Avronun çırpınmasının SƏBƏBləri

Avronun çırpınmasının SƏBƏBləri
22:12 21 Dekabr 2015
29 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Avro sürətlə ucuzlaşır (14 Aprel 2017 11:30)

Əgər Avropaya səyahət haqqında düşünürsünüzsə, bunun üçün ən yaxşı vaxt gələn yaydır. Çünki avronun dəyəri 1,06 dollara qədər düşüb və bu, 12 ilin ən aşağı səviyyəsidir. Avronun dollarla nisbətdə daha da ucuzlaşması uzun çəkməyəcək.

Axırıncı dəfə 2002-ci ilin dekabr ayında dolların dəyəri avrodan yüksək idi, bu da ümumavropa valyutası avronun yaradılmasından üç il sonraya təsadüf edir. Ancaq ondan sonrakı illərdə Avropa idxalı az, ixracı çox olan qitə kimi gücləndi. Avronun dəyəri 1,59 dollara çıxmaqla ən yüksək səviyyəyə çatdı. Bu, Federal Ehtiyat Sisteminin keçmiş sədri Alan Qrinspenin avronun qlobal ehtiyat valyutası kimi dolları əvəz edib-etməyəcəyini sorğulamasına bəs etmişdi. Məlumatlara görə, supermodel Jisel Bündhen də həmin vaxtlar ödənişin dollarla yox, avroyla edilməsində təkid edirdi. Ancaq belə görünür ki, dolların ucuzlaşması ilə bağlı çıxan xəbərlər şişirdilmişdi. O vaxtdan bəri bir ildən az müddətdə avronun dəyəri dollarla nisbətdə 24 faiz düşüb.

Burada şair Robert Frostun yazdığı misralarda olduğu kimi bir-birinə zidd iki yol, yəni iki fərqli pul siyasətindən Avropa şairdən fərqli olaraq təhlükəsiz, hamının istifadə etdiyi yolu seçdi. Avropa Mərkəzi Bankı Avropanın zəif iqtisadiyyatını gücləndirmək üçün yeni buraxılmış pulla istiqrazlar alır, buna kəmiyyət baxımından monetar liberallaşdırma da deyilir. Federal Ehtiyat Sistemi isə faiz dərəcələrini qaldırdı. Bu, o deməkdir ki, faiz dərəcələri Avropada aşağı düşməkdə, ABŞ-da isə qalxmaqdadır. Gəlin belə düşünək: hansına üstünlük verərdiniz? Almaniyadan 0,25 faizlə 10 illik istiqraz, yoxsa ABŞ-dan 2,1 faizlə 10 illik istiqraz? Xüsusilə Avropanın böyük investorlarının pullarını avrodan dollara keçirmələri bu suala cavab verir və budur, ötən il 1,39 dollar olan avro bu il 1,06 dollara düşüb.

Bu məsələni daha sadə yolla aydınlaşdırmaq üçün buna baxmaq kifayətdir ki, ABŞ-ın iqtisadiyyatı Avropanın iqtisadiyyatından daha yaxşı vəziyyətdədir. ABŞ-da işsizlik səviyyəsi 5,5 faizdir və bu göstərici də sürətlə azalmaqdadır, Avropada isə heç də aşağı düşməyən bu göstərici 11,2 faizdir. İndi isə daha güclü iqtisadiyyat üçün daha güclü valyuta olmalıdır, çünki inflyasiyanı nəzarətdə saxlamaq üçün faiz dərəcələrinin daha yüksək olması lazımdır. Lakin Avropa bunun doğru olmadığını aşkarlayıb. İqtisadiyyat, həqiqətən, zəifdirsə, faiz dərəcələrinin yüksək olması iqtisadiyyatı heç də gücləndirmir. Eyni zamanda bu, valyutanın dəyərini qısa müddətə qaldırsa da, zaman keçdikcə dəyərin daha çox düşməsinə səbəb olacaq. Avropa Mərkəzi Bankı bu səhvi iki dəfə edib. Mərkəzi Bank 2011-ci ildə neftlə bağlı qısamüddətli inflyasiya ilə mübarizə aparmaq üçün faiz dərəcələrini qaldırdı. Bu isə qısamüddətli artımdan sonra uzunmüddətli böhranla nəticələndi və bu böhran ümumi valyuta birliyini parçalamaq gücünə belə malik idi. AMB bu səhvini düzəltmək üçün faiz dərəcələrini mənfiyə qədər azaldaraq və bir ayda 60 milyardlıq istiqrazlar alaraq daha da çox iş görməli oldu. Başqa sözlə, avronun dəyəri bu gün daha da aşağı düşür.

ABŞ isə əvvəldə etməli olduğu kimi dövriyyəyə yeni pul buraxır. ABŞ 2008-ci ildə kəmiyyət baxımından monetar liberallaşdırmaya başladı, 2009-cu ildə bu siyasəti genişləndirdi, 2010 və 2012-ci illərdə isə yenidən bu siyasətdən istifadə etməyə başladı və işsizlik azalana qədər bu siyasətə davam edəcəyi vədini verdi. Bu da işə yaradı. Elə dolların qalxıb-düşməsinin və yenidən qalxmasının səbəbi də bunlardır. Ancaq artıq bu qeyri-müəyyənlik bitib. Dolların dəyəri qalxmaqdadır. Əslində, Federal Ehtiyat Sistemi artıq istiqraz alışını dayandırıb və başqa mərkəzi banklardan fərqli olaraq faiz dərəcələrini qaldırdı. Bu da dolların dəyərini digər valyutalarla, xüsusilə də avro ilə nisbətdə artırıb.

Avro nə qədər ucuzlaşa bilər? Bu, FES faiz dərəcələrini artımının valyuta bazarlarına təsiri və AMB-nin istiqraz almağa nə qədər davam edəcəyindən asılıdır. FES işsizlik artıq normal səviyyəyə çatmaq üzrə olduğundan iyun ayında siyasətini sağlamlaşdırmaq istədiyini açıq şəkildə bildirib. Bundan da önəmlisi - Nyu-York Federal Ehtiyat Bankının prezidenti Uillam Dudley hətta bunu da bildirib ki, uzunmüddətli faiz dərəcələri yüksəlmədiyi halda sürətli bir şəkildə ard-arda dərəcələri qaldıra bilərlər və bu ehtimal yüksəkdir. AMB ən azı 2016-cı ilin sentyabr ayına qədər, inflyasiya səviyyəsi aşağı olduğu halda isə daha da uzun müddət istiqraz almağa davam edəcəyi vədini verib. Avropada inflyasiya artıq bir qədər yüksəlməkdədir, lakin iqtisadçı Pol Kruqmanın da dediyi kimi bazarlarda bunun Avropanın iqtisadiyyatı və pul siyasəti normal səviyyəyə çatana qədər yaxşı olacağı düşüncəsi var. Deutsche Bank (Almaniya bankı) isə avronun 2016-cı ilin sonuna qədər 0,90 dollara, 2017-ci ilin sonunaq qədər isə 0,85 dollara çatacağı proqnozunu verir.

Beləliklə, manatın avroya və dollara kursları arasındakı fərqin bundan sonra necə olacağını təxminləyə bilərsiniz, deyilmi?

Orxan Hun
Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Ana olmaq həsrəti ilə yaşayan qadına qarşı İNANILMAZ FIRILDAQ - TƏFƏRRÜAT - FOTOLAR

29 İyun 2017 17:09

Cərrahlar niyə yaşıl rəngli forma geyinirlər?

29 İyun 2017 17:08

Bakıda avtobusda 3 min manatlıq tapıntı - Yiyəsi axtarılır - FOTO

29 İyun 2017 17:05

Bakının qalmaqallı binasında daha bir mərtəbə tikirlər - FOTO

29 İyun 2017 17:05

Mehman Hüseynov kassasiya şikayəti verib

29 İyun 2017 17:04

DİQQƏT: Bakının bu çimərlikləri çox təhlükəlidir

29 İyun 2017 16:59

30 İyun - Sevgililər Günü

29 İyun 2017 16:57

Bakıda çempion qızın ölümü ilə bağlı CİNAYƏT İŞİ başlandı

29 İyun 2017 16:57

“Unibank” kapitalını bir qədər də artırır

29 İyun 2017 16:57

Toğrul Əsgərov Azərbaycandan imtina etdi - ŞOK İDDİA

29 İyun 2017 16:57

47 yaşlı kişi kanalda batdı - MİNGƏÇEVİRDƏ

29 İyun 2017 16:54

Bakıda maklerdən ilginc təklif: “Ya pulu qaytar, ya da hər gün mənimlə cinsi əlaqədə ol”

29 İyun 2017 16:53

Əfqan Muxtarlının işi Meydan.tv-nin işi ilə birləşdirildi

29 İyun 2017 16:49

Xanımlar kişiləri bu üsulla yoldan çıxarır - Bürclərin inanılmaz BACARIQLARI

29 İyun 2017 16:48

Əfqan Muxtarlının şikayəti təmin edilmədi

29 İyun 2017 16:47

Ukrayna "Eurovision" müsabiqəsindəki qalmaqala görə cərimələnə bilər

29 İyun 2017 16:47

“Terrorçuları qəhrəman elan edib, heykəl ucladırlar” – Millət vəkili

29 İyun 2017 16:39

Trampdan Putinlə görüş təlimatı - GÜZƏŞTLƏRİN SİYAHISI HAZIRLANIR

29 İyun 2017 16:38

DİN-nin zabitlərinə ali xüsusi rütbələr və medallar verildi

29 İyun 2017 16:38

Azərbaycanda sərnişin avtobusu yandı

29 İyun 2017 16:37

Məktəbdaxili qiymətləndirmə mövzusunda seminar keçirilir

29 İyun 2017 16:37

Bakıda insanlara bomba həyəcanı yaşadan şəxs ruhi xəstə imiş

29 İyun 2017 16:37

Rəqəmli transformasiya texnologiyaları üçün xərclər 1,2 trilyon dollaradək artacaq

29 İyun 2017 16:35

2018-ci ildə ekrana qurulan barmaq izi skaneri təqdim ediləcək

29 İyun 2017 16:35

Növbəti Olimpiya Oyunlarında “Intel 5G” texnologiyası nümayiş ediləcək

29 İyun 2017 16:35

“Yaramaz mən 3” təqdim edildi

29 İyun 2017 16:35

DİN-in əməkdaşları təltif edildi - SƏRƏNCAM

29 İyun 2017 16:34

Səhrada qanlı döyüş və ABŞ-ın Körfəzdə böyük oyunu – TƏHLİL

29 İyun 2017 16:33

Türkiyə prezidentinin Almaniyada türklər qarşısında çıxışına icazə verilməyib

29 İyun 2017 16:32

Neftçalada sərnişin avtobusu yanıb

29 İyun 2017 16:27

Olimpiya çempionu Toğrul Əsgərovun Türkmənistan yığmasını təmsil edəcəyinə dair iddia ortaya çıxıb

29 İyun 2017 16:27

Futbol dünyasını şoka salan açılaqma: cadugərə pul verib...

29 İyun 2017 16:27

Dünyanın ən yaraşıqlı məhkumu Mənsimovun yaxtasında - FOTO

29 İyun 2017 16:27

Yanğınsöndürən maşında qadınla min oyundan çıxdı - FOTOLAR

29 İyun 2017 16:23

"Deyir ki, sənin ağzını-burnunu qıracağam" - Azərbaycan dilində rep yazan türk aktyor - VİDEO - FOTO

29 İyun 2017 16:22

Bu polis zabitləri general-mayor oldu - SİYAHI

29 İyun 2017 16:19

Azərbaycan Prezidenti DİN-in bir qrup əməkdaşının təltif edilməsi haqqında sərəncam imzalayıb

29 İyun 2017 16:17

MTN əməkdaşı adı ilə 1 milyon manat dələduzluq edən qadın məhkəmə qarşısında

29 İyun 2017 16:17

Arif Məmmədov və Elnur Mirzəyevlə bağlı istintaq dayandırılıb

29 İyun 2017 16:14

Rusiya Azərbaycana daha 15 "Tank qatili" göndərəcək

29 İyun 2017 16:12

Sarkisyan hökumət binasında etirazla qarşılandı

29 İyun 2017 16:12

Daxili İşlər Nazirliyinin bir qrup zabitinin rütbələri artırıldı

29 İyun 2017 16:12

Prezident İlham Əliyev DİN-in 4 polkovnikinə general-mayor ali xüsusi rütbəsi verib

29 İyun 2017 16:12

Məşhurlarımız hansı falçının yanına gedir?

29 İyun 2017 16:10

İŞİD nə qədər yaşayacaq? - MƏRUZƏ

29 İyun 2017 16:08

Hərənin öz arşını mənzil bölgüsünə tətbiq olunsunmu?

29 İyun 2017 16:05

Paytaxtda silah satan şəxs tutuldu - VİDEO - FOTO

29 İyun 2017 16:05

ABŞ-dan yeni kəşf: Tibdə iynə dövrü geridə qalır

29 İyun 2017 16:03

Azərbaycanda özəlləşdirmədən daxilolmalar azaldıla bilər

29 İyun 2017 16:02

TAP-ın Yunanıstan hissəsi üçün boruların 75%-i qəbul edilib

29 İyun 2017 16:02