Sevdiyi qızın atası azərbaycanlı MÜĞƏNNİNİ DÖYDÜ və... – FOTO/VİDEO

Sevdiyi qızın atası azərbaycanlı MÜĞƏNNİNİ DÖYDÜ və... – FOTO/VİDEO
16:38 7 Oktyabr 2016
83 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

​Azərbaycanlı iki qızın “WhatsApp” yazışması (15 May 2017 16:13)
Ata qızını azərbaycanlı modellə evləndirmək üçün izdivac verilişinə gətirdi - VİDEO (02 May 2017 12:18)
Azərbaycanda gəlin toy gecəsi... (17 Aprel 2017 14:57)

Ulubaşın zirvəsi qar.

Əl uzatsan, əlmi çatar?!

Durna ötər qatar-qatar.

Baxan deyər bir də baxım.

Nə gözəldir mənim Qaxım!

Vallah kim nə deyir-desin, elə gözəl təbiəti olan Qaxda adam şair olar. Azərbaycanın ən qədim, zəngin tarixi keçmişə malik bölgələrindən biri olan Qaxın gəzməli-görməli yerləri, göz oxşayan təbiəti insana gəl-gəl deyir. Hələ mətbəxini demiərm. Sürhüllü, xingili, qırs kimi ləziz təamları yalnız bu bölgədə dadamaq olar..

Beləliklə, Publika.az-ın “Haralısan” layihəsinin budəfəki yazısında Qaxdan bəhs edəcəyik, danışanlar isə qaxlılar olacaq.

Qax rayonunun daha bir özəlliyi müalicəvi suları ilə də zəngin olmasıdır. İlisu və Sarıbaş kəndləri yaxınlığındakı və Hamam çayı boyunca yerdən qaynayaraq çıxan bulaqlar var. Bu bulaqlar qədimdən xalq təbabətində bəzi xəstəliklərin qarşısını almaq üçün istifadə edilib. Qax bulaqları, şəlalələri ilə də məşhurdur. Ballı bulaq, Səngərbulaq, Hamambulaq, Qaşqaçay kəndindəki Gövrüc bulaq, Beşbulaq, İlisu kəndindəki Ramramay, Ləkit kəndində öz unikallığı ilə seçilən Mamırlı şəlaləsi Qaxın ən gözəl məkanlarındandır.

Qaxın qədim tarixə malik abidələrini sadalamasaq, olmaz: Gürmük kilsəsi və ya “Aya sitayiş” məbədi, Hacı Tapdıq və Şeyx Yunis Əmrə məqbərəsi, Şeyx Mahmud Əfəndinin evi, Ulu Məscid Qaxın tarixi keçmişindən bir yadigardır.

Bilməyənlər bilsin ki, Nizami Gəncəvi Qaxın Qum kəndində doğulub. Yunis Əmrə, Hacı Murad, Daniel Sultanın bütün qohumlarının məzarı Qaxdadır. Öldürülmüş ilk xristian missioneri Yelisey Qum məbədində dəfn olunub. Qaxın Kümrük məbədinə nəinki azərbaycanlılar, gürcü və digər millətlər də ziyarətə gəlir. Qaxdakı Kürmük çayı üzərindəki tarixi abidə olan Ulu körpü var ki, deyilənə görə, İlisu Sultanının bütün xəzinəsi orada basdırılıb, nə qədər axtarılsa da, hələ tapılmayıb. Atillanın 6 nəvəsinin məzarı Qaxın Ləkid kəndindəki “Yeddi kilsə” məbədindədir

Qax hər zaman məşhurları ilə öyünüb.

Danyal Sultan, İlusu sultanı, Şamil hərəkatının iştirakçısı. Çar Rusiyasının general-mayoru.

Müslüm Moqamayev, bəstəkar, dirijor, pedaqoq, folklorşünas, ictimai xadim.

Moisey Canaşvili, tarixci-etnoqraf, tarix, etnoqrafiya və linqvistikaya dair coxsaylı elmi-populyar tədqiqatların müəllifi.

Pyotr Babayev, Azərbaycan əsilli rus inqilabçısı.

Hətəm Əhmədov, Azərbaycan SSR Dövlət xadimi, Ticarət naziri

İmam Mustafayev, bioloq alim, Azərbaycanın tanınmış ictimai-siyasi xadimi, 1954-1959-cu illərdə Azərbaycan Kommunist Partiyasının birinci katibi.

İsmayıl Dağıstanlı, Xalq artisti, aktyor.

Gəray Fəzli, şair, nasir, publisisti, radio-telejurnalist.

“Qaxda qardaş- qardaşa kömək eləməz”

İntiqam Kərimov, müğənni:

- Qax camaatı olduqca savadlıdır. Qax kimi ikinci bir savadlı rayon yoxdur. Hələ 1975-ci ildə Kommunist qəzetində bir məqalə dərc olunmuşdu, yazılırdı ki, nəinki Azərbaycanda, dünyada Qax kimi savadlı rayon yoxdur. Hələ 1975-ciildə Qaxda 132 alim yetişmişdi. Qaxlıların bir xüsusiyyəti var. Qaxda qardaş-qardaşa kömək eləməz. Deyər ki, get, özün öz bacarığınla yaşa. Havası, suyu təmiz olduğu üçün düşünürəm ki, qaxlılar bu dərəcədə savadlı olur. Atam rəhmətlik deyərdi ki, dağa çıxdıqca insan yüksəlir, Allaha yaxınlaşır. Mən hələ sovet vaxtı 40 qəpik verib çay alanda iki qəpiyi qaytarırdılar. Deyəndə ki, lazım deyil, satıcı deyirdi, sənin pulun mənə də lazım deyil. Deməyim budur ki, qaxlılar çox dürüst insanlardır. Ağa-ağ, qaraya qara deyərlər. O vaxt sanki biz Almaniyada yaşayırdıq, orada o qədər düzlük, dəqiqlik olub. İndi heç, 5 manatı olan adam pul verib alimlik dərəcəsi alır. Mən Qaxın əvvəlki vaxtlarından, əvvəlki inanlarından danışıram.

“Qaxın kişilərinə quru bəy deyirlər”

Şəbnəm Turan aparıcı:

- Qaxın kişilərinə quru bəy deyirlər. Savadlıdırlar, amma işlək, zəhmətkeş deyillər. Onlar tarlaya, əkin sahələrinə də qalstukda, kostyumda gedərlər. Buna görə də mən ailə quranda seçimimi Qaxdan eləmədim. Yoldaşım deyir ki, qaxlıları ağ yuyub, qara sərdin. Hamısı üstümə gələcək, qoy gəlsinlər, olanı deyirəm. Həyat yoldaşım humanitar sahədə çalışır. O, mənə danışır ki, o vaxt sizin bölgəyə gedərdik, qaxlı oğlanlar iməciliyə əllərində kitab, papka ilə gəlirdilər. Çünki işləməyi sevmirdilər. Qızları isə savadlı olur, hətta anamın nənəsi də oxumuş qadındır. Qaxda hər kəsin evində kitab rəfi olur. İndi bilmirəm, deyəsən, hər şey dəyişib. Digər bölgələrdən fərqli olaraq, qaxlılar bir-birlərini “tutan” olmurlar.

“Gəlinlik güzgüm sındı, lampamın şüşəsi qırıldı, üzüyümün…”

Vüsalə Kərimova, aparıcı:

- Qax camaatını başqa bölgələrdən fərqləndirən xüsusiyyətlər var. Mən doğulduğum Almalı kəndində görmüşəm ki, bizə gələn qonağa bütün kənd “xoş gəlmisən” deyir. Sanki o bir ailənin deyil, bütün kəndin qonağıdır, onu belə qarşılayırlar. Başqa bölgələrdə bu xüsusiyyət yoxdur. Bizim yerin camaatı hələ sovetin vaxtından müasirliyi ilə seçilib. Bakıda qızlar şalvar geyinmədiyi vaxtlarda, mən kənddə şalvar geyinib gəzirdim. Söhbət 1994-cü ildən gedir, orta məktəbi bitirdiyim vaxtlardan. Qaxlılar müasir, dünyagörüşü geniş insanlardır. Əla mətbəx mədəniyyətimiz var, bizdə bişirilən lobyalı plov heç yerdə bişirilmir. “Qaragöz lobya”nı qovrulmuş soğan və qozla qarışdırıb, düyünün altına düzürlər. Bir plov olur ki, beş barmağının beşini də yala. Sürhüllü yeməyi var ki, ancaq biz qaxlılara məxsusdur. Bakıdan və başqa rayonlardan Qaxa məhz Sürhüllü yemək üçün gələnlər var. Toy adət-ənənələrimiz də fərqlidir. Qaxda üç gün toy edərlər. Bir gün qız toyu, ikinci gün oğlanın gecə toyu, üçüncü gün oğlanın qonaqlıq toyu. Gecə toyuna dəvətnamə olmur, istəyən gəlir, oynayır, deyir-gülür, əylənir, gedir. Oğlan qonaqlığında dəvətnamə ilə gələnlər yeyib-içir. Biz tərəflərdə xınayaxdı mərasimi məxsusi keçirilir. Elə bil toydur.

Qaxla bağlı kədərli xatirələrim də var, deyim. Mənim xınayaxdım olmayıb. Oğlan evinin adamları Naxçıvandan gəlmişdi, toyda o qədər deyib-gülüblər, xınayaxdı yaddan çıxıb. Toydan sonra iki gəlinlik güzgüm sındı, lampamın şüşəsi qırıldı, üzüyümün də qaşı düşdü.

“Sevdiyim qızların indi mən boyda oğlanları var”

Vüqar Muradov, müğənni:

- Qoy, mən sənə qaxlıların xarakterik xüsusiyyətlərini sadalayım. Qaxlılar dürüst, həddən artıq səmimi, saf olurlar, bu da onlara çox vaxt başağrısı gətirir. Onlarda yalandan kiminsə üzünə gülmək, “xa-xa-xa”, “hi-hi-hi” yoxdur. Bizlərə buna görə “quru bəylər” deyirlər. Başımı kəs, xeyri yoxdur, sözü düz üzə şapalaq kimi vuracam. Buna görə biz qaxlıları təkəbbürlü, yekəxana kimi qələmə verirlər. Amma əlində tam fərqliyik. Bizlərdə yalan danışan adamı barmaqla göstərib, ona pis adam kimi baxarlar. Biz yola verməyi bacarmırıq. Buna görə də çox adamın məndən zəhləsi gedir.

Qaxla bağlı xatirələrim ən çox uşaqlığımla bağlıdır. 11 yaşım olanda məktəb yoldaşım olan bir qızı sevirdim. Hər gün qızın dalına düşürdüm. Anası xəbər göndərdi ki, qızımdan əl çəkməsən, səni döydürəcəm. Doğrudan da bir gün atası məni tutub qulaqburması verdi. Yenə də əl çəkmədim, axırda özüm bezdim və başqa qızı sevməyə başladım. İndi o qızlar çoxdan ərə gediblər. Bu yaxınlarda gördüm bir oğlan mənə deyir ki, Vüqu əmi, anam sənnən bir sinifdə oxuyub. Dedim, necə, əmi? Sevdiyim qızların indi mən boyda oğlanları var.

“Məktəbi qurtaran kimi ərə gedən qızlara…”

Şəlalə Maksudova, modelyer-dizayner:

- Biz qaxlılar kommunizm ruhunda böyümüşük. Bəzi bölgələrdən fərqli olaraq Qaxın qızlarını məktəbi qurtaran kimi ərə vermirlər. Məktəbi qurtaran kimi ərə gedən qızlara pis baxıblar. Qaxlı qızlar birinci savad alır, sonra ərə gedir. Qax camaatı saf, səmimi, eyni zamanda qürurlu olurlar. Amma quyruqlarını basanda, aman-aman üzlərini görmə. Qaxlı inadkar, dediyini edəndir. Qarşısına məqsəd qoydusa, mütləq ona çatacaq yarımçıq geri dönmək onlarda yoxdur. Bizim yerin camaatı dindar olur. Onların haqqına girsən, bunu sənə bağışlamazlar. Mütləq sənə üsyan edərlər. Bir də tərs oluruq, dediyimizdən dönmürük. Bizim yerin adətidir, evə qonaq gələndə mütləq ona Sürhüllü verərlər. Xoşlasa da, xoşlamasa da. Daha soruşmurlar bu yeməyi yeyirsən, ya yox, birbaşa süfrəyə gətirirlər. Bizdə qarışıq millətlər çoxdur. Amma bir-birləri ilə çox mehriban yola gedirlər. Qız alıb, qız veriblər, adət-ənənələri də yaşadırlar.

… Qaxın təbiəti o qədər əsrarəngizdir ki, aşıqlar demişkən, onu dillə tərif etsək,dilimiz yanar. O gözəlliyi vəsf eləmək üçün gərək o təbiətlə qarşı-qarşıya dayanasan. Bulağından su içəsən, meşəsində dincələsən, şəlaləsinə tamaşa edib, bir oxxay deyəsən… Mənim də o yerlərə yolum düşüb, İlusuda cənnət görüb gəlmişəm. Amma vaxt azlığından insanları ilə yaxından ünsiyyətim olmayıb. Tanıdıqlarımdan bilirəm ki, qaxlılar qonaq-qara sevən olur. Tərslikləri də var, amma ayaqlarını tapdalamasan, sənə canlarını da qurban eləyərlər.

Cəvahir Səlimqızı

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Uşaqlar oruc tuta bilərmi?

29 May 2017 17:08

Dünyanın ən bahalı avtomobili təqdim olundu

29 May 2017 17:05

ABŞ və Çin investorları Astanada açılan yeni birjaya ciddi maraq göstərirlər

29 May 2017 17:02

Oqtay Əsədov Latviya Seyminin spikeri ilə görüşüb

29 May 2017 17:02

Suriyada 17 kənd terrorçulardan azad edilib

29 May 2017 17:01

Bütün dünya bu qadından danışır: 63 yaşında stilistləri mat qoydu

29 May 2017 16:59

Bu qız elə səslər çıxarır ki, heç kim onunla evlənməz...

29 May 2017 16:58

BMW avtomobillərinin istehsalı dayandı

29 May 2017 16:55

Meyxanaçı Aydın Xırdalanlı tanınmaz halda - FOTO

29 May 2017 16:53

Lənkəranda 3 dəhşətli qəza: 2 ölü, 7 yaralı - VİDEO - FOTO

29 May 2017 16:52

Almaniya müharibəyə başlayır: Dünya hegomonluğu uğrunda DÖYÜŞ

29 May 2017 16:43

Qadınların çantalarına girənlər tutuldu

29 May 2017 16:43

Mourinyo futbolu Formula1-ə dəyişdi

29 May 2017 16:42

ƏDALƏT ŞÜKÜROV: "Oruc tutmamaq günah deyil!

29 May 2017 16:41

Elmar Məmmədyarov Kolumbiyada səfərdədir

29 May 2017 16:33

Azərbaycanlı modelin adı Tramp-Rusiya təhqiqatında: general Flinn və 530 min dollar - FOTO

29 May 2017 16:32

"Rolls-Royce" dünyanın ən bahalı avtomobilini təqdim edib

29 May 2017 16:32

Klub sahibinin bahalı istirahəti - FOTOLAR

29 May 2017 16:27

Ölülərin asıldığı qaya, insan sümüklərindən tikilən kilsə - Dünyanın ƏN QORXUNC YERLƏRİ - FOTOLAR

29 May 2017 16:23

Azərbaycanlı aktrisa oğlu ilə - FOTO

29 May 2017 16:22

Şəkidə güclü leysan yollara ziyan vurub (FOTO/VİDEO)

29 May 2017 16:22

Azərbaycanda öz qaydaları ilə işləyən dairə

29 May 2017 16:19

Liderlər rəngli corab geyinən baş naziri yaxına buraxmadılar – VİDEO

29 May 2017 16:13

Pamela Anderson klub açılışına qatıldı - FOTO

29 May 2017 16:12

Tottinin vida nitqi: "Dəli kimi ağlayırdım..."

29 May 2017 16:12

Meyxanaçı Aydın Xırdalanlı tanınmaz hala düşüb

29 May 2017 16:11

"Technol" Xəzər Neft-Qaz Sərgisində iştirak edəcək

29 May 2017 16:07

İnternetdə məşhurlaşan Çinarənin evi - VİDEO - FOTO

29 May 2017 16:05

Yunanıstanda qırıcı dənizə düşdü

29 May 2017 16:05

Sobada lobyalı, kartoflu toyuq resepti

29 May 2017 16:00

"Forbes" dünyanın ən bahalı şirkətlərinin SİYAHISINI AÇIQLADI

29 May 2017 15:58

“Qəbələ”dən 5 cavabsız qol

29 May 2017 15:57

Rəşad Sadiqovun yeni klubu müəyyənləşdi

29 May 2017 15:57

Ramazanla bağlı MARAQLI FAKTLAR: 2,419 qəza

29 May 2017 15:54

Polis qızın paylaşımı "Facebook"-u bir-birinə qatdı...

29 May 2017 15:53

Zibillikdən sursat çıxdı

29 May 2017 15:50

Ərdoğanı qarşılayan əsgər onu güllələyəcəkdi – SUİ-QƏSD PLANI

29 May 2017 15:48

Avropa İttifaqı Suriyaya qarşı sanksiyaları uzatdı

29 May 2017 15:47

"Əslində evlənməyi düşünmüşdük, amma..." - Burcu

29 May 2017 15:47

Bakıda avtobus sürücüsü gənc qızın belini sındırdı

29 May 2017 15:44

Gəncədə I Beynəlxalq Musiqi Festivalı keçirilib

29 May 2017 15:42

Elmar Məmmədyarov Kolumbiyaya gedib

29 May 2017 15:37

"MilliÖn"dən pul oğurladılar

29 May 2017 15:37

​“Azscore”-də PUL MÜKAFATI

29 May 2017 15:35

Yunanıstanda döyüş təyyarəsi qəzaya uğradı

29 May 2017 15:33

Serbiya Prezidenti Azərbaycan səfirini mükafatlandırıb

29 May 2017 15:29

Proqnoz: Rusiya əmək resursları qıtlığı ilə üzləşəcək

29 May 2017 15:27

Həsən Ruhani Azərbaycan prezidentinə məktub göndərib

29 May 2017 15:24

Azərbaycanlı general-mayordan qalan

29 May 2017 15:24

Ermənistan ordusunda ÇAXNAŞMA: Sarkisyan generalları istefaya göndərdi

29 May 2017 15:23