Ölümə çarə qılmayanlara cərimə!

Ölümə çarə qılmayanlara cərimə!
18:37 14 Dekabr 2015
34 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Son günlər Bakıda dəm qazından iki gənc qızın zəhərlənməsi illərdir davam edən bu "terror"a insanların reaksiyasını daha da kəskinləşdirib.

Bunlar 1991-ci il təvəllüdlü Nərmin Əzizova və Sevinc İbrahimovadır. Və bundan başqa mətbuata kimliyi bəlli olmayan onlarla şəxs...

Bəs uzun illərdir insanların qatilinə çevrilən dəm qazı onları necə zəhərləyir? Bunun səbəbi nədir və hansı şəraitdə baş verir? Bu hadisənin baş verməməsi, insanların yaşaması üçün hansı tədbirlər görülməlidir?

Bakı Şəhər Baş Qaz İstehsalat İdarəsinin keçmiş birinci müavini, ekspert Nüsrət Qasımov "Qafqazinfo"ya açıqlamasında bildirib ki, insanların dəm qazından ölməsinin bir neçə səbəbi var:

"Bədbəxt hadisələrin çoxu qaz sızmasına görə boğulmadan yox, zəhərlənmədən baş verir. Qaz sızması nəticəsində bir otağa 4,5 faiz həcmdə metan qaz yığılırsa, artıq partlayışa hazır vəziyyətə gəlir və ani qığılcımdan partlayış baş verir. Evdə bu həcmdə qaz sızması olarsa, adicə çöldən qapı zəngi basılarsa, partlayış baş verə bilər. Bu vaxt partlayışın gücü hər kvadratmetrə 400 tona çatır. Qaz sızması zamanı qığılcım baş vermədən öncə də adam boğulmadan ölə bilər. İnsan bədəninin fəaliyyət göstərməsi üçün 20 faiz oksigen olmalıdır. Qaz sızması nəticəsində metan qazın faizi artır, oksigen isə azalır, oksigen çatışmazlığı nəticəsində beyin toxumaları ölür və insan boğulmadan həyatını itirir.

Zəhərlənmə isə qazın yanması nəticəsində əmələ gəlir. Qazdan zəhərlənmələr daha çox hamamxanalarda və ya yataq otaqlarında baş verir. Hamamxanaların həcmi 7 kubmetr olmalıdır. Qapısı bayıra açılmalıdır və qapının aşağısında diametri 2,5 sm deşiklər olmalıdır. Ventilyasiya kanalı olmalıdır, vaxtaşırı təmizlənməlidir. Çox adam ventilyasiya qoymur, ya da bağlayır ki, oradan cücü gəlir. Onu bağlamaq insanların ölümünə səbəb olur. Tüstü bacaları rübdə bir dəfə, istilik cihazları ildə bir dəfə qız mövsümündən öncə təmizlənməlidir. Amma nə bunu təmizləyən dövlət qurumu var, nə də əhali təmizləyir. Qanunverciliyə görə, qaz istismar qaydalarını pozanlar, fiziki şəxslər 30-40 manat, vəzifəli şəxslər 90 manat, hüquqi şəxslər isə 300 manat cərimələnirlər. Etinasızlıq olmaz, qaz laqeydliyi bağışlamır".

Ekspert dəm qazından zəhərlənmənin qarşısının alınması üçün öncədən görüləcək tədbirləri açıqlayıb:

"Qaz sobalarının evin damından yarım metr hündürdə quraşdırılmalıdır. Bir kub metr qazın təmiz yanması üçün 9,5 kub metr hava lazımdır. Hava çatışmayanda, yaxud həddən artıq çox olanda proses pozulur və karbon 4 oksid əvəzinə karbon 2 oksid alınır. Karbon 4 oksid zəhərsiz, karbon 2 oksid isə zəhərlidir. Qazı yanılı qoyub gecə yatmaq olmaz. Dəfələrlə mediada bununla bağlı maarifləndirmə işləri aparılır, amma insanlarda öz taleyinə qarşı laqeydlik var.

Tüstü bacaları, ventilyator uzun müddətdir yiyəsizdir və heç bir qurum tərəfindən təmizlənmir. Tüstü bacaları işinə nəzarət edən bir qurum yaradılmalıdır. Bu qurumun peşəkar işçiləri və xüsusi avadanlıqları olmalıdır. Hazırda bu işə görə heç bir qurum məsuliyyət daşımır. Qazdan baş verən ölüm hallarının əksəriyyətinə bu səbəb olur.

Qaz sızması əleyhinə detektorlar mütləq şəkildə hər bir evdə quraşdırılmalıdır. Detektor problem olanda qazın yolunu bağlayır və yanmamış karbohidrogen olanda reaksiya verərək siqnal çalır. Yeni tikilən binalara detektor paylanılır, köhnələrə isə "Azəriqaz" tələb edir və məcburi şəkildə quraşdırılmalıdır. Bu detektorun qiyməti 10-12 manatdır. Axı insanlar niyə bu pulu öz canlarından üstün tuturlar? Detektorun qoyulmamasına görə də cərimə nəzərdə tutulub.

Qaz təchizatı "Azəriqaz"in iştirakı ilə quraşdırılmalı və onların yoxlaması olmadan istifadə edilməlidir. İnsanlar özləri "Azəriqaz"ın işçilərini çağırmalıdırlar, amma bizdə qapıya gələn işçini yoxlama üçün evə buraxmırlar. Əsas məsələ, qazı özbaşına quraşdırmaq olmaz. Çünki qaz kəmərlərini tərpədəndə hermetiklik pozulur və qaz sızması əmələ gəlir. Qaz qurğularını naşı, lisenziyası olmayan ustaları çağırıb iş gördürmək olmaz. Hərə əlinə bir çamadan alıb düşüb şəhərin canına. Gedib İran sobası alırlar, onun istilik təzyiqi 178 millimetr su tutumuna bərabərdir. Amma bizim kəmərlərdə standart 130 millimetrdir, reallıqda isə 70-80 olur. Vətəndaşlar da nasos ustalarını çağırırlar. Onlar da bu sobaların avtomatikasını pozaraq qaz keçən yerini deşib böyüdürlər və yanma prosesi pozulur. Beləcə, karbon 4 oksid əvəzinə karbon 2 oksid çıxır. Tüstü bacaları, ventilyatorlar da işləmədiyi üçün zəhərli qaz otaqdan təmizlənmir və bundan da zəhərlənmə baş verir".

Nüsrət Qasımov dəfələrlə bu bədbəxt hadisələrə görə günahlandırılan "qazın düzgün təmizlənməməsi" və "sobaların keyfiyyətsiz olması" iddialarının yanlış olduğunu deyib:

"Bakıda satışda olan qaz sobalarının, demək olar ki, hamısı keyfiyyətlidir. Burada əsas problem tüstü bacalarıdır. Çünki həmin avadanlıqlar xaricdən ölkəyə gətirilərkən yoxlanılır və standartlara uyğun olanlar buraxılır.

Əhaliyə verilən qaz isə Qaradağda Qaz Emalı Zavodunda təmizlənir və içində heç bir zəhərli maddə olmur. Bircə odorantdan başqa. Onu da məqsədli şəkildə vururlar ki, insanlar sızma zamanı qazın iyini hiss etsin. Hər min kubmetrə yayda 8, qışda 16 qram vurulur, bu da zəhərlənmə həddində deyil. Qaz dünyanın hər yerində eynidir. Zəhərlənmə qazın tərkibinə görə deyil. Bu yalnış fikirdir".

Qeyd edək ki, hər il qış aylarında Azərbaycanda onlarla vətəndaş dəm qazının qurbanı olur.

Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Mühəndislik Universitetində bəzi ixtisaslara qəbul dayandırıldı

28 Aprel 2017 16:24

Rövşəni öldürdüyünü deyən oğru haqda ŞOK DETAL

28 Aprel 2017 16:23

At əti satmaq istəyən daha bir nəfər tutuldu - FOTO

28 Aprel 2017 16:22

Azərbaycanda xeyirxah bərbər - Şəhid ailələrinə pulsuz xidmət göstərir - VİDEO - FOTO

28 Aprel 2017 16:22

Əməkdar artist xəstəxanaya yerləşdirildi - İnsult keçirib...

28 Aprel 2017 16:18

Dövlət Komitəsi sədrinin müavini Fransa XİN-in nümayəndələri ilə görüşüb

28 Aprel 2017 16:17

İti vuran oğrular evdən qızıl oğurladılar - VİDEO - FOTO

28 Aprel 2017 16:17

Qəbələdə at əti zərərsizləşdirilib

28 Aprel 2017 16:14

Qəbələdə aşkarlanan at əti zərərsizləşdirilib

28 Aprel 2017 16:14

Kişi 4 tonluq qayanın altında qaldı - FOTO

28 Aprel 2017 16:13

5-dən çox uşağı olan ailələrə veriləcək uşaqpulu məlum oldu - MƏBLƏĞ

28 Aprel 2017 16:12

XİN-dən nazirlərin Moskva görüşü ilə bağlı AÇIQLAMA

28 Aprel 2017 16:12

Azərbaycanlı müğənni bu mahnının sözlərini yazanı axtarır - VİDEO

28 Aprel 2017 16:09

Bakı Mühəndislik Universitetinə pedaqoji sahə üzrə qəbul dayandırılıb, 13 yeni ixtisas yaradılıb

28 Aprel 2017 16:07

"Bank Standard"da qeyri-işlək kreditlərin həcmi 707 mln. manatdır

28 Aprel 2017 16:05

Kəndli WhatsApp-dan yararlandı, pul qazandı, məşhur oldu - VİDEO - FOTO

28 Aprel 2017 16:05

Plastik cərrahiyədə YENİLİK - Dodaqlar tamam başqa cür olacaq - FOTO

28 Aprel 2017 16:03

Binəqədidə iki evdən eyni üsulla 24 min manatlıq qızıl oğurlanıb

28 Aprel 2017 16:02

Polis işçisi olan ata qızını boğaraq öldürdü

28 Aprel 2017 15:59

“Bank Standard”ın kreditorları Kreditorlar Komitəsində hamılıqla təmsil olunmadıqlarından narazılıq edib

28 Aprel 2017 15:57

Rusiyalı gimnast Bakıda Dünya Kubokunun finalında yaxşı çıxış edəcəyinə ümid edir

28 Aprel 2017 15:57

Özünü qatarın altına atdı - ayağını dizdən kəsdilər

28 Aprel 2017 15:54

Səfir: "Azərbaycan ilə Macarıstan arasında əlaqələr bütün sahələrdə inkişaf edir"

28 Aprel 2017 15:52

Bunun nəyi razılıqdır?!

28 Aprel 2017 15:52

Moskva görüşünün nəticələri dövlət başçılarına məruzə ediləcək

28 Aprel 2017 15:51

Əjdər Həmidov xəstəxanaya yerləşdirildi

28 Aprel 2017 15:47

Vilayət Eyvazov Dərbənddə: generalların görüşü

28 Aprel 2017 15:47

14 yaşlı qızı "çay evi"nə apardı: yarıçılpaq fotolarını çəkdi

28 Aprel 2017 15:47

Vətəndaş və İnkişaf Partiyasının qurultayının vaxtı açıqlanıb

28 Aprel 2017 15:47

Sürücülərin nəzərinə: bu yollarda təmir gedir- SİYAHI

28 Aprel 2017 15:44

Qəbələdə at əti aşkarlandı - FOTO

28 Aprel 2017 15:43

"Mersi Baku!"

28 Aprel 2017 15:42

May ayında niyə toy etmirik?

28 Aprel 2017 15:41

Birinci xanımların ilhamlandırıcı stilləri – FOTOLAR

28 Aprel 2017 15:38

Məktəblilərin ən çox şikayətləndiyi xəstəliklər - "Bu 3 bəla..." - VİDEO - FOTO

28 Aprel 2017 15:37

Yaponiyanın mobil operatoru uçan sferik ekran yaradıb

28 Aprel 2017 15:35

“Google Trips” səyahətlərin planlaşdırılmasını asanlaşdıracaq

28 Aprel 2017 15:35

Böyük müharibə başlayır: son 2 saat qaldı – FOTOLAR

28 Aprel 2017 15:33

Belarus gimnastı: "Tamaşaçıların dəstəyi mənə irəli getməyə güc verir"

28 Aprel 2017 15:32

Azərbaycan XİN: Nazirlərin üçtərəfli görüşünün nəticələri dövlət başçılarına məruzə ediləcək

28 Aprel 2017 15:32

Nazir aktyoru mükafatlandırdı

28 Aprel 2017 15:32

Azərbaycanın Finlandiyada keçirdiyi konfransda erməni təxribatının qarşısı alınıb

28 Aprel 2017 15:32

"Facebook Messenger Lite" istifadəyə verildi

28 Aprel 2017 15:32

Macarıstanın Azərbaycandakı səfiri Bakıda keçirilən şoppinq festivalını yüksək qiymətləndirir

28 Aprel 2017 15:32

“Bank Standard”ın kredit portfelinin 60%-i təminatsızdır

28 Aprel 2017 15:32

Kəlbəcərin yeni GÖRÜNTÜLƏRİ - FOTO

28 Aprel 2017 15:32

Bu axşam Bakının iki rayonunda yolcizgi xətləri yenidən rənglənəcək

28 Aprel 2017 15:32

"MTN-də 1 milyon pulumun 300 minini götürdülər" - ZƏRƏRÇƏKMİŞ ŞƏXS

28 Aprel 2017 15:29

"Nəinki Qarabağı, İrəvanı da geri qaytarmaq olar"

28 Aprel 2017 15:26

Milli Şura BŞİH-in təklifi ilə razılaşmadı

28 Aprel 2017 15:24