İmam Rza (ə) vəliəhdliyi niyə qəbul etdi?

İmam Rza (ə) vəliəhdliyi niyə qəbul etdi?
21:17 15 Dekabr 2015
32 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Yeddinci Abbasi xəlifəsi Məmun (813-833) hakimiyyətinin lap əvvəllərində güclü qiyamlarla qarşılaşdı. Kufədə Əbus-Səraya və İbn Təbatəba, Mədinədə Məhəmməd Dibac, Cəzirədə Nəsr ibn Şibs tərəfindən qaldırılmış qiyamların miqyası xəlifəni dəhşətə gətirirdi. Xüsusilə, xalq arasında böyük hörmətə malik olan Bəni-Haşim seyyidlərinin qatıldığı Əbus-Səraya qiyamı xilafət üçün çox təhlükəli idi.

Belə bir şəraitdə səkkizinci imam Rzanın (ə) nüfuzundan yararlanmaq Məmuna öz işlərini yoluna qoymaq və Əhli-beyt tərəfdarlarını sakitləşdirmək üçün fürsət verəcəkdi. Hicri 200-cü ildə (miladi 815-816) Məmun İmam Rzanı (ə) Mədinədən öz yanına - Xorasana gətizdirməyi əmr etdi.

İmam Xorasan vilayətinin mərkəzi olan Mərv şəhərinə gətiriləndən sonra Məmun öz məqsədini ona açıb söylədi. Sən demə, Məmun xilafəti o həzrətə təhvil vermək və özü hakimiyyətdən uzaqlaşmaq niyyətində imiş. İmam xəlifənin qeyri-səmimi olduğunu və məkrli plan arxasında gizləndiyini duydu, buna görə də xəlifəliyi qəbul etməkdən qəti surətdə boyun qaçırdı. Axırda Məmun heç olmazsa, vəliəhdliyi qəbul etməsini o həzrətin qarşısına tələb kimi qoydu.

Məmun İmam Rzanı (ə) istər xəlifə, istərsə vəliəhd kimi hakimiyyət başına gətirməkdə bir neçə məqsəd güdürdü. Əvvəla, İmam Rzanı (ə) yüksək dövlət məqamına əyləşdirməklə, xilafət ərazisində baş qaldırmış Əhli-beyt təmayüllü üsyanları zərərsizləşdirmək mümkün olacaqdı. Məmun bu addımı atmaqla üsyançıları sakitləşdirmək və guya Əhli-beytin haqqının qəsb olunmadığı mənzərəsini yaratmaq istəyirdi.

İkincisi, Məmun düşünürdü ki, İmam Rza (ə) siyasi hakimiyyətə gətirildikdən sonra istər-istəməz ölkədə baş verən ədalətsizliklərə cavabdehlik daşıyacaq, hakim rejimin nəinki sıravi nümayəndəsi, hətta başçısı olaraq ümumxalq nifrətini qazanacaqdı. O həzrətə hakimiyyət hərisi, dünya malına aldanmış bir şəxs kimi baxacaqdılar.

Üçüncüsü, İmam Rza (ə) Mərvə gətirilərək, yüksək dövlət məqamına təyin edilməklə daim Məmunun nəzarəti altında qalacaq, hər növ sərbəst fəaliyyət imkanından məhrum olacaqdı.

Öz məramına nail olmaq üçün Məmun heç nədən çəkinmirdi. Xoşluqla İmamı vəliəhdliyə razı sala bilməyən xəlifə o həzrəti ölümlə təhdid etdi. İmam Rza (ə) məcburiyyət qarşısında qalıb, son dərəcə ikrahla və müəyyən şərtlər daxilində vəliəhdliyi qəbul etməyə razılıq verdi. İmamın şərtləri bundan ibarət idi ki, vəliəhd olduqdan sonra heç bir mühüm qərarın qəbul edilməsində iştirak etməyəcək, dövlət vəzifələrinə təyin olunma və vəzifədən azad edilmə fərmanlarına imza atmayacaq, xilafət ərazisində aparılan heç bir islahata qarışmayacaq. Məmun bu şərtlərlə razılaşmalı oldu.

Hicri 201-ci ilin ramazan ayında (miladi 817, mart) Mərv şəhərində İmam Rzaya (ə) beyət mərasimi keçirildi. Məmunun əmri ilə bütün saray əyanları, xilafətin adlı-sanlı şəxsləri, alimlər və qoşun başçıları o həzrəti vəliəhd kimi tanıdıqlarını elan etdilər. İmama beyət edən ilk şəxs Məmunun oğlu Abbas oldu. Xəlifə xilafətin bütün şəhərlərində yeni vəliəhdin adına beyət alınmasına və sikkələrin üzərində o həzrətin adının yazılmasına fərman verdi.

İmamla bağlılığını daha da möhkəmlətmək üçün Məmun öz qızı Ümmi-Həbibəni o həzrətə ərə verdi. Bu qohumluq əlaqəsini yaratmaqda xəlifənin məqsədi bu idi ki, qızı ilə İmam Rzanın (ə) övladı doğulsun və Məmun özündən sonra hakimiyyəti ona buraxsın. Bu uşaq bir tərəfdən Abbasilərə, digər tərəfdən imamət sülaləsinə mənsub olacağı üçün hər iki tərəf onun hakimiyyəti ilə razılaşacaqdı.

Lakin Məmunun arzuları ürəyində qaldı. İmam Rza (ə) ilə Ümmi-Həbibənin izdivacından heç bir övlad dünyaya gəlmədi. Məmunun bütün israrlarına rəğmən İmam Rza (ə) əvvəldə bağladığı şərtə sadiq qalaraq hökumət işlərinə qarışmır və bütün hərəkətləri ilə zalım hakimiyyətdə yalnız tamaşaçı qismində təmsil olunduğunu nümayiş etdirirdi. Məmunun gözlədiyinin əksinə olaraq İmam Rzanın (ə) nüfuzu nəinki azalmır, hətta durmadan artırdı.

Məmun İmamın hörmət və məhəbbətini ürəklərdən silmək üçün o həzrəti müxtəlif çətin elmi mübahisələrə çağırmağa və alimlərlə üzləşdirməyə başladı. Sarayda tez-tez təşkil olunan məclislərə istər müsəlman alimləri, istərsə də yəhudi, məsihi, atəşpərəst, dəhri (materialist) əqidəli elm adamları dəvət olunur və İmam Rza (ə) ilə onlar arasında sual-cavab aparılırdı. Bu yolla Məmun İmam Rzanın (ə) elmi suallar qarşısında aciz qalacağını və məğlub olub gözdən düşəcəyini güman edirdi. Lakin bu tədbirlər də bir nəticə vermədi. Həzrət Rza (ə) hər dəstənin nümayəndələri ilə onların öz əqidə və metodları əsasında mübahisə edərək səhvlərini açır və haqq əqidənin düzgünlüyünü sübuta yetirirdi. Sarayda qurulan bütün elmi müzakirə məclisləri İmamın mütləq qələbəsi ilə başa çatırdı.

Nəhayət, səkkizinci imam Həzrət Rza (ə) hicrətin 203-cü ilində, səfər ayının son günündə (miladi 818, sentyabr) Xorasanın Tus şəhərində Məmunun göndərdiyi zəhərli üzümü yeyərək şəhid oldu və həmin şəhərdə (hal-hazırda Məşhəd şəhəridir) torpağa tapşırıldı.

islam.az

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Bakıda maşınla 7 yaşlı qızı vurub qaçdılar

23 İyul 2017 12:49

Sumqayıtda 8 mənzildə yanğın olub

23 İyul 2017 12:49

Boksçularımız Dağıstanda 3 medal qazandılar

23 İyul 2017 12:47

İnanılmaz olay! Hamilə qadın tabutda uşaq dünyaya gətirdi FOTOLAR

23 İyul 2017 12:43

Azərbaycanın qadın boksçuları Dağıstanda 3 medal qazanıblar

23 İyul 2017 12:32

Sabahın HAVAsı

23 İyul 2017 12:32

Sabah Abşeron çimərliklərində dəniz suyunun temperaturu 27-28 dərəcə isti olacaq

23 İyul 2017 12:27

Pentaqon Türkiyənin Rusiyadan S-400 almaq niyyətindən narahatdır

23 İyul 2017 12:27

"Roma" serbiyalı müdafiəçi transfer etdi

23 İyul 2017 12:27

Mourinyonun transferini istədiyi 5 ulduz

23 İyul 2017 12:27

Uşağın gözləri qarşısında cinsi əlaqədə oldular -

23 İyul 2017 12:27

200 il əvvəl ölən, amma hələ də YAŞAYAN RAHİB – ŞOK FOTO

23 İyul 2017 12:23

Türkiyədə "Qarabağ" parkı açıldı

23 İyul 2017 12:22

Sabah yağış yağacaq, şimşək çaxacaq - HAVA PROQNOZU

23 İyul 2017 12:19

Üzünüzdəki “ölüm üçbucağı” - Kimlər təhlükədədir?

23 İyul 2017 12:13

Yevlaxda iki mərtəbəli ev yanıb

23 İyul 2017 12:09

Azərbaycan çempionatında yeni klub - "Masallı"

23 İyul 2017 12:07

17 kiloqram arıqlayan Nəsib Nur təəccübləndirdi - FOTO

23 İyul 2017 12:05

Ukrayna vətəndaşlığı alan azərbaycanlıların sayı açıqlandı

23 İyul 2017 12:05

"Bermud üçbucağı"ndan sağ çıxan pilotun - şok açıqlaması - VİDEO

23 İyul 2017 11:58

"Barselona"nın Neymarın yerinə alacağı ulduz - Fantastik məbləğ

23 İyul 2017 11:57

2017-ci ildə 8 azərbaycanlı Ukrayna vətəndaşlığı alıb

23 İyul 2017 11:57

"Qalatasaray" Sneyderi geri qaytarır - Şok iddia

23 İyul 2017 11:57

Ermənilər iriçaplı pulemyotlardan atəşkəsi 126 dəfə pozub

23 İyul 2017 11:55

16 yaşlı gəlin 18 yaşlı ərini güllələdi

23 İyul 2017 11:52

Uşağına bu adı verənə 10 min dollar mükafat

23 İyul 2017 11:48

Rusiyada təyyarə gölə düşdü

23 İyul 2017 11:47

"Qarabağ" - "Şerif" oyununa hakim təyinatları açıqlandı

23 İyul 2017 11:42

Ərdoğandan NATO-ya ÇAĞIRIŞ: "Heç bir mənası yoxdur"

23 İyul 2017 11:32

Makronun reytinqi 10% aşağı düşüb - SORĞU

23 İyul 2017 11:27

Bakıda gecə klubunda DAVA-DALAŞ

23 İyul 2017 11:24

Çində tikinti kranı aşdı: 7 ölü

23 İyul 2017 11:22

Türkiyə ABŞ-ın məxfi hərbi məlumatlarını açıqladı -

23 İyul 2017 11:21

Ərdoğandan çağırış: "Bizi aldatmağa çalışmayın"

23 İyul 2017 11:19

Aparıcının oğlu yanğın zamanı zəhərləndi

23 İyul 2017 11:17

Azərbaycanda məşhur restoran belə yandı - VİDEO

23 İyul 2017 11:14

Azərbaycanlı Səfəvilərin döyüş bayrağını satır - 10 min dollar

23 İyul 2017 11:12

Universitetdə zəhərlənənlərdən biri Tahirənin oğlu imiş - FOTO

23 İyul 2017 11:09

Mətanətin yaşıl kirpikləri - FOTO

23 İyul 2017 11:05

Məşhur türkiyəli müğənni Şəmikirə gəlib - FOTOLAR - ÖZƏL

23 İyul 2017 11:03

Nabi Keytanın transferi ilə əlaqədar razılıq əldə olundu

23 İyul 2017 10:57

"Barselona" Beynəlxalq Çempionlar Kubokunda "Yuventus"u məğlub edib

23 İyul 2017 10:57

Türkiyədə 4 bal gücündə zəlzələ

23 İyul 2017 10:52

15 il sonra qəbri açdılar -

23 İyul 2017 10:49

"Azərbaycan və Rusiya liderlərinin münasibətinin səviyyəsi əlaqələrin səmərəliliyini müəyyən edir"

23 İyul 2017 10:47

Azərbaycan çaylarında suyun səviyyəsi xeyli azalıb

23 İyul 2017 10:44

Görün zibil deyib atdıqlarımız nələrə yarayır - Maraqlı üsullar

23 İyul 2017 10:43

Səfəvilər dövlətinin döyüş bayrağı satışa çıxarıldı - QİYMƏT

23 İyul 2017 10:39

Qubanın Qəçrəş kəndində piyadanı maşın vurub

23 İyul 2017 10:37

Bakıda qonşular arasında DAVA: Xəsarət alan var

23 İyul 2017 10:37