İsrailin “əsas oyunçu” istəyi və Netanyahunun Azərbaycan həmləsi

İsrailin “əsas oyunçu” istəyi və Netanyahunun Azərbaycan həmləsi
13:33 24 Noyabr 2016
92 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Binyamin Netanyahu Sinqapurda Azərbaycana səfərindən xüsusi olaraq bəhs edib (21 Fevral 2017 02:52)
İsrailin nüvə stansiyası məhv ediləcək - TƏHDİD (17 Fevral 2017 13:53)
Netanyahu Yaxın Şərq nizamlanması üçün əsas şərtləri açıqlayıb (17 Fevral 2017 04:47)

ABŞ-da Donald Trampın prezident seçilməsindən sonra Vaşinqtonun İsrail siyasətinin necə olacağı məsələsi düşündürücüdür. Çünki Obama Administrasiyası dönəmində Təl-Əvivlə ciddi soyuqluq yaranmışdı. Xüsusilə Fələstinin BMT tərəfindən tanınması və İranla nüvə sazişinin imzalanması ikitərəfli münasibətlərin buzlaşmasına gətirib çıxardı. Hətta Obama və İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahunun söz atışması da diqqətdən qaçmadı. Bunun fonunda Amerikada Trampın gözlənilməz qələbəsi də suallar yaradır.

Publika.az-ın təhlilində də Trampın məhz Amerikanın idarə olunmasında xüsusi paya sahib yəhudi lobbisinin dəstəyi ilə qələbə qazandığı qeyd olunur.

“Dərin müharibə”də qələbənin sirri: yeni prezident devriləcəkmi? - TƏHLİL

“Trampın triumf”u, Amerika yeni prezidentini “dörd ağ atın qoşulduğu arabada” qarşılayır, Roma imperiyasında qalib sərkərdənin qarşılandığı kimi.



Bu baxımdan, “Tramp Amerikasının İsraillə buzları əridəcəkmi?” sualı önə çıxır.

Milli Məclisin deputatı Fazil Mustafa Publika.az-a açıqlamasında deyib ki, ABŞ-İsrail münasibətləri Obama dövründəkindən daha yaxşı olacaq: “Lakin bu da həqiqətdir ki, istənilən Amerika prezidenti İsraillə yaxşı münasibətlər saxlamağa məhkumdur. Çünki ABŞ-da yəhudi lobbisinin gücü böyükdür. Ola bilsin ki, müəyyən məsələlərdə hansısa anlaşılmazlıqlar olsun. Lakin bu iki ölkə strateji müttəfiqdir və ABŞ öz müttəfiqinə hər cür yardımı edir. Bu baxımdan, kardinal dəyişikliklər gözlənilmir”.

Fələstin məsələsinə gəlincə, F. Mustafa qeyd edir ki, Amerikanın buna özünəməxsus yanaşması var: “İsrail Fələstin məsələsini həll etmək istəməyəndə Amerika da ona dəstək verən qismində görünmək istəmir”.

Böyük ehtimalla, Tramp Amerikasının ayağı İsrailə düşərli olacaq. Artıq Təl-Əvivin aktiv siyasi gedişlər etməsi, xüsusilə bölgədə Türkiyə ilə münasibətlərini yaxşılaşdırması prosesi müşahidə olunur. Bir neçə gün öncə İsrail 6 illik fasilədən sonra Türkiyəyə ilk səfir təyin etdi. Bir neçə ay öncə isə “Mavi Mərmərə” hadisəsinə görə Türkiyədən üzr istəyərək, təzminat ödəməyə razılaşdı.

Hələ o vaxt bunun səbəbləri haqda yazarkən qeyd etmişdik ki; “Qərbin regionda müttəfiqi hesab olunan İsrailin Türkiyə və Rusiya ilə eyni “qədəri” paylaşması maraq doğurur. Təbii ki, Fələstinin bir çox Qərb ölkəsi tərəfindən tanınması, BMT-də qəbul edilməsi, Qəzzada demoqrafik dəyişikliklərə Avropadan sərt təpkilərin gəlməsi Təl-Əvivi qane edə bilməzdi. İsrailin “vurulmuş” Rusiyaya qucaq açmasının arxasında bu inciklik də dayanırdı. Əslində, Qərbin Fələstinin tanınmasını sürətləndirməsinin səbəbləri sırasında Təl-Əvivin "rus simpatiyası" da olmamış deyildi. Lakin İsrailin Türkiyə qarşısında geri çəkilməsi bu kontekstdə maraq doğurur. Axı, Təl-Əviv Romada Türkiyənin qalibiyyətinə deyil, “Qəzzanın xilasına” imza atmışdı. Məhz bu amil hər şeyin “üç muşketyorun” – Ankara-Təl-Əviv-Moskva – kardinal ordusuna qarşı mübarizəsindən ibarət olmadığını ortaya çıxarır.
İsrailin “Qəzzanın xilası” anlaşmasına imza atmasının arxasında enerji amili dayanır. Romada əldə olunan razılaşmada İsrail qazının Türkiyə üzərindən Avropaya çıxarılması məsələsi də öz əksini tapıb. Xəritədə marşrutu izlədikdə İsrail qazının Türkiyəyə çıxışı üçün mütləq Suriya torpaqlarından keçməsinin lazım olduğunu görmək olar. İndiki şəraitdə bu, mümkünsüz görünür. Deməli, qarşıdakı dövrdə Suriyada terrora son qoyulmalı və təbii qaz marşrutunun təhlükəsizliyi üçün sabitlik təmin olunmalıdır. Görünən odur ki, İsrail onu güclənməyə qoymayan Qəzza məsələsində qeyri-müəyyən tarixə qədər güzəştə gedərək, Avropanın qaz bazarında payçı olmaq istəyir. Digər tərəfdən, Türkiyə ilə anlaşma Qəzza problemini İsrailə qarşı kart kimi istifadə edən İranı oyundan kənarlaşdırmaq planının bir hissəsidir”.

Qərbin planlarına qarşı Türkiyə-Rusiya-İsrail birliyi – TƏHLİL



Görünür, Təl-Əviv eyni siyasəti davam etdirir və Obamanın gedişindən sonra bu daha da aktiv olacaq.

F.Mustafa qeyd edir ki, İsrail-Türkiyə münasibətlərinin yaxşı olması Azərbaycana xeyir edəcək: “Çünki bizim hər iki ölkə ilə qarşılıqlı maraqlarımız var və onlar arasındakı gərginlik bizə sərf etmir. Bu baxımdan, İsrailin Türkiyə ilə əməkdaşlığa köklənməsini alqışlamalıyıq”.

Və burada Azərbaycan faktoru aydın şəkildə görünür. Təbii ki, Türkiyə-İsrail gərginliyi Bakıya sərf etmir. İndi isə bölgədə kartlar dəyişir. Benyamin Netanyahunun bu ilin sonunda Azərbaycana rəsmi səfərə gəlməsi də bu kontekstdə diqqət çəkir. Bu səfərin ana xəttində İran amilinin dayanması da ayrıca məsələdir.

İran prezidenti Həsən Ruhaninin bu həftənin sonunda Ermənistana səfər edəcəyi isə bölgədə yeni siyasi proseslərin yarandığını deməyə əsas verir.

Siyasi ekspert Elxan Şahinoğlu bu iki səfəri belə şərh edir: “İrəvan əlindən gələn hər şeyi edəcək ki, səfər uğurlu keçsin, müxtəlif sazişlər imzalansın. İran prezidenti iki dəfə Azərbaycana rəsmi səfər edib, Ermənistanda isə hələ bir dəfə də olmayıb.Tehranda anlayırlar ki, Həsən Ruhaninin Ermənistana səfəri Azərbaycanda haqlı narazılıq doğuracaq. Məni dəfələrlə iranlı diplomatlara demişəm ki, Tehran Azərbaycanla səmimi münasibətlər qurmaq istəyirsə, Ermənistan siyasətinə göz gəzdirməlidir. Onların ənənəvi cavabı var: “Siz də İsraillə sıx əməkdaşlıq edirsiniz”. Bu fikri ortaya qoyduğum arqumentlərlə heç zaman qəbul etmədim. Yaxşı, Azərbaycan İsraillə əməkdaşlıqdan imtina etsə, İran da Ermənistanla əməkdaşlıqdan imtina edəcəkmi – sualına isə konkret cavab vermirlər. Deyirlər ki, İran bütün qonşularla, o cümlədən Ermənistanla normal münasibətlərə malik olmaq istəyir. Demək, İsrail bəhanədir. Ancaq iranlı diplomatlar hər dəfəsində bunu da deyirlər: “Azərbaycanın yeri bizim üçün başqadır, Terhan Azərbaycan və Ermənistanla müqayisədə Sizə üstünlük verir”. Bunun belə olub-olmadığına inanmamız üçün İran prezidentinin Azərbaycanın ərazi bütövlüyü haqqında Bakıda dediyi fikirləri İrəvanda təkrarlaması lazımdır”.

F. Mustafa isə hesab edir ki, İsrail baş nazirinin səfəri ölkələrimiz arasındakı münasibətləri daha da möhkəmləndirəcək.

“Maraqlarımız bölgədə müəyyən dərəcədə üst-üstə düşür. Hərbi sahədə, kənd təsərrüfatı və sənayedə əməkdaşlığımız inkişaf edə bilər. Bu sahələr İsraildə inkişaf edib. Hesab edirəm ki, Netanyahunun səfəri əməkdaşlığın möhkləmlənməsinə töhfə verəcək”, - deyə o bildirib.

Bütün bunların fonunda İsrailin aktiv siyasətə keçdiyi diqqət çəkir. Hesab etmək olar ki, Tramp Amerikası dönəmində Təl-Əviv bölgədə əsas oyunçu olduğunu əyani şəkildə sübut etməyə çalışacaq.

Asif

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

iPhone haqqında bilmədiyiniz 6 FAKT

23 İyun 2017 23:37

"Qəbələ"nin potensial rəqibi: Keçən mövsümdəki komanda deyilik

23 İyun 2017 23:37

Dünya ulduzlarının ilk peşələri - "Xadiməçi, kassir, səyyar satıcı..." - FOTO

23 İyun 2017 23:37

Kişi arvadını döydü, bıçaqladı, diri-diri yandırdı, sonra da...

23 İyun 2017 23:32

Bakıda məşhur klinikanın "ambulance"ı qəzaya düşdü - FOTO

23 İyun 2017 23:32

Meymunun rəqsi sosial şəbəkədə paylaşım rekordu qırdı - VİDEO

23 İyun 2017 23:28

İlanı burnundan salıb ağzından çıxartdı - VİDEO

23 İyun 2017 23:27

Qum prosedurları sağaldır və arıqladır

23 İyun 2017 23:27

Ağ Ev: "Trampla Putinin Hanburqda görüşəcəyi istisna edilmir"

23 İyun 2017 23:22

Məşhur simalar bir arada - FOTO

23 İyun 2017 23:22

Sizcə, bunlar nədir? - FOTO

23 İyun 2017 23:12

Silvestr Stallonenin qızı fenomen oldu - FOTO

23 İyun 2017 23:12

İlan sancması zamanı görülməli vacib tədbirlər

23 İyun 2017 23:12

Ağ Ev: Putinlə Trampın görüşü istisna edilmir

23 İyun 2017 23:07

Telefonlar sidiklə enerji yığacaq - ŞOK KƏŞF - FOTO

23 İyun 2017 23:05

17 yaşlı qız sirkə turşusundan zəhərləndi - Daşkəsəndə

23 İyun 2017 23:04

“Stress çarxı”ndan sonra daha bir TƏHLÜKƏLİ OYUNCAQ - “MİNİ OXATAN” - FOTOLAR

23 İyun 2017 23:03

Fransa millisinin keçmiş üzvü “Qəbələ”də

23 İyun 2017 22:59

Xoşbəxtliyin əsas səbəblərindən biri

23 İyun 2017 22:57

İlan itini sancmasın deyə özünü fəda etdi

23 İyun 2017 22:57

Fransa yığmasının sabiq futbolçusu "Qəbələ"də -

23 İyun 2017 22:57

Bakıda Siyasi Psixologiya Mərkəzində yaradıcılığın psixologiyası ilə bağlı təlim keçirilib (FOTO)

23 İyun 2017 22:55

Bu adam 32 dildə danışır

23 İyun 2017 22:52

Yeni doğulmuş körpənin dərisində ləkələr varsa... - DÜZGÜN QULLUQ QAYDALARI

23 İyun 2017 22:47

Hidrokolonoterapiya nədir?

23 İyun 2017 22:47

Mingəçevirdə iki yaşlı körpə dərmandan zəhərlənib

23 İyun 2017 22:47

İŞİD-i maliyyələşdirən şəxs öldürüldü

23 İyun 2017 22:47

Boksçumuz Avropa çempionatının FİNALINDA

23 İyun 2017 22:43

Yetkinlik dövründə edilən bu səhv görün nə ilə nəticələnir?

23 İyun 2017 22:42

DƏHŞƏT: Bakıda SÜRƏT QATARI piyada qızı vurdu - HƏMİN ANIN VİDEOSU

23 İyun 2017 22:42

Anasını ilk dəfə görən uşaq hər kəsi təsirləndirdi - VİDEO

23 İyun 2017 22:42

Gədəbəydə inək sahibini vurdu

23 İyun 2017 22:39

6 aylıq körpəsini öldürdü - 12 il idi uşağı olmurdu - FOTO

23 İyun 2017 22:37

Tarkanın konsertindən İLK GÖRÜNTÜLƏR - FOTO/VİDEO

23 İyun 2017 22:33

Uşaq kosmetikası: Bu vasitələrin istifadəsi nə dərəcədə düzgündür? - VİDEO

23 İyun 2017 22:32

Möcüzəvi sənət işləri - FOTO

23 İyun 2017 22:32

Mingəçevirdə məcburi köçkünlər arasında kütləvi dava olub: xəsarət alanlar var

23 İyun 2017 22:27

DƏHŞƏT: Bakıda SÜRƏT QATARI piyada qızı vurdu

23 İyun 2017 22:27

Mənzil üçün müraciət edən jurnalistlərin sayı açıqlandı

23 İyun 2017 22:23

Sinəsini böyüdən TÜRKİYƏLİ ULDUZLAR - FOTO

23 İyun 2017 22:17

Pişiklər sahibinin səsini tanıyır

23 İyun 2017 22:12

Ayaqqabıları bir ölçü böyütməyin sadə üsulu - FOTO

23 İyun 2017 22:12

Milyarderi ayağına gətirən, adını dəfələrlə dəyişən, dünyada "at oynadan" qadın - FOTO

23 İyun 2017 22:12

Azərbaycan neftinin son qiyməti - Cüzi ucuzlaşıb

23 İyun 2017 22:08

Pakistanın şimal-qərbində partlayışlarda ölənlərin sayı 25-ə çatıb

23 İyun 2017 22:08

Formula 1 üzrə Azərbaycan Qran Prisinin ikinci sərbəst yürüşü maraqlı anlarla yadda qalıb

23 İyun 2017 22:07

Qarpız üçün bazara gedənlərin nəzərinə: EHTİYATLI OLUN! - VİDEO

23 İyun 2017 22:05

İnək qadına xəsarət yetirib

23 İyun 2017 22:05

Bakıda təhlükəli anlar - VİDEO

23 İyun 2017 22:05

Təcili yardım maşını qəza törətdi - sürücü yaralandı

23 İyun 2017 21:59