Əli Həsənov: "Azərbaycan geosiyasi və geoiqtisadi baxımdan Avrasiyanın giriş qapısı hesab olunur"

Əli Həsənov: "Azərbaycan geosiyasi və geoiqtisadi baxımdan Avrasiyanın giriş qapısı hesab olunur"
16:13 18 Noyabr 2016
36 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

"Azərsu" giriş qapısı axtarır (23 Fevral 2017 12:57)

Azərbaycan geosiyasi və geoiqtisadi baxımdan Avrasiyanın giriş qapısı, nəqliyyat-kommunikasiya və enerji dəhlizlərinin mərkəzi dövləti hesab olunur.

Trend-in məlumatına görə, bunu Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Rəyasət Heyətinin bugünkü iclasında "Azərbaycanın geosiyasi inkişafının reallıqları və perspektivləri" mövzusunda çıxış edən Azərbaycan Prezidentinin ictimai-siyasi məsələlər üzrə köməkçisi, tarix elmləri doktoru, professor Əli Həsənov deyib.

Ə.Həsənov çıxışında postsovet məkanı, Xəzər dənizi – Qara dəniz hövzəsi və Cənubi Qafqaz regionunda geosiyasi inkişafının əsas parametrləri, ölkələrin coğrafi mövqeyinin, geosiyasi, geoiqtisadi və hərbi-geostrateji vəziyyətinin xarakteristikası, geostrateji vəzifələri və perspektivləri təhlil edib.

O bildirib ki, Cənubi Qafqaz ölkələrinin müasir geosiyasi xarakteristikası, inkişaf tendensiyaları və perspektivlərini müəyyənləşdirən parametrlərə əsasən Azərbaycan Respublikası bölgənin geosiyasi cəhətdən ən əhəmiyyətli və perspektivli ölkəsi hesab olunur: "Bu, ölkəmizin həm beynəlxalq aləm üçün tərəfdaşlıq dəyərini, həm də mövcud daxili inkişafını şərtləndirir. Azərbaycan coğrafi, təbii ehtiyatlar və insan resursları baxımından Cənubi Qafqazın lider ölkəsi hesab olunur. İnsan resurslarının kəmiyyət və keyfiyyət göstəriciləri də Azərbaycanda digər Cənubi Qafqaz ölkələrindən üstün və perspektivli görünür. Belə ki, 2015-ci ildə əhalinin təbii artımı Azərbaycanda 111 min, Gürcüstanda 10 min, Ermənistanda isə 12 min nəfər təşkil edib".

Ə.Həsənov qeyd edib ki, zəngin geoiqtisadi potensiala malik olan Xəzər dənizi hövzəsi və Cənubi Qafqazın ən əhəmiyyətli coğrafi mövqeyində yerləşməsi, iqtisadi və əmək resursları, insan potensialı baxımından üstünlüyü, əhalinin dövlət siyasətini dəstəkləmə, daxili sabitlik, milli-vətəndaş birliyi və sərhəd məskunlaşma xüsusiyyətləri, zəngin enerji mənbələri, Rusiya, Türkiyə və İran kimi regional lider statuslu ölkələrlə quru və dəniz sərhədlərinə malik olması, ABŞ və Qərbi Avropanın böyük ölkələri, Rusiya, Çin, Türkiyə, İran və İsrail kimi dövlətlərlə və beynəlxalq geosiyasi aktorlarla fəal geosiyasət aparması və digər parametrlər üzrə Azərbaycan geosiyasi və geoiqtisadi vəziyyət baxımından Cənubi Qafqazın şəksiz lideridir.

Prezidentin köməkçisi əlavə edib ki, 2015-ci ildə Cənubi Qafqazda ÜDM-in həcmi 75 milyard ABŞ dollarından çox olub ki, bunun da 70 faizi Azərbaycanın payına düşür: "Sənaye məhsulları üzrə Cənubi Qafqazda ümumi 20 mlrd. ABŞ dolları miqdarında istehsalın 80 faizi Azərbaycana məxsusdur. 2015-ci ildə bütün mənbələr üzrə Cənubi Qafqaza 26 milyard USD kapital qoyulmuşdur ki, onun da 19,5 mlrd. dolları (72%) Azərbaycana aiddir. Bu miqdarın 10,7 mlrd. dolları xarici kapital olub. Özünü təminat əmsalına görə Azərbaycan bir çox sahələrdə tam, yaxud qismən özünün təhlükəsizliyini təmin edib.

Beləliklə, Azərbaycanın Cənubi Qafqazdakı geosiyasi və geoiqtisadi inkişaf vəziyyəti və perspektivləri digər ölkələrlə qətiyyən müqyisə olunmazdır. Bəhs olunan parametrlərə görə Ermənistan bütün regional və transmilli layihələrdən təcrid olunaraq ağır sosial-iqtisadi böhrana düçar olub. Bu ölkə tam və büsbütün olaraq asılı vəziyyətdədir, ayrılıqda heç bir geosiyasi və geoiqtisadi rola malik deyil. Azərbaycan bütün geosiyasi və geoiqtisadi parametrləri üzrə yalnız keçmiş SSRİ-nin qabaqcıl respublikaları hesab olunan Rusiya, Belarus və Qazaxıstan kimi ölkələrlə müqayisə oluna bilər".

O bildirib ki, Azərbaycan transmilli enerji ixracı dəhlizləri və nəqliyyat-kommunikasiya sistemində əlverişli mövqeyə malikdir: "Enerji daşıyıcıları üzrə Cənubi Qafqazda Azərbaycanın vəziyyəti ümumiyyətlə heç bir qonşu ölkə ilə müqayisə olunmazdır. Azərbaycanın enerji ehtiyatları 4.6 milyard ton şərti yanacaq - 2 mld. ton neft, 2,6 trln. k/metr təbii qaz təşkil edir. İxrac marşrutlarının şaxələndirilməsi Azərbaycana təhlükəsiz şəkildə öz karbohidrogen ehtiyatlarını dünya bazarına çıxarmaq üçün əlverişli imkan yaradıb. Azərbaycan geosiyasi və geoiqtisadi baxımdan həm də Avrasiyanın giriş qapısı, nəqliyyat-kommunikasiya və enerji dəhlizlərinin mərkəzi dövləti hesab olunur. Dünyanın nəqliyyat-kommunikasiya əlaqələrində həlledici bir vəsiləyə çevrilməsi Azərbaycanın son bir neçə ildə həm daxili, həm də regional və beynəlxalq yol-nəqliyyat infrastrukturunun, o cümlədən Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizləri çərçivəsində çoxsaylı tranzit sistemlərinin müasir tələblərə uyğun yenidən qurulmasına mühüm təsir göstərir".

Cənubi Qafqazın mövcud hərbi-geostrateji vəziyyətlərinin xarakteristikası barədə danışan Ə.Həsənov qeyd edib ki, Azərbaycanın milli ordusunun say tərkibi, hərbi-texniki vəziyyəti, hərbi hazırlığı və silahlanma keyfiyyətinə görə həm Gürcüstandan, həm də Ermənistandan qat-qat yüksəkdir: "Bundan başqa, ordu quruculuğuna yönəltdiyi ümumi büdcə miqdarına görə də Cənubi Qafqazın lider ölkəsi Azərbaycan hesab olunur. 2003-cü ildə Azərbaycanın hərbi büdcəsi 135 milyon ABŞ dolları olduğu halda, hər il kəskin şəkildə artmaqla 2015-ci ildə bu rəqəm 4,2 milyard ABŞ dolları təşkil edib".

Sərhədlərin vəziyyətini təhlil edən Ə.Həsənov deyib ki, Xəzəryanı və Cənubi Qafqaz ölkələri ilə ortaq sərhəd xətləri hələ də axıra qədər demarkasiya və delimitasiya edilməyib: "Azərbaycan ərazisinin 20%-i, o cümlədən Azərbaycan-İran dövlət sərhədinin 132 kilometri və Azərbaycan-Ermənistan dövlət sərhədinin 733 kilometri Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən bilavasitə işğal olunmuşdur. Bununla yanaşı, Azərbaycanın Ermənistanı çıxmaq şərti ilə, digər qonşu dövlətlərlə sərhəd təhlükəsizliyi sahəsində regional əməkdaşlığı möhkəmləndirməsi, transmilli cinayətkarlığa qarşı birgə mübarizə aparması, Xəzər dənizi və müştərək quru sərhədlərin təhlükəsizliyi və mühafizəsi kimi məsələlərdə tərəfdaşlıq proseslərini dərinləşdirməsi sərhədlərin qorunma əmsalını artırır".

Prezidentin köməkçisi müasir dövrdə Azərbaycanın qarşısında duran əsas geosiyasi, geoiqtisadi və hərbi-geostrateji vəzifələr, ölkənin XXI əsrdəki uğurlarını və geosiyasi gələcəyini təmin edəcək milli strateji kursun əsas istiqamətləri barədə danışıb.

Qeyd edək ki, iclasda gündəliyə daxil edilmiş 21 elmi-təşkilati məsələyə baxılır.

Tədbirdə Prezident İlham Əliyevin “AMEA Yüksək Texnologiyalar Parkının yaradılması haqqında” sərəncamının icrası, “Azərbaycan elminin inkişaf doktrinası”nın layihəsi, ikinci Azərbaycan Elm Festivalının nəticələri, AMEA-nın Biofizika İnstitutunun nizamnaməsi və digər elmi-təşkilati məsələlər müzakirə edilir.

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Cənub bölgəsi TƏHLÜKƏDƏ: çökmə sahələri aktivləşdi

26 May 2017 17:38

Ağır xəstəlikdən əziyyət çəkən Könül Xasıyevanın əsl halı - Aksiya olacaq - FOTO

26 May 2017 17:37

Prezident İlham Əliyev: "Azərbaycan ərazisində ikinci erməni dövlətininin yaradılmasına heç vaxt imkan verilməyəcək"

26 May 2017 17:32

Proqnoz: Neftin ucuzlaşması davam edəcək

26 May 2017 17:32

Alişanın nişan tarixi bilindi

26 May 2017 17:32

Erməni qızlar barda azərbaycanlı oğlana görə dava etdi, sonra... - İNANILMZA VİDEO

26 May 2017 17:28

Azərbaycanın işgüzar qadınları Yaponiyada Qadınların Qlobal Sammitində - FOTO

26 May 2017 17:27

Mayın 30-na manatın məzənnəsi

26 May 2017 17:27

İmtahanların nəticələri açıqlandı

26 May 2017 17:23

Bacısının telefonunu başqası açdı: dediyi yerə çatanda ŞOK OLDU - VİDEO - FOTO

26 May 2017 17:22

​Autizmli uşaqlar üçün xeyriyyə aksiyası

26 May 2017 17:21

SOCAR neftlə çirklənmiş 1844 hektar ərazini təmizləyib

26 May 2017 17:17

Trampın şərəfinə dondurma hazırlandı

26 May 2017 17:17

Rusiya Bankı: 5 ilə müştərilərin 80-90%-i bank xidmətlərindən məsafədən istifadə edəcək

26 May 2017 17:17

Manatın MƏZƏNNƏSİ

26 May 2017 17:17

MDB ölkələrinin müdafiə nazirləri 2018-ci il üçün birgə təlimlər planını təsdiqləyib

26 May 2017 17:17

Borc üstündə iş yoldaşını güllələdi - VİDEO - FOTO

26 May 2017 17:17

Gəncədə üzərinə ağac aşan yeniyetmə ölüb

26 May 2017 17:17

Mayın 30-na manatın məzənnəsi

26 May 2017 17:15

Tramp xəstəliyə tutulub?

26 May 2017 17:12

ADU tələbələri “Piqmalion” pyesini səhnələşdirib (FOTO)

26 May 2017 17:08

Belarus XİN başçısı: "Minskdə Azərbaycan Ticarət Evinin açılışı əmtəə dövriyyəsinin artmasına kömək edəcək"

26 May 2017 17:07

Azərbaycanın ən yaşlı seçicisi - "O, 3 əsrdə yaşayıb"

26 May 2017 17:05

"Moody's": Çində iqtisadi artım tempi 5%-ə düşəcək

26 May 2017 17:02

Bakıda Avstraliya-Azərbaycan biznes-forumunun keçirilməsi planlaşdırılır (FOTO)

26 May 2017 17:01

İtaliyada Trampın şərəfinə dondurma hazırlanıb

26 May 2017 17:01

DİQQƏTLİ OLUN: Hamı bu gecəni gözləyir...

26 May 2017 16:58

"Qarabağ" ilk "yüzlük"də, "Qəbələ" "Neftçi"ni keçdi

26 May 2017 16:57

"Qarabağ"ın futbolçusu Yunanıstanla oyuna çağırıldı

26 May 2017 16:57

Autizmli uşaqlar üçün xeyriyyə aksiyası - FOTO

26 May 2017 16:52

“Abşeronneft”in hasilatı plandan 12% çox olub

26 May 2017 16:52

Beynəlxalq Bankdan reytinqin düşməsi ilə bağlı AÇIQLAMA

26 May 2017 16:52

Azərbaycan şirkəti dünyanın ən böyük musiqi holdinqinə qarşı çoxmilyonluq iddia qaldırıb

26 May 2017 16:52

Donald Tramp: ABŞ Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə həllini qətiyyətlə dəstəkləyir

26 May 2017 16:50

40-54 yaş arasında kişilərlə müqayisədə qadınlarla bağlanan əmək müqavilələri çoxluq təşkil edir (FOTO)

26 May 2017 16:50

Azərbaycanın ən yaşlı seçicisinin 123 yaşı var

26 May 2017 16:47

Məzunlar "Son zəng"i belə qeyd etdi

26 May 2017 16:44

"Yer səthinin məsafədən müşahidəsi xidmətlərinin təşviqi" layihəsinin ikinci mərhələsi elan edilib

26 May 2017 16:43

Bir zamanların məşhur müğənnisi tanınmaz halda - FOTO

26 May 2017 16:42

Praqada AŞPA-nın büro və komitə iclasları keçiriləcək

26 May 2017 16:37

Yüzlərlə “Android” proqramı istifadəçiləri izləmək üçün ultrasəsdən istifadə edir

26 May 2017 16:35

Müsəlman ölkəsində 25 xaçpərəst güllələndi

26 May 2017 16:33

Azərbaycanda polislər cibindən pul verib körpünü təmir etdirdi - FOTO

26 May 2017 16:32

"Azərbaycanın 5 min illik dövlətçilik tarixi var" - Yaqub Mahmudov - FOTO

26 May 2017 16:32

Azərbaycanda seçicilərin sayı artıb

26 May 2017 16:29

Zakir Həsənov MDB Müdafiə Nazirləri Şurasının iclasında iştirak edib

26 May 2017 16:27

İslamiadada götürülən dopinq-testlərin sayı açıqlanıb

26 May 2017 16:27

Azərbaycanlı həkimlər doğuşu "Facebook"-da canlı yayımladı

26 May 2017 16:27

Lavrov: “Nəticələrin məhvedici olacağını ABŞ da etiraf edir”

26 May 2017 16:23

Astanada dünyadakı ilk Türkologiya Muzeyi açılıb

26 May 2017 16:22