Zamanın qocalda bilmədiyi eşq sultanı

Zamanın qocalda bilmədiyi eşq sultanı
23:47 20 Dekabr 2015
34 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Osmanlının sonuncu sultanı qəza keçirdi, beli sındı (08 Aprel 2017 13:23)

Kamil insan ney kimidir. Qupquru qurumuş, sinəsi qızmar şişlə dəlik-dəlik açılmış qamışdan düzəlmiş ney onu üfürənin istədiyi səsi çıxardığı kimi, kamil insan da onu yaradanın istəyindən özgə bir səs çixarmaz. (Mövlana)

Bu gün Konyada sevgi bayramı var, coşqu var, şölən var. Könlünü Haqqa vermiş, Allahına aşiq olmuş gözəl bəndələrin ölümü dərd deyil, vüsaldır. Əsrlərdən bəri könüllərdə taxt qurmuş Mövlana Cəlaləddin Ruminin, sadəcə Mövlananın vüsal günüdür bu gün. Açın klassik ədəbiyyatımıza baxın, amma elə-belə, başdangetdi baxmayın, könül gözüylə baxın. Bütün əsərlərdə cəmi üç obraz görəcəksiniz: Can, Canan, əğyar. Can dediyin müəllif özüdür; Canan bizi yaradan uca Mövlamızdır ki, Özünü bir quluna sevdirməsi əslində o quluna ən böyük lütfüdür, mərhəmətidir.

İki sevgi var, biri dünyada başlayıb, dünyada tamamlanan, yəni fani sevgi; digəri isə dinyada başlayıb axirət yolçuluğunda belə insandan ayrılmayan sevgi, yəni baqi sevgi, ölməz sevgi. Allahı sevmək bəndə üçün ən böyük səadətdir. Çünki axirətdə hər kəs öz sevdikləri ilə birlikdə olacaq. Əgər sən Allahı sevirsənsə, bu sevginin vüsalı elə öz bətnində, öz ruhundadır. Dünyaya aid bir şeyi, bir kəsi sevirsənsə, o sevdiyinə doğru yol getməlisən, yox əgər Allahı və Onun Rəsulunu sevirsənsə, vüsal o sevginin içində gizlidir. O sevgiyə ucalanlar danışmazlar, yaşadıqlarını insandan gizli tutarlar.

Əğyar dediyinsə dünya və dünyaya aid fani olan hər şeyin ümumi adıdır. Klassik ədəbiyyatda buna masiva da deyilir, yəni insanla Allah arasına girən, əngəl olan hər cür göz aldadan sevgi.

Bəşər tarixində elə böyük zəkalar, parlaq şəxsiyyətlər var ki, yazdıqları, söylədikləri heç zaman köhnəlmir, dəyərini itirmir. Elə bil ki, ötüb keçən, keçdikcə də hər kəsi qocaldan zaman bu cür nadir insanlara toxunmur, onları gələcək nəsillərdən uzaqlaşdırmır, ayırmır.

Belə parlaq şəxsiyyətlərdən biri, heç şübhəsiz, şərqin böyük mütəfəkkiri Mövlana Cəlaləddin Rumidir. XIII əsrdə yaşamış bu böyük fikir adamının əsərləri İslam dünyasında ən çox oxunan əsərlər arasında yer tutmuşdur. 700 ildən artıq bir dövr ərzində bütün məktəb və mədrəsələrdə Mövlananın əsərləri tədris edilmişdir. "Məsnəvi", "Divani-kəbir" (böyük divan), "Yeddi məclis", "Məktubat" əsərləri dünya ədəbiyyatının inciləri sırasında yer almaqdadır. Bugünkü Əfqanıstan ərazisindəki Bəlx şəhərində doğulan, amma həyatının ən parlaq dövrünü Anadoludakı Konya şəhərində yaşayan Mövlana əsərlərini o dövrün ənənələrinə uyğun olaraq fars dilində yazmışdır. Mövlana düşüncəsinin mərkəzində Allahın yaratdıqlarını sevmək, həm də Allahın rəğbətini, razılığını qazanmaq üçün sevmək (yaradılanı Yaradandan ötrü sevmək) prinsipi durur. İnsanlar onu sevgi ümmanı adlandırmış, sevməyi ondan öyrənmişlər. Onun əsərləri, xüsusilə də "Məsnəvi" çox ibrətli, insana gerçəyi anladan misallarla doludur.

Mövlana insanlara çox şey öyrətmişdir. Həm də onu öyrətmişdir ki, insan həyatını düzgün yaşaya bilsə, ölüm onun üçün toy-bayrama çevrilər. O, bunu öz həyatı ilə sübut etmişdir. Belə ki, ölüm yatağında olarkən ailə üzvləri kədərlənib ağladığı halda, Mövlana özü fərəhlə "Allaha qovuşuram. Rəsulullaha qovuşuram" söyləmişdir. Ona görə də hər il Mövlananın ölüm günündə, yəni dekabrın 17-də dünyanın müxtəlif yerlərindən Konya şəhərinə toplaşan minlərlə insan bu böyük şəxsiyyətin anma mərasiminə, "Şəbi-Ərus", yəni vüsal gecəsi məclisinə qatılır.
"Zaman Azərbaycan"

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Kann Festivalının 8-ci gününü rövqləndirən modellər - FOTOLAR

25 May 2017 11:18

"Roma" "Beşiktaş"dan 2 futbolçu almaq istəyir

25 May 2017 11:17

Bahar fəslində yaranan yorğunluqdan necə xilas olaq?

25 May 2017 11:15

Qəhvə hazırlayan telefon örtüyü istehsal edildi

25 May 2017 11:15

Məşhur televiziya proqramında dava: qadınlar əlbəyaxa oldu

25 May 2017 11:14

Trampdan ÖLÜM ZƏRBƏSİ: Ermənistanı uçuruma yuvarlanır

25 May 2017 11:13

14 yaşlı qızı 28 nəfər zorladı - FOTO

25 May 2017 11:12

Avropa Liqasının finalında mübahisə - FOTO

25 May 2017 11:12

Azərbaycanın voleybol millisi bu gün Almaniya yığması ilə qarşılaşacaq

25 May 2017 11:12

"Heç kəsə medallarıma toxunmağa icazə vermirəm"

25 May 2017 11:10

Azərbaycan dəyərlərinin öyrənilməsi üçün Paraqvay ali məktəblərində Azərbaycanşünaslıq Kafedrası açılmalıdır

25 May 2017 11:08

Bakı-2017 IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarında ən yaddaqalan məqamlar (FOTO - II HİSSƏ)

25 May 2017 11:08

Surkovun ordusu, Qarabağda döyüşən muzdlular - FOTO

25 May 2017 11:05

Leninin Atatürk QORXUSU: SSRİ Türkiyəni niyə işğalı edə bilmədi? – TARİXİN GİZLİNLƏRİ

25 May 2017 11:03

Azərbaycan və Tümen vilayəti neft-qaz maşınqayırması sahəsində birgə müəssisənin yaradılması məsələsini müzakirə edir

25 May 2017 11:02

Ramazan ayında nələrdən uzaq durmalısınız?

25 May 2017 11:02

Ermənilər Şuşada aeroport açdılar - FOTO

25 May 2017 10:58

Xankəndindən Şuşaya 70 dollara təyyarə uçur?

25 May 2017 10:57

Mançester terror qurbanlarından biri türk çıxdı - FOTO

25 May 2017 10:57

"Real" ulduzunu bu kluba satır - 60 milyona

25 May 2017 10:57

Norm Sement KSM layihəsi çərçivəsində Norm Ustalar Klubunun üzvləri üçün təlimlər təşkil edib (FOTO)

25 May 2017 10:55

Mineralnıye Vodıda TƏHLÜKƏ: Sakinlər təxliyə edilir

25 May 2017 10:55

Xocalı hava limanından uçuşlara qarşı tədbirlər görüləcək

25 May 2017 10:53

"Kapital Bank"ın dəstəyi ilə keçirilən “Made in Azerbaijan-2” layihəsi yekunlaşıb

25 May 2017 10:52

Bu görüntülər Bakıda çəkildi

25 May 2017 10:49

İyunda neçə gün iş olmayacaq?

25 May 2017 10:48

Tanınmış aparıcıya sürpriz: 1001 qızılgül - FOTO

25 May 2017 10:47

Azərbaycanda bəzi siqaretlərin qiyməti 30%-dək ucuzlaşıb

25 May 2017 10:47

3 nazirlik yandırıldı - Braziliya çalxalanır - FOTO

25 May 2017 10:47

ABŞ Dövlət Departamentinin nümayəndəsi 28 May-Respublika Günü münasibətilə keçirilən tədbirə qatılıb

25 May 2017 10:47

Samira ilə qızı Antalyada - FOTO

25 May 2017 10:47

Azərbaycan idmanına AĞIR İTKİ: qələbəni qeyd edərkən öldü

25 May 2017 10:43

Ordu Günü ilə Ramazan bayramı üst-üstə düşür - Qeyri-iş günlərinin sayı artırıldı

25 May 2017 10:43

Türk müğənnisi həbs oluna bilər - FOTO

25 May 2017 10:42

YPX avtomobili harada dayanmalıdır? - Təlimat üzrə cavab

25 May 2017 10:42

Azərbaycanda güzəştli mənzil əldə etmək hüququ olan vətəndaşların müraciətlərinin qeydiyyatı başlayır

25 May 2017 10:42

Mançester terrorunda ölənlər arasında

25 May 2017 10:41

Məşhur aktyorun qardaşı qızı ilin ƏN SEKSUAL QADINI SEÇİLDİ - FOTOLAR

25 May 2017 10:38

Gəncədə intihar

25 May 2017 10:38

Bakıda nazirliyin qarşısında ağır qəza: ölən var

25 May 2017 10:37

Azərbaycan nefti bahalaşdı

25 May 2017 10:37

Qaxda 8 yaşayış məntəqəsini birləşdirən yolun tikintisi yekunlaşır

25 May 2017 10:36

"İslam Həmrəyliyi İli"nə həsr olunmuş çempionat keçiriləcək

25 May 2017 10:36

Üç yeni “Sony” smartfonu nümayiş olunacaq

25 May 2017 10:35

Bu ixtisas qrupları üçün növbəti sınaq imtahanı

25 May 2017 10:33

Baş nazir bu göllərin sərhədləri haqda qərar verdi

25 May 2017 10:32

Rusiyanın "İsgəndər-M" raket kompleksləri ilk dəfə istifadə olundu - Tacikistanda

25 May 2017 10:29

Ərdoğan dünya liderləri ilə görüşə getdi

25 May 2017 10:28

Azərbaycanda sürücülərin cərimələrdən dərhal xəbərdar olması üçün yeni SMS Radar xidməti istifadəyə verilib

25 May 2017 10:27

Arda Aslıhana geri döndü - FOTO

25 May 2017 10:27