Müsəlmanların ​yeni ittifaqı - terrorçuluğa qarşı mübarizədə hamı bir yerdə deyil

16:59 17 Dekabr 2015
10 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Türkiyə terrorçuluğa qarşı mübarizə aparacaq qüvvələrə hərbi təlimlər verməyə hazır olduğunu bildirib. Malayziya hakimiyyəti isə terrorçuluğa qarşı mübarizəni dəstəkləyəcəklərini, ancaq hərbi əməliyyatlarda iştirak etməyəcəklərini vurğulayıb.
İttifaqın yaranmasının təşəbbüskarı Səudiyyə Ərəbistanıdır.
ABŞ və Almaniya belə bir birliyin yaranmasını alqışlayıb. Dövlət Departamentinin təmsilçisi deyib ki, uzun illərdir region dövlətlərini belə bir ittifaq yaratmğa çağırırlar. 
Məlumatlara görə, terrorçu İŞİD-ə qarşı beynəlxalq koalisiyaya 65 dövlət daxildir. Bu ittifaqdakı dövlətlər eyni zamanda həmin koalisiyanın üzvləridir.
Yeri gəlmişkən, bu dövlətlərin çoxu həm də Ərəb Dövlətləri Liqasının üzvüdür. Bundan başqa, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı kimi qurumda da bir yerdədirlər.
1945-ci ildə yaradılan Ərəb Dövlətləri Liqasının hazırda 22 üzvü var: İraq, İordaniya, Suriya, Livan, Səudiyyə Ərəbistanı, Bəhreyn, Qətər, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Oman, Yəmən, Küveyt, Misir, Liviya, Tunis, Əlcəzair, Mərakeş, Mavritaniya, Sudan, Somali, Fələstin, Cibuti və Komor adaları.
Bu ölkələr həm də İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının üzvüdür. 
Yeni yaranan müsəlman ittifaqı və liqaya üzvlərin siyahısından da göründüyü kimi, eyni dövlətlərin müxtəlif təşkilatlarda bir yerdə olmasına baxmayaraq, onların terrorçuluğa qarşı mübarizəsi yetərincə səmərəli sayılmır. Ola bilsin, bu, həmin təşkilatların mahiyyətindən və ya nizamnaməsindən irəli gəlir. Ancaq əsas məsələ terrorçuluğa qarşı mübarizədə nəticədir. Nəticə isə hələ ki, yoxdur. Suriya və İraqın ərazi bütövlüyü tam pozulub. Oradakı hökumətlər proseslərə təsir edə bilmir. Bu dövlətlərdə pozulan siyasi, iqtisadi sabitlik qonşu ölkələr və bölgəyə ciddi şəkildə təsir etməkdədir.
Ona görə də bu yazıda müsəlman ittifaqının yaranmasının nəyə xidmət edəcəyini cavablandırmağa çalışacağıq.
10-15 il öncə ABŞ-ın "Yaxın və Orta Şərq layihəsi"ndən danışılanda bölgə dövlətləri buna ciddi yanaşmadı. Həmin layihəyə əsasən, dünyanın bu hissəsində demokratikləşmə prosesi getməli, insan haqları, qadın hüquqları təmin olunmalı, iqtisadi və siyasi sahələrdə islahatlar aparılmalı idi. Onda bu sənədi bölgə dövlətlərinin liderləri bəyənmişdi.
2012-ci ildə Barak Obama ikinci dəfə ABŞ prezidenti seçiləndə "Dəyişək" şüarını irəli sürdü. Belə ehtimal etmək olardı ki, Obama bunu öz ölkəsinin vətəndaşlarına və ya cəmiyyətinə ünvanlayıb. Şüarın bu məqsədlə irəli sürüldüyü də istisna deyildi. Ancaq dəyişikliyin daha çox Orta Şərqə aid olduğu görünməyə başladı.
Onların ardınca Səudiyyə Ərəbistanı, Bəhreyn, Mərakeş, İordaniya, Küveytdə cəmiyyət və monarxlar silkələndi. Bu ölkələrdə hadisələrin qarşısı alındı. Ancaq Suriya və Yəməndə dəyişiklik fərqli getdi.
Deməli, "dəyişək" şüarının daha çox ərəb dövlətlərinə aid olduğu aşkar görünməkdədir.
İndi Orta Şərqdə mənzərə təxminən belədir - İraq və Suriyanın bir dövlət olaraq mövcudluğu təhlükə qarşısındadır. Misirdə hərbi çevriliş nəticəsində siyasi sabitlik pozulub. Liviyanın ərazisində bir neçə hakimiyyət fəaliyyət göstərir və onun da bölünmə ehtimalı az deyil. Yəməndə hakimiyyətsizlikdir. Tunisdə nisbi sakitlikdir və s.
Onu da vurğulamaq lazımdır ki, bölgədəki terrorçu təşkilatların bir çoxu ərəblərin adı ilə bağlıdır.
Bu baxımdan ərəb dövlətlərinin dünya dövlətləri tərəfindən dəstəklənməyə ehtiyacı olan yeni və geniş hərbi ittifaq yaratması zərurəti ortaya çıxıb. Deməli, ittifaqa üzv olan dövlətlərdə vəziyyət heç də digərlərindən fərqli və qənaətbəxş deyil. Buna örnək olaraq Liviya, Somali, Sudan, Niger və Nigeriyanı göstərmək olar.
Müsəlman ittifaqına üzv dövlətləri ərazi bütövlüyünün pozulması, dövlətçiliyin məhv olması, dövlət quruluşu və hakimiyyət dəyişikliyi kimi təhlükələr gözləyir. Yeri gəlmişkən, bu, ittifaqdan kənarda qalan İrana da aiddir.
Düzdür, bəziləri bunu İslam dininin təriqətləri ilə bağlamağa çalışır, ancaq başlayan proses qarşısıalınmaz görünür. Ona din donu geyindirmək isə azı sadəlövhlükdür.
Heç şübhəsiz bu ittifaqın ilk hədəfi terrorçu İŞİD qruplaşmasıdır. Yeni birlik, o cümlədən ərəb dövlətləri İraq və Suriyanın ərazi bütövlüyünü də müdafiə edir.
Qərb yeni birliyin müttəfiqidir. Bununla belə, NATO İŞİD terror qruplaşması ilə döyüşmək üçün Suriyaya quru qoşunları göndərməyəcək.
Qurumun baş katibi Yens Stoltenberq deyib ki, bu, koalisiya NATO müttəfiqlərinin planlarına daxil deyil: "ABŞ-ın məhdud sayda xüsusi təyinatlı bölməsi var. Ön planda yerli qüvvələrin gücləndirilməsi dayanır. Bu, asan qərar deyildi, amma yeganə seçim idi".
NATO baş katibi vurğulayıb ki, mövcud münaqişə Qərb və İslam dünyasının qarşıdurması deyil: "Bu, ekstremizm və terrorizmə qarşı mübarizədir, bu savaşda ön xətdə müsəlmanlardır. Həm qurbanların, həm də İŞİD-ə qarşı vuruşanların çoxu müsəlmanlardır".
Beləliklə, çoxu ərəb dövlətlərindən ibarət ittifaq özünü elan edib.
Onlar terrorçuluğa qarşı mübarizədə Qərblə bir yerdə mübarizə aparacaqlar. O biri tərəfdə isə Kremlin yaratmaq istədiyi koalisiyadır. Ona isə İran, Bəşşar Əsəd rejimi, Livandakı "Hizbullah" və bu birliyə meyillənən Bağdaddakı Heydər əl-İbadi daxildir. Çin və Hindistanın isə bu bloklar arasında manevr etdiyi görünməkdədir.
Beləliklə, dünyada əsas siyasi oyunlar ərəb dövlətlərinin ərazisində gedir. Oyunlar isə onların yeni siyasi-ictimai, iqtisadi mərhələyə keçməsinə yönəlik sayılır. Odur ki, ərəb dövlətləri bütün sahələrdə ya islahat aparacaq, ya da əraziləri İraq, Suriyaya oxşayacaq. Ona görə də bu ittifaqın daha çox sonuncudan - dağıntı və parçalanmadan qorunmağa yarandığını ehtimal etməyə əsas verir.
Orta Asiya ölkələri bu sayaq prosesə fəal qoşulmurlar. Buna səbəb kimi Kremllə münasibətləri göstərmək olar.
Azərbaycan həm terrorçuluqdan, həm də işğalçılıqdan ziyan görən dövlətdir. Rəsmi Bakı illər uzunudur bu məsələləri bütün beynəlxalq səviyyələrdə bəyan edir. Ancaq hələ də bunun nəticələrinin aradan qaldırılmasında nə Qərb, nə də Kreml əməli addım atmır. Ona görə də ehtimal etmək olar ki, Azərbaycan öz mövqeyində qalaraq terrorçuluğa qarşı mübarizəni dəstəkləyəcək.
Nəhayət, dünya ictimaiyyəti İŞİD, "əl-Qaidə", "Taliban", PKK, "Hizbullah", "Boko Haram" kimi terrorçu təşkilatların əməllərinin əziyyətini çəkməkdədir. Yeni yaranan ittifaqın bu sayaq qruplaşmalara qarşı mübarizədə uğur qazanacağı ehtimal azdır. Çünki terrorçuluğa qarşı mübarizədə hamı bir yerdə deyil. Bu isə bir blokun o birinə qarşı onlardan istifadəsini istisna etmir...

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Ağstafada polis əməkdaşı bıçaqlandı

20 Avqust 2017 22:59

Gəncədə bıçaqlanan sürücü idarə etdiyi avtomobillə qəzaya düşüb

20 Avqust 2017 22:57

Ağstafada polis əməkdaşı bıçaqlandı

20 Avqust 2017 22:49

"Qəbələ"dən ikinci qələbə - VİDEO

20 Avqust 2017 22:47

Kişilərin bəyəndiyi qadın tipləri

20 Avqust 2017 22:47

Ağstafada 5 fərdi yaşayış evində yanğın söndürülüb - YENİLƏNİB - VİDEO

20 Avqust 2017 22:43

Türkiyədə mikroavtobus dərəyə aşıb

20 Avqust 2017 22:38

"Kəpəz"i darmadağın etdilər - VİDEO

20 Avqust 2017 22:37

Şadlıq sarayının dayanacaq nəzrətçisini yük maşını vurub

20 Avqust 2017 22:27

Ağstafada 5 ev yanır

20 Avqust 2017 22:19

54 ilin avtomobili hələ də işlək vəziyyətdədir - VİDEO

20 Avqust 2017 22:18

Ağstafada 5 fərdi ev yanır

20 Avqust 2017 22:09

Parisdə terrorun qarşısı alındı

20 Avqust 2017 21:56

Ağstafada 3 ev yanıb, yanğınsöndürən xəsarət alıb

20 Avqust 2017 21:52

Apteklər eyni dərmanı niyə müxtəlif qiymətə satır? - araşdırma - VİDEO

20 Avqust 2017 21:48

"Çelsi" London derbisində qələbə qazandı

20 Avqust 2017 21:45

Cənubi Asiyada güclü daşqınlar

20 Avqust 2017 21:31

Ramil Quliyevdən daha bir qızıl medal

20 Avqust 2017 21:18

Şahin Diniyev: "Meydanın pis vəziyyətdə olması bizim əksimizə işlədi"

20 Avqust 2017 21:17

115 kq çəki atan qadın inanılmaz hala düşdü

20 Avqust 2017 21:14

Ramil Quliyevdən növbəti çempionluq

20 Avqust 2017 21:04

"Təmkin yeganə qəhrəman deyil" - Ayxan Abbasov

20 Avqust 2017 20:57

"Instagram"-da vacib yenilik

20 Avqust 2017 20:55

Norveçdə muzeydən Vikinqlər dövrünə aid 400 əşya oğurlandı

20 Avqust 2017 20:48

Mingəçevirdə bir gündə iki uşaq təcili yardım maşınında dünyaya gəlib

20 Avqust 2017 20:47

"Sahil" stansiyası bu gündən bağlanır

20 Avqust 2017 20:41

Daşqınlar 700 can aldı

20 Avqust 2017 20:34

5G şəbəkəsi genişlənir

20 Avqust 2017 20:33

Suriya müxalifəti Bəşər Əsədlə bağlı məsələnin müzakirəsinə başlayacaq

20 Avqust 2017 20:32

Düyü ilə orqanizmin təmizlənməsi

20 Avqust 2017 20:28

Monika yenə də təəccübləndirdi - FOTOLAR

20 Avqust 2017 20:18

Ramil Quliyevdən növbəti qələbə

20 Avqust 2017 20:10

Oğuzda ağır qəza: 3 ölü, 4 yaralı

20 Avqust 2017 20:09

Yerə səfər etmiş ən qədim yadplanetlinin skeleti aşkarlandı - FOTOLAR

20 Avqust 2017 20:03

Oğuzda ağır yol qəzası olub, 3 nəfər ölüb, 4 nəfər xəsarət alıb

20 Avqust 2017 19:53

Oğuzda ağır yol qəzası: 3 nəfər öldü, 4-ü isə yaralandı

20 Avqust 2017 19:52

"Zirə"nin baş məşqçisi: "Futbolçularım vuruşdular və nəticədə layiqli qələbə qazandıq"

20 Avqust 2017 19:47

Tanınmış iş adamı xəstəxanaya aparıldı

20 Avqust 2017 19:39

İraq Təlafər üzərinə hücuma keçib

20 Avqust 2017 19:38

Bəşəriyyət üçün QORXUNC SSENARİ: Dünya təhlükə ALTINDA

20 Avqust 2017 19:28

Vertolyot qəzaya uğrayıb

20 Avqust 2017 19:23

Azərbaycan əsilli şəxs Rusiyada məşhur idmançını öldürməkdə şübhəli sayılır - FOTO - VİDEO

20 Avqust 2017 19:18

1 nəfər dənizdə batdı

20 Avqust 2017 19:14

Dünyanın ən iyrənc yeməyi - VİDEO

20 Avqust 2017 19:08

Fransada keçirilən festivalda Firəngiz Əlizadənin əsərləri nümayış etdirilib

20 Avqust 2017 19:07

Sena çayından kişi meyiti tapıldı

20 Avqust 2017 18:59

Əsgərlər ölmədən öncə niyə bu qadını görürdülər? - FOTO

20 Avqust 2017 18:53

Futbol üzrə Azərbaycan Premyer Liqasında II turun daha bir oyunu keçirilib

20 Avqust 2017 18:52

Ağır atletika yığmamızın sabiq üzvü vəfat edib

20 Avqust 2017 18:48

Ermənistan prezidenti Rusiyada 18 nəfərin ölümünə səbəb olmuş cinayətkarı əfv edəcək

20 Avqust 2017 18:47