Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsindən sürücülərə tövsiyə

Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsindən sürücülərə tövsiyə
17:57 6 Oktyabr 2016
55 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Yol polisindən çəkələk tövsiyəsi (19 İyun 2017 08:12)
Yol polisindən çəkələk tövsiyəsi (19 İyun 2017 08:08)
Bakı Şəhər Dövlət Yol Polisi İdarəsindən "Formula 1"lə əlaqədar TOVSİYƏ (17 İyun 2017 11:47)

Bakı. 6 oktyabr. REPORT.AZ/ "Report" Daxili İşlər Nazirliyinin (DİN) Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsinin (BDYPİ) şöbə rəisi, polis polkovniki Kamran Əliyevin "Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsindən sürücülərə tövsiyə" adlı məqaləsini təqdim edir:
Dövlət Yol Polisi tərəfindən müntəzəm olaraq yol-nəqliyyat hadisələrinin qarşısının alınması məqsədilə profilaktiki tədbirlərin keçirilməsinə baxmayaraq, hələ də müəyyən olunmuş sürət həddini aşan, ötmə və manevr etmə qaydalarını pozan, hətta sərxoş vəziyyətə avtomobili idarə edən sürücülərə tez-tez rast gəlmək olur. Sözsüz ki, bu qayda pozmaları hər dəfə qəza ilə nəticələnmir. Amma qəzaların təhlilindən məlum olur ki, qəzanı törədən şəxs hadisəni törədənədək həmin qaydaları pozduğuna görə artıq bir neçə dəfə məsuliyyətə cəlb edilib. Lakin çox vaxt qəza nəticəsində zərərçəkən təkcə təqsirkar tərəf olmur. Əfsuslar olsun ki, bəzən qəza zamanı heç bir qayda pozuntusuna yol verməyən hərəkət iştirakçısı daha çox zərər görür. Belə qəzaların qarşısını almaq çətin olsa da onun nəticələrini yüngülləşdirmək, insanları ciddi zədələrdən qorumaq üçün müəyyən tədbirlər görmək mümkündür.
Adətən toqquşma, insan reaksiyasının qəzanın qarşısını almağa yetərli olmaması və ya nəqliyyat vasitəsinin idarəolunmaz vəziyyətə düşməsi səbəbindən baş verir. Çox vaxt sürücülər düşdükləri qəza vəziyyətləri haqqında danışarkən deyirlər: "Nə lazımdırsa etdim, amma qəzadan qaça bilmədim". Bəli, qəza vəziyyətində əvvəlcə sürücünün diqqəti yalnız ona yönəlir ki, toqquşmadan yayınsın. Bu alınmadıqda isə o, özünü taleyin ixtiyarına buraxır. Halbuki həmin anda, qəzaya bir neçə saniyə qalanda vəziyyətdən minimum itkilərlə çıxmaq və insanları xilas etmək olar.
Əgər avtomobilin hər hansı maneəyə çarpması qarşısıalınmazdırsa, sürücü nə etməli, özünü necə aparmalıdır?
Mütəxəssislərin çoxillik təcrübəyə əsaslanan ümumi rəyi belədir ki, qəza obyektiv reallıqdır. Təbii ki, bu barədə fikirlər adamda qorxu hissi yaradır. Lakin təkcə qorxu hissi qəzanın qarşısını almağa yetərli deyil. Axı qəzanın başqa adamın günahı üzündən baş verməsi də mümkündür. Qorxu əslində vəziyyəti daha da ağırlaşdırır. Çünki sürücü qorxu içində olduqda, lazımi tədbirləri görə bilmir və düzgün qərar vermək qabiliyyətini itirir.
Bəzən "qorxu anı" anlayışından çox yazır və çox danışırlar. Bu zaman insan beynində bir növ "qısa qapanma" nəzərdə tutulur. Əlbəttə, hərəkət şəraiti qəflətən dəyişdikdə, insan qorxa bilər. Amma söhbət reaksiya müddətindən, yəni təhlükəni duyan andan tədbir görülənədək keçən vaxtdan, yəni təxminən 0,2-0,5 saniyədən gedir. Reaksiya müddəti böyük olanlar diqqətsiz və hazırlıqsız sürücülərdir. Bu kateqoriyadan olan sürücülərə alkoqol və narkotik maddələrin qəbulu nəticəsində sərxoş vəziyyətdə olan şəxslər də aiddir. Onlar hərəkət şəraitinə lazımi səviyyədə fikir vermir, ətraflarında cərəyan edən hadisələri nəzarətdə saxlamırlar. Yaxşı sürücünün reaksiya cəldliyi isə hər şeydən əvvəl onun diqqətinin, istənilən təsadüfə hər an hazır olmasının nəticəsidir. Əsas məsələ isə düzgün reaksiyadır. Bu, cəldlikdən daha vacib şərtdir.
Adətən gənclərdə reaksiyanın yaşlılara nisbətən daha yaxşı olmasını deyirlər. Amma 80 km/saat sürətlə gedərkən, yolda şüşə qırıntılarını görərək, dərhal qarşıdan gələn avtomobillərin hərəkət zolağına çıxan gənc sürücünün cəldliyi təqdir edilə bilməz. O, cəld hərəkət etsə də, səhv qərar verir. Çünki ən yaxşı halda zəif toqquşmadan sonra maşının təmirinə xərclənən pula heç olmasa 10-12 şin almaq olardı. Gənc sürücü isə təhlükəsizliyi deyil, məhz təkərlərinin deşiləcəyindən qorxduğu üçün yanlış qərar verir.
Qəzanın qarşısını almaq üçün çox şey etmək olar. Qaçılmaz qəzanı da "yüngülləşdirmək mümkündür. Axı avtomobilin hərəkəti tətbiqi fizikanın qanunlarına əsaslanır. Tormozu basanda da, əyri xətt üzrə hərəkət edəndə də, təkərin yol örtüyü ilə sürtünmə qüvvəsini nəzərə alanda da həmin qanunları bilmək lazımdır.
Qəzaların ən ağır növü avtomobillərin frontal, yəni qarşı-qarşıya toqquşmasıdır. Çünki bu zaman hər iki avtomobilin sürəti və kinetik enerjisi cəmlənir. Belə hadisələr çox vaxt sürücülərin və sərnişinlərin ölümü ilə nəticələnir. Ona görə də qarşı-qarşıya toqquşmadan mümkün qədər qaçmaq məsləhətdir. Əgər toqquşmadan qaçmaq mümkün deyilsə, heç olmasa frontal zərbəni yan zərbə ilə əvəz etmək lazımdır. Amma bir məsələni də unutmaq olmaz ki, sürətli avtomobil yan hissəsi ilə ağaca dəydikdə, frontal toqquşmada olduğu kimi ciddi zədələr alır. Zərbə ortadan tutduqda, maşın bir növ ağacı "qucaqlayır", sərnişinlər sıxılır. Ona görə də ağaca qabaq və ya arxa qanadlarla dəymək daha təhlükəsizdir. Bu halda avtomobil fırlanır, lakin adətən ölüm halı olmur.
Əlbəttə, ən yaxşısı, ümumiyyətlə, toqquşmasız ötüşmək, yəni maşını yoldan çıxararaq, çöllüyə, boş sahəyə yönəltməkdir, sözsüz ki, buna şərait varsa. Bu halda avtomobildəki insanların həyatını xilas etmək mümkündür. Odur ki, çıxılmaz vəziyyətdə bütün iradəni toplayaraq yoldan boş sahəyə çıxmaq daha doğru qərar hesab edilə bilər.
Yol-nəqliyyat hadisələrində alınan xəsarətlərin xarakterini və potensial təhlükə istiqamətlərini təhlil edərkən statistik məlumatlar göstərib ki, toqquşmaların 75 faizi frontal, 12,5 faizi yandan və bir o qədər də arxadan dəyən zərbələrlə müşayiət olunur. Qeyd etdiyimiz kimi, ən təhlükəlisi frontal toqquşmadır. Araşdırmalara görə, avtomobillərin sürəti saatda 26 km-ə qədər olduqda, hadisə yalnız avtomobillərin zədələnməsi ilə nəticələnir. Sürət saatda 40 km-i keçəndə isə həm avtomobillər əzilir, həm də içərisindəki adamlar sükan çarxına, ön panelə, qabaq şüşəyə, salon detallarına dəyərək yaralanırlar. Unutmayın ki, saatda 50 km sürətlə gedən maşında əyləşmiş adamın kinetik enerjisi 3-cü mərtəbədən yıxılanla demək olar ki, eyni olur.
Ötən il ərzində respublikada baş vermiş yol-nəqliyyat qəzalarının 33,6 %-i, daha doğrusu 748-i nəqliyyat vasitələrinin toqquşması ilə nəticəsələnib. Bu qəzalarda 296 nəfər həlak olub, 1032 nəfər isə xəsarət alıb. Alınan xəsarətlərin xarakterinə gəldikdə isə, zədələrin 72 %-ni baş, 47 %-ni ayaq, 29 %-ni əl, 36 %-ni döş nahiyəsi və onurğa, 15 %-ni isə qarın və çanaq zədələri təşkil edib. Odur ki, əgər zərbə qaçılmazdırsa ilk növbədə başı qorumaq lazımdır. Çünki əl, ayaq, qabırğa sınıqlarının sağalması mümkündür, lakin boyun fəqərələrinin sınığı və ya başa dəyən güclü zərbə bəzən ölümcül ola bilir. Ona görə də hava yastığı olmayan avtomobildə sürücünün yanındakı sərnişin təhlükəsizlik kəmərini bağlayıbsa ayaqlarını möhkəmcə yerə dayamalı, sifətini isə əlləri ilə örtməlidir ki, zərbə zamanı qopan əşyalar onun sifətinə, yaxud gözlərinə xəsarət yetirməsin. Kəməri bağlamamış sərnişinin vəziyyəti isə daha ağır ola bilər. Çünki zərbə zamanı kəməri bağlı olan sərnişini kəmər saxladığı üçün o üzünü tuta bilir və qabaq şüşəyə çırpılmaması üçün onu kəmər saxlayır. lakin kəmərsiz sərnişin üzünü tutduğu halda əlləri ilə qabaq panelə dayaq verə bilmədiyinə görə daha ağır xəsarət almağa məhkum olur.
Təəssüf ki, arxada oturan və kəməri bağlamayan sərnişinlər heç nəyə dayaq verə bilmirlər. Qabaq oturacaqların söykənəcəkləri etibarsız dayaq olduğundan, onlar üçün ən uyğun vəziyyət böyrü üstə uzanaraq ayaqları qarına tərəf yığmaq və başı qolları arasına almaqdır.
Təhlükəli qəzalardan biri də arxadan gözlənilməz zərbədir. Belə zərbə zamanı hazırlıqsız adamın başı geriyə kəskin hərəkət edir ki, bu da yenə boyun fəqərələrinin sınmasına gətirib çıxara bilər. Təbii ki, arxadan zərbəni proqnozlaşdırmaq çətin məsələdir. Lakin buna imkan varsa və ya arxadan kəskin tormazlama səsi eşidilərsə başı və boyunu söykənəcəyə möhkəm sıxmaq, ayaqları döşəməyə və ya irəlidəki söykənəcəyə dirəmək, mümkündürsə, peysəri əllə bərk tutmaq lazımdır.
Qeyd olunan bütün hallarda bədəni boşaltmaq olmaz. Əksinə, əzələləri gəriltmək və bütün qüvvələri səfərbər etmək zəruridir.
Bəzən təhlükəli vəziyyətdə adamlar maşının qapısını açaraq, tullanmağa cəhd göstərirlər. Belə də etmək lazım deyil. Çünki faciə baş verə bilər. Adətən tullanan adam ya təkərin altına düşür, ya da çevrilən avtomobil onu əzir. Ən yaxşısı, düzgün vəziyyət alaraq yerində qalmaqdır.
Bir məsələni də qeyd edək ki, uzun müddət istismarda olan köhnə modelli "VAZ" markalı avtomobillərin iştirakı ilə yol-nəqliyyat hadisələri baş verdikdə qəzalarda insanların xəsarət alma ehtimalı daha böyükdür. Belə ki, istismar müddətini keçmiş belə avtomobillərin banı və digər texniki detalları qəzalar zamanı insanları xəsarət almaqdan qorumaq əvəzinə, əksinə insan üçün əməlli-başlı təhlükəyə çevrilir. Bunun səbəbi odur ki, möhkəmliyini itirmiş detallar zərbədən asanlıqla deformasiyaya uğraryır və insanlara xəsarət yetirir. Belə qəzalara xeyli misallar gətirmək olar.
Odur ki, gəlin hamılıqla yol hərəkəti qaydalarına həmişə riayət edək ki, nə qazaya düşmək kimsəyə qismət olsun, nə də qəza zamanı özünü müdafiə etmək.

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Azərbaycanlı SEPAH-çı qızının gözü önündə güllələndi

28 İyun 2017 16:05

İŞİD-dən qandonduran EDAM: İki uşaq əllərindəki silahlarla... – ŞOK VİDEO

28 İyun 2017 16:03

Ukraynanın erməni naziri: "Təsadüfi deyil ki, virus sözü "RUS"la bitir"

28 İyun 2017 15:57

Sumqayıtda narkotik vasitələrin dövriyyəsində təqsirləndirilən şəxs məhkəmə zalından azadlığa buraxılıb

28 İyun 2017 15:57

Məşhur aparıcılar niyə boşandı?

28 İyun 2017 15:56

Elxan Poluxov etimadnaməsini Braziliya prezidentinə təqdim etdi

28 İyun 2017 15:53

Gəncədə meyit tapıldı

28 İyun 2017 15:52

İsveçrədə muğam axşamı keçirilib (FOTO)

28 İyun 2017 15:50

Qısqanc ər arvadının sevgilisini "İdeal ər" tamaşasında döydü

28 İyun 2017 15:49

Ərdoğan Almaniyanı əsir aldı: MİT-in GİZLİ ƏMƏLİYYATI

28 İyun 2017 15:48

Çin klubu daha bir ulduzun başını gicəlləndirdi

28 İyun 2017 15:47

Nişan qaytaran aktrisa yeni sevgilisi ilə

28 İyun 2017 15:42

DİQQƏT: Yadplanetlilər qızları qaçırır, HAMİLƏ edirlər

28 İyun 2017 15:41

"ABŞ Avropada hərbi mövcudluğunu genişləndirib"

28 İyun 2017 15:37

Dilənçinin üstündən çıxanlar hər kəsi ŞOK ETDİ - VİDEO

28 İyun 2017 15:33

Çin ilk kreyserini suya buraxıb

28 İyun 2017 15:29

Körpəsini bişirib plovla anaya yedirtdilər

28 İyun 2017 15:28

Azərbaycanlı avtoriteti döydürən “oğru”lar ələ keçdi - ƏMƏLİYYAT

28 İyun 2017 15:19

Azərbaycandan xaricə turlar bahalaşıb

28 İyun 2017 15:17

“Artıq bezmişəm, uşaq istəyirəm”

28 İyun 2017 15:17

Türkiyə daha bir şəhid verdi

28 İyun 2017 15:12

"Səbail" 3 oyun üçün 2 rəqib tapdı

28 İyun 2017 15:07

Sağlamlığa faydalı sobada kartof

28 İyun 2017 15:07

Sarkisyan Azərbaycanın aldığı “Tank qatili”ndən qorxduqlarını ETİRAF ETDİ

28 İyun 2017 15:03

"Sarkisyan öz ordularındakı ölüm hadisələri ilə məşğul olsun" - NAZİRLİKDƏN CAVAB

28 İyun 2017 14:59

Sumqayıtda siqaretə görə cinayət törətmiş şəxsin cəzası azaldılıb

28 İyun 2017 14:57

Ebru Gündeş 15 min svarovski daşla işlənmiş libas geyindi

28 İyun 2017 14:53

Lüksemburqda “Azərbaycan - tolerantlıq diyarı” adlı sərginin açılışı olub

28 İyun 2017 14:52

DƏHŞƏT: İŞİD-in qan donduran edam üsulu...

28 İyun 2017 14:49

"Qəbələ" Zalsburqda bir araya gəldi

28 İyun 2017 14:47

Aİ Rusiyaya qarşı sanksiyaların müddətini uzadıb

28 İyun 2017 14:43

"Formula 1" çempionu Bakıda nasaz "Jiquli"ni təmir etmək istədi

28 İyun 2017 14:42

Bakının bir hücumla Qarabağı azad etmək PLANI – Düşməni titrədən SİLAH – VİDEO/FOTO

28 İyun 2017 14:38

"Qəbələ" Hallideyə görə pul ödəyəcəkmi? - TƏFƏRRÜAT

28 İyun 2017 14:37

“Elza Seyidcahanın şeirlərini oxumuram”

28 İyun 2017 14:36

Müdafiə Nazirliyindən düşmənə sərt

28 İyun 2017 14:32

Bakıda 37 yaşlı şəxs qonşusu tərəfindən bıçaqlanıb

28 İyun 2017 14:27

Hacıqabulda ağır yol qəzası

28 İyun 2017 14:23

Müdafiə Nazirliyindən erməni nazirin itkilərlə bağlı açıqlamasına MÜNASİBƏT

28 İyun 2017 14:22

CİA-nın keçmiş casusu Trampın “Putinin adamı” olmasının SİRRİNİ AÇDI - VİDEO

28 İyun 2017 14:18

MN: Ermənistanın Azərbaycana ağır zərbə vurmasına nə hərbi, nə iqtisadi, nə də digər amillər imkan verir

28 İyun 2017 14:17

ABŞ 2020-ci ilə LNG bazarında xalis ixracatçı olmaq niyyətindədir

28 İyun 2017 14:17

"Arzum xalq artisti olmaqdır" - 12 il səhnədə olub konsert verməyən Elvin - VİDEO - FOTO

28 İyun 2017 14:17

MN: Azərbaycan Ordusunun ən müasir döyüş texnikası işğalçının istənilən təhdidinin qarşısını almağa qadirdir

28 İyun 2017 14:15

Rüsvayçılıq: 13 yaşlı oğlana tamah salan 44 yaşlı kişi tutuldu - VİDEO - FOTO

28 İyun 2017 14:12

Qəbizlikdən xilas edən, ürəyi qoruyan MEYVƏ

28 İyun 2017 14:08

Bakıda Belarusun “Krasnıy pişevik" şirkətinin ilk ünvanı açılıb (FOTO)

28 İyun 2017 14:08

Radik İsayev yarımfinala yüksələ bilmədi

28 İyun 2017 14:05

Brüssel məhkəməsindən Ərəb şahzadələrinə qarşı ŞOK QƏRAR

28 İyun 2017 13:58

Ebru 15 kiloqram çəkisi olan paltar geyindi - FOTO

28 İyun 2017 13:57