1919-cu ildə yola şıxan qatar

1919-cu ildə yola şıxan qatar
12:34 15 Noyabr 2016
56 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

“Universitet yarandı”. 1919-cu ildə səslənən bu ifadə BDU-nun ilk rektoru V.İ.Razumovskinin dediyi kimi “Şərqlə Qərbin qovşağında alovlanan məşəl” kimi parladı! Bu - bir xalqın min illik arzusu kimi pöhrələnib ilk çiçəklərini açan ağaca bənzəyirdi! Bu ağac möhtəşəm bir nemət kimi böyüyəcək, yüz illərlə bu xalqa xidmət etmək edəcəkdi! Onun bağbanı, memarı, fəhləsi  və ideoloqu olanlar- Məmmədəmin Rəsulzadələr, Nəsib bəy Yusifbəylilər, Fətəli xan Xoyskilər, Əlimərdan bəy Topşubaşovlar bu xidmətə görə tarixin daş yaddaşına yazılacaqlar! Ancaq bunlar hələ gələcəkdə olacaq və hələ ki, 1919-cu ildir! Birinci dünya müharibəsinin qoxusu çəkilməyib, imperiyanın paytaxtı Peterburqda fevral burjua inqilabı və oktyabr çevrilişləri baş tutub, dünya silkələnir, aclıq, səfalət, mövhumat, bir tərəfdə də bu tarixi məqamdan yararlanan müdrik insanların çox müdrik əməli: 1918-ci il mayın 28-də Azərbaycanı müstəqil dövlət elan etmək sevinci! Bu nəhayətsiz sevinci bəxş edənlər-yuxarıda adı çəkilən və çəkilməyənlər dövlətçiliyin atributlarını-milli pulu, gerbi, bayrağı, parlamenti, güc strukturlarını yaratmaqla, ölkənin beynəlxalq statusunu təmin etməklə bərabər, xalqın universitetini də yaratmaq iddiasındaydılar. Onlar - Avropanın qabaqcıl universitetlərində təhsil alıb ölkəyə qayıdanlar Universitetin xalq üçün nə demək olduğunu yaxşı bilirdilər, bu müdriklər siyasi uzaqgörənliklə hiss edirdilər ki, Dərbənddə eşidilən rus çəkmələrinin səsi bir gün gəlib buralarda işğalçılığını edəcək! Onda... Gümanlar düz çıxdı! Universitet böyük məşəqqətlərlə yaranandan cəmi 7 ay sonra-1920-ci ilin aprelində Rus ordusu bu dəfə qırmızı şinellərlə Azərbaycana girib bütün yaradılanların, arzuların, ümidlərin, sevinclərin üstündən xətt çəkdi - min əzabla qurulan dövlətçilik atributları da tarixin arxivində 70 illik həbs cəzasına məhkum edildi - növbəti müstəqillik arzuları cücərənə kimi... Yaradılanlardan ancaq bircəsi bu 70 ili yaşadı-böyük həqiqətləri gələcək nəsillərə ötürmək üçün-bu, Bakı Dövlət Universiteti idi!  Yuxarıda adı çəkilən və çəkilməyənlərin böyük müdrikliklə və çətinliklə yaratdıqları, bunu İrəvanda yaratmaq istəyən ermənilərlə, 6-7 aydan sonra hakimiyyətə gəlməyi planlaşdıran və Universitet açılmasını da öz hökumətlərinin tarixinə yazmaq istəyən bolşeviklərlə, dünyəvi elmlərin öyrənilməsini kafirlik hesab edən yerli mövhumatçılarla, bu işə pul xərcləmək istəməyənlərlə və daha kimlərlə mübarizə apara-apara qura bildikləri Universitet 70 il, necə deyərlər, ayaqda durdu. Daş atanlar, ayağını dartanlar, başına min oyun açanlar çox oldu, 1930-da bağladılar, 37-də alimlərini güllələdilər, 41-də tələbələri qarışıq rektorunu müharibəyə - güllə qabağına göndərdilər, 4 dəfə adını dəyişdirdilər, ancaq qayəsini, əqidəsini, əsas missiyasını dəyişdirə bilmədilər: o, yaşayaraq milli ziyalı təbəqəsini formalaşdırdı, elmin, təhsilin bünövrəsini yaratdı, alimlər ordusu yetişdirdi, elmi məktəblər və ali təhsil şəbəkəsi qurdu, ən əsası isə - millətin ruhunu ölməyə qoymadı, müstəqillik illərinə qədər bu ruh ruhdan düşmədi!

Bu gün “Universitet nədir?” sualı önündə düşünərkən, bütün dünya durumu gözlərimin önündən keçir. O ölkələrdə ki, Universitetin tarixi qədimdir, onlar dünya mədəniyyətinin, dünya sivilizasiyasının beşiyi hesab olunurlar - Fransada Sarbonna, İngiltərədə Kembric kimi! Həmin ölkələrə dünyada baş verən ən böyük fırtınalar güc gələ bilmir- on illərdir zəif iqtisadiyyatına görə Avropa Birliyindən çıxarılmaq təhlükəsində olan, ancaq qədim Afina universitetinə malik Yunanıstan kimi! “Ərəb baharı” siyasətində Liviya, Suriya, İraq və başqa ölkələr alt-üst oldu, ancaq Misir ən sivil yolla bu mücadilədən çıxa bildi - böyük Qahirə Universiteti  olduğuna görə! Dünyanın ən ağıllı adamlarından biri hesab edilən ABŞ-ın 32-ci prezidenti Franklin Ruzvelt deyib ki, ABŞ universitetləri ona görə qüdrətli deyillər ki, onlar dünyanın super dövlətinin universitetləridirlər, ABŞ ona görə super dövlətdir ki, onun qüdrətli universitetləri var.

Bu gün bizim Sarbonnamızda, bizim Kembricimizdə ilk dərs başlayan gündür - 97 il bundan əvvəl Bakı Dövlət Universitetində dərslər başlandı və necə deyərlər, Azərbaycan qatarı da yollara çıxdı! Yolun uğurlu olsun, qatarım!

 

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Türkiyədə iş adamının əl-qolunu bağlayıb soyan Azərbaycan vətəndaşlarının FOTOları - YENİLƏNİB

23 İyul 2017 22:57

"Yalnız azərbaycanlılar kişi çıxdı, məni işə götürdülər" - Layma Vaykule

23 İyul 2017 22:57

İsrail səfirliyinə silahlı hücum -

23 İyul 2017 22:56

Haram tikədən imtina edənlərin özəl mükafatı

23 İyul 2017 22:52

İsraildə ermənilər Azərbaycanı dəstəkləyən meri təhdid edir

23 İyul 2017 22:52

Allergiyanın əmələ gətirdiyi xəstəliklər hansılardır?

23 İyul 2017 22:47

Boşanmış qadın sevdiyi insanla görüşə bilərmi?

23 İyul 2017 22:42

Ağ Evdə məlumat sızması olduqda...

23 İyul 2017 22:42

Şəmkirdə 15 nəfər kababdan zəhərləndi

23 İyul 2017 22:37

Ermənistanda hərbi hissəni icazəsiz tərk etmiş çavuş asılmış vəziyyətdə tapılıb

23 İyul 2017 22:37

Əmmanda İsrail səfirliyinə silahlı hücum olub, yaralananlar var

23 İyul 2017 22:37

Ən gözəl boksçu - FOTO

23 İyul 2017 22:32

Ailəli xanımın gənc sevgilisiylə yaşadığı fantaziya faciə ilə nəticələndi -

23 İyul 2017 22:30

İsrailin İordaniyadakı səfirliyinə terror hücumu olub

23 İyul 2017 22:27

İsrail səfirliyinə hücum oldu - Əmmanda

23 İyul 2017 22:24

Nikah bağlamağın qaydaları

23 İyul 2017 22:22

Bu qidalar zəhərlənməyə səbəb ola bilir

23 İyul 2017 22:17

Çində naməlum şəxs qayçı ilə 15 nəfərə xəsarət yetirib

23 İyul 2017 22:12

Böyrək xəstələrinin şikayətləri

23 İyul 2017 22:12

Öpüşü ilə qalmaqal yaratdı - FOTO

23 İyul 2017 22:05

Şəmkirdə kütləvi zəhərlənmə - 15 nəfər xəstəxanaya düşdü

23 İyul 2017 22:04

İranda qatar qəzası -

23 İyul 2017 22:03

Azərbaycanlı gənc Ermənistan səfirliyi qarşısında təkbaşına aksiya keçirdi

23 İyul 2017 21:59

Pamela Andersonun sinəsi açıldı - FOTO

23 İyul 2017 21:57

Tuba Büyüküstün həbsdən çıxan sevgilisi ilə tətildə

23 İyul 2017 21:57

Dünya müsəlmanlarının fitva məsələsində ortaq bir məxrəci var?

23 İyul 2017 21:52

“Həmişə “Milan”ın bir nömrəli fanatı olacam”

23 İyul 2017 21:47

Baş qaşınmasının səbəbləri

23 İyul 2017 21:47

İraq ordusu Mosulun cənubunda kəndi azad edib

23 İyul 2017 21:47

Namazlar iki rükət qılınmalıdır, yoxsa dörd rükət?

23 İyul 2017 21:42

Diqqət: Öpüşməyin ağır zərəri var -

23 İyul 2017 21:39

Yəməndə bu qorxunc xəstəlikdən ölənlərin sayı artır - 1858 nəfər

23 İyul 2017 21:37

5 uşaq anası gecəyə yarıçılpaq qatıldı - FOTO

23 İyul 2017 21:32

Qadın özündən yaşca kiçik kişiyə ərə gedə bilərmi?

23 İyul 2017 21:22

İstirahət mərkəzində 24 yaşlı gəncin meyiti tapıldı - Nabranda

23 İyul 2017 21:19

Ərəb Dövlətləri Liqasının fövqəladə iclası keçiriləcək

23 İyul 2017 21:17

Baş beynin silkələnməsi

23 İyul 2017 21:17

"Administrasiya Rusiyaya qarşı sanksiyaları dəstəkləyir" -

23 İyul 2017 21:15

Gənc boksçu döyüşdən əvvəl yoxa çıxdı - Cəsədini meşədən tapdılar - FOTO

23 İyul 2017 21:13

Uşaqlarda allergiyaya səbəb olan 8 qida

23 İyul 2017 21:12

Bakı-Qazax yolunda eyni anda üç qəza baş verib, 5 nəfər yaralanıb

23 İyul 2017 21:07

Mustafanın yeni həyat yoldaşı ilə FOTOları

23 İyul 2017 21:05

44 yaşlı aktrisa: "Bədənim çox gözəldir" - FOTO

23 İyul 2017 21:05

Bitməyən tıxacların şəhəri Bakıda avtomobil sayı – ARAŞDIRMA

23 İyul 2017 21:05

Bakıda turistin 4 min dollarını aldadıb aldılar

23 İyul 2017 21:04

Dini məsələləri bilmədiyi halda fitva vermək düzdür?

23 İyul 2017 20:52

"Panatinaikos" - “Qəbələ”: Hakimlər açıqlandı

23 İyul 2017 20:48

Ölüm nədir?

23 İyul 2017 20:47

Yapon dənizində Şimali Koreyaya məxsus sualtı qayıq gözlənilmədən fəallaşıb

23 İyul 2017 20:46

Tər qoxusu gəldiyi halda namaz qılmaq olarmı?

23 İyul 2017 20:42