Yazıçı və alkoqolizm

Yazıçı və alkoqolizm
14:23 27 Noyabr 2016
59 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Yazıçı və alkoqolizm. Həmişə aktual mövzu olub.

Öz həyatının bütün mürəkkəblikləri ilə bərabər alkoqolizm və narkomaniya zolağından da keçmiş Stiven Kinq bu məsələyə baxışını "Yazı sənəti” kitabında paylaşır...

Kitabdan bəzi parçaları təqdim edirik.

Stiven Kinq, "Yazı sənəti”,

Elm və Təhsil, 316 səh, Bakı, 2015 (ingiliscədən tərcümə)

Hollandlar dənizə bənd qurduqları kimi, alkoqoliklər də özlərinə müdafiə sistemi qururlar. Mən evlilik həyatımın ilk on iki ilində "elə-belə, xoşuma gəlir içirəm” – deyə özümə toxtaqlıq verirdim. Dünyada məşhur "Heminquey müdafiəsi”ndən yararlanmağı da unutmurdum. Bərkdən deyilməsə də (hər halda bu insanlıq olmazdı), "Heminquey müdafiəsi” təxminən belə işləyir: yazıçı olaraq mən çox duyğulu insanam, amma həm də kişi xeylağıyam və real kişi öz duyğularının içinə qapılmamalıdır. Zəif kişilər edər bunu. Ona görə içirəm. Bu ekzistensial dəhşətin üzünə baxa-baxa, başqa cür işimi necə davam edim?! Sonrası da, bu, mənim əlimdədir. Əsil kişi dayanmağı həmişə bacarar.

Sonradan, 80-lərin əvvəllərində Men ştatında, butulkaların və bankaların təkrar istifadəsi haqqında qanun qəbul edildi. Mənim on altı unsiyalıq "Miller Layt” bankalarım zibil yeşiyinin əvəzinə, qarajdakı plastik konteynerə getməyə başladı. Bir cüməaxşamı gecəsi mən bir neçə həlak olmuş əsgəri tullamaq üçün qaraja girəndə, dolmağa lap az qalmış konteyner gördüm, bazar ertəsi axşam o boş idi. Evdə məndən başqa "Miller Layt” içən yoxdur axı...

"Allah qəhr etsin, mən alkoqolikəm ki”, – deyə düşündüm, amma beynimdə buna qarşı heç bir müxalif fikir yox idi – hər necə olsa mən "Parıltı”nı yazan adam idim və heç hiss etməmişdim ki (bu gecəyə qədər), özüm haqqında yazmışam. Mənim bu ideyaya qarşı reaksiyam nə inkar idi, nə də ixtilaf: bunu mən qorxmuş müəyyənlik adlandırardım. Deməli ehtiyatlı olmalısan, – düşündüyüm aydın yadımdadır. Çünki, əgər zibilin çıxıbsa ...

Əgər mənim zibilim çıxıbsa, hardasa ikinci dərəcəli yolda maşını aşırsam və ya televiziya intervüsündə nəsə sarsaqlasam, kimsə mənim içməyimi nəzarətdə saxlamağım lazım olduğunu deyəcək. Alkoqolikə içməyi nəzarətdə saxlamaq lazım olduğunu demək isə, dünyanın bütün gənəgərçəyini içmiş adama, sıçıb-batırmağını nəzarətdə saxlamaq lazım olduğunu demək kimi bir şeydir.

Mənim bu işdən keçmiş bir dostum, əlindən sürüşüb çıxmaqda olan həyatından yapışmaq üçün etdiyi ilk cəhdlər haqqında məzəli bir hadisə danışır. O, psixoloqun yanına gedib arvadının ona çox içməsini dediyini və bundan narahatlıq keçirdiyini söyləyib.

"Siz nə qədər içirsiniz?” – deyə psixoloq soruşub.

Dostum psixoloqa təəccüblə baxaraq: "Eee... necə nə qədər?! Nə qədər varsa, o qədər” – deyib, guya bunun təbii və soruşulmayacaq, aydın bir şey olduğunu qeyd edirmiş.

Mən onun nə hiss etdiyini anlayıram. Artıq on iki ildir ki, mən içmirəm. Amma indi də restoranda kiminsə şərab qədəhini yarımçıq saxladığını görəndə təəccübdən özümü saxlaya bilmirəm. Durub o adama yaxınlaşıb üzünə qarşı: "Niyə axıra kimi içmirsən? Götür və iç!” – demək istəyirəm. Mən sosial mülahizələrə uyğun içmək fikrini cəfəng hesab edirəm – eləsə, niyə elə kola içməyəsən?

Mənim içki həyatımın son beş ilinin hər gecəsi eyni ritualla bitirdi: soyuducuda qalan bütün pivə bankalarını kanalizasiyaya boşaldırdım. Əgər boşaltmasaydım, onlar yatağımda mənimlə danışırdılar, ayağa durub, gedib növbəti bankanı götürənə qədər. Sonra birini də. Yenə də...

***

1985-ci ildə mən öz alkoqol problemimə artıq narkomaniyanı da əlavə etmişdim, amma sui-istifadəçi olaraq funksiyamı bir marjinal professionallıqla davam edirdim. Dayanmaq fikri məni dəhşətə gətirirdi; o vaxt, başqa cür yaşamaq haqda heç bir ideyam da yox idi. Qəbul etdiyim narkotikləri bacardığım qədər gizlədirdim, bunu həm də qorxumdan edirdim, dopinqsiz mən neyləyərdim?! Düzgün olmaq, utanmamaq necə olur – unutmuşdum. Sanki, dalımı hər gün zəhərli sarmaşıqla silirdim, amma kömək istəyə bilmirdim...

Amma yenə də, mənim içimdəki o yazı yazan qismim, o dərində oturmuş və mənim 1975-ci ildə "Parıltı”nı yazarkən artıq alkoqolik olduğumu bilən qismim, bu vəziyyəti qəbul edə bilmirdi. Və susmurdu da. Haray salıb kömək istəməyə başlamışdı, bacardığı yeganə yolla – mənim yazdıqlarımın, monstrlarımın vasitəsilə. 1985-in sonları ’86-nın əvvəllərində "Məşəqqət”i yazdım (adı, mənim o vaxtkı ruhi vəziyyətimi gözəl əks edirdi), yazıçının əsir saxlandığı və psixi xəstə olan tibb bacısının işgəncələrinə məruz qaldığı əsəri. 1986-nın yaz və yayında "Tomminokerslər”i yazdım, çox vaxt gecəyarısına qədər ürəyimin döyüntüsü yüz otuza çatan vəziyyətdə və kokain qanaxmasını saxlamaq üçün pambıq piltələrini burnuma soxub işlədiyim əsəri...

Qorxurdum içməsəm, çəkməsəm bir daha yaza bilmərəm, amma qərara gəldim ki (yenə də mənim şüurumun açarını itirmiş və depressiv vəziyyətinin imkanı çərçivəsində), ailəmi qorumaq və uşaqlarımın böyüməsini görmək xatirinə yazıçılıqdan əl çəkə bilərəm. Əgər iş buna dirənsə.

Dirənmədi, əlbəttə. Yaradıcılıq səylərinin və şüur oynadan maddələrin bir-birinə hörülmüş saç hörüyü olması zamanın böyük populyar-intellektual əsatiridir. XX əsrdə buna ən çox cavabdeh olan dörd yazıçı, yəqin ki, Heminquey, Fitzcerald, Şervud Anderson və şair Dilan Tomasdır. Bu yazıçılar, insanların bir-birindən ayrı düşdüyü, emosional təngnəfəslik və ümidsizlik atmosferində ekzistensial ingilisdilli səhraya bizim baxışımızı ən çox yönləndirən müəlliflərdir. Bu strategiyalar alkoqoliklərin çoxuna yaxşı tanışdır: buna adəti reaksiya isə məmnunluq qarışıq təəccübdür. Uyuşdurucu aludəsi olan yazıçılar sadəcə uyuşdurucu aludəsidirlər, başqa sözlə, adi, bağda yatan əyyaş və ya narkomandan heç nə ilə fərqləri yoxdur. Alkoqolun və ya narkotikin incə həssaslığı kütləşdirmək məqsədi üçün vacib olması iddiası özünəxidmət boşboğazlığıdır. Mən qartəmizləyən maşınların alkoqolik sürücülərindən də eşitmişəm ki, gözlərinə iblis görünməsin deyə içirlər. Heç fərqi yoxdur, siz Ceyms Conssunuz, Con Çiversiniz, yoxsa Penn Stansiyasında avaralanan sərxoş əyyaş; aludəçi nəyin bahasına olur olsun içmək və ya narkotik qəbul etmək hüququnu təmin etməlidir. Heminquey və Fitzcerald yaradıcı insan olduqları, yabançılaşdıqları və ya mənəviyyatca zəif olduqları üçün içmirdilər. İçirdilər ona görə ki, hüceyrələrindən bu barədə mesaj gəlirdi. Yaradıcı insanlar başqa iş sahiblərinə nisbətən daha böyük alkoqolizm və ya narkomaniya riski altındadırlar, amma noolsun ki? Çirkab arxında qusanda, hamımız kənardan eyni cür görünürük.

Tərcümə etdi: Kazım Səlimov

Ədəbiyyat.Biz

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

İslamiada: VI yarış günündə 12 idman növü üzrə yarışlar keçiriləcək

28 Aprel 2017 08:32

Dərsə gedən 3 məktəbli uşaq qəza düşdü - ZABRATDA

28 Aprel 2017 08:28

Almaniyada çadraya qarşı yeni QANUN LAYİHƏSİ

28 Aprel 2017 08:18

Bakıda gənc oğlan söyüş üstündə bıçaqlandı - FOTO

28 Aprel 2017 08:08

CANLI YAYIM zamanı aparıcını ildırım vurdu - VİDEO

28 Aprel 2017 08:08

Tramp: "Ümid edirəm ki, Kim Çen In ağıllıdır"

28 Aprel 2017 08:04

Valeri Leontyev Ukraynanın "qara siyahısı"na düşüb

28 Aprel 2017 07:57

Şəhriyar Məmmədyarov: "19-cu gedişdən sonra Kramnikin əhvalı korlandı"

28 Aprel 2017 07:47

Qadınları özündən çıxaran 8 KİŞİ XARAKTERİ

28 Aprel 2017 07:38

Peskov: “Türkiyə “S-400” ala bilər”

28 Aprel 2017 07:34

Ronaldo təcavüzü gizlətmək üçün rüşvət verdi

28 Aprel 2017 07:19

Bu gün Rusiyada Dağlıq Qarabağ münaqişəsi üzrə danışıqlar aparılacaq

28 Aprel 2017 07:17

"Sevilya"nın baş məşqçisi Argentina millisinə rəhbərlik edəcək

28 Aprel 2017 07:07

Google uçan maşın ixtira etdi - VİDEO

28 Aprel 2017 07:03

Tramp separatçı rejimin rəhbəri ilə danışmaqdan imtina etdi

28 Aprel 2017 06:39

Tillerson: "İran ABŞ üçün ciddi təhlükədir"

28 Aprel 2017 06:28

Məşhur model Türkiyə vətəndaşı oldu

28 Aprel 2017 06:14

Bundestaq çadraya qismən qadağanı dəstəklədi

28 Aprel 2017 06:04

Tramp Şimali Koreya ilə böyük müharibənin baş verə biləcəyini bildirib

28 Aprel 2017 06:02

Bakıda dərsə gedən 3 məktəbli qəzaya düşərək xəsarət alıb

28 Aprel 2017 05:47

Yeni buz planet kəşf olundu

28 Aprel 2017 05:33

Şimali Koreya Ağ evin şərti olaraq məhv edilməsi ilə bağlı video yayıb

28 Aprel 2017 05:07

Londonda antiterror əməliyatı: 4 nəfər tutuldu

28 Aprel 2017 05:04

Bakıda gənc oğlan söyüş üstündə bıçaqlanıb

28 Aprel 2017 04:52

Polis Günayın keçmiş ərini saxladı

28 Aprel 2017 04:49

ABŞ üçün əsas təhlükəli ölkә açıqlandı

28 Aprel 2017 04:39

Rusiya bu ölkəyə 200 helikopter satacaq

28 Aprel 2017 04:14

"Türkiyə ABŞ hərbçilərinin həyatı üçün ciddi təhlükə yaradıb" -

28 Aprel 2017 03:41

Yaponiya siyasətçiləri Kurilə səfər edəcəklər

28 Aprel 2017 03:34

Mançester derbisində qol səsi çıxmadı

28 Aprel 2017 03:23

Səhv şəkil paylaşdı, cəzalanacaq

28 Aprel 2017 03:19

Şimali Karolinada vertolyot evin üzərinə düşüb, yaralananlar var

28 Aprel 2017 03:12

Reks Tillerson İranı ABŞ üçün ciddi təhlükə adlandırıb

28 Aprel 2017 03:02

Lavrov-Tillerson görüşü baş tuta bilər

28 Aprel 2017 02:49

Suriya ordusu Palmira yaxınlığındakı iri qaz yatağını azad edib

28 Aprel 2017 02:42

ŞOK QƏRAR: Antalyada alkoqollu içkilər qadağan edilir

28 Aprel 2017 02:39

Mançester derbisində qalib müəyyənləşmədi

28 Aprel 2017 02:31

Narkomafiya lideri tutuldu

28 Aprel 2017 02:19

"Mançester Siti" və "Mançester Yunayted" İngiltərə çempionatında heç-heçə edib

28 Aprel 2017 02:17

Ağacda köməksiz vəziyyətdə qalan şəxs xilas edildi

28 Aprel 2017 02:04

Uşaqda fərasətə bax:

28 Aprel 2017 01:55

Fransada 300-dən çox şagird zəhərləndi

28 Aprel 2017 01:49

Rusiyanın problemi var: rus dili müəllimləri çatışmır

28 Aprel 2017 01:43

Makedoniya parlamentinin deputatları binadan təxliyə olunur

28 Aprel 2017 01:27

Shamkir Chess 2017:

28 Aprel 2017 01:27

Makedoniya parlamentinə basqın: müxalifət lideri döyüldü

28 Aprel 2017 01:09

Meksika polisi "xaç atası"nı həbs etdi

28 Aprel 2017 01:08

Berlində həyəcanlı dəqiqələr:

28 Aprel 2017 00:58

Gözəlliklə incəsənətin inanılmaz vəhdəti - Dəyişkən ruhlu qadınlar - FOTOLAR

28 Aprel 2017 00:53

Şahmatçılar futbol oynadılar -

28 Aprel 2017 00:45