Xəyyam Mirzəzadə: "Yalan danışmamışam, oğurluq etməmişəm"

Xəyyam Mirzəzadə: "Yalan danışmamışam, oğurluq etməmişəm"
12:09 12 Oktyabr 2016
29 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Azərbaycanın xalq artisti, bəstəkar Xəyyam Mirzəzadənin APA-ya müsahibəsi

 

- Maestro, gününüz necə keçir? 80-dən sonra həyat adamı incitmir ki?

 

- Günüm belə keçir də: evdən kənara çıxmıram. Televizora baxıram, qəzetləri oxuyuram, hərdən alət arxasında çalışıram. Yoldaşlarım, dostlarım gəlir, tələbələrim baş çəkir. Heç vaxt heç kimə demərəm ki, halım xarabdır, acından ölürəm. Dostun vecinə deyil, düşmənsə sevinir. İnsanı arzuları saxlayır. Bir də iş. Mən daxili sevincimi heç nəyə dəyişmərəm. Ətrafımda olan adamlarla həmişə fəxr etmişəm. Övladlarıma, dostlarıma, qohumlarıma baxıb həmişə fərəhlənmişəm. Mənim işlədiyim yeganə yer Konservatoriya olub. İndi akademiya deyirlər. Amma onun əsl adı elə konservatoriyadır. Çünki akademiya və konservatoriya ayrı-ayrı şeylərdir. Adı dəyişdirməyin mənası yoxdur. Adı dəyişdirməkdənsə, keyfiyyəti dəyişdirmək lazımdır.

 

 

- Mənə elə gəlir, siz sənətinizdən daha çox, övladlarınızla fəxr etmisiniz...

 

- Yox, yox. Yazdığım əsərlər elə mənim övladlarımdır də. Bir dəfə Üzeyir bəyin hansısa əsərini düzgün çalmayıblar, dirijora “axı bu əsər mənim övladımdır, onu niyə bu günə qoyursunuz?”, deyib. Bu baxımdan musiqi elə adamın övladıdır. Biz Üzeyir bəyə həmişə heykəl kimi, məktəb kimi baxmışıq. İndi çox adam istəyir özünü ona oxşatsın. Hətta deyirlər, biz ondan da qüvvətliyik.

 

- Konservatoriyanın adının dəyişdirilməyi hansı ehtiyacdan yarandı?

 

- Bilmirəm. Mən 8 il orda işləmirəm. Bu barədə fikir etmirəm.

 

- Səhhətiniz pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmağa imkan verir?

 

- Nə olub mənim səhhətimə? Bircə ayaqlarım pis gedir, o da asan məsələdir. Nə qədər ki, maşın, araba var, adam gedib-gələ bilər.

 

 

- İçərişəhərdə doğulmusunuz. Amma deyəsən, bir az tez çıxmısınız oradan...

 

- 30 yaşımdan orda yaşamıram. Amma İçərişəhəri həmişə sevmişəm. İçərişəhərin bəzi yerlərində saatlarla oluram. Məsələn, Ağa Mikayıl hamamında. (Gülür). İndi İçərişəhər tamam dəyişib. Naxçıvandan, İrəvandan, Cəlilabaddan, Qarabağdan gəliblər. Vaxtilə İçərişəhərin ancaq yerli sakinləri vardı.

 

Ailəmiz böyüyəndən sonra dövlət mənə ev verdi, köçdüm həmin evə. Ondan sonra Bəstəkarlar İttifaqının keçmiş Hüsü Hacıyev küçəsində olan binasında yaşadım. O yaxşı ev idi, 30 il yaşadım. Rəhmətlik Heydər Əliyev mənə ev verdi, onu da bağışladım oğluma. İndiki prezidentimiz də bu evi mənə verdi. Sənətkar üçün bundan yaxşı nə ola bilər?

 

- Sizə diqqət həmişə yaxşı olub...

 

- Bilirsiniz niyə? Mən yalan danışmamışam, oğurluq etməmişəm, rüşvətin nə olduğunu bilməmişəm. Mənim davam ancaq yaxşı əsər üstündə olub. Üç həftə əvvəl Parisdə əsərim ifa edilib. Başqa bir şəhərdə 1961-ci ildə yazdığım kvartetim çalınıb. İki həftə əvvəl yeni simfoniya bitirmişəm. Həmişə işlə məşğul olmuşam. Çıxış etməkdən, yuxarı başda oturmaqdan, rəhbərlərin yanında sülənməkdən xoşum gəlmir. Nəyimə lazımdır? Bunun axırı onsuz da yoxdur. Konservatoriyada işləyəndə ərizə yazdım ki, noyabrın 1-dən işə çıxmayacağam. Ərizəni alan dedi, rektorla danışmısınız? Dedim, rektorla danışmaq nəyimə lazımdır?

 

- Rektor kim idi?

 

- Fərhad Bədəlbəyli. İndi deyirlər ki, gəlsə, götürərik. Bəs o vaxt heç olmasa konsultant saxlayardınız. Bu adamlar öz keflərindədir. Musiqi təhsili çox pis haldadır. Xüsusən, özəl radio və televiziyalar mədəniyyətimizi dəfələrlə geri salıb. Televiziyalarda baxdığınız yas verilişləri biabırçılıqdır. Bu ağlayır, o ağlayır, o uşaq axtarır, bu oğul axtarır. Olmaz belə şeylər. Mən xarici kanallara baxıram, belə şey yoxdur. Yaxud kim istəyir, əlinə qələm götürüb musiqi yazır. Kimin atası böyük vəzifədə işləyir, kinoya musiqi yazır, televiziyada əsərləri səslənir. Onlar əsər deyil axı. Onlar başqa əsərlərin surətidir. Özü də yalandan deyirlər ki, mən Tofiq Quliyevin sonuncu tələbəsiyəm. Ay balam, Tofiq Quliyevin heç birinci tələbəsi olmayıb. Tofiq Quliyev konservatoriyada bir saat dərs deməyib. Bir dənə tədris jurnalı göstərin ki, bu, Tofiq Quliyevin jurnalıdır. Mən bu tarixi yaxşı bilirəm. Çünki 18 il bəstəkarlıq kafedrasının müdiri olmuşam. Bəsdir də, nə vaxta qədər belə olacaq?

 

- Deyirsiniz ki, musiqi təhsilində problem var, amma özünüz də dərs deməkdən imtina etmisiniz. Bunu necə anlayaq?

 

- Əzizim, mən nə qədər dərs deyə bilərəm? 55 il dərs demişəm də, bəs mən adam deyiləm? Dərsdə o qədər yorulurdum ki, evə gələndə sıxılmış limon kimi olurdum.  Mənim tələbələrim dünyanın dörd bir tərəfində çalışırlar. İranda, Türkiyədə, İraqda, Suriyada, Amerikada, Rusiyada, Vyetnamda tələbələrim var.

 

- Sizin haqqınızda belə fikir formalaşıb ki, sərtdir, xasiyyətində kobudluq var. Amma Vaqif Səmədoğlu deyirdi, bu ölkədə beş insansevər varsa, biri Xəyyamdır...

 

- Vaqif düz deyirdi də, yalan deyirdi? (Gülür). Baxma ki, məni sevməyən üç-beş nəfər var. Onlar olmasa, həyatın mənası olmaz. Mən Vaqifin atası Səməd Vurğunu görmüşəm. Bir iti, bir sürücüsü vardı, görürdüm, Səməd Vurğun rəhmətlik ovdan qayıdır. Böyük oğlu Yusif məndən bir sinif aşağı oxuyurdu. Çox  ziyalı insan idi. Ayrı cür adam idi Yusif.

 

- Vaqif Səmədoğlu deyir, Yusifi uşaqlığından qızlar ayırdı...

 

- Yusif gözəl oğlan idi. Daxili aləmi də yaxşı idi. Aybəniz də məndən iki sinif aşağı, bacımla oxuyurdu. Vaqifə mahnıların mətnini ilk dəfə yazdıran mən olmuşam. Həmin musiqilər və sözlər indi də səslənir.

 

- Ədəbiyyatla aranız necədir? Kimləri oxuyursunuz?

 

- İndi heç kimi. Çünki gözlərim pis görür. Azərbaycan klassiklərindən başqa İsa Hüseynovu, Yusif Səmədoğlunu, İsi Məlikzadəni, Fərman Kərimzadəni və başqalarını oxumuşam. Adlarını çəkməklə bitmir. Bunlardan bəziləri bir roman yazıçısıdır.

 

 

Amma Tolstoy, Dostoyevski, Çexov, Balzak ayrı dünyalardır. Bunu bir-birindən ayırmaq lazımdır ki, bir romanlıq da yazıçılarımız var, beş romanlıq da.

 

- Övladlarınız musiqi təhsili alsa da, davam etdirmədilər. Səbəb nədir?

 

- Niyə də etdirməlidirlər? Əksinə məni sevindirir ki, onlar bəstəkar olmadılar. Oğlum Pərvin fövqəladə səlahiyyətli səfir kimi Xarici İşlər Nazirliyində protokol idarəsinin rəisi, Fəxri Gömrük Komitəsində çalışır. Allah onlara fitri istedad versəydi, mən icazə verməsəydim də, öz yollarını tapacaqdılar. Bəstəkarların çoxunun uşaqları bəstəkarlığı oxusalar da çifayda, bəstəkar olmayıblar. Mənim həmkarlarımdan on-on beş nəfər bəstəkarın övladları bəstəkar olmaq fikrində olublar. Deyə bilmərəm ki, onlar böyük adam olublar. Bəlkə də inciyəcəklər, amma qoy incisinlər. Boş-boş vaxtlarını itirib əziyyət çəkiblər. Övladlarım Pərvin də, Fəxri də Bülbül adına məktəbdə oxudular. Məktəbi qırmızı diplomla qurtardılar. 11-ci sinifdə olanda Pərvin dedi, Konservatoriyada oxumayacağam. Hətta o vaxt musiqi də yazmışdı. Mənim əlyazmalarımın içində o əsərlər var. Dedi, sən atanın yolu ilə getmədin, biz də getməyəcəyik. Mənim atam Hadı Mirzəzadə məşhur dilçi olub. Dil tarixinin Azərbaycanda əsasını qoyanlardan biri olub. Əfsus ki, indi yaddan çıxıb. Çünki əldəqayırma alimlər var. Onun əsərlərini köçürüb alim olublar. Alimlərin əsərlərini köçürəndə heç olmasa ona istinad edərlər. Xəbərləri yoxdur ki, Hadı Mirzəzadə kimi alimləri var. Onlar çox ədalı alimlərdir.

 

- Sizin rəssam dostlarınız da çoxdur...

 

- Mikayıl Abdullayev, Toğrul Nərimanbəyov, Tahir Salahov, Mürsəl Nəcəfov, Maral Rəhmanzadə, Xalidə Səfərova, Mahmud Tağıyev, Vəcihə Səmədova, Böyükağa Mirzəzadə, Nadir Qasımov, Fuad Salayev, Tokay Məmmədovla, Natiq Əliyevlə böyük dostluğum olub. Hər birinin emalatxanasında saatlarla olmuşam, oturub söhbət etmişik.

 

- Tahir Salahovla, Tokay Məmmədovla zəngləşirsiniz?

 

- İndi heç kimlə zəngləşmirəm. Tokayın emalatxanasına illərlə gedib-gəlmişəm. Mənim orda heykəlim də var. Dost sarıdan bəxtim gətirib. Bilirsən necədir, mən bəyənmədiyim adamla oturub-durmuram. Kənarda xasiyyətim barəsində pis danışsalar da, musiqiçi kimi həmişə qiymətləndiriblər.

 

- Səhv etmirəmsə, 50-dən artıq filmə musiqi yazmısınız. Məsələn, “Yeddi oğul istərəm”, “Bağ mövsümü”, “Arxadan vurulan zərbə” filmlərini xatırlayıram...

 

- Musiqisini yazdığım ilk filmlərdən biri “Bizim küçə” filmidir. Mənim müəllimim Qara Qarayev deyirdi ki, səni Ağcabədi teatrına belə dəvət eləsələr ki, musiqi yazmaq lazımdır, get yaz. Çünki sənin sənətinə qiymət verəcəklər, səhnəyə yox. “Yeddi oğul istərəm” filminə məni Yusif Səmədoğlu dəvət edib. Rəssam dostum Nadir Zeynalov zəng vurdu ki, xəbərin var, kinonu bağladılar? Sən demə, Tofiq Tağızadə gedib Mərkəzi Komitəyə ki, “Uzaq sahillərdə”ni çəkmişəm, mən dura-dura filmi başqasına vermisiniz. Ona görə də filmi Kamil Rüstəmbəyovdan alıb verdilər Tofiq Tağızadəyə. Qazaxlıların yasına getmişdik, bir qoca Yusifin qabağını kəsdi ki, bu nədir, Qazaxda gül kimi yerlər ola-ola, Fatmayıda uçuq yerləri çəkmisiniz? Gördüm, Yusif özünü itirdi, özümü verdim qabağa. Dedim, ağsaqqal, Qazaxda bir dənə uçuq yer tapmadıq. Biz inqilabdan əvvələ aid film çəkmişik, ona görə də uçuq yerlər olmalıdır. Qayıtdı ki, hə, düz deyirsiniz, Qazax son vaxtlar çox inkişaf edib. Beləcə, Yusifi xilas elədim.

 

- Bəstəkarlar İttifaqından niyə çıxdınız?

 

- Mən ümumiyyətlə, yaradıcı təşkilatların funksionallığını görmürəm. İttifaq adama nə verir? İstər Yazıçılar İttifaqı olsun, istər Bəstəkarlar İttifaqı, onlar öz mahiyyətini itirib. Vaxt var idi bunlar çox kömək edirdilər, yaradıcılıq söhbətləri olurdu, yeni yaranan əsərlərin notlarını köçürürdülər, ifaçılar dəvət edirdilər, bəstəkarların evində olan alətləri təmir edirdilər, yaradıcılıq evlərinə göndərirdilər.

 

 

Bir sözlə bəstəkarların həyatına müsbət təsir edirdilər. Amma indi nə edirlər? Professional təhsil almış, illərlə bəstəkarlıq və ya musiqişünaslıq oxuyan gənclərin əvəzinə özfəaliyyətlə məşğul olan bəstəkarlar və yaxud adlarını musiqişünas qoyanlar Bəstəkarlar İttifaqının üzvüdür. Bu musiqişünasların bir dənə də elmi və ya qəzet məqaləsinə mətbuatda rast gələ bilməzsiniz. Bu, mənim uydurmam deyil. Bu həqiqətdir. Belə kəlmələrlə oxucunu, dinləyicini aldatmaq olmaz. Mən bir neçə gələcəyi olan bəstəkarın adını adını çəkə bilərəm.

 

- Xəyyam müəllim, yanınıza xahişə gələnlər çox olur?

 

- Olur və nə qədər bacarıramsa, gücüm çatırsa, çalışıram kömək edim. Məsələn, bir istedadlı tələbəm var idi, kömək elədim, indi Avstriyada təhsil alır. Daha çox musiqi sahəsində kömək edə bilirəm. Məsələn, heç kimi əsgərlikdən saxlatdıra bilmərəm. (Gülür).

 

 

P.S. Söhbət zamanı Xəyyam Mirzəzadənin Avstriyada oxuyan tələbəsi, gənc bəstəkar Tahir İbişov zəng vurdu. Bu da maestronun dialoqu:

 

- Mənə bax, dərslərin yaxşıdır? Çətinliyin-filanın yoxdur? Lap yaxşı. Bax, sənə tapşırıram: məktəbi bitirən kimi qayıdıb gəlirsən Bakıya. Xeyr, orda qalmaq lazım deyil. Avstriyaya qulluq edənlər çoxdur. Sən Avropaya xidmət eləməsən də olar. Gəlib Azərbaycana qulluq eləmək lazımdır. Başa düşdün?

 

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

BANM-in müəllimi: “Məzunlarımız Ali Məktəbimizin adını, onun dəyərlərini hər zaman layiqincə yaşadacaqlar”

24 Aprel 2017 11:42

Tovuzda qətlə yetirilən filial müdirinin oğlu və müavini danışdı

24 Aprel 2017 11:42

Türkiyədən narkotik gətirən qızların məhkəməsi başladı

24 Aprel 2017 11:39

Onun şansı çoxdur - Ermənilər artıq yol axtarır, bəs biz? - FOTO

24 Aprel 2017 11:37

“Samsung Galaxy S8” istifadəçiləri alış-verişi baxışla təsdiq edəcəklər

24 Aprel 2017 11:35

Qədir Qızılsəs: "2 bacım, 2 qardaşım dünyasını dəyişdi"

24 Aprel 2017 11:34

Putin-Ərdoğan görüşü öncəsi Ankaradan BÖYÜK JEST

24 Aprel 2017 11:33

""Real" Madriddə başqa cür hakimliyə öyrəşib"

24 Aprel 2017 11:32

Tarkanın Bakı konsertindən qazanacağı MƏBLƏĞ

24 Aprel 2017 11:32

Əcnəbilərə dini ayinlərlə bağlı qadağalar aradan götürülür - AZƏRBAYCANDA

24 Aprel 2017 11:29

Ofisiant işləyib, disk satan Fərdanın

24 Aprel 2017 11:28

Türkiyə aviaşirkəti fəaliyyətini dayandırdı

24 Aprel 2017 11:27

Yumurta ana südü qədər dəyərlidir

24 Aprel 2017 11:26

ADB ötən il Azərbaycana 1,3 mlrd. dollardan çox kredit ayırıb

24 Aprel 2017 11:24

Tarkan Bakı konsertindən YARIM MİLYON dollar qazanacaq

24 Aprel 2017 11:23

Bu gün AŞPA-nın yaz sessiyası başlayır

24 Aprel 2017 11:23

Erməni əsir qaçdı: 5 nəfəri güllələdi

24 Aprel 2017 11:22

Kəlbəcər girovları ilə görüş olacaq

24 Aprel 2017 11:22

Məşhur azərbaycanlı müğənni səs-küy yaradacaq EROTİK KLİP ÇƏKDİ - VİDEO

24 Aprel 2017 11:18

Heydər Əliyev Mərkəzinin parkında "Oxu Günü" keçiriləcək

24 Aprel 2017 11:17

Çempionlar Liqasının qalibi müəyyənləşdi

24 Aprel 2017 11:17

® Bütün işlərinizin həlli üçün 20 000 manatadək nağd pul krediti

24 Aprel 2017 11:14

Fransa seçkilərində qutudan Ərdoğan çıxdı: Avropanı QORXUYA SALAN “UZUN ADAM” - FOTOLAR

24 Aprel 2017 11:13

Azərbaycanda külək elektrik xətlərini dolaşdırdı, kənar əşyaları xətlərə çırpdı

24 Aprel 2017 11:12

"Aldadıldığımı düşündüyüm üçün öldürdüm" - Yazdığı şeirdəki kimi arvadını qətlə yetirən şəxs - FOTO

24 Aprel 2017 11:12

İranda prezidentliyə namizədlər arasında Azərbaycan üçün ən məqbulu hansıdır?

24 Aprel 2017 11:12

Güclü külək toy çadırını bu hala saldı - AZƏRBAYCANDA

24 Aprel 2017 11:09

Daha bir müğənni içkili halda sükan araxasında tutuldu - FOTO

24 Aprel 2017 11:05

Şimali Koreya ABŞ gəmisini vurmağa hazırlaşır - VİDEO

24 Aprel 2017 11:03

Rüşvətə görə tutulan hakimin sərvəti: 2 milyonluq villa, bahalı maşın...

24 Aprel 2017 10:57

Siqareti atmaq istəyənlər OXUSUNLAR

24 Aprel 2017 10:57

Qara Qarayev: "İstəməklə hər şey olmur" - MÜSAHİBƏ

24 Aprel 2017 10:57

Mütəllibovun həyat yoldaşı əməliyyat edildi - keçmiş prezidentdən AÇIQLAMA

24 Aprel 2017 10:54

Gülən 100 il yaşamaq üçün görün nə etdi? – Rokfellerəin yolunu gedir

24 Aprel 2017 10:53

"Barselona" "Real"ın rekordunu qırdı

24 Aprel 2017 10:52

"Quş qripi" TƏHLÜKƏSİ: 34 yaşlı kişi xəstəxanaya yerləşdirildi

24 Aprel 2017 10:48

Neslihan Atagül hamilədir? - Ərindən açıqlama - FOTO

24 Aprel 2017 10:47

Azərbaycan-İran sərhədində insident

24 Aprel 2017 10:47

Qaraciyəri qara günə salan qidaları tanıyaq

24 Aprel 2017 10:45

Bu da İlkin Həsəninin toyaxşamı - VİDEO

24 Aprel 2017 10:44

Bu məhsullar Azərbaycanı dünyaya tanıdacaq – FOTOLAR

24 Aprel 2017 10:43

Bakıda məktəb direktoru yıxılaraq öldü

24 Aprel 2017 10:42

Məktəb direktoru yıxılaraq öldü

24 Aprel 2017 10:41

Masallı-Yardımlı avtomobil yolunun sürüşən hissəsi təmir edildi

24 Aprel 2017 10:38

Ərindən ayrılan ATV-nin tanınmış aparıcısı məmurla sevgili oldu - FOTO

24 Aprel 2017 10:37

Rusiyanı Cənubi Qafqazla birləşdirən yol yenidən bağlandı

24 Aprel 2017 10:37

“Airbuds Air Translator” dil baryerini aradan qaldıracaq

24 Aprel 2017 10:35

Məktəb direktoru yıxılaraq ölüb - BAKIDA

24 Aprel 2017 10:34

İlkin Həsəni subaylığın son gecəsi KİŞİLƏRİ BAŞINA TOPLAYIB BUNU ETDİ - FOTO/VİDEO

24 Aprel 2017 10:33

Tarixdə bu gün nələr baş verib?

24 Aprel 2017 10:33