 İyun 2017 07:27

Lənkəranda zəlzələ olub

24 İyun 2017 07:27

Məşhur müdafiəçi futbolla vidalaşdı

24 İyun 2017 07:19

DİN: Məkkədə planlaşdırılmış terror aktı ölkədən xaricdə hazırlanıb

24 İyun 2017 07:17

Dronlar divar arxasındakı obyektləri çəkəcək

24 İyun 2017 07:12

Bakıda gənc oğlan ikinci mərtəbədən yıxılaraq ağır xəsarət alıb

24 İyun 2017 06:57

Dünyanın ən böyük ombalı qadını - FOTOLAR

24 İyun 2017 06:48

Bakıda taksi sürücüsü qəza törədib: xəsarət alanlar var

24 İyun 2017 06:32

Ancaq Rusiyada... - FOTO

24 İyun 2017 06:32

Çində 100-dən çox insan torpaq sürüşməsinin dağıntıları altında qalıb

24 İyun 2017 05:52

Təsadüfi şəkiliş - Maralların davası - VİDEO

24 İyun 2017 05:48

Fransanın Beynəlxalq Münasibətlər və Strateğiyalar İnstitutunun alimi: "Ermənistan Azərbaycan torpaqlarını işğal edib"

24 İyun 2017 05:37

Gənc centlmenin mənzili - FOTO

24 İyun 2017 05:32

Venesuelada parlamentə hücum - yaralılar var

24 İyun 2017 05:19

Venesuelada parlamentinin binasına hücum: 4 yaralı

24 İyun 2017 05:08

Venesuelada parlamentin binasına hücum olub

24 İyun 2017 05:07

Makiyaj edən oğlanlar - FOTOLAR

24 İyun 2017 04:53

İki yaşlı körpə dərmandan zəhərləndi

24 İyun 2017 04:39

Məşhurlaşan fotoqrafın əsərləri - FOTO

24 İyun 2017 04:32

Berluskoni: "Trampla müqayisədə onun xanımını daha çox bəyənirəm"

24 İyun 2017 04:12

Türkiyə XİN-i Pakistanda baş verən terror aktını pisləyib

24 İyun 2017 04:08

Məkkədə terror aktının qarşısı alındı

24 İyun 2017 03:53

Bakıda avtomobil yeniyetməni vurub

24 İyun 2017 03:42

“Qalatasaray” azarkeşlərinə şad xəbər

24 İyun 2017 03:34

Sevgini çəkən insan - FOTO

24 İyun 2017 03:32

ABŞ-da "F-16" qəzaya uğrayıb -

24 İyun 2017 03:31

Emmanüel Linkon: "Azərbaycanın sürətli inkişafı Yeni İpək Yolu" layihəsində rolunu əhəmiyyətli dərəcədə artırır"

24 İyun 2017 03:12

Gürcüstanda 31 yaşlı azərbaycanlı nazir müşaviri oldu

24 İyun 2017 02:49

Hindistanda Tramp kəndi

24 İyun 2017 02:48

Səudiyyə Ərəbistanında terrorçuların hücumununun qarşısını alınıb

24 İyun 2017 02:43

Astroloji proqnoz -

24 İyun 2017 02:40

Fotolara bənzəyən rəsmlər - FOTO

24 İyun 2017 02:32

Məkkədə terrorçu-kamikadze “Əl-Haram” məscidini partlatmaq istəyib

24 İyun 2017 02:29

İranın təhlükəsizlik qüvvələri terror qruplaşmasını zərərsizləşdirib

24 İyun 2017 02:17

Çaylarda su artdı, Gorançay daşdı

24 İyun 2017 01:58

Gürcüstanın baş naziri bu ölkədə yaşayan müsəlmanlar üçün iftar süfrəsi təşkil edib

24 İyun 2017 01:57

Hindistanda Trampın şərəfinə kənd adlandırılıb

24 İyun 2017 01:55

“Türkiyə Dağlıq Qarabağ məsələsində Azərbaycanla eyni mövqedən çıxış edir”

24 İyun 2017 01:54

SOCAR Gürcüstandakı öhdəliklərini vaxtında yerinə yetirəcək

24 İyun 2017 01:42

1930-cu illərin çılğın, qara-ağ Londonu - FOTO

24 İyun 2017 01:32