Ailə büdcəsinə belə qənaət etmək olar

Ailə büdcəsinə belə qənaət etmək olar
13:17 31 Dekabr 2015
53 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Dünyada və ölkəmizdə baş verən iqtisadi proseslər insanların yaşam tərzinə təsirsiz qalmır.

Milli.Az anspress-ə istinadən bildirir ki, gəlirlərin azaldığı, xərclərinsə artdığı indiki dönəmdə qənaət məsələsi hər bir ailədə aktuallaşıb. Amma "nələrə və necə qənaət edilməlidir ki, gündəlik normal yaşamı təmin etməklə bərabər ailə büdcəsini də qoruyub saxlamaq mümkün olsun" sualı hər kəsi düşündürür.

Bu baxımdan ölkənin iqtisadi, sosial sferasında çalışaraq araşdırmalar aparan ictimai insanların fikirləri önəmlidir. Xəzər Universitetinin professoru, iqtisadçı Fuad Rəsulov ailə büdcəsində qənaət etmək üçün iki istiqamətə yönələn xərclərə diqqət yetirməyi vacib sayır. İqtisadçı bildirir ki, hər bir ailənin sabit və dəyişən xərcləri var. Qənaət etmək istəyimizi əsasən dəyişən xərclərdə reallaşdıra bilərik.

"Ailədə elə xərclər var ki, biz istəsək də ona qənaət edə bilmirik. Buna misal olaraq qida və gigiyenik məhsullar, kommunal xərclər, təhsilə ayrılan ödənişləri qeyd edə bilərəm. Amma dəyişən xərclərdə xeyli qənaət etmək olar. Məsələn, mobil telefonun bahasına qaçmamaqla, hansısa toylara getməmək və ya gedib yüksək məbləğdə pul yazılmamaqla, eləcə də yolüstü xırda-xuruş, lazımsız alış-verişdən çəkinməklə xeyli vəsaitə qənaət etmək olar", - deyə iqtisadçı vurğulayır.

Fuad Rəsulov digər bir yanaşmaya da diqqət çəkdi. Belə ki, hər ailə üzvü bir xərc subyekti sayılır. Hər üzvün özünəməxsus xərcləri olur ki, daha çox kimə xərc ayrıldığına nəzər yetirib vacib deyilsə, bunu azaltmaq lazımdır.

İqtisadçı ağıllı və sərfəli xərcləməklə ailə büdcəsinə 35-40 faiz xeyir verməyin mümkünlüyünü nəzərə çatdırır.

Sərfəli qənaət üçün ilk növbədə ailə büdcəsinin daha çox nəyə sərf olunduğunu öyrənmək lazımdır. Ən çox xərclənən istiqamətləri müəyyən etmək üçün nəyə və nə qədər pul ayrıldığını araşdırmaq lazımdır.

Kommunal xərclərə baxıb mümkün qədər işıq, su və qaza qənaət etmək olar. Mobil və internetə çəkilən xərcləri də azaltmaq lazımdır.

Sosioloqlar da ailə büdcəsinin qorunmasında kənar və ikinci dərəcəli xərclərin sıfıra endirilməsini məsləhət görür. Sosioloq Rafiq Təmrazov ANS PRESS-ə açıqlamasında bildirib ki, ailə gəlirinin azaldığı bir vaxtda yalnız qənaət prinsiplərinə əməl etməklə maddi durumu stabilləşdirmək olar:

"Hər ailə gəlir-çıxarını müəyyənləşdirməlidir. Əsasən yaşam üçün vacib maddi nemətlərə üstünlük verilməlidir. Büdcəyə qənaət başqa imkanların məhdudlaşdırılmasını tələb edir. Məsələn, restoranlar, istirahət məkanlarına gedişlərdən yayınmaq lazımdır. Düzdür, bu, bəzi ailələr üçün çətin ola bilər. Amma gəlir azaldıqca hər bir ailə qənaət etməyə vacib yanaşır", - deyə sosioloq əlavə etdi.

Büdcədən daha çox vəsaitin ayrıldığı sahələrdən biri geyimdir ki, bu, hətta bir çoxlarında alış-veriş xəstəliyi yaradıb. Qarderob, parfüm, kosmetika üçün həm kişilər, həm qadınlar xeyli pul xərcləyir. Həm də həmin məhsullara ehtiyac olmadıqda belə, rəngarənglik üçün yeniləri alınır.

Psixoloq Murad İsayev hesab edir ki, iqtisadi çətinlik dövründə bədxərcliyə aludəçi insanlar xüsusən ehtiyatlı olmalıdır.

"Bizdə insanlar bir növ hər şeyin bolluğuna qaçır, hansısa əşyanı, məhsulu lazım olandan artıq alır. Son vaxtlar marketlərdə müxtəlif kampaniyalar, endirimlərlə alıcıları cəlb edirlər. Məsələn, hansısa məhsulun üstündə 5 manatlıq hədiyyə yazmaqla, guya sərfəli satış təklif edirlər. Amma nə lazımdısa onu almaq lazımdır. Eləcə də brend geyimlərə aludəçilik var ki, insanlar belə paltar və ya ayaqqabıları almağa xeyli pul xərcləyir. Bunlardan vaz keçmək lazımdır", - deyə psixoloq qeyd edir.

Böhran zamanı qənaət etməyin yolları ilə bağlı xarici ölkələrdə diqqətdə saxlanılan bəzi məsləhətlərə də nəzər yetirmək olar. Məsələn, Rusiya vətəndaşları büdcəyə qənaət üçün ilk növbədə qida məhsullarının alışına önəm verir.

Belə ki, yalnız lazımi ərzaqların alınması üçün marketə yollanmazdan əvvəl siyahı tutmaq məsləhət görülür. Qeyri-mövsümi tərəvəzlər baha başa gəldiyindən, onları dondurulmuş məhsulla əvəzləmək olar. Ümumiyyətlə isə marketlərə həftədə bir dəfə olmaqla, tez-tez baş çəkməmək lazımdır. Əgər bunlara əməl olunsa, rus iqtisadçıların hesablamasına görə həftədə 500 rubl (11 AZN), ayda isə 2000 rubl (43 AZN) ailə büdcəsinə qənaət etmək olar.
Ruslar həmçinin nəqliyyat xərcini azaltmaq üçün iş yerinə qədər piyada getməyi, bununla həm də fiziki sağlamlığa üstünlük verirlər. Piyada gəzinti ilə isə ayda 500 rubla (11 AZN) qənaət edilir.

Rusiyalı psixoloqlar isə, mağazalardakı əşyalara, geyimlərə əllə toxunmamağı tövsiyə edir. Onların fikrincə, alıcı əllə geyimə nə qədər çox toxunursa, o qədər onu almağa həvəslənir. Pula qənaət etmək üçün xərclənəcək məbləği kağıza yazmaq məsləhət görülür. Mağazaya pis əhval-ruhiyyədə getməyi rus psixoloqlar məsləhət bilmir. Çünki nəyəsə görə qanı qara olan adam daha çox pul xərcləməyə meylli olur.

Ümumiyyətlə, cəmiyyətdəki proseslər, iqtisadi vəziyyətlə əlaqədar bütün riskləri nəzərə alıb hətta böhran olmadığı vaxtda belə insanlar öz xərclərinə diqqət yetirməlidir. Çünki israfçılıq nə kasıba, nə də varlıya yaraşır. Dünyanın düz vaxtında belə milyonlarını israf edib müflisləşən milyonçuları, eləcə də az gəliri ilə özünü milyonçu qədər xoşbəxt sayan kasıbları yada salmaq kifayətdir. Odur ki, iqtisadi vəziyyətin çətinliyindən qorxub psixoloji olaraq özümüzü yükləməkdənsə, lazımsız xərclərimizi azaldıb gəlirimizin qədrini bilməyi öyrənməliyik.
Milli.Az

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Arıqlamaq üçün 500 min dollar xərclədi - FOTO

30 Mart 2017 18:47

Daha bir küçədə hərəkət məhdudlaşdırılır

30 Mart 2017 18:44

Mədəniz ağrıyırsa, bundan yeyin

30 Mart 2017 18:42

Kişiləri bihuş edən gözəlçə milyonçu ərini ziyalı kişiyə DƏYİŞDİ - FOTO

30 Mart 2017 18:38

Beynəlxalq Muğam Mərkəzində "Baku Brass" nəfəs alətləri ansamblının konserti keçiriləcək

30 Mart 2017 18:37

Almaniya vətəndaşının evindən oğurluq edən qadına 8 İL HƏBS TƏLƏBİ

30 Mart 2017 18:34

Komitə sədri: “Azərbaycanda ərzaq məhsulları ilə özünütəminetmə səviyyəsi yüksəlib”

30 Mart 2017 18:33

İlham Əliyevdən əlillərlə bağlı vacib sərəncam - 2 milyon manat ayrıldı

30 Mart 2017 18:33

Bakıda festival keçiriləcək

30 Mart 2017 18:32

Azərbaycanda çimərlik turizminin inkişafına dair Tədbirlər Planı təsdiq edilib

30 Mart 2017 18:32

Əlillərin protezlərlə təminatı üçün 2 milyon ayrıldı - SƏRƏNCAM

30 Mart 2017 18:29

Millət vəkilinin nəvəsi əcnəbi QIZLA NİŞANLANDI - FOTOLAR

30 Mart 2017 18:28

Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün müdafiəsi zamanı əlil olmuş şəxslər üçün yüksək texnologiyalı protezlər hazırlanacaq

30 Mart 2017 18:27

Müharibə əlilləri üçün yüksək texnologiyalı protezlər hazırlanacaq

30 Mart 2017 18:26

Unibank Mobile-dan artıq planşetlərdə də istifadə mümkündür

30 Mart 2017 18:23

Nefti əvəz edən tükənməz resurs - “Ağ qızıl”

30 Mart 2017 18:23

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın ünvanına təbriklər gəlməkdə davam edir

30 Mart 2017 18:22

Sınaq imtahanlarında iştirak etmək istəyənlərin NƏZƏRİNƏ

30 Mart 2017 18:22

Azərbaycanlı məşhurun 22 yaşlı oğlu üzə çıxdı: "Onu dəlicəsinə sevirəm" - FOTO

30 Mart 2017 18:22

Bayramda satılmayan səmənilərin aqibəti...

30 Mart 2017 18:22

Leyla Əliyeva Moskvada Yəhudi Muzeyində - FOTOLAR

30 Mart 2017 18:18

"Neftçi" əvvəlki günlərə dönmək istəyirsə..." - Flavinyo

30 Mart 2017 18:17

Cinayət Məcəlləsinə dəyişiklik

30 Mart 2017 18:12

İtirilən "Smart-kart" necə bərpa olunur?

30 Mart 2017 18:09

Təranə Səmədova: "Qızım metroda öpüşsə..."

30 Mart 2017 18:08

Ermənistan "İsgəndər"ləri döyüş mövqeyinə çıxardı, Bakıdan "Metsamor cavabı" eşidildi - FOTO

30 Mart 2017 18:05

Cenniferdən yeni fotosessiya

30 Mart 2017 18:05

"Ceyhun şərəfsiz hərəkətləri ilə məni elə iyrəndirib ki..."

30 Mart 2017 18:05

"Göstərişi birbaşa Cahangir Hacıyev verib" - MƏHKƏMƏ

30 Mart 2017 18:04

UNEC professoru BMT-nin mükafatına layiq görülüb

30 Mart 2017 17:59

Əsnəmək niyə yoluxucudur?

30 Mart 2017 17:57

Sabah əsla bunları etməyin!

30 Mart 2017 17:53

Həyat yoldaşını yeni itirən məşhur başqa qadınla - FOTO

30 Mart 2017 17:52

Bakıda Frankofoniya həftəsi keçiriləcək

30 Mart 2017 17:52

Öpüşməkdən o tərəfə

30 Mart 2017 17:52

SOCAR-dan dənizdə gözlənilən fırtına ilə bağlı AÇIQLAMA

30 Mart 2017 17:49

Məşhur, gənc model okean sahilində - FOTO

30 Mart 2017 17:47

Bakının təhlükəli ərazilərinin adı AÇIQLANDI

30 Mart 2017 17:47

"Şahdağ"dan darmadağın

30 Mart 2017 17:47

İngiltərədə dəhşət - Bir ailə qanına qəltan edildi

30 Mart 2017 17:43

Komitə: "Münaqişəli ailələrdə uşaqların hüquqlarının qorunması gücləndirilməlidir"

30 Mart 2017 17:42

Azərbaycanlı qızla yataq fotoları yayılan bəy efirə qayıtdı

30 Mart 2017 17:42

Nazənindən ŞOK TƏLƏB: Təranə Qumralın avtomobilinə həbs qoyulsun!

30 Mart 2017 17:39

Bakıda sürüşmə təhlükəsi olan yerlər açıqlandı

30 Mart 2017 17:38

Putin: “Trampa bunu etməyə imkan vermirlər”

30 Mart 2017 17:38

Deputat: "Azərbaycanda iqtisadi inkişaf yerlərdə ixtisaslı kadrlara tələbatı artırır"

30 Mart 2017 17:37

5 uşaq anası kameralara çılpaq "düşdü" - FOTO

30 Mart 2017 17:37

Məmur arvadı özünü asdı - AZƏRBAYCANDA

30 Mart 2017 17:37

İnsanı susmaqla danışmaq arasında saxlayan

30 Mart 2017 17:36

Yeni mobil texnologiya real vaxt rejimində müxtəlif əşyaların üzərindəki mətni tanıyacaq

30 Mart 2017 17:35