Ölümə çarə qılmayanlara cərimə!

Ölümə çarə qılmayanlara cərimə!
18:37 14 Dekabr 2015
34 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Son günlər Bakıda dəm qazından iki gənc qızın zəhərlənməsi illərdir davam edən bu "terror"a insanların reaksiyasını daha da kəskinləşdirib.

Bunlar 1991-ci il təvəllüdlü Nərmin Əzizova və Sevinc İbrahimovadır. Və bundan başqa mətbuata kimliyi bəlli olmayan onlarla şəxs...

Bəs uzun illərdir insanların qatilinə çevrilən dəm qazı onları necə zəhərləyir? Bunun səbəbi nədir və hansı şəraitdə baş verir? Bu hadisənin baş verməməsi, insanların yaşaması üçün hansı tədbirlər görülməlidir?

Bakı Şəhər Baş Qaz İstehsalat İdarəsinin keçmiş birinci müavini, ekspert Nüsrət Qasımov "Qafqazinfo"ya açıqlamasında bildirib ki, insanların dəm qazından ölməsinin bir neçə səbəbi var:

"Bədbəxt hadisələrin çoxu qaz sızmasına görə boğulmadan yox, zəhərlənmədən baş verir. Qaz sızması nəticəsində bir otağa 4,5 faiz həcmdə metan qaz yığılırsa, artıq partlayışa hazır vəziyyətə gəlir və ani qığılcımdan partlayış baş verir. Evdə bu həcmdə qaz sızması olarsa, adicə çöldən qapı zəngi basılarsa, partlayış baş verə bilər. Bu vaxt partlayışın gücü hər kvadratmetrə 400 tona çatır. Qaz sızması zamanı qığılcım baş vermədən öncə də adam boğulmadan ölə bilər. İnsan bədəninin fəaliyyət göstərməsi üçün 20 faiz oksigen olmalıdır. Qaz sızması nəticəsində metan qazın faizi artır, oksigen isə azalır, oksigen çatışmazlığı nəticəsində beyin toxumaları ölür və insan boğulmadan həyatını itirir.

Zəhərlənmə isə qazın yanması nəticəsində əmələ gəlir. Qazdan zəhərlənmələr daha çox hamamxanalarda və ya yataq otaqlarında baş verir. Hamamxanaların həcmi 7 kubmetr olmalıdır. Qapısı bayıra açılmalıdır və qapının aşağısında diametri 2,5 sm deşiklər olmalıdır. Ventilyasiya kanalı olmalıdır, vaxtaşırı təmizlənməlidir. Çox adam ventilyasiya qoymur, ya da bağlayır ki, oradan cücü gəlir. Onu bağlamaq insanların ölümünə səbəb olur. Tüstü bacaları rübdə bir dəfə, istilik cihazları ildə bir dəfə qız mövsümündən öncə təmizlənməlidir. Amma nə bunu təmizləyən dövlət qurumu var, nə də əhali təmizləyir. Qanunverciliyə görə, qaz istismar qaydalarını pozanlar, fiziki şəxslər 30-40 manat, vəzifəli şəxslər 90 manat, hüquqi şəxslər isə 300 manat cərimələnirlər. Etinasızlıq olmaz, qaz laqeydliyi bağışlamır".

Ekspert dəm qazından zəhərlənmənin qarşısının alınması üçün öncədən görüləcək tədbirləri açıqlayıb:

"Qaz sobalarının evin damından yarım metr hündürdə quraşdırılmalıdır. Bir kub metr qazın təmiz yanması üçün 9,5 kub metr hava lazımdır. Hava çatışmayanda, yaxud həddən artıq çox olanda proses pozulur və karbon 4 oksid əvəzinə karbon 2 oksid alınır. Karbon 4 oksid zəhərsiz, karbon 2 oksid isə zəhərlidir. Qazı yanılı qoyub gecə yatmaq olmaz. Dəfələrlə mediada bununla bağlı maarifləndirmə işləri aparılır, amma insanlarda öz taleyinə qarşı laqeydlik var.

Tüstü bacaları, ventilyator uzun müddətdir yiyəsizdir və heç bir qurum tərəfindən təmizlənmir. Tüstü bacaları işinə nəzarət edən bir qurum yaradılmalıdır. Bu qurumun peşəkar işçiləri və xüsusi avadanlıqları olmalıdır. Hazırda bu işə görə heç bir qurum məsuliyyət daşımır. Qazdan baş verən ölüm hallarının əksəriyyətinə bu səbəb olur.

Qaz sızması əleyhinə detektorlar mütləq şəkildə hər bir evdə quraşdırılmalıdır. Detektor problem olanda qazın yolunu bağlayır və yanmamış karbohidrogen olanda reaksiya verərək siqnal çalır. Yeni tikilən binalara detektor paylanılır, köhnələrə isə "Azəriqaz" tələb edir və məcburi şəkildə quraşdırılmalıdır. Bu detektorun qiyməti 10-12 manatdır. Axı insanlar niyə bu pulu öz canlarından üstün tuturlar? Detektorun qoyulmamasına görə də cərimə nəzərdə tutulub.

Qaz təchizatı "Azəriqaz"in iştirakı ilə quraşdırılmalı və onların yoxlaması olmadan istifadə edilməlidir. İnsanlar özləri "Azəriqaz"ın işçilərini çağırmalıdırlar, amma bizdə qapıya gələn işçini yoxlama üçün evə buraxmırlar. Əsas məsələ, qazı özbaşına quraşdırmaq olmaz. Çünki qaz kəmərlərini tərpədəndə hermetiklik pozulur və qaz sızması əmələ gəlir. Qaz qurğularını naşı, lisenziyası olmayan ustaları çağırıb iş gördürmək olmaz. Hərə əlinə bir çamadan alıb düşüb şəhərin canına. Gedib İran sobası alırlar, onun istilik təzyiqi 178 millimetr su tutumuna bərabərdir. Amma bizim kəmərlərdə standart 130 millimetrdir, reallıqda isə 70-80 olur. Vətəndaşlar da nasos ustalarını çağırırlar. Onlar da bu sobaların avtomatikasını pozaraq qaz keçən yerini deşib böyüdürlər və yanma prosesi pozulur. Beləcə, karbon 4 oksid əvəzinə karbon 2 oksid çıxır. Tüstü bacaları, ventilyatorlar da işləmədiyi üçün zəhərli qaz otaqdan təmizlənmir və bundan da zəhərlənmə baş verir".

Nüsrət Qasımov dəfələrlə bu bədbəxt hadisələrə görə günahlandırılan "qazın düzgün təmizlənməməsi" və "sobaların keyfiyyətsiz olması" iddialarının yanlış olduğunu deyib:

"Bakıda satışda olan qaz sobalarının, demək olar ki, hamısı keyfiyyətlidir. Burada əsas problem tüstü bacalarıdır. Çünki həmin avadanlıqlar xaricdən ölkəyə gətirilərkən yoxlanılır və standartlara uyğun olanlar buraxılır.

Əhaliyə verilən qaz isə Qaradağda Qaz Emalı Zavodunda təmizlənir və içində heç bir zəhərli maddə olmur. Bircə odorantdan başqa. Onu da məqsədli şəkildə vururlar ki, insanlar sızma zamanı qazın iyini hiss etsin. Hər min kubmetrə yayda 8, qışda 16 qram vurulur, bu da zəhərlənmə həddində deyil. Qaz dünyanın hər yerində eynidir. Zəhərlənmə qazın tərkibinə görə deyil. Bu yalnış fikirdir".

Qeyd edək ki, hər il qış aylarında Azərbaycanda onlarla vətəndaş dəm qazının qurbanı olur.

Milli.Az

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Qax sakini təbiətə küllü miqdarda ziyan vurub

21 İyul 2017 18:34

Ağacəsənlərdən şikayət edildi

21 İyul 2017 18:33

Nazirlik Binəqədidə ağacların kəsilməsi ilə bağlı məlumat yaydı

21 İyul 2017 18:32

Tacikistanda 14 DİN əməkdaşı kök olduğu üçün işdən azad edildi

21 İyul 2017 18:32

Kıvanç Tatlıtuğun yeni serialı bəlli oldu

21 İyul 2017 18:32

Millimizin üzvü özünü porno-ulduza oxşatdı - FOTO-VİDEO

21 İyul 2017 18:27

Daxili işlər orqanlarında kadr dəyişikliyi olub

21 İyul 2017 18:27

Cocuq Mərcanlıda telefon və internet xidmətləri quruldu

21 İyul 2017 18:23

Məşhur müğənniyə böyük şok

21 İyul 2017 18:22

Mosulda İŞİD terrorçularına ərə getmiş 20 avropalı qadın tapıldı

21 İyul 2017 18:22

Ən dərin hovuzun dibinə endi - VİDEO - FOTO

21 İyul 2017 18:22

Gizli qulaqcıqlar: Tələbələrin inanılmaz fırıldağı

21 İyul 2017 18:19

Biləsuvar şəhərində 57 yaşlı kişi zəhərlənib

21 İyul 2017 18:17

Jurnalistlərin binasına pulsuz internet və telefon xətti çəkilir

21 İyul 2017 18:13

İlahiyyatçı: "İnsanlar cəhənnəmdən cənnətə düşə bilər"

21 İyul 2017 18:12

Tarkanın mahnısı ilə bağlı qərar açıqlandı

21 İyul 2017 18:12

17 yaşlı qızın bədəninə cin necə girdi?

21 İyul 2017 18:12

"iPhone" istifadəçilərinin nəzərinə

21 İyul 2017 18:10

Qurban Qurbanov Çempionlar Liqasındakı növbəti rəqib barədə fikirlərini bölüşüb

21 İyul 2017 18:07

Dahi rəssamın məzarı açıldı - bığları olduğu kimi qalıb - FOTO

21 İyul 2017 18:05

Prezident İlham Əliyev: "Pirallahı rayonunda turizmin inkişafı bundan sonra sürətlə gedəcək"

21 İyul 2017 18:05

"Bizi heç də asan olmayan iki oyun gözləyir" - Qurban Qurbanov

21 İyul 2017 18:05

Solistin intiharı "Linkin Park"ın klipinə 2 milyon baxış gətirdi - VİDEO

21 İyul 2017 18:05

Livan-Suriya sərhədində müharibə başladı

21 İyul 2017 18:03

ABŞ-ın dövlət katibi Qətər böhranı ilə bağlı Körfəz dövlətlərinə çağırış edib

21 İyul 2017 18:02

Həyatınızı asanlaşdıracaq 4 üsul

21 İyul 2017 18:02

Liviya-Suriya sərhədində əməliyyat

21 İyul 2017 17:58

Bakı-Tbilisi-Qars xətti ilə ilk test qatarı Türkiyədən Gürcüstana yollanıb - FOTO

21 İyul 2017 17:57

Azərbaycan – İspaniya matçında 500 min avro "yeyilib"

21 İyul 2017 17:57

Erməni Kardaşyan restorana yarıçılpaq getdi - FOTO

21 İyul 2017 17:57

Basketbol yığmamızdan uğursuz nəticə

21 İyul 2017 17:57

Doğum sancısı çəkən kişilərin reaksiyası

21 İyul 2017 17:55

"İllərdir iynə-dərman gücünə yeriyirəm" - Ağır xəstəlikdən əziyyət çəkən jurnalist

21 İyul 2017 17:54

Ramil Usubovdan YENİ TƏYİNATLAR

21 İyul 2017 17:53

Dünya tibbində İLK - FOTO

21 İyul 2017 17:47

“Gizli xəzinələri ilə Türkiyəm” adlı foto-sərgi açılıb

21 İyul 2017 17:47

"Real" daha bir ulduzunu satdı - 30 milyona

21 İyul 2017 17:47

Moratanın transferindən "Atletico" və "Getafe" də qazanacaq

21 İyul 2017 17:47

Yaxın Şərq qarışdı: Yaralılar var

21 İyul 2017 17:44

Uşaq meydançasından hovuza tullanmaq istədi, amma... - VİDEO - FOTO

21 İyul 2017 17:42

Zerrin Özer 15 kiloqram arıqlayıb belə oldu - FOTO

21 İyul 2017 17:42

Bakıda ilk dəfə olaraq ayrıca balıq bazarı yaradılacaq

21 İyul 2017 17:42

"Uduzmaqdan qorxmuruq" - Şahin Diniyev

21 İyul 2017 17:42

Jurnalistlər üçün hərbi sahədə seminarların keçirilməsi nəzərdə tutulur

21 İyul 2017 17:42

Jurnalistlər üçün tikilmiş binada pulsuz internet olacaq

21 İyul 2017 17:39

Peskov: "Putinin saatını fantastik qiymətə alan alıcı aldadılıb"

21 İyul 2017 17:38

İki futbolçu matç zamanı rəqiblərini dişlədi - VİDEO

21 İyul 2017 17:37

"Gənc Vətəndaş" İctimai Birliyi mənzil sevinci yaşayır

21 İyul 2017 17:37

Ağdaşda ev yandı

21 İyul 2017 17:37

"Roma" serb müdafiəçini transfer etməyə hazırlaşır

21 İyul 2017 17:37