Üçyarpaq yonca çoxillik bitki olub, paxlalı bitkilər sinfinə aiddir. Onun kökü əlverişli şəraitdə dərinə və eninə doğru asanlıqla inkişaf edə bilir. Yonca ağ və ya çəhgrayı rəngdə çiçək açır. Onun kiçik çiçəkləri bitkinin uc hissələrində bitir və çətirə bənzəyir. Yonca əsasən yol kənarlarında və meşəlik ərazilərdə yetişir. Onun kök sistemi yaxşı inkişaf edir və köklərində kiçik hava boşluqları olur. Bu boşluqlarda çoxlu miqdarda xüsusi bakteriyalar toplanır. Yoncanın kökləri azotu özünə çəkib saxlaya bilmək qabiliyyətinə malikdir. Bu da yoncanın eninə və boyuna inkişaf etməsinə səbəb olur. Bəzən paxlalı bitkilərin inkişaf etməsi üçün onların yanında bilərəkdən yonca əkirlər. Yoncanın inkişaf etməsi daha çox arılardan asılıdır, çünki onun tozlanmasında arılar birbaşa iştirak edir. Yoncanı isiti havalarda üstü örtülü damın altında qurudurlar. O yalnız 1 il bağlı mühitdə saxlanıla bilir.
Yoncanın faydalı xüsusiyyətləri
Milli.Az immunitet.az-a istinadən bildirir ki, yonca yarpaqlarının tərkibində kalsum, dəmir, fosfor, maqnium, A, B, C vitamini var. Tibbdə yoncanın yarpaqlarından, zoğlarından və çiçəkl'rindən istifadə edilir. Yoncanın çiçəkləri onun çiçəklənmə dövründə toplanır. Yoncadan hepatitlər və mononuklez zamanı geniş istifadə edilir. Onun çiçəkləri bəlğəmgətirici təsirə malikdir. Öskürmə, soyuqlama və qan azlığı zamanı yonca xəstəliyinin əlamətlərinin azalmasına və sağalmasına səbəb olur. Yonca dəmləməsinin ağciyər xəstəliklərində, zəiflik zamanı, qan azlığında faydası böyükdür. Ondan sidikqovucu, bəlğəmgətirici və antiseptik məqsədlə də istifadə olunur. Bronxial astma xəstəliyinin sağalmasında yoncanın faydası çox böyükdür. Yonca dəmləməsindən dəri yaralarının və yanıqların tez sağalması üçün kompres kimi istifadə edilir. Əzilmələr zamanı da yonca dəmləməsindən kompres qoyduqda sağalma sürətlənir. Qırmızı yonca çiçəyi xərçəng əleyhinə təsirə malikdir. Ondan süd vəzi, yumurtalıqların və limfa vəzilərinin xərçəng xəstəliyində istifadə edilir. Son illər ABŞ alimləri yoncanın qaraciyər, podaqra, bağırsaqlar, öd və sidik kisəsi xəstəliklərinə də dərman olduğunu sübut etmişlər. Yonca orqanizmə detoksikasiyaedici təsir göstərir.
Yoncanın zərərli xüsusiyyətləri
Hamiləlik və südəmizdirmə dövründə yonca dəmləmələrindən istifadə eləmək məsləhət görülmür. Yoncanın tərkibində olan komponentlərdən birinə qarşı allergiyası olan adamlara da onun dəmləməsini içmək tövsiyə edilmir.
Milli.Az