İnsanlığın səadət kitabı

İnsanlığın səadət kitabı
23:12 8 Dekabr 2015
36 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Allah-Təala insana ağıl və iradə kimi iki böyük əmanət, iki misilsiz nemət verib. İnsan həyatda nə qazanırsa, bu iki gücün, bu iki nemətin sayəsində qazanır.

Ağıl - işlətmək üçündür, ağıl da alət kimidir, işləndikcə cilalanır, daha parlaq, daha iti hala gəlir. Əgər diqqət yetirmisinizsə, Qurani-Kərimin ən azı yüz  yerində insana düşünmək, təfəkkür etmək tövsiyə olunur. Buyurulur ki, gözlərini aç, dünyaya bax, ibrət al, doğru yolu seç. Yəni ağlını işlət, ağlı olmayanın heç bir şeyi olmaz. Ağlı olmayan dəlidir, dəlinin nə ibadəti var, nə itaəti. Allah-Təala (c.c.) bu mübarək kitabında buyurur ki, ağlını işlətməyənlərin başına göydən müsibətləri yağmur kimi endirərik.

İnsan düşündükcə Haqqa yaxınlaşar. Doğru istiqamətdə düşünmək əslində ibadətdir.

Bir adı Nur olan uca kitabımız Quran insan ağlının vara bilməyəcəyi bir ucalıqdır, ona doğru istiqaməti göstərir. Quran ağıl kitabıdır, onu düşünərək oxumaq, oxuyaraq düşünmək insanı hər cür çətinlikdən, fəlakətdən qurtarar.

Quran yas kitabı deyil, ölü üstündə oxunmaq üçün deyil, kitab rəfinin ən yüksək yerində saxlayıb, şəfaət ummaq üçün deyil; oxumaq üçündür, oxuyub öyrənmək üçündür, həyatını onun göstərişləri ilə inşa etmək üçündür.

Əslində Qurani-Kərim nədir, bilirsinizmi? - Ən gözəl insan layihəsi.

Bir bina tikməzdən əvvəl onun layihəsi hazırlanır. Pilləkən haradan başlayıb, harada qurtaracaq, pəncərələr hansı divarda oturacaq, tavanın hündürlüyü nə qədər olacaq, mənzildə neçə qapı olacaq... bir sözlə, hər şey dəqiqliyinə qədər ölçülüb-biçilir və sonra o layihə üzrə iş başlayır.

Qurani-Kərim də insan layihəsidir, kim ömrünü o layihə ilə inşa edərsə, Allah yanında da üzü ağ olar, insanlar arasında da.

Mehmet Akif Ərsoy Quranı xurafata alət edənlər haqda belə deyir:

Enməmişdir hələ Quran, bunu haqqıyla bilin,

Nə məzarlıqda oxunmaq, nə də fala baxmaq üçün.

Oxumadan, öyrənmədən, buyruqlarını öz həyatına tətbiq etmədən Qurandan şəfaət gözləmək bilirsinizmi nəyə bənzəyir? - Həkim sənə bir resept yazıb, sən də o resepti cibində gəzdirməklə şəfa tapacağını düşünürsən. Şəfa tapmaq istəyirsənsə, o reseptdə göstərilənlərə əməl eləməlisən, yoxsa o kağız parçasından sənə nə xeyir olacaq ki?..

Bu şəfa söhbəti də əslində daha geniş bir mövzudur. Çünki Quran həm də bir şəfa kitabıdır, könüllərin, ruhun şəfası.

Ədalət gücdür, nemətdir, sərvətdir. Xalq öz ədaləti ilə abad olur, dövlət öz ədaləti ilə güc qazanır. Ədalətin ayaqlar altına atıldığı bir yerdə nə gözəllik var, nə tərəqqi. Ədalət tərəqqidir. Tərəqqi olmayan yerdə tənəzzül yaşanır.

Şərq tarixinə baxın: xalqlar və dövlətlər Qurana yaxın olduqları müddətdə intibah dövrü yaşayıblar, inkişaf ediblər. Elm yayılıb, insanlar arasında ədalət bərqərar olub. Nə zaman ki, insanlar Qurandan uzaq düşməyə başlayıblar, müsəlman adı daşıyan əcdadımız və bizlər yadların qapazaltısına çevrilmişik.

Niyə uzağa gedirik ki, elə indinin özündə də bir iş görən kimi gözümüz onun-bunun ağzında qalır ki, görən filankəslər nə deyəcəklər, işimizi bəyənəcəklər, ya yox?

Elə bu məqamda yenə Mehmet Akif Ərsoydan başqa bir misal gətirək. Şair İslam aləminin Qərb qarşısında bu qədər zəif qalmasının səbəbini bir qədər yuxarıda dediyimiz kimi, Qurandan uzaq qalmasında görür və belə deyir:

"Biz bir vaxtlar Qərbə qılınc yelləyirdik, indi quyruq yelləyirik".

Bu könül insanının sevgisinə də, qəzəbinə də heyran olmaya bilmirsən. Görün başqa bir şeirində Qurandan uzaq düşmüş İslam dünyasının ətalətini, acizliyini necə təsvir edir:

İslamı qolundan tutacaq, qaldıracaq yox,

Haqsız yerə fəryad ediyor, acizə haqq yox.

Yetməzmi müsab olduğumuz bunca dəvahi?-

Ağzım qurusun, yoxmusun ey ədli-İlahi!

Bu münacat şairin Allah-Təalaya üsyanı deyil, öz acizliyinə, xalqının ətalətinə etirazıdır. Acizlə məzlumun fərqi nədir, bilirsinizmi? - Məzlum zülmə məruz qalana deyilir, amma zülmə məruz almaq hələ o demək deyil ki, o, iradəsizdir, həyatının məqsədini, boynuna düşən vəzifəni anlamır. Bəlkə də hər şeyi bilir, borcunu da yaxşı anlayır, iradəsi də sapsağlam, dipdiridir, sadəcə, məqamını gözləyir, səbir edir. Aciz isə iradəsindən imtina etmiş, başının üstündəki zalım ağaların kölgəsinə çevrilmiş, öz içindən, mənliyindən imtina etmiş və bu boşluğu ağalarının istəyi ilə doldurmuş zavallıdır. Məzlumun dözümü səbir ola bilər, acizin dözümü isə zavallılıq, rəzillikdən başqa bir şey deyil.

Kimlərsə iddia edirlər ki, Qurani-Kərim bu qədər canlı, bu qədər möhtəşəm elm mənbəyi olduğu halda, müsəlmanlar niyə geridə qalırlar. Bu sualın cavabı odur ki, biz düşünmürük, öyrənmirik, ibrət almırıq, gördüklərimizi oxuya bilmirik.  Qurani-Kərim məntiqinə görə, Allahın yaratdığı ağaclar da, quşlar da, otlar da, göy üzündə üzən buludlar da, su da... hər biri ayrı-ayrılıqda ayələrdir. Hər birini oxumaq, öyrənmək əmr olunub bizlərə. Peyğəmbərimiz: "Təfəkkür ibadətdir" söyləyib, başqa bir yerdə də "elm - möminin itiyidir, harada görsə, götürməlidir" buyurmaqdadır. Amma nə yazıq ki, biz bu ibadətdən özümüzü məhrum hala gətirmişik.

Quran onu da söyləyir ki, başınıza gələn gözəl işləri Allahdan, bəla və müsibətləri isə özünüzdən bilin. Bu bilginin mərkəzində o həqiqət dayanır ki, insan cızığından çıxmayınca başına bəla gəlməz, başına gələnlər olsa-olsa Allahın onun qarşısına çıxardığı imtahanlardır ki, bunu özü anlar. Öz cızığından çıxan insan isə başqalarının haqqını tapdayar, günah işləyər, özünü cəzaya layiq hala gətirər.

Buyurun, vəziyyətimizə yüngülcə nəzər salaq. Quran ədaləti öyrədir, nə qədər ədalətliyik? Quran "ehtiyacınızdan artığını paylayın" buyurur, nə qədər səxavətliyik; Quran "ehtiyac altında bükülmüşü o borcdan qurtarın" deyir neçə yaraya məlhəm ola bilmişik? Qeybət etməyi yasaqlayır, qeybətdən uzaq dura bilirikmi? İftiraya, yalan yerə şahidlik etməyə yaxın durmamağı əmr edir, bu əmri yerinə yetiririkmi? Yetim malı yeməyi haram buyurur, imtina edirikmi?..

Bəlkə də sən zahirən çox şeyi bəzəyə, boyaya bilərsən, amma insanın içi bəzək götürmür, boya tutmur. Tərəqqi də, tənəzzül də, hər şeydən əvvəl, insanın içindədir.

İslam tərəqqi təlimi, Quran onun baş proqramıdır.

Kim nə düşünür-düşünsün, kim nə eləyir-eləsin, amma kimsə unutmasın ki, hər kəs özünün şahididir. Bunu biz söyləmirik, Quran bildirir.

Aqibətimiz xeyir olsun!  
"Zaman Azərbaycan"

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

“Milan”ın futbolçusu İspaniya klubuna keçdi

16 Avqust 2017 21:48

İlan 8 yaşlı uşağın başından sancdı - Göyçayda

16 Avqust 2017 21:34

Qəbələdə 68,5 min ton taxıl məhsulu tədarük edilib

16 Avqust 2017 21:33

Polşalı rəsmilər Azərbaycandan dəstək istədi

16 Avqust 2017 21:28

Macarıstan 116 qanunsuz miqrantı ərazisinə buraxmayıb

16 Avqust 2017 21:27

Dünyanın ən uzunömürlü insanlarının yaşadığı ÖLKƏLƏR

16 Avqust 2017 21:18

Gəncədə oğul anasını vəhşicəsinə döydü

16 Avqust 2017 21:14

Xaricə uğurla köçmək üçün – 12 QIZIL QAYDA

16 Avqust 2017 21:03

Zaur,Xoşqədəm,Nəsib,Mətanət...

16 Avqust 2017 21:02

Pentaqon: Rakka ərazisində 2500-dək İŞİD silahlısı var

16 Avqust 2017 20:47

Məktəblərdə hicab, saqqal və cins QADAĞAN EDİLDİ

16 Avqust 2017 20:43

MilliÖN-dən pul oğurlayan şəxs tutuldu

16 Avqust 2017 20:43

“Ağıllı” pəncərələr də yaradıldı

16 Avqust 2017 20:34

Türkiyədə zəlzələ olub

16 Avqust 2017 20:32

“WhatsApp”, “Viber” və “Telegram”ı vahid çatda birləşdirən PROQRAM TAMİNATI HAZIRLANDI

16 Avqust 2017 20:28

ABŞ-da helikopter qəzası - 5 hərbçi itkin düşdü

16 Avqust 2017 20:19

Nigeriyada terror aktı nəticəsində ölənlərin sayı 30 nəfərə çatdı

16 Avqust 2017 20:18

Lənkəranda ağır qəza - ölənlər və xəsarət alanlar var

16 Avqust 2017 20:13

CİA-nın QAFQAZ PLANI, Qarabağda “yorucu” MÜHARİBƏ... – GÜNÜN SİYASİ XÜLASƏSİ

16 Avqust 2017 20:03

Keniyanın keçmiş baş naziri prezident seçkilərinin nəticələrinə etiraz edib

16 Avqust 2017 20:02

"Qarabağ"ın zəfəri dünya mətbuatında - NƏ YAZDILAR?

16 Avqust 2017 19:57

Xətaidə yaşayış binasında yanğın olub

16 Avqust 2017 19:57

Saqqızın hazırlanması üsulu - VİDEO

16 Avqust 2017 19:48

Röya yenidən Samirlə axtarışa çıxıb - İLLƏR SONRA

16 Avqust 2017 19:38

Qardaş bacısının xına mərasiminə hücum etdi -

16 Avqust 2017 19:38

Keçmiş SSRİ-nin tanınmış aktrisası vəfat edib

16 Avqust 2017 19:37

Masallıda ağır yol qəzası baş verib, 2 nəfər ölüb, 2-si yaralanıb

16 Avqust 2017 19:17

Tillerson: Pxenyanla dialoq qurmağa hələ də maraqlıyıq

16 Avqust 2017 19:15

Yasa gedənlər dəhşətlə üzləşdi: ölənlər və yaralılar var

16 Avqust 2017 19:14

Azərbaycanda arxeoloji qazıntı zamanı aşkarlanmış NADİR TAPINTILAR OĞURLANIB

16 Avqust 2017 19:13

Bir qrup hərbi qulluqçu şəhidin ad günündə ailəsinə baş çəkib

16 Avqust 2017 18:59

Bu qidaları yeyən uşaqlar daha ağıllı olur - FOTOLAR

16 Avqust 2017 18:48

Binəqədi-Novxanı avtomobil yolu çöküb

16 Avqust 2017 18:48

Milli Məclis sədrinin müavini Polşanın təhsil naziri ilə görüşüb

16 Avqust 2017 18:47

Sevgilisindən Neymara - AĞIR ZƏRBƏ

16 Avqust 2017 18:43

Azərbaycanda müdhiş oğurluq: nadir tapıntılar yoxa çıxdı

16 Avqust 2017 18:29

Saqqızın hazırlanması üsulu

16 Avqust 2017 18:29

Keti Perrinin VAMPİR sevgilisi üzə çıxdı – EŞQ ÜÇBUCAĞI - FOTOFAKT

16 Avqust 2017 18:28

Səfir: "Bu gün Azərbaycanda Rusiyada təhsil almağa yüksək maraq var"

16 Avqust 2017 18:27

U-17 bosniyalılara uduzdu

16 Avqust 2017 18:27

65 illik evli cütlük həyatlarına əl-ələ son qoydu

16 Avqust 2017 18:23

Naz Azərbaycan xalqını təhqir etdi

16 Avqust 2017 18:22

Dənizdə batan şəxs xilas edilib

16 Avqust 2017 18:20

Su borusu partladı, yol çökdü - FOTO

16 Avqust 2017 18:14

EVİMİZDƏKİ TƏHLÜKƏ - O hər an və hər yerdə bizi izləyir

16 Avqust 2017 18:13

Azərbaycan Prezidenti indoneziyalı həmkarını təbrik edib

16 Avqust 2017 18:12

Gavalı mürəbbəsinin hazırlanması

16 Avqust 2017 18:10

Erməni həkimin "müalicə" etdiyi bakılı bacıların DƏHŞƏTLİ HƏYATI: "Günlərlə evdə ac qalırıq..." - FOTOLAR

16 Avqust 2017 18:08

"Qarabağ" nə qədər qazanacaq?

16 Avqust 2017 18:07

İlham Əliyev Qabon Prezidentini təbrik edib

16 Avqust 2017 18:01