Bu gecə Şimal yarımkürəsində ilin ən uzun gecəsi - Çillə, Yelda gecəsidir

Bu gecə Şimal yarımkürəsində ilin ən uzun gecəsi - Çillə, Yelda gecəsidir
17:37 21 Dekabr 2015
69 Sosial
Ölkə mətbuatı
A- A+

​Bu gün Azərbaycanda sonuncu Qədr gecəsidir (21 İyun 2017 15:37)
​Bu gün Azərbaycanda üçüncü Qədr gecəsidir (17 İyun 2017 11:52)
Qədr gecəsi kimin üçündür? (15 İyun 2017 23:42)

Bakı. 21 dekabr. REPORT.AZ/ Bu gecə Azərbaycanda ilin ən uzun gecəsi - Çillə, Yelda gecəsidir.
AMEA-nın Folklor İnstitutunun Mərasim folkloru şöbəsinin böyük elmi işçisi, fəlsəfə doktoru Atəş Əhmədli "Report"a bildirib ki, dekabrın 21-dən 22-nə keçən gecə Yer kürəsinin şimal yarımkürəsində ilin 365 gününün ən uzun gecəsidir: "Bu gün 14 saat 51 dəqiqə gecə, 9 saat 9 dəqiqə gündüz olur. Dekabrın 21-dən etibarən günəş Azərbaycana 26.5 dərəcə bucaq altında düşür".
O deyib ki, qədim türklər qış fəslini 3 yerə bölürdülər: "Böyük çillə 40 gün, Kiçik çillə 20 gün və bundan sonra 30 günlük Boz ay gəlir. Dekabr ayının 21-dən 22-nə keçən gecə müxtəlif bölgələrdə "Böyük çillə" mərasimi keçirilir. Bununla da Novruz mərasimləri başlayır. Böyük çillə təxminən fevral ayının 1-2-si bitir".
Mütəxəssisin sözlərinə görə, Çillə gecəsinin ritualı hazırda Azərbaycanın bir çox bölgələrində unudulsa da, Naxçıvan ərazisində qalıb: "Bu gecənin ən əhəmiyyətli atributlarından biri qarpızdır. Naxçıvanda dekabrın 21-i gecə payızın son aylarında tağdan dərilib saxlanılan "çillə qarpızı" kəsilir. Xalq düşüncəsinə görə, qarpız kəsiləndə onun içində olan zoğlara, əlamətlərə əsasən qışın necə keçəcəyi müəyyənləşdirilir".
A.Əhmədli çillə gecəsində əsasən xəmir xörəklərinin bişirilməsinə üstünlük verildiyini bildirib. O deyib ki, həmin gün hədik aşı və xəşil bişirərlər: "Qoz (cəviz) halvası, yerkökü halvası, paxlava, günəbaxan toxumu, meyvələr və şirniyyatlar bu gecə süfrədə olmalıdır".
Çillə sözünün mahiyyətinə gəlincə alim qeyd edib ki, bəzi mənbələr "Çil" sözünü "çehl" sözü ilə, 40 rəqəmi ilə, bəzi mənbələrdə isə türk sözü olan "çil" sözü ilə əlaqələndirirlər: "Mən ikinci izahı qəbul edirəm. Yəni təbiətə çil düşür, təbiət ağır, çətin dövrünü keçirməyə başlayır".
Mütəxəssis həmçinin qeyd edib ki, bu bayram türk mənşəyi, mifologiyası, dünyagörüşü ilə daha çox bağlıdır: "Təəssüf ki, sonralar ayrı-ayrı psixologiyanın xalqlara təsiri bu kimi ənənələri unutdurub. Bu bayram farsların və kürdlərin bayramı kimi düşüncələrə həkk olunub. Amma bu bayram qədim türk düşüncəsinin, mifologiyasının məhsuludur". 

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

İşğal planını məhv edəcək HƏMLƏ: Türkiyə ordusu HƏRƏKƏTƏ KEÇDİ

24 İyun 2017 11:03

Rusiyadan alınan hərbi texnikanın ölkəmizə gətirilməsi davam edir

24 İyun 2017 11:02

İmişlidə avtomobil qəzası: 1 ölü, 3 yaralı

24 İyun 2017 10:58

Doğum evində qarışıq düşən körpələr

24 İyun 2017 10:58

Nadirin xanımı ilə İstanbul gəzintisindən FOTOlar

24 İyun 2017 10:57

İmişli-Beyləqan magistral yolunda ağır qəza: Ölən və yaralı var

24 İyun 2017 10:52

Formula 1: Bakı bulvarında pilotların iştirakı ilə növbəti avoqraf sessiyası baş tutub

24 İyun 2017 10:52

Yığmamızın növbəti sınağı

24 İyun 2017 10:52

Natavan Həbibinin nişanından görüntülər...

24 İyun 2017 10:52

Millət vəkilinə AĞIR İTKİ

24 İyun 2017 10:48

İmişlidə yol qəzası olub, 1 nəfər ölub, 3 nəfər yaralanıb

24 İyun 2017 10:47

“Qarabağ” ukraynalı qapıçı transfer edib

24 İyun 2017 10:47

Məkkədə terror aktının qarşısı alındı

24 İyun 2017 10:47

Tarkanın Bakıdakı konsertində nələr baş verdi? - FOTOLENT

24 İyun 2017 10:44

Natavan Həbibinin özündən 6 yaş kiçik nişanlısı ilə özəl GÖRÜNTÜLƏRİ YAYILDI - FOTOLAR

24 İyun 2017 10:43

London yanğınının fəsadları: 4 min insan evlərindən çıxarıldı - VİDEO - FOTO

24 İyun 2017 10:42

Alen Prost: "Formula-1 Azərbaycan Qran-Prisi yüksək səviyyədə təşkil olunub" - FOTO

24 İyun 2017 10:37

"Formula 1" qonaqlarına Tarkandan möhtəşəm şou (FOTO)

24 İyun 2017 10:36

Günəş enerjisi suyu duzdan səmərəli təmizləməyə kömək edəcək

24 İyun 2017 10:35

Natavanla repçi Dadonun nişanından FOTOLAR

24 İyun 2017 10:34

"İşğal altında olan torpaqlarımız azad ediləcək"

24 İyun 2017 10:33

Qızıl 7 dollar bahalaşdı

24 İyun 2017 10:32

Millət vəkilinin həyat yoldaşı vəfat etdi

24 İyun 2017 10:27

Beyləqanda ağır qəza: 1 nəfər öldü

24 İyun 2017 10:24

Zakir Həsənov hərbçilərə MÜRACİƏT ETDİ

24 İyun 2017 10:23

"Miss Baku" cazibədar bədənini nümayiş etdirdi - FOTO

24 İyun 2017 10:22

Zakir Həsənov: “Xalq öz ordusuna inanır, gücünə güvənir”

24 İyun 2017 10:22

Nazir: "Azərbaycan əsgəri torpaqlarını azad etməyə qadir olduğunu bütün dünyaya sübut etdi"

24 İyun 2017 10:22

Ermənilər bu mövqelərimizi atəşə tutub

24 İyun 2017 10:19

Qapını açıq saxıayanlar İŞDƏN QOVULACAQ - FOTO

24 İyun 2017 10:18

Qızıl 7 dollar bahalaşdı

24 İyun 2017 10:17

Bu göl qurudulub yerində park salınacaq

24 İyun 2017 10:12

"WhatsApp"dan möhtəşəm yenilik

24 İyun 2017 10:12

Zülfiyyə və İlqar istirahətdə...

24 İyun 2017 10:12

Tufan ABŞ-da "Boeing"ləri sıradan çıxardı

24 İyun 2017 10:08

"Real" 75 milyona aldığı ulduzu bu kluba satdı

24 İyun 2017 10:07

"Hansı təhlükəsizlikdən danışırsınız? Hər gün cəbhədə ölən əsgərlərdən?..."

24 İyun 2017 10:05

Əməliyyat olunan idmançımızdan yeni xəbər...

24 İyun 2017 10:05

Qiyabi təhsil alanların sayı 2 dəfə azalıb

24 İyun 2017 10:05

Xanım sürücü evakuator maşınını aparmasın deyə soyundu və ETMƏDİYİ QALMADI - HEYRƏTAMİZ VİDEO

24 İyun 2017 10:03

Neft bahalaşdı

24 İyun 2017 10:02

Cəbhədə SON VƏZİYYƏT

24 İyun 2017 09:58

Neft bahalaşdı

24 İyun 2017 09:57

Eldar Mahmudovun bandasının daha bir üzvü ölkədən qaçdı - FOTO

24 İyun 2017 09:57

"Metroda bomba var" deyən adam güzəşt etmədilər

24 İyun 2017 09:52

Bu gün Bakıda Formula 2 yarışının VII mərhələləsi keçiriləcək

24 İyun 2017 09:52

Rusiya telekanalı: "Bakıdakı "Formula-1" fantastikdir" - VİDEO

24 İyun 2017 09:52

Məşhur stilist gecə paltarında

24 İyun 2017 09:50

Tanınmış futbolçu karyerasını bitirdi

24 İyun 2017 09:48

Beynəlxalq əmtəə, fond və valyuta bazarlarının əsas göstəriciləri (24.06.2017)

24 İyun 2017 09:47