Azərbaycan yeni mərhələnin başlanğıcında - TƏHLİL

Azərbaycan yeni mərhələnin başlanğıcında - TƏHLİL
18:12 15 Yanvar 2016
12 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Azərbaycan bu durumu 8 il gecikdirə bildi. Dünyanın 2008-ci ildən tanıdığı böhranı biz indi - 2016-cı ildə hiss etməyə başlamışıq. Əslində indi baş verənləri də tam mənasıyla böhran deyil, böhran ərəfəsi adlandırılmaq daha doğru olar. İndiki məqamda dövlətin, özəl sektorun, hətta sadə vətəndaşın da bütün cəhdi bu prosesin böhrana keçməsinin qarşısını almaqdan ibarət olmalıdır...

Məsələnin həlli üçün ilk mərhələdə görülməli olan iş ajiotaj yaranmasına imkan verməmək, baş verənlərin dünyada olanlarla düz mütənasib, əlaqəli olduğunu cəmiyyətə izah etməkdir. Bu mərhələdə psixoloji böhranın yaranmamasının ilk çarəsi cəmiyyəti görülən işlər barədə mütəmadi məlumatlandırmaqdır...
 
Əvvəla, ondan başlayaq ki, Azərbaycanda baş verənlər dünyadakı qlobal iqtisadi proseslərlə düz mütənasibdir. Yəni, Azərbaycan beynəlxalq birliyə tam inteqrasiya olunmuş ölkə kimi dünyanın bir parçasıdır. Ölkə olaraq dünya ilə siyasi və iqtisadi bağlarını qoparmayıb, ona görə də qlobal məkanda baş verənlərin Azərbaycana da təsir etməsi tam təbiidir. Dövlət mənfi təzahürlərin ölkəyə daha gec çatması üçün profilaktik tədbirlər görə bilərdi və görüb. Elə bu tədbirlər nəticəsində qlobal məkanda başlamış iqtisadi və maliyyə böhranının Azərbaycana toxunmasını düz 8 il gecikdirə bildi. Cahanda gedən neft mübarizələri, nüfuz davaları, iqtisadi hökmranlığa nail olmaq üçün aparılan müharibələrdən ölkənin tamamilə bixəbər yaşaması və ya yan keçməsi mümkünsüzdü. Qısası, ölkənin qlobal böhrandan kənarda qalması bütün düsturlarla mümkün deyildi.
 
İndiki halda mümkün olan isə bu prosesdən daha az ağrı ilə çıxa bilmək, dayanmadan tədbirlər həyata keçirmək, cəmiyyəti baş verənlərin gerçək mahiyyəti ilə bağlı mütəmadi məlumatlandırmaqdır.
 
Dövlət öz işini görür. Lisenziyaların ləğv edilməsi, gömrük sektorunda islahatlarının sürətləndirilməsi, sahibkarlıq müəssisələrində qanunsuz yoxlamalar keçirən struktur rəhbərlərinin ciddi cəzalandırılması, bu tip yoxlamalara iki il müddətinə moratorium qoyulması, un və un məmulatlarının satışı və istehsalının Əlavə Dəyər Vergisindən azad edilməsi, süni qiymət artımı ilə bağlı mübarizə mexanizmlərinin işə salınması vəziyyətdən çıxmaq üçün atılmış ilk praktik addımlardır. Bu addımlar artıq özünün ilkin müsbət nəticəsini də verib, bazarlarda, marketlərdə xeyli ucuzlaşma olub. Ucuzlaşma prosesi tətbiq edilən iqtisadi mexanizmlərin nəticəsi olaraq davamlı xarakter daşımaqdadır. 
 
Əhəmiyyətli məqam odur ki, dövlət bu vəziyyətdən çıxmaqla yanaşı özəl sektorun inkişafını stimullaşdıran addımlar atır. Əslində beynəlxalq təcrübədə belə məqamlarda dövlətin öz rezervlərindən istifadə etməsi kimi təcrübələr mövcuddur. Böhran məqamlarında həmin təcrübələrdən inkişaf etmiş Avropa ölkələrində belə istifadə olunub. Məsələn, taxılın strateji məhsul olaraq, tamamilə dövlətin inhisarına alınması, yaxud qida təhlükəsizliyini təmin etmək üçün zəruri ərzaq mallarının dövlət nəzarətində istehsal və satışı, ya da istehlak mallarının qiymətinin böhrandan əvvəlki həddə dondurulması kimi mexanizmlər var.
 
Azərbaycan dövlətinin də bu mexanizmləri tətbiq etmək üçün kifayət qədər güclü resursları mövcuddur. Məsələn, dövlət bir neçə il əvvəl Taxıl Fondu yaradıb və həmin fondda ölkənin ehtiyatları üçün kifayət qədər taxıl toplanılıb. Bu faktı bir neçə gün öncə Dövlət Taxıl Fondunun rəhbəri də təsdiqləyib. Unun qiymətinin bahalaşmasının qarşısını almaq üçün dövlət ya ehtiyat taxıl rezervlərindən istifadə edə, ya bu məhsulları ƏDV-dən azad edə bilərdi. Dövlət bu rezervdən istifadə etməklə qiyməti endirmək yolunu seçmədi, sahibkarlığın inkişafı və özəl sektorun yaşaması üçün bu məhsulları əlavə dəyər vergisindən azad etdi. Nəticədə bu gün etibarilə regionun ən ucuz un satılan ölkəsi Azərbaycandır.
 
Eynilə Dövlət Neft Fondunda kifayət qədər ehtiyat var. Yaddan çıxarmayaq ki, dövlətin aktivləri təkcə valyuta ehtiyatları formasında deyil. Ölkənin qızıl ehtiyatı, xarici ölkələrdəki aktivləri və əmlak aktivləri var. Dövlət böhran anlarında bu rezervlərdən dərhal yararlana bilər.
 
Görülən işlər bununla yekunlaşmır. Azərbaycanın xarici siyasət kursundakı son addımları həmçinin ölkənin daha geniş sərmayə cəlb etməsinə, aşağı faizli kreditlər almasına da yardımçı ola biləcək.
 
Üstəlik, proses təkcə Azərbaycanda baş vermir. Hazırda qonşu ölkələrdə gedən proseslər də həmin ölkələrin valyutalarının dəyərdən düşməsinə səbəb olur. Deməli, orada baş verən sürətli ucuzlaşma Azərbaycan bazarlarına da təsir edəcək. Sahibkar ucuz qiymətə aldığı məhsulu burda da öz xərclərini üstünə gəlməklə indikindən ucuz qiymətə satacaq (əlbəttə, belə məqamda süni qiymət artımına yol verilməməsi zəruridir). Eyni zamanda son devalvasiyadan, üzən məzənnəyə keçiddən sonra yaranan panik durum da keçəcək. Cəmiyyətdə, insanların həyat tərzində əvvəlki stabilləşmə bərpa olunacaq. Necə deyərlər, zaman öz işini görəcək. 
 
Bütün bunların baş verməsi üçün şəffaflığın təmin edilməsi, bürokratik əngəllərin tamamilə aradan qaldırılması ilə bağlı addımların ardıcıl xarakter almasına ehtiyac var. Bu vacib amili Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev bütün çıxışlarında qeyd edir. Aparılan islahatlar onu deməyə əsas verir ki, bu prosesin davam etməsi üçün siyasi iradə var. Deməli, vəziyyətdən çıxmaq, həm də ölkəni keyfiyyətcə yeni bir mərhələyə çıxarmaq, inkişaf etdirmək üçün yaxşı fürsətlər yaranıb.
 
Gələn informasiyalar və atılan addımlar dövlətin planının indiki halda vəziyyətdən çıxmaqdan daha çox inkişafa, ölkədə liberal mühitin artırılmasına yönəldiyini deməyə əsas verir. Burada diqqət etməli əsas və müsbət məqam odur ki, Azərbaycan bütün inkişaf strategiyasını yalnız daxili resurslarına və öz gücünə əsaslanaraq qurub. Heç bir halda Ermənistan kimi ianə gözləmir, xarici borclara, yardımlara ümid bəsləmir.
 
Bəzi "fəlakət çağırışçıları"nın sevinci əbəsdir. Azərbaycan fəlakət astanasında deyil. Real vəziyyətin soyuq başla, qərəzsiz və təmkinli təhlili ölkədə aclıq, qıtlıq, sosial çöküş yaşanmayacağını göstərir. Əksinə, ölkə keyfiyyətcə yeni mərhələnin başlanğıcındadır.
 
Azərbaycan prezidentinin istər daxili, istərsə də xarici siyasət kursunda atdığı çevik addımlar, cəmiyyətin gözlədiyi qərarların veriləcəyini,  hər şeyin daha yaxşı olacağını söyləməyə əsas verir.
 
Prezidentin iradəsi bütün növ islahatların sürətlənəcəyini göstərir.
 
Yalnız informasiya sahəsinin mütəxəssisi olaraq, proseslərin cəmiyyətin iştirakı ilə, insanları məlumatlandıraraq aparılmasının tərəfdarıyam. Çünki müasir  cəmiyyətlər idarəçilik prosesində iştirak etmək, daim məlumatlanmaq istəyir. Prezident İlham Əliyev dəfələrlə məhz cəmiyyətin bu çağırışına cavab verib, ictimai nəzarətin vacibliyini xüsusi vurğulayıb. İctimai nəzarət, vətəndaş məsuliyyəti, prosesi qabağa aparmaq üçün ən yaxşı immunitetdir.
 
Cəmiyyət proseslər barədə mütəmadi məlumatlanmalıdır. Rəsmilər, dövlət qurumları, sahibkarlar danışmalı, informasiya resurslarında ciddi müzakirələr təşkil olunmalı, sosial şəbəkələrin monitorinqi artırılmalıdır. İnkişafın hər birimizdən, hər bir vətəndaşdan asılı olduğunu mütləq qəbul etməliyik.
 
Çünki "məndən ötdü" mərhələsi bitib!

Vüsalə Mahirqızı -"APA Holding"in rəhbəri

Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Peterburqda metro stansiyası bağlandı - Sahibsiz əşya

24 Aprel 2017 19:32

"Cabbarla mənə şər atdılar" - Könül Kərimova

24 Aprel 2017 19:32

Hindistanda 24 polis öldürüldü

24 Aprel 2017 19:29

Melaniya ögey qızına nifrət edir - Ağ Evdə QARŞIDURMA

24 Aprel 2017 19:28

Hamını yoldan çıxaran, anası lüt gəzən, atası bəlli olmayan, NİFRƏT EDİLƏN DAHİ

24 Aprel 2017 19:27

Hamilə Beyonse yeni fotolarını yaydı - FOTO

24 Aprel 2017 19:22

Tramp "erməni soyqırımı" ifadəsini işlətmədi, amma...

24 Aprel 2017 19:17

Messi hələlik 8-ci yerdədir

24 Aprel 2017 19:17

Premyer Liqa:

24 Aprel 2017 19:17

"Mənə perspektivi görmək lazımdı" - Roman Qriqoqrçuk

24 Aprel 2017 19:14

Lalə Məmmədovanın Nərgizi - FOTO

24 Aprel 2017 19:12

Afrika sevgisi yazıçını ölümlə üz-üzə qoydu

24 Aprel 2017 19:08

Bakıda istismar müddəti 50 il əvvəl bitən "ölüm evləri" - FOTO

24 Aprel 2017 19:05

Elmar Məmmədyarov Litva xarici işlər naziri ilə görüşdü - FOTO

24 Aprel 2017 19:05

Akif Çovdarovun məhkəməsi: Şahidlər ifadə verdi

24 Aprel 2017 19:05

İkinci Dünya müharibəsi iştirakçıları ilə bağlı sərəncam imzalandı

24 Aprel 2017 18:59

Maraqlı ADDIM: burada lüt şəkil çəkdirən hər kəs...

24 Aprel 2017 18:58

Tanınmış musiqişünas-alim Ramiz Zöhrabovun vəfatı ilə əlaqədar nekroloq imzalandı

24 Aprel 2017 18:57

Türkiyənin İrandakı səfirliyinin binası qarşısında aksiya - FOTO

24 Aprel 2017 18:57

Prezident Ramiz Zöhrabovla bağlı nekroloq imzalayıb

24 Aprel 2017 18:54

Sabirin şeirləri orta məktəblərdə qadağan olunmalıdır? - RƏYLƏR

24 Aprel 2017 18:53

Məktəbli qızların mesajlaşması cinayətin üstün açdı: 1 ildir müəllimi ilə...

24 Aprel 2017 18:52

Çovdarov işində: "Pul verməməyin dərdindən hamını aldadırdı"

24 Aprel 2017 18:49

Tibb işçilərinin cərimələri artırılır

24 Aprel 2017 18:44

II Dünya müharibəsi iştirakçılarına birdəfəlik maddi yardım veriləcək

24 Aprel 2017 18:42

"Gənclər Kuboku" 4 idman növü üzrə yarışlarını yekunlaşdırdı

24 Aprel 2017 18:42

​Kənan Hacının imza günü olacaq

24 Aprel 2017 18:38

Prezident İlham Əliyev: "Soyqırımıda birbaşa əli olan şəxslərin hələ də cəzalandırılmaması onları yeni qanlı əməllərə şirnikləndirir"

24 Aprel 2017 18:37

“HTC” şirkəti tarixdə ilk dəfə virtual reallıq peykini orbitə buraxacaq

24 Aprel 2017 18:35

Almatıda bütün metro stansiyaları təxliyə edilir - BOMBA TƏHLÜKƏSİ

24 Aprel 2017 18:32

Ölən insanın necə dirilə biləcəyi AÇIQLANDI

24 Aprel 2017 18:32

Məşhur aktyor vəfat etdi

24 Aprel 2017 18:30

II Dünya müharibəsi RƏNGLİ FOTOLARDA

24 Aprel 2017 18:28

Bu azərbaycanlı axtarışa verildi - FOTO

24 Aprel 2017 18:27

"Real"ı məyus edən alman sevgilisi ilə... - FOTO

24 Aprel 2017 18:22

Fahişəlik və qumara görə ağır cərimələr

24 Aprel 2017 18:19

Ərdoğan düşmənlərimizə SƏSLƏNDİ: “Çox dəyərli erməni...”

24 Aprel 2017 18:18

"Gözəllik kraliçası" yenidən səhnədə - FOTO

24 Aprel 2017 18:17

Ticarət festivalı ərzində 6,3 mln. manatlıq mal alınıb

24 Aprel 2017 18:14

Kamran Şahsuvarlı: "İslamiadada boks üzrə əsas rəqiblərimiz qazax və özbəklər olacaq" - FOTO

24 Aprel 2017 18:12

Tarixi referendum: Türkiyə təkamül yoluna düzəliş edir

24 Aprel 2017 18:12

Azərbaycanlı qız efirdə erməni mahnısına oynadı

24 Aprel 2017 18:12

Bu görüntülər hamını qorxudur,

24 Aprel 2017 18:10

Ticarət festivalında neçə milyonluq alış-veriş edildi? - RƏSMİ RƏQƏM

24 Aprel 2017 18:09

Merkurinin ölçüləri kiçilib - FOTOLAR

24 Aprel 2017 18:08

Məmurla sevgili olduğu deyilən Samirə: "Əl çəkin..." - FOTO

24 Aprel 2017 18:05

Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrı İslamiadaya tam hazırdır

24 Aprel 2017 18:05

Lavrov: “Çeçenistanda homoseksualları müdafiə edəcəyik”

24 Aprel 2017 18:03

Balkan Departamentinin rəhbəri Yevgeniy Alimovla görüş

24 Aprel 2017 17:59

Bu əmələ görə cərimə artırılır

24 Aprel 2017 17:57