1919-cu ildə yola şıxan qatar

1919-cu ildə yola şıxan qatar
12:34 15 Noyabr 2016
56 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

“Universitet yarandı”. 1919-cu ildə səslənən bu ifadə BDU-nun ilk rektoru V.İ.Razumovskinin dediyi kimi “Şərqlə Qərbin qovşağında alovlanan məşəl” kimi parladı! Bu - bir xalqın min illik arzusu kimi pöhrələnib ilk çiçəklərini açan ağaca bənzəyirdi! Bu ağac möhtəşəm bir nemət kimi böyüyəcək, yüz illərlə bu xalqa xidmət etmək edəcəkdi! Onun bağbanı, memarı, fəhləsi  və ideoloqu olanlar- Məmmədəmin Rəsulzadələr, Nəsib bəy Yusifbəylilər, Fətəli xan Xoyskilər, Əlimərdan bəy Topşubaşovlar bu xidmətə görə tarixin daş yaddaşına yazılacaqlar! Ancaq bunlar hələ gələcəkdə olacaq və hələ ki, 1919-cu ildir! Birinci dünya müharibəsinin qoxusu çəkilməyib, imperiyanın paytaxtı Peterburqda fevral burjua inqilabı və oktyabr çevrilişləri baş tutub, dünya silkələnir, aclıq, səfalət, mövhumat, bir tərəfdə də bu tarixi məqamdan yararlanan müdrik insanların çox müdrik əməli: 1918-ci il mayın 28-də Azərbaycanı müstəqil dövlət elan etmək sevinci! Bu nəhayətsiz sevinci bəxş edənlər-yuxarıda adı çəkilən və çəkilməyənlər dövlətçiliyin atributlarını-milli pulu, gerbi, bayrağı, parlamenti, güc strukturlarını yaratmaqla, ölkənin beynəlxalq statusunu təmin etməklə bərabər, xalqın universitetini də yaratmaq iddiasındaydılar. Onlar - Avropanın qabaqcıl universitetlərində təhsil alıb ölkəyə qayıdanlar Universitetin xalq üçün nə demək olduğunu yaxşı bilirdilər, bu müdriklər siyasi uzaqgörənliklə hiss edirdilər ki, Dərbənddə eşidilən rus çəkmələrinin səsi bir gün gəlib buralarda işğalçılığını edəcək! Onda... Gümanlar düz çıxdı! Universitet böyük məşəqqətlərlə yaranandan cəmi 7 ay sonra-1920-ci ilin aprelində Rus ordusu bu dəfə qırmızı şinellərlə Azərbaycana girib bütün yaradılanların, arzuların, ümidlərin, sevinclərin üstündən xətt çəkdi - min əzabla qurulan dövlətçilik atributları da tarixin arxivində 70 illik həbs cəzasına məhkum edildi - növbəti müstəqillik arzuları cücərənə kimi... Yaradılanlardan ancaq bircəsi bu 70 ili yaşadı-böyük həqiqətləri gələcək nəsillərə ötürmək üçün-bu, Bakı Dövlət Universiteti idi!  Yuxarıda adı çəkilən və çəkilməyənlərin böyük müdrikliklə və çətinliklə yaratdıqları, bunu İrəvanda yaratmaq istəyən ermənilərlə, 6-7 aydan sonra hakimiyyətə gəlməyi planlaşdıran və Universitet açılmasını da öz hökumətlərinin tarixinə yazmaq istəyən bolşeviklərlə, dünyəvi elmlərin öyrənilməsini kafirlik hesab edən yerli mövhumatçılarla, bu işə pul xərcləmək istəməyənlərlə və daha kimlərlə mübarizə apara-apara qura bildikləri Universitet 70 il, necə deyərlər, ayaqda durdu. Daş atanlar, ayağını dartanlar, başına min oyun açanlar çox oldu, 1930-da bağladılar, 37-də alimlərini güllələdilər, 41-də tələbələri qarışıq rektorunu müharibəyə - güllə qabağına göndərdilər, 4 dəfə adını dəyişdirdilər, ancaq qayəsini, əqidəsini, əsas missiyasını dəyişdirə bilmədilər: o, yaşayaraq milli ziyalı təbəqəsini formalaşdırdı, elmin, təhsilin bünövrəsini yaratdı, alimlər ordusu yetişdirdi, elmi məktəblər və ali təhsil şəbəkəsi qurdu, ən əsası isə - millətin ruhunu ölməyə qoymadı, müstəqillik illərinə qədər bu ruh ruhdan düşmədi!

Bu gün “Universitet nədir?” sualı önündə düşünərkən, bütün dünya durumu gözlərimin önündən keçir. O ölkələrdə ki, Universitetin tarixi qədimdir, onlar dünya mədəniyyətinin, dünya sivilizasiyasının beşiyi hesab olunurlar - Fransada Sarbonna, İngiltərədə Kembric kimi! Həmin ölkələrə dünyada baş verən ən böyük fırtınalar güc gələ bilmir- on illərdir zəif iqtisadiyyatına görə Avropa Birliyindən çıxarılmaq təhlükəsində olan, ancaq qədim Afina universitetinə malik Yunanıstan kimi! “Ərəb baharı” siyasətində Liviya, Suriya, İraq və başqa ölkələr alt-üst oldu, ancaq Misir ən sivil yolla bu mücadilədən çıxa bildi - böyük Qahirə Universiteti  olduğuna görə! Dünyanın ən ağıllı adamlarından biri hesab edilən ABŞ-ın 32-ci prezidenti Franklin Ruzvelt deyib ki, ABŞ universitetləri ona görə qüdrətli deyillər ki, onlar dünyanın super dövlətinin universitetləridirlər, ABŞ ona görə super dövlətdir ki, onun qüdrətli universitetləri var.

Bu gün bizim Sarbonnamızda, bizim Kembricimizdə ilk dərs başlayan gündür - 97 il bundan əvvəl Bakı Dövlət Universitetində dərslər başlandı və necə deyərlər, Azərbaycan qatarı da yollara çıxdı! Yolun uğurlu olsun, qatarım!

 

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

"Barselona" ardıcıl üçüncü dəfə İspaniya Kubokunu qazanıb

28 May 2017 03:17

Məşhur rok ulduzu dünyasını dəyişdi - FOTO

28 May 2017 02:58

Belqradda güclü partlayış olub

28 May 2017 02:50

Donald Tramp G7 liderlərinin birgə fotoçəkilişinə gecikib

28 May 2017 02:32

Cazibədar Sunniva - FOTO

28 May 2017 02:32

"Arsenal" 13-cü dəfə İngiltərə Kubokunun sahibi oldu

28 May 2017 02:32

Ağcabədidə 4 metrlik gürzə öldürüldü - FOTO

28 May 2017 02:03

ABŞ KXDR-nin qarşısını almaq üçün Sakit okeana üçüncü təyyarə gəmisini göndərib

28 May 2017 01:52

Suriya qoşunları Hələbin 12 kəndini İŞİD-ən azad edib

28 May 2017 01:37

Səyyahlar üçün mebel - FOTO

28 May 2017 01:32

Nömrəni səhv yığdı, xoşbəxt oldu

28 May 2017 01:29

Putinlə Ərdoğan telefonla danışdı

28 May 2017 01:28

Hər gün 5 alma çəyirdəyi yeyin

28 May 2017 01:09

Ermənistanda gömrük məntəqəsinin rəisi həbs edildi

28 May 2017 01:03

İtaliyada G7 sammitinə etiraz edənlərlə polis arasında toqquşma olub

28 May 2017 01:02

Azərbaycanda 28 May

28 May 2017 00:42

G7 sammiti başa çatdı

28 May 2017 00:38

Ən çox milyarderi olan ölkələr

28 May 2017 00:16

Astroloji proqnoz - 28 may

28 May 2017 00:13

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti 98 yaşında

28 May 2017 00:07

“NATO PA-da növbəti dəfə erməni yalanının şahidi olduq” - Siyavuş Novruzov

28 May 2017 00:05

İtalyan model Silviya - FOTO

28 May 2017 00:05

Günün qoroskopu: ünsiyyət üçün əla gündür

28 May 2017 00:05

Böyük məbləğə satılan 15 qəribə rəsm əsəri - FOTO

28 May 2017 00:05

Oruc tutan şəxslər idmanla məşğul ola bilər?

27 May 2017 23:57

Alimlər keçəlliyin səbəbini tapdılar

27 May 2017 23:57

Facebook-a bağlılığınız uşaqlarınıza mənfi təsir edir

27 May 2017 23:57

Keçmiş senator həyatını itirdi

27 May 2017 23:54

İftarda ərik suyu için

27 May 2017 23:52

Putin və Ərdoğan arasında telefon danışığı olub

27 May 2017 23:47

“Həzrət Davudun (ə) orucu” nə deməkdir?

27 May 2017 23:47

Kamran Ağayev "Amkar" klubuna keçə bilər

27 May 2017 23:43

Oruc tutanlar bu xəbəri mütləq oxuyun! - həkim məsləhəti

27 May 2017 23:42

Moruqla müalicə olunmaq üçün 5 resept

27 May 2017 23:37

"Arsenal" 13-cü dəfə İngiltərə Kubokunun sahibi olub

27 May 2017 23:37

Serial ulduzu kurortda istirahət edir - FOTO

27 May 2017 23:32

Yeniyetmə avarçəkənimiz Avropa çempionatında finala çıxdı

27 May 2017 23:32

Bülənt Ərsoyu kobranın sancdığı görüntülər ortaya çıxdı

27 May 2017 23:30

Bülent Ersoyu kobranın vurduğu anlar ortaya çıxdı - VİDEO

27 May 2017 23:27

Bu 11 qidanı soyuducunun buzluğunda saxlamaq olmaz

27 May 2017 23:27

Ramazan ayında niyə xurma yeyilir?

27 May 2017 23:22

“Arsenal” mövsümü kubokla bitirdi

27 May 2017 23:17

Orucu neçə yaşından tutmaq vacibdir?

27 May 2017 23:17

Bıçağınız kütdür?

27 May 2017 23:13

Özlərini dəyişən adamların şousu başlanır - FOTO

27 May 2017 23:12

Ərəb biznesmen Trampın evli qızına elçi düşdü

27 May 2017 23:12

Qaxda 9-cu sinif şagirdini maşın vurdu

27 May 2017 23:12

“Qarabağ”dan tarixi ilk

27 May 2017 23:12

İsti Ramazan ayında susuzluq ilə necə mübarizə aparmalı?

27 May 2017 23:12

“Yuventus”dan səfər qələbəsi - YENİLƏNİR

27 May 2017 23:12