Kişilər onun şərəfinə özlərini xədim edirdilər - FOTO

Kişilər onun şərəfinə özlərini xədim edirdilər - FOTO
16:53 1 Noyabr 2016
76 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Tanınmış yerli kişilər qadın olarsa... - FOTO (26 Aprel 2017 07:42)

İslamdan əvvəl ərəblərin ibadət etdiyi 13 Tanrı

Ərəblər İslamiyyətdən əvvəl politeizm (çoxtanrılıq) dininə sahib idilər. Lakin bütün ərəblər bütpərəst deyildi. Aralarında yəhudi, zərdüşt, xristian ərəblər də vardı. Pagan bədəvilər (bütpərəstlər) öz dinlərinə “Din al-Aba i-ka” yəni Ataların dini deyirdilər. Məkkə həm ticarət yeri, həm də bütün pagan ərəblərin ən müqəddəs yeri sayılırdı. Ən müqəddəs yerləri olan Kəbədə ümumi 360-dan çox bütləri var idi. Ərəb bütpərəstliyi ilə əlaqəli ən güclü qaynaqlardan biri 8-ci əsrdə Hisham Ibn Al-Ürəyi tərəfindən yazılmış “Kitab Al-aşna” (“Bütlər Kitabı”) adı verilən kitabdır. Bu kitab misirli Əhməd Zəki Paşa tərəfindən Şamda tapılıbdır. Misirli Əhməd Zəki Paşanın ölümündən sonra bu kitab Misir dövlət kitabxanasına bağışlanıb.

Ditdili bu dəfəki yazısında həmin kitabda olan ərəblərin islamdan əvvəl sitayiş etdiyi tanrıların bəzilərini təqdim edir:

1. Hubal

Hubal, ərəblərin baş tanrısı- Ay tanrısıdır. Döyüşçünü xarakterizə edir. Qırmızı əqiq daşından hazırlanan insan surətli bir bütdür. Hubalın bütü, Amr ibn Luhayy tərəfindən Ərəbistana gətiriləndə sağ qolu qırılmış, Qureyşlilər bu qırıq qolun yerinə ona qızıl qol düzəltmişlər. Ərəblər hər hansı hadisə olan kimi Hubalın fal oxlarını çəkirdilər. Bu fal oxlarına görə işlərini yoluna qoyurdular. Hz. Məhəmməd daha sonra Məkkəni ələ keçirəndə Kəbədəki digər bütlərlə birlikdə Hubalın bütünü də qırmışdır. Quranda Saffat surəsi 125-ci ayədə bu bütün adı keçir.

2. Al-Lat

Al-Lat, ərəblərin üç baş tanrılarından biridir. Bərəkət və kənd təsərrüfatı tanrısıdır. 3 baş ilahənin ortancısıdır. Al-Lata sitayiş edənlər onu məmnun etmək üçün arpa sıyığı təqdim edirdilər. Bu tanrının məbədi və bütü Əbu Süfyan bin Hərb tərəfindən dağıdılıb. Bunun da əmrini Hz. Məhəmməd verib. Nebatilər, Al-Latı Athena və Minerva ilə bir tutmuşdur. Herodot, ərəblərin tanrıları haqqında bunu yazırdı: “Onlar, Dionis və Afroditadan başqa tanrılara sitayiş etmirlər. Ərəblər Dionisə "Orotalt", Afroditaya "Alilat" deyirlər.”

3. Al-Uzza

Üç böyük ilahənin ən kiçiyidir. Ulduzların tanrısıdır. Nebatilər, Uzzanın Roma tanrısı Venera ilə bir tutmuşdur. Ərəblər uşaqlarına "Abd-Al-Uzza" yəni "Uzzanın qulu" kimi adlar verirdilər. Ərəblər, xüsusilə Qureyşlilər Uzzanın çox sevərdilər. Onun adına qurban kəsərdilər. Qureyşlilər Kəbəni Uzza adına, Lat adına, Menat adına təvaf edərdilər. Al-Uzzanın bütünü və məbədini Xalid min Vəlid dağıdıb. Rəvayətlərə görə, Xalid Bin Vəlid Al-Uzzanın son bütünü qırarkən Al-Uzzanın özünü görüb və onu qılıncla ikiyə bölərək öldürüb. Yəmənlilər Al-Uzzanı şəfa tanrısı olaraq görürdülər. Varlı yəmənlilər yaxınları xəstələnən kimi Uzzaya qızıl təqdim edirdi.

4. Menat

Üç böyük ilahənin ən böyüyüdür. Qismət tanrısıdır. Nebatilər Menatı intiqam ilahəsi Nemesis ilə bir tutur və Hubalın arvadı olduğunu düşünürdülər. Menata tapınan ərəblər onun adına həcc edir, vəqfəyə hər kəslə birlikdə dururlar, saçlarını kəsdirmirdilər. Təvaf bitdikdən sonra Menatın bütünün yanına gəlir, orada saçlarını kəsdirirdilər. Ərəblər, Menata yağış yağdırması və düşmənlərə qarşı zəfər üçün dua edirdi. Menatın bütü və məbədi Məkkə ilə Mədinə arasında olan ərazidə idi. Onun bütünün ətrafında qurban kəsilirdi. Bütü və məbədi Sad ibn Zaid al-Ashhali tərəfindən məhv edilib. Rəvayətlərə görə imam Əli məşhur qılıncı Zülfüqarı Menatın məbədində tapıb.

Qeyd: Ərəblərin yeni doğulan qız uşaqlarını diri-diri basdırması qadınları kiçik görməsindən deyil, Lat, Menat və Uzzaya qız uşaqlarını qurban etmə istəyindən gəldiyi fikri söylənilir.

5. Dushara

Nebatilərin ən böyük tanrısıdır. Bu tanrıya şimal ərəbləri və bədəvilərdən Azd qəbiləsi sitayiş edib. Məbədi Petrada idi. Yunanların Zevs ilə bərabər tutulurdu Çünki, Nəbati panteonunun başındakı tanrıydı. Lakin, Dushara göylərin tanrısı deyil, dağların tanrısıdır.

6. Atargatis

Şimali Suriyanın ən böyük tanrısı idi. Çayların və dənizlərlə bərabər, həm də bərəkət tanrısı sayılırdı. Özünə sitayiş edən xalqın təhlükəsizliyinə məsul idi. Əri, fırtına və yağış tanrısı Hadaddır. Suriyalı ərəblər bu tanrıya göyərçin və balıq qurban edərdi. Göyərçin eşqi, balıq isə bərəkəti və dənizlərin içindəki həyatı təmsil edərdi. Suriya və Urfada bu tanrıya sitayiş edən kişilər, onun şərəfinə özlərini xədim edirdilər. Bu vəziyyət suriyalıların xristianlığı qəbul etməsinə qədər davam etdi. Bu ilahənin məbədləri Aşkelon, Menbik və Urfada (Balıkqlıgöl və ətrafı) idi. Məbədlərinin ən böyük xüsusiyyəti içində süni, yaxud təbii göllər və içinin balıqla dolu olması idi. Bu balıqlar müqəddəs sayılır, xüsusi dini mərasimlərdən başqa vaxt bu balıqlar yeyilmirdi.

7. Dhatu-ANVATİN

Dhatu-ANVATİN Qureyş qəbiləsinin və bədəvilərin ibadət etdiyi böyük ağacdır. Hər il Qureyşlilər bu ağacı ziyarətə gəlir, budaqlarına silahlarını, paltarlarını və qiymətli əşyalarını asırdılar, bu ağaca qurban kəsirdilər və bu ağacın yanında tam 1 gün qalırdılar.

8. Şəms

Ərəblərin günəş tanrısıdır. Ərəbcə "günəş" deməkdir. Mesopotamiya mənşəli tanrıdır. Yəmənlilər tərəfindən bərəkət tanrısı olaraq sitayiş edilirdi. Səhrada yaşayan bədəvilər günəş tanrısına sitayiş etməkdən çox ay tanrılarına ibadət edərdilər. Çünki, bədəvilər isti hava şərtləri altında yaşayırdılar. Bu isti hava şərtləri altında yaşayan bədəvilər sərin səhra gecələrində rahat bir nəfəs alırdılar. Buna baxmayaraq, ərəblər Şəmsə gün doğumunda günortaya və gün batımına qədər səcdə və dua edirdilər.

9. Vadd

Ərəblərin su tanrısıdır. Dumat Al Jandallı ərəblər üzərilərində "Vadd-Ab" yəni "vadd atamdır" yazan tilsimlər gəzdirirdilər. Bu tilsimləri taxan adama sağlamlıq və zənginlik gətirdiyinə inanırdılar. Vaddın bütü böyük və saqqallıydı. Ərəblər bu tanrını yalnız su tanrısı olaraq görmürdülər, həm də bu tanrı cəsarəti də təmsil edirdi. Şimali yəmənlilər Vaddı ay tanrısı olaraq görür və ona ilan qurban edirdilər. Quranda Nuh surəsi 23-cü ayədə adı keçir. Dumat Al Jandaldakı bütü və məbədi Hz Məhəmmədin əmri ilə Xalid min Vəlid tərəfindən dağıdılmış və bu dağıtmaya qarşı müqavimət göstərənlər isə öldürülmüşdür.

10. Quzah

Göyün və iqlimin tanrısıdır. Ərəblər bu tanrının buludlarda oturduğunu, şeytanlara buludlardan dolu atdığına inanırdılar. Ərəblər göy qursağını cənnətə gedən körpü olaraq görür və bu körpünün qoruyucusunun da Quzah olduğunu deyirdilər. Ərəblər bu gün belə göy qurşağına "quş qazah" yəni "Quzahın yayı" deyirlər.

11. Athtar

Yəmənli ərəblərin döyüş tanrısıdır. Bu tanrı da Mesopotamiya mənşəlidir. Efiopiya və Somalidə sitayiş olunurdu. Venera planetini təmsil edir. Yəmənlilər həm də bu tanrını su gətirən olaraq görür və suyu yalnız yağış yağdırmaqla deyil, çayları və digər su qaynaqlarına nəzarət edərək gətirdiyinə inanırdılar. Simvolu mizraq ucuydu və bu tanrıya antilop qurban edilirdi.

12. Manaf

Ərəblərin öncəgörmə tanrısıdır. Heykəli böyük və daşdandır. Ərəblər Hubala sitayiş etməzdən əvvəl Manafı tanrılarının ən böyüyü olaraq görürdü. Məbədinə aybaşı olan qadınlar girmirdi.

13. Al-Qaumi

Al Qaumi döyüşün və gecənin tanrısıdır. Həmçinin, karvanların qoruyucusudur. Nebatilərin baş tanrısından biri idi. Ərəb tacirlər gecələri yatdıqlarında Qaumun karvanlarını qoruduqlarına inanardılar.

Dilrubə Vaqifzadə

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Gözlər Moskvaya: Qarabağın taleyi HƏLL OLUNUR

28 Aprel 2017 08:38

İslamiada: VI yarış günündə 12 idman növü üzrə yarışlar keçiriləcək

28 Aprel 2017 08:32

Dərsə gedən 3 məktəbli uşaq qəza düşdü - ZABRATDA

28 Aprel 2017 08:28

Almaniyada çadraya qarşı yeni QANUN LAYİHƏSİ

28 Aprel 2017 08:18

Bakıda gənc oğlan söyüş üstündə bıçaqlandı - FOTO

28 Aprel 2017 08:08

CANLI YAYIM zamanı aparıcını ildırım vurdu - VİDEO

28 Aprel 2017 08:08

Tramp: "Ümid edirəm ki, Kim Çen In ağıllıdır"

28 Aprel 2017 08:04

Valeri Leontyev Ukraynanın "qara siyahısı"na düşüb

28 Aprel 2017 07:57

Şəhriyar Məmmədyarov: "19-cu gedişdən sonra Kramnikin əhvalı korlandı"

28 Aprel 2017 07:47

Qadınları özündən çıxaran 8 KİŞİ XARAKTERİ

28 Aprel 2017 07:38

Peskov: “Türkiyə “S-400” ala bilər”

28 Aprel 2017 07:34

Ronaldo təcavüzü gizlətmək üçün rüşvət verdi

28 Aprel 2017 07:19

Bu gün Rusiyada Dağlıq Qarabağ münaqişəsi üzrə danışıqlar aparılacaq

28 Aprel 2017 07:17

"Sevilya"nın baş məşqçisi Argentina millisinə rəhbərlik edəcək

28 Aprel 2017 07:07

Google uçan maşın ixtira etdi - VİDEO

28 Aprel 2017 07:03

Tramp separatçı rejimin rəhbəri ilə danışmaqdan imtina etdi

28 Aprel 2017 06:39

Tillerson: "İran ABŞ üçün ciddi təhlükədir"

28 Aprel 2017 06:28

Məşhur model Türkiyə vətəndaşı oldu

28 Aprel 2017 06:14

Bundestaq çadraya qismən qadağanı dəstəklədi

28 Aprel 2017 06:04

Tramp Şimali Koreya ilə böyük müharibənin baş verə biləcəyini bildirib

28 Aprel 2017 06:02

Bakıda dərsə gedən 3 məktəbli qəzaya düşərək xəsarət alıb

28 Aprel 2017 05:47

Yeni buz planet kəşf olundu

28 Aprel 2017 05:33

Şimali Koreya Ağ evin şərti olaraq məhv edilməsi ilə bağlı video yayıb

28 Aprel 2017 05:07

Londonda antiterror əməliyatı: 4 nəfər tutuldu

28 Aprel 2017 05:04

Bakıda gənc oğlan söyüş üstündə bıçaqlanıb

28 Aprel 2017 04:52

Polis Günayın keçmiş ərini saxladı

28 Aprel 2017 04:49

ABŞ üçün əsas təhlükəli ölkә açıqlandı

28 Aprel 2017 04:39

Rusiya bu ölkəyə 200 helikopter satacaq

28 Aprel 2017 04:14

"Türkiyə ABŞ hərbçilərinin həyatı üçün ciddi təhlükə yaradıb" -

28 Aprel 2017 03:41

Yaponiya siyasətçiləri Kurilə səfər edəcəklər

28 Aprel 2017 03:34

Mançester derbisində qol səsi çıxmadı

28 Aprel 2017 03:23

Səhv şəkil paylaşdı, cəzalanacaq

28 Aprel 2017 03:19

Şimali Karolinada vertolyot evin üzərinə düşüb, yaralananlar var

28 Aprel 2017 03:12

Reks Tillerson İranı ABŞ üçün ciddi təhlükə adlandırıb

28 Aprel 2017 03:02

Lavrov-Tillerson görüşü baş tuta bilər

28 Aprel 2017 02:49

Suriya ordusu Palmira yaxınlığındakı iri qaz yatağını azad edib

28 Aprel 2017 02:42

ŞOK QƏRAR: Antalyada alkoqollu içkilər qadağan edilir

28 Aprel 2017 02:39

Mançester derbisində qalib müəyyənləşmədi

28 Aprel 2017 02:31

Narkomafiya lideri tutuldu

28 Aprel 2017 02:19

"Mançester Siti" və "Mançester Yunayted" İngiltərə çempionatında heç-heçə edib

28 Aprel 2017 02:17

Ağacda köməksiz vəziyyətdə qalan şəxs xilas edildi

28 Aprel 2017 02:04

Uşaqda fərasətə bax:

28 Aprel 2017 01:55

Fransada 300-dən çox şagird zəhərləndi

28 Aprel 2017 01:49

Rusiyanın problemi var: rus dili müəllimləri çatışmır

28 Aprel 2017 01:43

Makedoniya parlamentinin deputatları binadan təxliyə olunur

28 Aprel 2017 01:27

Shamkir Chess 2017:

28 Aprel 2017 01:27

Makedoniya parlamentinə basqın: müxalifət lideri döyüldü

28 Aprel 2017 01:09

Meksika polisi "xaç atası"nı həbs etdi

28 Aprel 2017 01:08

Berlində həyəcanlı dəqiqələr:

28 Aprel 2017 00:58

Gözəlliklə incəsənətin inanılmaz vəhdəti - Dəyişkən ruhlu qadınlar - FOTOLAR

28 Aprel 2017 00:53