Zamanın qocalda bilmədiyi eşq sultanı

Zamanın qocalda bilmədiyi eşq sultanı
23:47 20 Dekabr 2015
34 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Kamil insan ney kimidir. Qupquru qurumuş, sinəsi qızmar şişlə dəlik-dəlik açılmış qamışdan düzəlmiş ney onu üfürənin istədiyi səsi çıxardığı kimi, kamil insan da onu yaradanın istəyindən özgə bir səs çixarmaz. (Mövlana)

Bu gün Konyada sevgi bayramı var, coşqu var, şölən var. Könlünü Haqqa vermiş, Allahına aşiq olmuş gözəl bəndələrin ölümü dərd deyil, vüsaldır. Əsrlərdən bəri könüllərdə taxt qurmuş Mövlana Cəlaləddin Ruminin, sadəcə Mövlananın vüsal günüdür bu gün. Açın klassik ədəbiyyatımıza baxın, amma elə-belə, başdangetdi baxmayın, könül gözüylə baxın. Bütün əsərlərdə cəmi üç obraz görəcəksiniz: Can, Canan, əğyar. Can dediyin müəllif özüdür; Canan bizi yaradan uca Mövlamızdır ki, Özünü bir quluna sevdirməsi əslində o quluna ən böyük lütfüdür, mərhəmətidir.

İki sevgi var, biri dünyada başlayıb, dünyada tamamlanan, yəni fani sevgi; digəri isə dinyada başlayıb axirət yolçuluğunda belə insandan ayrılmayan sevgi, yəni baqi sevgi, ölməz sevgi. Allahı sevmək bəndə üçün ən böyük səadətdir. Çünki axirətdə hər kəs öz sevdikləri ilə birlikdə olacaq. Əgər sən Allahı sevirsənsə, bu sevginin vüsalı elə öz bətnində, öz ruhundadır. Dünyaya aid bir şeyi, bir kəsi sevirsənsə, o sevdiyinə doğru yol getməlisən, yox əgər Allahı və Onun Rəsulunu sevirsənsə, vüsal o sevginin içində gizlidir. O sevgiyə ucalanlar danışmazlar, yaşadıqlarını insandan gizli tutarlar.

Əğyar dediyinsə dünya və dünyaya aid fani olan hər şeyin ümumi adıdır. Klassik ədəbiyyatda buna masiva da deyilir, yəni insanla Allah arasına girən, əngəl olan hər cür göz aldadan sevgi.

Bəşər tarixində elə böyük zəkalar, parlaq şəxsiyyətlər var ki, yazdıqları, söylədikləri heç zaman köhnəlmir, dəyərini itirmir. Elə bil ki, ötüb keçən, keçdikcə də hər kəsi qocaldan zaman bu cür nadir insanlara toxunmur, onları gələcək nəsillərdən uzaqlaşdırmır, ayırmır.

Belə parlaq şəxsiyyətlərdən biri, heç şübhəsiz, şərqin böyük mütəfəkkiri Mövlana Cəlaləddin Rumidir. XIII əsrdə yaşamış bu böyük fikir adamının əsərləri İslam dünyasında ən çox oxunan əsərlər arasında yer tutmuşdur. 700 ildən artıq bir dövr ərzində bütün məktəb və mədrəsələrdə Mövlananın əsərləri tədris edilmişdir. "Məsnəvi", "Divani-kəbir" (böyük divan), "Yeddi məclis", "Məktubat" əsərləri dünya ədəbiyyatının inciləri sırasında yer almaqdadır. Bugünkü Əfqanıstan ərazisindəki Bəlx şəhərində doğulan, amma həyatının ən parlaq dövrünü Anadoludakı Konya şəhərində yaşayan Mövlana əsərlərini o dövrün ənənələrinə uyğun olaraq fars dilində yazmışdır. Mövlana düşüncəsinin mərkəzində Allahın yaratdıqlarını sevmək, həm də Allahın rəğbətini, razılığını qazanmaq üçün sevmək (yaradılanı Yaradandan ötrü sevmək) prinsipi durur. İnsanlar onu sevgi ümmanı adlandırmış, sevməyi ondan öyrənmişlər. Onun əsərləri, xüsusilə də "Məsnəvi" çox ibrətli, insana gerçəyi anladan misallarla doludur.

Mövlana insanlara çox şey öyrətmişdir. Həm də onu öyrətmişdir ki, insan həyatını düzgün yaşaya bilsə, ölüm onun üçün toy-bayrama çevrilər. O, bunu öz həyatı ilə sübut etmişdir. Belə ki, ölüm yatağında olarkən ailə üzvləri kədərlənib ağladığı halda, Mövlana özü fərəhlə "Allaha qovuşuram. Rəsulullaha qovuşuram" söyləmişdir. Ona görə də hər il Mövlananın ölüm günündə, yəni dekabrın 17-də dünyanın müxtəlif yerlərindən Konya şəhərinə toplaşan minlərlə insan bu böyük şəxsiyyətin anma mərasiminə, "Şəbi-Ərus", yəni vüsal gecəsi məclisinə qatılır.
"Zaman Azərbaycan"

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Qəbizliyin səbəbləri və ən uğurlu müalicəsi... - Həkim

22 Avqust 2017 15:28

Şaftalı kompotunun hazırlanması

22 Avqust 2017 15:28

Daşkəsəndə məişət tullantılarının idarə olunmamasına görə bələdiyyə sədri 3 min manat cərimələnib

22 Avqust 2017 15:22

Bakı Baza Tibb Kolleci xüsusi qabiliyyət tələb etməyən ixtisaslar üzrə ən yüksək keçid bala malik olub

22 Avqust 2017 15:22

Bakıda “Qurban bazar” adlı xeyriyyə yarmarkası təşkil ediləcək

22 Avqust 2017 15:22

Metbuat.az-ın məşhur qonağı Eldəniz Məmmədov

22 Avqust 2017 15:21

Bu il 177 qanvermə aksiyası keçirilib

22 Avqust 2017 15:19

Mark Zukerberq ABŞ-ın yeni lideri ola bilər?

22 Avqust 2017 15:18

Bakıda evə basqın

22 Avqust 2017 15:18

Millinin sabiq qapıçısı FETÖ-cu çıxdı

22 Avqust 2017 15:17

Azərbaycanlı prodüser Nüşabə və Xatirəni lağa qoydu – FOTO

22 Avqust 2017 15:13

Ədliyyə naziri Zaqatalada vətəndaşları qəbul edəcək

22 Avqust 2017 15:12

Azərbaycanlı tanınmış rəqqasə burnunu 2-ci dəfə əməliyyat etdirir - VİDEO

22 Avqust 2017 15:09

Qısamüddətli notlar dövlət qeydiyyatına alındı

22 Avqust 2017 15:06

Ərdoğan: “Onlara hər yeri məzar edəcəyik”

22 Avqust 2017 15:03

Ərdoğanın Bakı səfəri Azərbaycana nə vəd edir?

22 Avqust 2017 14:59

Taekvondoçumuz Universiadada gümüş medal qazandı

22 Avqust 2017 14:58

Cəlilabadda 5 mərtəbəli yaşayış binasında yanğın baş verib, 3 nəfər təxliyyə olunub

22 Avqust 2017 14:57

İtaliyanın yeni səfiri TAP layihəsinin tikintisindəki vəziyyətlə bağlı Azərbaycan tərəfini məlumatlandırıb

22 Avqust 2017 14:52

Azərbaycan Mərkəzi Bankı 100 mln. manatlıq not buraxır

22 Avqust 2017 14:52

Qum və su ilə çılpaq bədənlərini örtən modellər – FOTOSESSİYA

22 Avqust 2017 14:48

Dənizdə itkin düşən neftçinin meyiti tapıldı

22 Avqust 2017 14:48

Bu ilin ilk 6 ayı ərzində qanvermə aksiyasında iştirak edənlərin sayı açıqlanıb

22 Avqust 2017 14:42

Elməddin Cəfərov müflis oldu, maşınını da satdı...

22 Avqust 2017 14:39

Bu yazını oxuyandan sonra Finlandiyaya köçmək istəyəcəksiniz - İDEAL TƏHSİL

22 Avqust 2017 14:38

Troyan şəkillərin köməyi ilə antiviruslardan gizlənməyi öyrənib

22 Avqust 2017 14:35

Azərbaycanda bank olmayan kredit təşkilatı vəfat etmiş müştərini məhkəməyə verib

22 Avqust 2017 14:27

Azərbaycan taekvondoçusu Universiadada erməni rəqibinə qalib gələrək finala yüksəlib

22 Avqust 2017 14:27

"Saxla" əmrinə məhəl qoymayan avtoxuliqanın sonu

22 Avqust 2017 14:23

Ali məktəblərin boş qalan yerlərinə qəbul olan abituriyentlərin siyahısı dərc olunub

22 Avqust 2017 14:22

Qvardioladan ilginc açıqlama: Messi "Mançester Siti"də?

22 Avqust 2017 14:17

SON DƏQİQƏ: Bakının mərkəzində mağaza yanır

22 Avqust 2017 14:15

Ordu İŞİD-in son böyük qalasına girdi

22 Avqust 2017 14:13

Rusiya və Ermənistan prezidentləri Soçidə Dağlıq Qarabağ münaqişəsini müzakirə edəcək

22 Avqust 2017 14:12

Norveç yığmasının baş məşqçisi: "Azərbaycan millisini qiymətləndirməməyimiz doğru olmaz"

22 Avqust 2017 14:12

Ekspertlər ABŞ-Çin ticarət müharibəsində əsas zərərçəkən tərəfin adını açıqlayıb

22 Avqust 2017 14:12

Cinayətdən sonra SİM kartı sındırıb atmısınız?

22 Avqust 2017 14:11

Nuşirəvan Məhərrəmli: "Televiziya verilişlərinin reytinqini ölçən təşkilatların fəaliyyəti qeyri-şəffafdır"

22 Avqust 2017 14:07

Qoşunlar çıxarılır: Rusiyanı təslim olmağa məcbur edən SƏBƏBLƏR

22 Avqust 2017 14:03

Bakıda bahalı geyimlərin satıldığı mağazaların yerləşdiyi binada yanğın başlayıb

22 Avqust 2017 14:02

Nazirlik: Sentyabrda müəllimlərin işə qəbulu üzrə müsahibənin əlavə yerləşdirmə mərhələsi keçiriləcək

22 Avqust 2017 13:57

Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi 110 hərrac keçirib

22 Avqust 2017 13:57

Bakıda brend mağazalardan birində yanğın olub

22 Avqust 2017 13:54

Bakıda brend mağazalar yanır

22 Avqust 2017 13:53

“Tekfen Holding”in qurucularından biri vəfat edib

22 Avqust 2017 13:52

Norveç millisinin Azərbaycan və Almaniya ilə oyunlar üçün heyəti açıqlanıb

22 Avqust 2017 13:52

Yapon həkimdən 15 QIZIL MƏSLƏHƏT - Sağlam olmaq istəyirsinizsə, bunları edin!

22 Avqust 2017 13:48

Özündən 20 yaş böyük sevgilisini öldürən gənc cəzalandırıldı

22 Avqust 2017 13:43

Gəncədə yeni doğulan körpə öldü

22 Avqust 2017 13:43

İsrailin baş naziri Rusiyaya səfər edəcək

22 Avqust 2017 13:42