Azərbaycanda qana olan tələbat necə ödənilir? - SOSİUM

Azərbaycanda qana olan tələbat necə ödənilir? - SOSİUM
19:19 12 Oktyabr 2016
42 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

“Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin təşəbbüsü ilə (QMİ) Səhiyyə Nazirliyi ilə birlikdə 2005-ci ildən Aşura günündə qanvermə aksiyası keçirilir. Bu addım Azərbaycanda qan donorluğunun inkişafı məqsədi ilə atılıb.
 
Bu fikirləri APA TV-nin “Sosium” proqramının qonağı, Elmi-Tədqiqat Hematologiya və Transfuziologiya İnstitutunun böyük elmi işçisi, tibb üzrə fəlsəfə doktoru Gülnaz Bədəlova deyib. Ölkə üzrə 15 məsciddə və Mərkəzi Qan Bankında qanvermə aksiyasının keçirildiyini deyən  G.Bədəlova təxminən 4 min insanın qan verdiyini vurğulayıb.
 
Aşura günündə qan donorlarının sayının artdığını deyən G.Bədəlova qeyd edib ki, Azərbaycan əhalisinin 10 milyona yaxın olduğundan il ərzində ölkədə 150 min qan donoru olmalıdır: “2015-ci ildə ölkə üzrə cəmi 75 min insan donorluq edib. Yəni, Azərbaycanda əhalinin sayına görə qan donorlarının sayı lazım olandan 2 dəfə azdır”.
 
Onun sözlərinə görə, ötən il donorlar vasitəsi ilə 20 min litrə yaxın qan tədarük edilib. Mərkəzi Qan Bankında kifayət qədər qanın olduğunu deyən G.Bədəlova qeyd edib ki, il ərzində müəyyən aylarda, xüsusilə yay aylarında və Ramazanda donorların sayı azalır. “Bu zaman müəyyən mənada qan çatışmazlığı yaranır. Amma bütövlükdə Mərkəzi Qan Bankında kifayət qədər qan ehtiyatı olur”.   
 
Gülnaz Bədəlova əlavə edib ki, Azərbaycana heç bir halda xarici ölkələrdən qan daxil olmur və xarici ölkələrə də qan və qan komponentləri göndərilmir. 
 
Azərbaycanda ən böyük tələbatın olduğu qan qruplarına gəlincə, G.Bədəlova bildirib ki,  I və II qrup üzrə donorların sayı çoxdur: “Sözsüz ki, I və II qan qruplarına da tələbat çoxdur. Mənfi III və IV qan qrupları isə nadir tapılır. Eyni zamanda, bu qruplara tələbat da azdır”.
 
 
Həkim-hematoloq bildirib ki, sağlam insanların əksəriyyəti qan verə bilər: "18 yaşı tamam olmuş çəkisi 50 kq-dan yuxarı olan, boyu 150 sm-dən az olmayan hər bir sağlam şəxs qan verə bilər. Donorlar qanvermədən öncə müayinədən keçir. Donorun sonuncu müayinələri, xroniki xəstəliyin olub-olmaması barədə məlumat toplanır”.
 
G.Bədəlova qeyd edib ki, sağlam donorlar da qan verməzdən əvvəl, müəyyən qaydalara riayət etməlidir: “Məsələn, qan donorları bir gün əvvəl dərman qəbul etməməlidir. Axşam saatlarında yağlı, piyli yemək yeyənlərin də səhəri günü qan verməsi məsləhət görülmür”. 
 
Həkim hematoloq vurğulayıb ki, qan vermək insanlar üçün xeyirlidir: “Qan verən insanlarda yeni, cavan hüceyrələr əmələ gəlir. İldə 4 dəfə qan vermək il ərzində qanın 4 dəfə təzələnməsi deməkdir. Qan vermək müəyyən xəstəliklərin klinik göstəricilərinin də aşağı düşməsinə səbəb olur. Məsələn yüksək təzyiq varsa, qanvermədən sonra təzyiq normallaşır, baş ağrıları azalır”. 
 
G.Bədəlova deyib ki, son bir neçə ay ərzində əməliyyat olunan şəxslər, şəkərli diabet, qan təzyiqi, daxili orqanlarda ciddi problemləri olanlar yəni, ürək, böyrək  ağciyər çatışmazlığı, qan azlığı olan şəxslər donar ola bilməz. 
Onun sözlərinə görə, donor qanı 4 infeksiyaya qarşı – Hepatit C, Hepatit B, sifilis və HİV-ə qarşı yoxlanılır: “Hər hansı donorda xəstəlik aşkarlanarsa, həmin donor Mərkəzi Qan Bankına dəvət olunur və bu barədə həmin şəxsə məlumat verilir. Daha sonra həmin şəxs müalicə olunmaq üçün aidiyyatı həkimlərə yönləndirilir”.  
 
G.Bədəlova deyib ki, qan donoru olan şəxslərdə itirilmiş qan 56 gün sonra bərpa olunur: “Yəni, nəzəri olaraq 56 gün sonra həmin şəxs yenidən qan verə bilər. Amma biz 2 aydan yox, 3 aydan sonra qan verməyi tövsiyə edirik”.
 
 
Qanın saxlanma şəraitinə gəlincə, həkim-hematoloq bunları deyib: “Qan 2 komponentə - qırmızı qan, yəni eritrosit kütləyə və plazmaya bölünür. Eritrosit kütləsi müsbət 2-6 dərəcədə 35 gün ərzində saxlanıla bilər, plazma isə mənfi 16 dərəcədə 24 ay saxlanıla bilər. Yarasız qanlar isə xüsusi üsulla yandırılır”. 
 
G.Bədəlova bildirib ki, tədarük olunan qan və qandan hazırlanan preparatlardan hemofiliya və talassemiyalı, həmçinin qana ehtiyacı olan digər xəstələrin müalicəsində istifadə olunur. 
 

 

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Bakıda 1 yaşlı uşaq binanın 3-cü mərtəbəsindən yerə yıxılıb

23 İyul 2017 08:52

Qaldırıcı kran sındı: 7 ölü, 2 yaralı

23 İyul 2017 08:38

Türkiyədə "Qarabağ" parkının açılışı olub

23 İyul 2017 08:32

Əsrlər boyu dənizin altında gizlənən 2 tonluq balıq tapıldı - VİDEO

23 İyul 2017 08:23

ABŞ Ankaranın “S-400” almaq niyyətindən narahatdır

23 İyul 2017 08:19

İrandan gözdağı -

23 İyul 2017 08:18

Pentaqon: Rusiya və İran arasında tezliklə rəqabət başlayacaq

23 İyul 2017 08:04

Günvurmanın qarşısını alan çay

23 İyul 2017 08:03

Fələstin İsrailə raket atdı

23 İyul 2017 07:47

Mayli Sayrus təbiət qoynunda - FOTO

23 İyul 2017 07:32

Bakı sakini intihar etmək üçün özünü bıçaqlayıb

23 İyul 2017 07:32

Ərdoğan Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər və Küveytə gedir

23 İyul 2017 07:28

Filippinin cənubunda hərbi vəziyyət rejiminin müddəti uzadıldı

23 İyul 2017 07:26

Qonaqları toya aparan traktor aşdı: 20 yaralı

23 İyul 2017 07:24

Pentaqon Rusiyanı böyük təhlükə adlandırdı

23 İyul 2017 07:14

Makronun reytinqi düşdü

23 İyul 2017 07:13

Bakıda gənc oğlana qonşusu 5 bıçaq zərbəsi vurub

23 İyul 2017 06:42

Məşhur aktyor vəfat etdi

23 İyul 2017 06:39

75 il əvvəl itkin düşmüş cütlüyün qalıqları tapıldı -

23 İyul 2017 06:35

"Taxtlar oyunu"nun ulduzu fərqli obrazda - FOTO

23 İyul 2017 06:32

Bu idman növünün adı dəyişdirildi

23 İyul 2017 06:14

Martin Şülts yeni qaçqın böhranından narahatdır

23 İyul 2017 06:12

Ərdoğan Körfəz ölkələrinə səfərə gedir

23 İyul 2017 05:59

Mexikoda gözəl ev - FOTO

23 İyul 2017 05:32

"VAZ" kül oldu

23 İyul 2017 05:14

İstifadə etdiyimiz 13 "ÇİRKLİ" ƏŞYA - FOTOLAR

23 İyul 2017 05:13

Venesuela müxalifəti ölkədə tətillərin olacağını elan edib

23 İyul 2017 05:12

Alt paltarlarının satışa çıxarılması Madonnanı qəzəbləndirdi -

23 İyul 2017 04:56

Cici, Ənvər və Zeyn - FOTO

23 İyul 2017 04:32

BMT-də TƏCİLİ İCLAS

23 İyul 2017 04:18

Bəşər Əsədə sadiq qüvvələr iki yaşayış məntəqəsini İŞİD-in əlindən alıb

23 İyul 2017 04:17

BMT TŞ Yerusəlimə dair təcili iclas keçirəcək

23 İyul 2017 04:14

Youtube video serveri İŞİD-ə qarşı funksiya hazırlayır

23 İyul 2017 04:07

Sumqayıtda yaşayış binasında yanğın - 8 sakin təxliyə olundu

23 İyul 2017 03:48

Makronun reytinqi 10% aşağı düşüb

23 İyul 2017 03:47

Məşhur aktyorun yeni FOTOları

23 İyul 2017 03:32

Romada içməli su qurtarır

23 İyul 2017 03:19

Misirdə Yaxın Şərqin və Afrikanın ən böyük hərbi bazası açılıb

23 İyul 2017 03:06

Təndirxana və taxta sexi yandı

23 İyul 2017 03:04

Alimlər əsrlər boyu dənizin altında gizlənən 2 tonluq balıq tapıblar

23 İyul 2017 03:02

İran yeni raketlərinin istehsalına başladı

23 İyul 2017 02:53

Emili və Devid - FOTO

23 İyul 2017 02:32

Yunanıstanda iki güclü zəlzələ

23 İyul 2017 02:18

Ərəb şeyxindən 222 milyon avroluq təklif -

23 İyul 2017 02:15

Cazibədar İzabeli - FOTO

23 İyul 2017 01:32

"Ankaraya aid siyasətə yenidən baxmaq lazımdır" - Merkelin dəftərxanasının rəhbəri

23 İyul 2017 01:27

Robot özünü suya ataraq intihar etdi -

23 İyul 2017 01:09

Yunanıstanda yenə zəlzələ oldu

23 İyul 2017 00:29

BMT-nin Təhlükəsizlik Şurası Qüdsə görə təcili toplantı keçirəcək

23 İyul 2017 00:27

Əfqanıstanda Taliban silahlıları azı 70 nəfəri əsir götürüblər

23 İyul 2017 00:26