Bu gecə Şimal yarımkürəsində ilin ən uzun gecəsi - Çillə, Yelda gecəsidir

Bu gecə Şimal yarımkürəsində ilin ən uzun gecəsi - Çillə, Yelda gecəsidir
17:37 21 Dekabr 2015
69 Sosial
Ölkə mətbuatı
A- A+

Bahar ölkəmizə qədəm qoydu... (20 Mart 2017 17:22)
Bu gün Azərbaycana bahar gəlir (20 Mart 2017 09:12)
Bu gün Azərbaycanda ilaxır - torpaq çərşənbəsidir (14 Mart 2017 09:32)

Bakı. 21 dekabr. REPORT.AZ/ Bu gecə Azərbaycanda ilin ən uzun gecəsi - Çillə, Yelda gecəsidir.
AMEA-nın Folklor İnstitutunun Mərasim folkloru şöbəsinin böyük elmi işçisi, fəlsəfə doktoru Atəş Əhmədli "Report"a bildirib ki, dekabrın 21-dən 22-nə keçən gecə Yer kürəsinin şimal yarımkürəsində ilin 365 gününün ən uzun gecəsidir: "Bu gün 14 saat 51 dəqiqə gecə, 9 saat 9 dəqiqə gündüz olur. Dekabrın 21-dən etibarən günəş Azərbaycana 26.5 dərəcə bucaq altında düşür".
O deyib ki, qədim türklər qış fəslini 3 yerə bölürdülər: "Böyük çillə 40 gün, Kiçik çillə 20 gün və bundan sonra 30 günlük Boz ay gəlir. Dekabr ayının 21-dən 22-nə keçən gecə müxtəlif bölgələrdə "Böyük çillə" mərasimi keçirilir. Bununla da Novruz mərasimləri başlayır. Böyük çillə təxminən fevral ayının 1-2-si bitir".
Mütəxəssisin sözlərinə görə, Çillə gecəsinin ritualı hazırda Azərbaycanın bir çox bölgələrində unudulsa da, Naxçıvan ərazisində qalıb: "Bu gecənin ən əhəmiyyətli atributlarından biri qarpızdır. Naxçıvanda dekabrın 21-i gecə payızın son aylarında tağdan dərilib saxlanılan "çillə qarpızı" kəsilir. Xalq düşüncəsinə görə, qarpız kəsiləndə onun içində olan zoğlara, əlamətlərə əsasən qışın necə keçəcəyi müəyyənləşdirilir".
A.Əhmədli çillə gecəsində əsasən xəmir xörəklərinin bişirilməsinə üstünlük verildiyini bildirib. O deyib ki, həmin gün hədik aşı və xəşil bişirərlər: "Qoz (cəviz) halvası, yerkökü halvası, paxlava, günəbaxan toxumu, meyvələr və şirniyyatlar bu gecə süfrədə olmalıdır".
Çillə sözünün mahiyyətinə gəlincə alim qeyd edib ki, bəzi mənbələr "Çil" sözünü "çehl" sözü ilə, 40 rəqəmi ilə, bəzi mənbələrdə isə türk sözü olan "çil" sözü ilə əlaqələndirirlər: "Mən ikinci izahı qəbul edirəm. Yəni təbiətə çil düşür, təbiət ağır, çətin dövrünü keçirməyə başlayır".
Mütəxəssis həmçinin qeyd edib ki, bu bayram türk mənşəyi, mifologiyası, dünyagörüşü ilə daha çox bağlıdır: "Təəssüf ki, sonralar ayrı-ayrı psixologiyanın xalqlara təsiri bu kimi ənənələri unutdurub. Bu bayram farsların və kürdlərin bayramı kimi düşüncələrə həkk olunub. Amma bu bayram qədim türk düşüncəsinin, mifologiyasının məhsuludur". 

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

ABŞ-da güclü qasırğa: 5 ölü, 50 yaralı

30 Aprel 2017 11:09

57 yaşlı iştirakçı: Bakı Marafonu idman bayramıdır

30 Aprel 2017 11:08

Rusiya Dövlət Dumasının əməkdaşı: "Bakı Marafonu" sağlam həyat tərzini təbliğ edir

30 Aprel 2017 11:08

Bakıda vəzifəli şəxs adam öldürdü - Yeyib-içdikdən sonra

30 Aprel 2017 11:05

Bakıda vəzifəli şəxs öz dostunu öldürdü

30 Aprel 2017 10:59

İçki satmayan satıcı və qardaşı güllələndi - Türkiyədə dəhşətli hadisə

30 Aprel 2017 10:57

Bu gənc oğlan "Facebook"-dan 100 milyon dollar oğurladı

30 Aprel 2017 10:56

"Allahın oğlu" dağılmış şəhərə endi: "Görürsüz, İsa gəlir..." - FOTOLAR - VİDEO

30 Aprel 2017 10:53

Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva "Bakı Marafonu-2017"də iştirak edir

30 Aprel 2017 10:47

ADNA faciəsindən 8 il ötür

30 Aprel 2017 10:43

Afaq Aslan bu dəfə tamam soyundu və çarpayıda...

30 Aprel 2017 10:43

ŞOK HADİSƏ: Bakıda vəzifəli şəxs dəhşətli cinayət törətdi

30 Aprel 2017 10:39

Bir seriya üçün 250 min istədi...

30 Aprel 2017 10:37

Mikayıl Cabbarov: Bakı Marafonu həm də bir həmrəylik yarışıdır

30 Aprel 2017 10:36

Putin haqqında film çəkiləcək

30 Aprel 2017 10:36

Leyla və Arzu Əliyeva Bakı marafonunda - FOTO

30 Aprel 2017 10:34

3D qulağı əsl qulaqdan yaxşı eşidir - VİDEO

30 Aprel 2017 10:33

Vitali Kliçko nokauta düşdü

30 Aprel 2017 10:32

78 yaşlı marafon iştirakçısı: Marafon bayram kimi keçir

30 Aprel 2017 10:29

Dünyanın intizarla gözlədiyi döyüş baş tutdu - Kliçko məğlub oldu

30 Aprel 2017 10:29

Gecə cəbhədə baş verənlərlə bağlı Müdafiə Nazirliyi məlumat yaydı

30 Aprel 2017 10:23

Mədət Quliyev: Bakı Marafonu xalqımız üçün çox vacib tədbirdir

30 Aprel 2017 10:22

Ali məktəblərə qəbul imtahanı başladı

30 Aprel 2017 10:19

İştirakçı: Bakı Marafonu gözəl təşəbbüsdür

30 Aprel 2017 10:15

Atəşkəs 112 dəfə pozuldu

30 Aprel 2017 10:15

Ermənilər Qazaxın kəndlərini atəşə tutub

30 Aprel 2017 10:14

Gəncədə özünü qatarın altına atan şəxs öldü

30 Aprel 2017 10:12

Ermənistan cəbhənin müxtəlif istiqamətlərində atəşkəsi 112 dəfə pozub

30 Aprel 2017 10:12

Cəbhədən SON XƏBƏR

30 Aprel 2017 10:12

“Bakı Marafonu - 2017” start götürüb

30 Aprel 2017 10:07

İçki satmayan satıcı və qardaşı güllələndi

30 Aprel 2017 10:07

10 min məmurun diplomu saxta çıxdı - İşdən qovuldular

30 Aprel 2017 10:05

Türkiyədə bayramı matəmə çevirmək istəyənlər saxlanıldı

30 Aprel 2017 10:03

Çində avtobusun qəzaya uğraması nəticəsində 12 nəfər ölüb

30 Aprel 2017 10:02

Donald Tramp Filippin prezidenti ilə telefonla danışıb

30 Aprel 2017 10:01

Şirvanda AĞIR QƏZA: yaralılar var

30 Aprel 2017 09:57

Türkiyəni qana boyamaq istəyən İŞİD üzvləri SAXLANILDI

30 Aprel 2017 09:52

Roma Papası III Dünya müharibəsi təhlükəsindən danışdı

30 Aprel 2017 09:48

Şirvanda avtomobil dirəyə çırpılıb, 2 nəfər xəsarət alıb

30 Aprel 2017 09:42

Gədəbəy sakini evinə gedərkən küçədə döyüldü

30 Aprel 2017 09:38

"Ərə getməyəcəm, övladım olmur" - Məşhur müğənni

30 Aprel 2017 09:37

Şirilankalı marafon iştirakçısı: Azərbaycanlılarla yanaşı çox sayda əcnəbilərin də marafona qatılması xoşdur (FOTO)

30 Aprel 2017 09:36

Gədəbəydə DAVA: xəsarət alan var

30 Aprel 2017 09:32

ADNA faciəsindən 8 il ötür

30 Aprel 2017 09:31

Tramp hakimiyyətdə olduğu ilk 100 günü məhsuldar sayır

30 Aprel 2017 09:28

Bakıda sex YANDI

30 Aprel 2017 09:27

Prezidentin xanımı aparıcılıq edəcək

30 Aprel 2017 09:25

Tramp Şimali Koreyaya hərbi müdaxilədən danışdı - "Baxarıq"

30 Aprel 2017 09:22

Vitali Kliçko nokauta düşdü

30 Aprel 2017 09:17

Polad Bülbüloğluna bu ölkədə xalq artisti adı verildi

30 Aprel 2017 09:16